Adhyaya 28

Verse 1

उमोवाच । किंचित्प्रष्टुमना नाथ स्वसंदेहापनुत्तये । वद खेदो यदि न ते त्रिकालज्ञानकोविद

Umā thưa: Bạch Chúa Tể, con muốn hỏi đôi điều để trừ nghi hoặc của con. Nếu không làm Ngài phiền, xin Ngài dạy cho, hỡi Đấng tinh thông tri kiến ba thời.

Verse 2

तदा भगीरथो राजा क्व क्व भागीरथी तदा । यदा विष्णुस्तपस्तेपे चक्रपुष्करिणी तटे

Khi ấy, vua Bhagīratha ở nơi đâu, và Bhāgīrathī (sông Hằng) lúc đó ở nơi đâu—khi Viṣṇu tu khổ hạnh bên bờ Cakra-puṣkariṇī?

Verse 3

शिव उवाच । संदेहोऽत्र न कर्तव्यो विशालाक्षि सदामले । श्रुतौ स्मृतौ पुराणेषु कालत्रयमुदीर्यते

Śiva phán: Hỡi người mắt lớn, luôn thanh tịnh, chớ khởi nghi ngờ nơi đây. Trong Śruti, Smṛti và các Purāṇa, ba thời (quá khứ–hiện tại–vị lai) quả thật được tuyên nói.

Verse 4

भूतं भावि भवच्चापि संशयं मा वृथा कृथाः । इत्युक्त्वा पुनराहेशो गंगामाहात्म्यमुत्तमम्

Dù là quá khứ, vị lai hay hiện tại—chớ gieo nghi ngờ một cách uổng công. Nói xong, Đấng Tối Thượng lại tiếp tục tuyên dương đại oai đức tối thượng của Gaṅgā.

Verse 5

अगस्त्य उवाच । पार्वतीनंदन पुनर्द्युनद्याः परितो वद । महिमोक्तो हरौ यद्वद्देवदेवेन वै तदा

Agastya thưa: Hỡi con của Pārvatī, xin hãy nói lại trọn vẹn về dòng sông thiên giới Gaṅgā—rằng thuở ấy, Đấng Thần của chư thần đã tuyên dương uy đức của nàng với Hari như thế nào.

Verse 6

स्कंद उवाच । मुनऽत्र मैत्रावरुणे यथा देवेन भाषितम् । शुणु त्रिपथगामिन्या माहात्म्यं पातकापहम्

Skanda nói: Hỡi hiền thánh Maitrāvaruṇa (Agastya), hãy lắng nghe nơi đây đại oai đức của Tri-pathagāminī Gaṅgā, đấng trừ diệt tội lỗi, đúng như lời Đức Chúa đã phán.

Verse 7

त्रिस्रोतसं समासाद्य सकृत्पिंडान्ददाति यः । उद्धृताः पितरस्तेन भवांभोधेस्तिलोदकैः

Ai đến được Gaṅgā ba dòng và dâng piṇḍa dù chỉ một lần, nhờ hành trì ấy cùng lễ tarpaṇa bằng nước mè, tổ tiên người ấy được nâng khỏi biển lớn luân hồi.

Verse 8

यावंतश्च तिला मर्त्यैर्गृहीता पितृकर्मणि । तावद्वर्षसहस्राणि पितरः स्वर्गवासिनः

Bao nhiêu hạt mè mà người phàm dùng trong nghi lễ cúng Tổ tiên (Pitṛ), bấy nhiêu ngàn năm các Pitṛ ấy an trú nơi cõi trời.

Verse 9

देवाः सपितरो यस्माद्गंगायां सर्वदा स्थिताः । आवाहनं विसर्गं च तेषां तत्र ततो नहि

Vì chư Thiên cùng các Pitṛ luôn hiện diện trong sông Gaṅgā, nên tại nơi ấy không cần làm nghi thức thỉnh mời (āvāhana) hay tiễn biệt (visarjana) các Ngài.

Verse 10

पितृवंशे मृता ये च मातृवंशे तथैव च । गुरु श्वशुर बंधूनां ये चान्ये बांधवा मृताः

Những người đã mất trong dòng họ bên cha, và cũng vậy trong dòng họ bên mẹ; cùng những người quá vãng trong hàng thầy (guru), cha vợ, bà con quyến thuộc và mọi thân quyến khác—đều được kể đến.

Verse 11

अजातदंता ये केचिद्ये च गर्भे प्रपीडिताः । अग्निविद्युच्चोरहता व्याघ्रदंष्ट्रिभिरेव च

Những ai chết trước khi mọc răng, những ai bị khổ nạn rồi mất ngay trong bào thai; những ai bị lửa, sét hay kẻ trộm sát hại, và những ai bị nanh hổ xé nát—đều nên được tưởng niệm.

