Sukta 21
Sukta 2.21
Gṛtsamada (Bhārgava)
Indra
Triṣṭubh (likely; hymn 2.21 is predominantly Triṣṭubh)
આ ટૂંકું ઇન્દ્ર-સૂક્ત સર્વવિજયી દેવને સોમ અર્પણ કરવા આમંત્રણ આપે છે—જે ધન, સ્વર્ગ, બળ, ગાયો અને જળ સહિત વિજયના દરેક ક્ષેત્રમાં જીત અપાવે છે. તેમાં ઇન્દ્રને અપ્રતિરોધ્ય અને સર્વવ્યાપી શક્તિ તરીકે સ્તુતિ કરવામાં આવે છે, જે ઉષાઓ માટે પ્રકાશમય લોકને ઉઘાડે છે; અને અંતે શ્રેષ્ઠ દાનો માટે એકાગ્ર પ્રાર્થના થાય છે: નિર્મળ બુદ્ધિ, સમૃદ્ધિ, સુરક્ષા, મધુર વાણી અને તેજસ્વી દિવસો.
Mantras
Mantra 1
विश्वजिते धनजिते स्वर्जिते सत्राजिते नृजित उर्वराजिते । अश्वजिते गोजिते अब्जिते भरेन्द्राय सोमं यजताय हर्यतम् ॥
વિશ્વજિત, ધનજિત, સ્વર્જિત, સત્રાજિત, નૃજિત, ઉર્વરાજિત; અશ્વજિત, ગોજિત, અબ્જિત—એવા ઇન્દ્ર માટે, યજનીય (પૂજનીય) માટે, હર્યત (આનંદદાયક) સોમને યજ્ઞમાં લાવો.
Mantra 2
अभिभुवेऽभिभङ्गाय वन्वतेऽषाळ्हाय सहमानाय वेधसे । तुविग्रये वह्नये दुष्टरीतवे सत्रासाहे नम इन्द्राय वोचत ॥
ઇન્દ્રને નમસ્કાર ઉચ્ચારો: અભિભુ—જે વિઘ્નકારોને તોડી નાખે; અભિભઙ્ગ—ભંગ કરનારને પણ ભંગ કરનાર; વન્વત—આક્રમણ કરી આગળ ધસી જનાર; અષાળ્હ—અજેય; સહમાન—આઘાત સહન કરનાર; વેધસ—વિદ્વાન વ્યવસ્થાપક; તુવિગ્ર—મહાન ગર્જનાવાળો; વહ્નિ—પ્રેરક વહનકર્તા; દુષ્ટરીતવ—અતિક્રમવા કઠિન; સત્રાસાહ—સદા વિજયી—એવા ઇન્દ્રને નમો કહો.
Mantra 3
सत्रासाहो जनभक्षो जनंसहश्च्यवनो युध्मो अनु जोषमुक्षितः । वृतंचयः सहुरिर्विक्ष्वारित इन्द्रस्य वोचं प्र कृतानि वीर्या ॥
સદા-વિજયી, શત્રુજનસમૂહનો ભક્ષક, મનુષ્યોને વશ કરનાર, ચલાવનાર, યુદ્ધવીર, આનંદથી વૃદ્ધિ પામનાર; ઋતને સંચય કરનાર અને પ્રહાર કરનાર, કુળોમાં સક્રિય—ઇન્દ્રનાં સિદ્ધ થયેલાં વીર્યકર્મો હું પ્રગટ કરું છું.
Mantra 4
अनानुदो वृषभो दोधतो वधो गम्भीर ऋष्वो असमष्टकाव्यः । रध्रचोदः श्नथनो वीळितस्पृथुरिन्द्रः सुयज्ञ उषसः स्वर्जनत् ॥
અનુદિત ન થનાર, વૃષભ સમ ઇન્દ્ર; ધ્રુજતા શત્રુ માટે પ્રહારનું ગહન અને ઊંચું બળ; કાવ્ય-પ્રેરણામાં અતુલ્ય; સીધા માર્ગને પ્રેરનાર, અવરોધને ચુરચુર કરનાર, વિશાળ અને દૂર સુધી વ્યાપનાર—ઉષાઓ માટે તેજસ્વી સ્વરલોકને તેણે જનમાવ્યો.
Mantra 5
यज्ञेन गातुमप्तुरो विविद्रिरे धियो हिन्वाना उशिजो मनीषिणः । अभिस्वरा निषदा गा अवस्यव इन्द्रे हिन्वाना द्रविणान्याशत ॥
યજ્ઞ દ્વારા અપ્તુરોએ માર્ગ શોધ્યો; વિચારોને પ્રેરતા, ઉત્સુક ઉશિજ, મનીષી. પ્રકાશ તરફના નાદ સાથે, સભામાં બેસી, સહાય ઇચ્છતા, ઇન્દ્રમાં પોતાને પ્રેરતા તેઓ ધન-સમૃદ્ધિઓને પ્રાપ્ત થયા.
Mantra 6
इन्द्र श्रेष्ठानि द्रविणानि धेहि चित्तिं दक्षस्य सुभगत्वमस्मे । पोषं रयीणामरिष्टिं तनूनां स्वाद्मानं वाचः सुदिनत्वमह्नाम् ॥
હે ઇન્દ્ર, અમામાં શ્રેષ્ઠ દ્રવિણો સ્થાપિત કર; દક્ષતાની ચિત્તિ (સુયોગ્ય બુદ્ધિ) અને સુભગત્વ અમને આપ. રયિઓના પોષણને વધાર, અમારા તનુઓની અરીષ્ટિ—અખંડ સુરક્ષા—પ્રદાન કર; વાણીમાં સ્વાદ્માન (માધુર્ય) અને અમારા અહ્નાંમાં સુદિનત્વ—શુભ તેજસ્વી દિવસો—અર્પણ કર.
Frequently Asked Questions
It invites Soma to Indra and praises him as the power of victory and illumination, then asks for the best gifts—prosperity, clear intelligence, protection, and bright, auspicious life.
The many “-jit” titles show Indra’s total mastery: he wins wealth, heaven’s light, human strength, fertile fields, cattle, and the waters—meaning both outer success and inner release of inspiration.
On the cosmic level it points to Indra’s role in opening the luminous world-order; inwardly it suggests breaking inner obstruction so clarity, right direction, and renewed beginnings can arise.
Ask anything about Sukta 21 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.