
Sukta 5.6
Agni
अयं सूक्तोऽग्निं स्तौति—स एव सत्यम् ‘अस्तम्’ (गृहं) निधिश्च, यं प्रति सर्वाः पोषकशक्तयः शीघ्रवेगाः जयिनो बलानि च स्वभावतः प्रवर्तन्ते। याचते च—यज्ञे ताः शक्तीर् अग्निः प्रेरयतु प्रज्वालयतु च, तथा गायकेभ्यः निरन्तरम् ‘इषम्’ (वृद्धिं) ददातु—विशेषतः वीर्यं अश्ववत् शीघ्रतां च।
Mantra 1
अग्निं तं मन्ये यो वसुरस्तं यं यन्ति धेनवः । अस्तमर्वन्त आशवोऽस्तं नित्यासो वाजिन इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
अ॒ग्निं तं मन्ये यः वसुः, तं यं यन्ति धेनवः। अस्तं अर्वन्त आशवः, अस्तं नित्याः वाजिनः इषं स्तोतृभ्यः आ भर॥
Mantra 2
सो अग्निर्यो वसुर्गृणे सं यमायन्ति धेनवः । समर्वन्तो रघुद्रुवः सं सुजातासः सूरय इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
सः अ॒ग्निः यः वसुः, गृणे; सं यम् आयन्ति धेनवः। सम् अर्वन्तः रघुद्रुवः, सं सुजातासः सूरयः—इषं स्तोतृभ्यः आ भर॥
Mantra 3
अग्निर्हि वाजिनं विशे ददाति विश्वचर्षणिः । अग्नी राये स्वाभुवं स प्रीतो याति वार्यमिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
अ॒ग्निः हि वाजिनं विशे ददाति विश्वचर्षणिः। अ॒ग्निः राये स्वाभुवं स प्रीतः याति वार्यम्—इषं स्तोतृभ्यः आ भर॥
Mantra 4
आ ते अग्न इधीमहि द्युमन्तं देवाजरम् । यद्ध स्या ते पनीयसी समिद्दीदयति द्यवीषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
आ तेऽग्ने वयं द्युमन्तं देवा॒जरम् इधीमहि। यदा हि ते पनीयसी समिद् दीदयति द्यावीषं, तदा स्तोतृभ्य इषं आ भर॥
Mantra 5
आ ते अग्न ऋचा हविः शुक्रस्य शोचिषस्पते । सुश्चन्द्र दस्म विश्पते हव्यवाट् तुभ्यं हूयत इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
आ तेऽग्ने ऋचा हविः, शुक्रस्य शोचिषस्पते। सुश्चन्द्र दस्म विश्पते, हव्यवा॒ट् तुभ्यं हूयते; स्तोतृभ्य इषं आ भर॥
Mantra 6
प्रो त्ये अग्नयोऽग्निषु विश्वं पुष्यन्ति वार्यम् । ते हिन्विरे त इन्विरे त इषण्यन्त्यानुषगिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
प्रो त्येऽग्नयोऽग्निषु विश्वं पुष्यन्ति वार्यम्। ते हिन्विरे ते इन्विरे, त इषण्यन्त्यनुषक्; स्तोतृभ्य इषं आ भर॥
Mantra 7
तव त्ये अग्ने अर्चयो महि व्राधन्त वाजिनः । ये पत्वभिः शफानां व्रजा भुरन्त गोनामिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
तव त्ये अग्ने अर्चयो महि व्राधन्त वाजिनः । ये पत्वभिः शफानां व्रजा भुरन्त गोनामिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
Mantra 8
नवा नो अग्न आ भर स्तोतृभ्यः सुक्षितीरिषः । ते स्याम य आनृचुस्त्वादूतासो दमेदम इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
नवा नो अग्न आ भर स्तोतृभ्यः सुक्षितीरिषः । ते स्याम य आनृचुस्त्वादूतासो दमे दमे इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
Mantra 9
उभे सुश्चन्द्र सर्पिषो दर्वी श्रीणीष आसनि । उतो न उत्पुपूर्या उक्थेषु शवसस्पत इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
उभे सुश्चन्द्र सर्पिषो दर्वी श्रीणीष आसनि । उतो न उत्पुपूर्या उक्थेषु शवसस्पत इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
Mantra 10
एवाँ अग्निमजुर्यमुर्गीर्भिर्यज्ञेभिरानुषक् । दधदस्मे सुवीर्यमुत त्यदाश्वश्व्यमिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
एवं गीतैः यज्ञैश्चानुषक् अजर्यम् अग्निं स्थापयामः। स नः अस्मासु सुवीर्यम् दधातु, उत तत् आश्वाश्व्यम्; स्तोतृभ्यः इषं (वृद्धि-प्रेरणाम्) आ भरतु।
Agni is declared the true treasure and the ‘home’ to which the milking powers and swift forces run (RV 5.6.1).
Agni’s powers multiply as ‘fires within the Fire,’ fostering all that is excellent and continually impelling growth for the worshippers (notably RV 5.6.6).
The hymn’s central ask: that Agni actively drive, press, and kindle uninterrupted increase (iṣ) and prosperity for the singers and sacrificer.
It ends by affirming steady establishment of the unwearied Agni through songs and rites, requesting suvīrya and swift power as his final gift (RV 5.6.10).
astam … yanti dhenavaḥ
agnayo ’gniṣu
एवाँ अग्निमजुर्यमुर्गीर्भिर्यज्ञेभिरानुषक् । दधदस्मे सुवीर्यमुत त्यदाश्वश्व्यमिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥It presents Agni as the central fire that gathers all nourishing energies and turns worship into growth. The hymn repeatedly asks him to bring continuous increase (iṣ) and strength to the singers.
Because Agni is pictured as the place where powers naturally converge—like cows returning to a stable or swift horses running to their goal. In ritual terms, the fire is the meeting-point where offerings and blessings connect.
It asks for iṣ (impulsion and increase), suvīrya (good heroic strength), and āśvaśvya (swift, horse-like power), along with the general fostering of what is excellent and choice.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.