Sarga 68

Verse 1

तेषां हि वचनं श्रुत्वा वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।मित्रामात्यगणान्सर्वान्ब्राह्मणांस्तानिदं वचः ॥१॥

Al oír sus palabras, Vasiṣṭha respondió; y a todos aquellos grupos de amigos y ministros, así como a los brāhmaṇas, les dirigió estas palabras.

Verses 2-3

यदसौ मातुलकुले दत्तराज्यं परं सुखी ।भरतो वसति भ्रात्रा शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥२॥तच्छीघ्रं जवना दूता गच्छन्तु त्वरितैर्हयैः ।आनेतुं भ्रातरौ वीरौ किं समीक्षामहे वयम् ॥३॥

Bharata, a quien se le ha conferido el reino, vive en gran felicidad en la casa de su tío materno, acompañado por su hermano Shatrughna. Que mensajeros veloces partan sin demora en caballos apresurados para traer a los dos valientes hermanos. ¿Qué necesidad hay de que nosotros deliberemos más en este asunto?

Verse 4

गच्छन्त्विति तत स्सर्वे वसिष्ठं वाक्यमब्रुवन् ।तेषां तद्वचनं श्रूत्वा वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥४॥

«Que vayan», dijeron todos dirigiéndose a Vasiṣṭha. Al oír sus palabras, Vasiṣṭha respondió.

Verse 5

एहि सिद्धार्थ विजय जयन्ताशोक नन्दन ।श्रूयतामिति कर्तव्यं सर्वानेव ब्रवीमि वः ॥५॥

«Venid: Siddhārtha, Vijaya, Jayanta, Aśoka, Nandana. Escuchad: os diré a todos lo que debe hacerse.»

Verse 6

पुरं राजगृहं गत्वा शीघ्रं शीघ्रजवै र्हयैः ।त्यक्तशोकैरिदं वाच्य श्शासनाद्भरतो मम ॥६॥

«Id a la ciudad de Rājagṛha, con presteza, en caballos de veloz carrera; y, sin mostrar aflicción, transmitid a Bharata estas palabras como mi mandato.»

Verse 7

पुरोहित स्त्वां कुशलं प्राह सर्वे च मन्त्रिणः ।त्वरमाणश्च निर्याहि कृत्यमात्ययिकं त्वया ॥७॥

Oh Purohita, el sacerdote familiar y todos los consejeros te transmiten sus deseos de bienestar. Debes partir sin demora, pues hay una tarea urgente que requiere tu atención inmediata.

Verse 8

मा चास्मै प्रोषितं रामं मा चास्मै पितरं मृतम् ।भवन्त श्शंसिषुर्गत्वा राघवाणामिमं क्षयम् ॥८॥

Cuando lleguéis ante él, no le digáis que Rāma ha sido enviado lejos, ni que su padre ha muerto; no reveléis esta calamidad que ha caído sobre la casa de los Rāghava.

Verse 9

कौशेयानि च वस्त्राणि भूषणानि वराणि च ।क्षिप्रमादय राज्ञश्च भरतस्य च गच्छत ॥९॥

Tomad en seguida vestiduras de seda y excelentes joyas—presentes para el rey y para Bharata—y partid sin demora.

Verse 10

दत्तपथ्यशना दूता जग्मुस्स्वं स्वं निवेशनम् ।केकयां स्ते गमिष्यन्तो हयानारुह्य संमतान् ॥१०॥

Los mensajeros, provistos de víveres para el camino, fueron cada uno a su propia morada; y, disponiéndose a partir hacia Kekaya, montaron excelentes caballos.

Verse 11

ततः प्रास्थानिकं कृत्वा कार्यशेषमनन्तरम् ।वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञाता दूता स्संत्वरिता ययुः ॥११॥

Luego, tras completar los preparativos restantes para la partida y recibir el permiso de Vasiṣṭha, los mensajeros se pusieron en camino con premura.

Verse 12

न्यन्तेनापरतालस्य प्रलम्बस्योत्तरं प्रति ।निषेवमाणा स्ते जग्मुर्नदीं मध्येन मालिनीम् ॥१२॥

Ellos avanzaron, manteniéndose al oeste de Aparatāla y hacia el norte de Pralamba, siguiendo el curso del río Mālinī que corre entre ambos.

