Sukta 52
Sukta 9.52
Soma Pavamāna
આ ટૂંકું પાવમાન સોમ સૂક્ત તાજે પિષાયેલ સોમરસને પવિત્ર (ગાળણી) તરફ વહેવા આમંત્રિત કરે છે—તે તેજસ્વી અને ધનદાયક બનીને વહે. ઉપાસકોને પ્રાચીન સમૃદ્ધિ અને બળથી ઘેરી લે તેવી પણ પ્રાર્થના છે. સોમને પોતાની દાનશીલતામાં અડગ, અને હિંસક આક્રમકને ‘કંપાવીને પાડી દેતો’ રક્ષક તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. અંતે સો ગણાં કે હજાર ગણાં સહાય પ્રાપ્ત થાય અને રયિ (સમૃદ્ધિ)માં વૃદ્ધિ થાય એવી પ્રાર્થના સાથે સૂક્ત પૂર્ણ થાય છે.
Mantras
Mantra 1
परि द्युक्षः सनद्रयिर्भरद्वाजं नो अन्धसा । सुवानो अर्ष पवित्र आ ॥
હે સોમ! તારા તેજસ્વી પરિભ્રમણથી અમને સર્વત્ર આવરી લે; પ્રાચીન ધન લઈને ભરદ્વાજને (અમને) રસથી પરિપૂર્ણ કર. તારા પિષિત અંધીસ (રસ) વડે અમને બળની પૂર્ણતા આપ; પિષિત થઈને પવિત્ર (છાણણી) તરફ વહે.
Mantra 2
तव प्रत्नेभिरध्वभिरव्यो वारे परि प्रियः । सहस्रधारो यात्तना ॥
હે પ્રિય (સોમ)! તારા પ્રાચીન માર્ગો પરથી તું ઊનના છાણણાની આસપાસ પરિભ્રમણ કરે છે; સહસ્રધારા બની, પોતાની જ સ્વભાવગતિમાં આગળ વધ.
Mantra 3
चरुर्न यस्तमीङ्खयेन्दो न दानमीङ्खय । वधैर्वधस्नवीङ्खय ॥
સારી રીતે પકવેલી ચરુ (હવિ) જેવી—જે કોઈ તેને હલાવવાનો પ્રયત્ન કરે; હે ઇન્દુ! તે તારા દાનને હલાવી શકતો નથી. તારા પ્રહારોથી પ્રહારક (હિંસક આક્રમક)ને જ હલાવી પાડી દે.
Mantra 4
नि शुष्ममिन्दवेषां पुरुहूत जनानाम् । यो अस्माँ आदिदेशति ॥
હે ઇન્દુ, બહુ-આહ્વાનિત (પુરુહૂત) દેવ, તે લોકોના બળને દબાવી દે, જે અમને હાનિ કરવા માટે આંગળી ચીંધે અને અમારે વિરુદ્ધ આદેશ ચલાવે.
Mantra 5
शतं न इन्द ऊतिभिः सहस्रं वा शुचीनाम् । पवस्व मंहयद्रयिः ॥
હે ઇન્દુ, તારી ઊતિઓથી અમારે માટે સો ગણો—અથવા હજાર ગણો—શુચિ (પવિત્ર) સહાય બની રહે; તું પવિત્ર થા, અને અમામાં પૂર્ણતાનો ધન (રયિ) વધારતો વહે.
Frequently Asked Questions
It asks Soma, freshly pressed, to flow to the filter (pavitra), become pure and shining, and bring strength (vāja) and wealth (rayi) to the worshippers.
It presents Soma as a protector: no one can reduce his gift, and his power can repel or subdue violent harm directed at the sacrificers.
It is a poetic way of asking for greatly multiplied support—many forms of aid, prosperity, and inner fullness arising from Soma’s purification and blessing.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.