Verse 12

उद्बंधन मृता ये च पतिता आत्मघातकाः । आत्मविक्रयिणश्चोरा ये तथाऽयाज्ययाजकाः

Những ai chết vì treo cổ, những kẻ sa đọa, những người tự kết liễu đời mình; những kẻ bán thân phận mình, bọn trộm cướp, và những người làm tư tế cho các tế lễ bị cấm—tất cả đều được kể vào.

Verse 13

रसविक्रयिणो ये च ये चान्ये पापरोगिणः । अग्निदा गरदाश्चैव गोघ्नाश्चैव स्ववंशजाः

Những kẻ buôn bán rượu men say, và những kẻ khác mắc bệnh tật do tội lỗi; kẻ phóng hỏa, kẻ đầu độc, và kẻ sát hại bò—dẫu sinh trong chính dòng tộc của mình—đều được kể vào đó.

Verse 14

असिपत्रवने ये च कुंभीपाके च ये गताः । रौरवेप्यंधतामिस्रे कालसूत्रे च ये गताः

Những kẻ đã rơi vào Asipatravana và Kumbhīpāka, cùng những kẻ đã đến Raurava, Andhatāmisra và Kālasūtra—họ cũng đều được kể vào đó.

Verse 15

जात्यंतरसहस्रेषु भ्राम्यंते ये स्वकर्मभिः । ये तु पक्षिमृगादीनां कीटवृक्षादि वीरुधाम्

Những kẻ bị chính nghiệp lực xô đẩy mà lang thang qua hàng ngàn kiếp sinh khác; những kẻ đã vào bào thai loài chim và thú, và những kẻ trở thành côn trùng, cây cối cùng các loài dây leo—tất thảy đều được kể vào đó.

Verse 16

योनिं गतास्त्वसंख्याताः संख्यातानामशोभनाः । प्रापिता यमलोकं तु सुघोरैर्यमकिंकरैः

Vô số chúng sinh đã đi vào các bào thai khác nhau—xấu xí ngay cả trong số có thể đếm; và họ bị các Yamakiṅkara, những kẻ hầu cận vô cùng đáng sợ của Diêm Vương, lôi về cõi Yama (Yamaloka).

Verse 17

येऽबांधवा बांधवा वा येऽन्यजन्मनि बांधवाः । येपि चाज्ञातनामानो ये चापुत्राः स्वगोत्रजाः

Dù không bà con hay là bà con, dù từng là quyến thuộc ở một đời khác; những người không rõ danh tính, và những người trong chính dòng họ (gotra) của mình chết mà không có con trai—tất thảy đều được kể vào đó.

Verse 18

विषेण च मृता वै ये ये वै शृंगिभिराहताः । कृतघ्नाश्च गुरुघ्नाश्च ये च मित्रद्रुहस्तथा

Những kẻ chết vì trúng độc, những kẻ bị thú có sừng húc chết, kẻ bội ân, kẻ sát hại thầy (guru), và kẻ phản bội bạn hữu—ngay cả họ cũng được nhắc đến nơi đây (trong mạch giáo huấn về sự cứu độ nhờ nghi lễ thánh tại Kāśī).

Verse 19

स्त्री बालघातका ये च ये च विश्वासघातकाः । असत्यहिंसानिरता सदा पापरताश्च ये

Những kẻ sát hại phụ nữ và trẻ thơ, kẻ phản bội lòng tin, kẻ chuyên đắm trong dối trá và bạo lực, và kẻ luôn vui thích trong tội lỗi—họ cũng được kể vào (lời dạy về các nghi lễ cứu độ gắn với Kāśī).

Verse 20

अश्वविक्रयिणो ये च परद्रव्यहराश्च ये । अनाथाः कृपणा दीना मानुष्यं प्राप्तुमक्षमाः

Những kẻ buôn bán ngựa, những kẻ trộm đoạt của cải người khác, và những kẻ trở nên bất lực—không nơi nương tựa, khốn cùng, sa ngã—không thể đạt lại thân phận làm người; tất thảy cũng được kể vào (đối tượng của các nghi lễ tịnh hóa đang được giảng).

Verse 21

तर्पिता जाह्नवीतोयैर्नरेण विधिना सकृत् । प्रयांति स्वर्गतिं तेपि स्वर्गिणो मुक्तिमाप्नुयुः

Nếu họ được làm cho thỏa mãn dù chỉ một lần—do một người thực hiện đúng pháp—bằng lễ tarpaṇa với nước Jāhnavī (Gaṅgā), thì ngay cả họ cũng đạt đường về cõi trời; và khi đã đến cõi trời, rốt ráo còn có thể chứng đắc mokṣa (giải thoát).