Verses 13-14

ते हस्तिनापुरे गङ्गां तीर्त्वा प्रत्यङ्मुखा ययुः ।पाञ्चालदेशमासाद्य मध्येन कुरुजाङ्गलम् ॥१३॥सरांसि च सुपूर्णानि नदीश्च विमलोदकाः ।निरीक्षमाणा स्ते जग्मुर्दूताः कार्यवशाद्द्रुतम् ॥१४॥

Habiendo cruzado el Ganges en Hastinapura, los mensajeros prosiguieron hacia el oeste, atravesando el corazón de Kurujangala y llegando a la tierra de Panchala. Observando lagos llenos hasta el borde y ríos con aguas cristalinas en su camino, viajaron rápidamente, impulsados por la urgencia de su misión.

Verse 15

ते प्रसन्नोदकां दिव्यां नानाविहगसेविताम् ।उपातिजग्मुर्वेगेन शरदण्डां जनाकुलाम् ॥१५॥

Pasaron velozmente por la divina Śaradaṇḍā, de aguas serenas, frecuentada por aves de muchas clases y colmada de gente.

Verse 16

निकूलवृक्षमासाद्य दिव्यं सत्योपयाचनम् ।अभिगम्याभिवाद्यं तं कुलिङ्गां प्राविशन्पुरीम् ॥१६॥

Al llegar al divino árbol de la ribera llamado Satyopayācana, digno de veneración, se acercaron, le rindieron homenaje y luego entraron en la ciudad de Kuliṅgā.

Verse 17

आभिकालं ततः प्राप्य ते बोधिभवनाच्च्युताम् ।पितृपैतामहीं पुण्यां तेरुरिक्षुमतीं नदीम् ॥१७॥

Desde allí llegaron a Ābhikāla y cruzaron el sagrado río Ikṣumatī, que desciende de Bodhibhavana, tierra piadosa y amada desde antiguo por los padres y abuelos de Daśaratha.

Verse 18

अवेक्ष्याञ्जलिपानांश्च ब्राह्मणान्वेदपारगान् ।ययुर्मध्येन बाह्लीकान् सुदामानं च पर्वतम् ॥१८॥

Al ver a los brāhmaṇas, consumados en los Vedas, que bebían agua con las manos en forma de cuenco, siguieron su marcha por el corazón de Bāhlīka y hacia el monte Sudāmān.

Verses 19-20

विष्णोः पदं प्रेक्षमाणा विपाशांचापि शाल्मलीम् ।नदीर्वापी स्तटाकानि पल्वलानि सरांसि च ॥१९॥पश्यन्तो विविधांश्चापि सिंहाव्याघ्रमृग द्विपान् ।ययुः पथाऽतिमहता शासनं भर्तुरीप्सवः ॥२०॥

Contemplando las huellas de Viṣṇu, y viendo también los ríos Vipāśā y Śālmalī —así como ríos, pozos escalonados, estanques, charcas y lagos— y observando diversos leones, tigres, ciervos y elefantes, recorrieron un camino larguísimo, deseosos de cumplir el mandato de su señor.

Verse 21

ते श्रान्तवाहना दूता विकृष्णेन पथा ततः ।गिरिव्रजं पुरवरं शीघ्रमासेदुरञ्जसा ॥२१॥

Tras aquella ruta larga y fatigosa, los mensajeros, con sus monturas exhaustas, llegaron pronto y sin rodeos a Girivraja, la más excelsa de las ciudades.

Verse 22

भर्तुः प्रियार्थं कुलरक्षणार्थं भर्तुश्च वंशस्य परिग्रहार्थम् ।अहेडमाना स्त्वरया स्म दूता रात्र्यान्तु ते तत्पुरमेव याताः ॥२२॥

Para complacer a su señor, para salvaguardar la estirpe real y sostener el honor y la continuidad de la dinastía del rey, los mensajeros, sin negligencia, se apresuraron y llegaron a esa misma ciudad durante la noche.