Verse 22

एतान्मंत्रान्समुच्चार्य यः कुर्यात्पितृतर्पणम् । श्राद्धं पिंडप्रदानं च स विधिज्ञ इहोच्यते

Ai sau khi tụng đọc trọn vẹn các thần chú này mà làm lễ pitṛ-tarpaṇa để làm thỏa mãn tổ tiên, lại cử hành śrāddha và dâng piṇḍa—người ấy ở đây được gọi là bậc thật sự thông hiểu nghi lễ.

Verse 23

कामप्रदानि तीर्थानि त्रैलोक्ये यानि कानिचित् । तानि सर्वाणि सेवंते काश्यामुत्तरवाहिनीम्

Mọi thánh địa (tīrtha) ban thành sở nguyện trong ba cõi—tất thảy như thể đều nương tựa và phụng sự dòng Gaṅgā Uttaravāhinī (chảy về phương Bắc) tại Kāśī.

Verse 24

स्वःसिंधुः सर्वतः पुण्या ब्रह्महत्यापहारिणी । काश्यां विशेषतो विष्णो यत्र चोत्तरवाहिनी

Dòng sông thiên giới Gaṅgā thanh tịnh khắp mọi nơi và xóa trừ cả tội sát hại Bà-la-môn; nhưng tại Kāśī, hỡi Viṣṇu, nơi nàng chảy như Uttaravāhinī, sự thánh khiết ấy lại càng đặc biệt.

Verse 25

गायंति गाथामेतां वै दैवर्षिपितरोगणाः । अपि दृग्गोचरा नः स्यात्काश्यामुत्तरवाहिनी

Các bậc thiên hiền (devarṣi) cùng các đoàn thể tổ tiên (pitṛ) hát chính bài thánh ca này: “Nguyện Gaṅgā Uttaravāhinī ở Kāśī hiện vào ngay trước mắt chúng con.”

Verse 26

यत्रत्यामृतसंतृप्तास्तापत्रितयवर्जिताः । स्याम त्वमृतमेवाद्धा विश्वनाथप्रसादतः

Tại đó, được nuôi dưỡng bởi cam lộ ấy, lìa ba nỗi khổ, nguyện chúng con thật sự—quả thật—được bất tử nhờ ân phúc của Viśvanātha, Chúa tể Kāśī.

Verse 27

गंगैव केवला मुक्त्यै निर्णीता परितो हरे । अविमुक्ते विशेषेण ममाधिष्ठानगौरवात्

Hỡi Hari, chỉ riêng Gaṅgā được xác định từ mọi phương diện là phương tiện trực tiếp đưa đến giải thoát; và tại Avimukta (Kāśī) lại càng đặc biệt—vì nơi ấy có uy nghi của chính sự hiện trú của Ta.

Verse 28

ज्ञात्वा कलियुगं घोरं गंगाभक्तिः सुगोपिता । न विंदतिं जना गंगां मुक्तिमागैर्कदायिकाम्

Biết thời Kali đáng sợ, lòng sùng kính đối với Thánh Mẫu Gaṅgā đã bị che giấu kỹ; người đời chẳng tìm thấy Gaṅgā, Đấng ban con đường giải thoát (mokṣa).

Verse 29

अनेकजन्मनियुतं भ्राम्यमाणस्तु योनिषु । निर्वृतिं प्राप्नुयात्कोत्र जाह्नवीभजनं विना

Lang thang qua bao thai sinh trong vô lượng kiếp, làm sao ai có thể đạt an lạc nếu không có lòng bhajana-bhakti thờ phụng Jāhnavī (Gaṅgā)?

Verse 30

नराणामल्पबुद्धीनामेनो विक्षिप्तचेतसाम् । गंगेव परमं विष्णो भेषजं भवरोगिणाम्

Hỡi Viṣṇu, với những người trí nhỏ, tâm bị tội lỗi làm tán loạn, chỉ Thánh Mẫu Gaṅgā là linh dược tối thượng cho kẻ mắc bệnh bhava—bệnh của vòng sinh tử.

Verse 31

खंडस्फुटितसंस्कारं गंगातीरे करोति यः । मम लोके चिरं कालं तस्याक्षय सुखं हरे

Hỡi Hari, ai cử hành các saṁskāra dù đứt đoạn hay chưa trọn vẹn bên bờ Gaṅgā, người ấy hưởng an lạc bất hoại rất lâu trong cõi của Ta.

Verse 32

गंतुमुद्दिश्य यो गंगां परार्थस्वार्थमेव वा । न गच्छति परं मोहात्स पतेत्पितृभिः सह

Ai khởi hành với ý định đến Gaṅgā—vì lợi người hay vì lợi mình—nhưng do moha mà không đi, người ấy sa đọa cùng với các pitṛ (tổ tiên) của mình.

Verse 33

सर्वाणि येषां गांगेयैस्तोयैः कृत्यानि देहिनाम् । भूमिस्था अपि ते मर्त्या अमर्त्या एव वै हरे

Hỡi Hari, những chúng sinh hữu thân mà mọi nghi lễ đều được cử hành bằng nước thánh sông Hằng—dẫu sống trên cõi đất như kẻ phàm tử—thật sự vẫn như bậc bất tử.

Verse 34

चरमेपि वयोभागे स्वःसिंधुं यो निषेवते । कृत्वाप्येनांसि बहुशः सोपि यायाच्छुभां गतिम्

Dẫu ở giai đoạn cuối đời, ai nương tựa và phụng sự dòng sông trời là Hằng Hà, tuy đã nhiều lần tạo tội, vẫn đạt đến cảnh giới cát tường.

Verse 35

यावदस्थि मनुष्याणां गंगातोयेषु तिष्ठति । तावदब्दसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते

Chừng nào xương cốt của một người còn ở trong nước sông Hằng, chừng ấy người ấy được tôn vinh nơi cõi trời suốt hàng ngàn năm.

Verse 36

विष्णुरुवाच । देवदेवजगन्नाथ जगतां हितकृत्प्रभो । कीकसं चेत्पतेद्दैवाद्दुर्वृत्तस्य दुरात्मनः

Viṣṇu thưa rằng: Ôi Đấng Thần trên các thần, Jagannātha, bậc làm lợi ích cho muôn cõi—lạy Chúa Tể! Nếu do số mệnh, xương cốt của kẻ ác hạnh, tâm địa xấu xa rơi xuống nơi ấy...

Verse 37

जले द्युनद्या निष्पापे कथं तस्य परा गतिः । अपमृत्यु विपन्नस्य तदीश विनिवेद्यताम्

Khi (di cốt của người ấy) ở trong dòng nước thanh tịnh của thiên hà có năng lực diệt tội, thì cảnh giới tối thượng của người ấy là gì? Và đối với kẻ chết yểu—lạy Īśa—xin cũng giảng rõ.

Verse 38

महेश्वर उवाच । अत्रार्थे कथयिष्यामि पुरावृत्तमधोक्षज । शृणुष्वैकमना विष्णो वाहीकस्य द्विजन्मनः

Maheśvara nói: “Trong việc này, hỡi Adhokṣaja (Viṣṇu), ta sẽ kể một chuyện xưa. Hỡi Viṣṇu, hãy nhất tâm lắng nghe câu chuyện về vị dvija tên Vāhīka.”

Verse 39

पुरा कलिंगविषये द्विजो लवणविक्रयी । संध्यास्नानविहीनश्च वेदाक्षरविवर्जितः

Thuở xưa, tại xứ Kaliṅga có một dvija mưu sinh bằng nghề bán muối. Ông thiếu hẳn việc hành trì sandhyā và tắm gội nghi lễ hằng ngày, lại còn bỏ cả việc tụng đọc các âm tự Veda.

Verse 40

वाहीको नामतो यज्ञसूत्रमात्रपरिग्रहः । परिग्रहश्च तस्यासीत्कौविंदी विधवा नवा

Ông tên là Vāhīka—người mà ‘tài sản’ duy nhất chỉ là sợi yajña-sūtra (dây thiêng) mà thôi. Còn sự vướng mắc thế tục của ông là một góa phụ trẻ thuộc cộng đồng thợ dệt Kauviṃdī.

Verse 41

दुर्भिक्षपीडितेनाथ वृषलीपतिना विना । प्राणाधारं तदा तेन देशाद्देशांतरं ययौ

Rồi vì nạn đói hoành hành, lại lìa xa người chồng của người phụ nữ śūdra ấy, ông đi từ xứ này sang xứ khác, chỉ để tìm chút nương tựa nuôi thân mà sống.

Verse 42

मध्येऽथ दंडकारण्यं क्षुत्क्षामः संगवर्जितः । व्याघ्रेण घातितस्तत्र नरमांसप्रियेण सः

Giữa đường, trong rừng Daṇḍaka, vì đói mà kiệt quệ và không có bạn đồng hành, ông bị một con hổ ưa thịt người giết chết ngay tại đó.

Verse 43

तस्य वामपदं गृध्रो गृहीत्वोदपतत्ततः । मांसाशिनाऽन्य गृध्रेण तस्य युद्धमभूद्दिवि

Một con kên kên quắp lấy chân trái của ông ta và bay lên cao. Sau đó, trên bầu trời, một trận chiến nổ ra giữa con kên kên đó và một con kên kên ăn thịt khác.

Verse 44

गृध्रयोरामिषं गृध्न्वोः परस्परजयैषिणोः । अवापतत्पादगुल्फं कंकचंचुपुटात्तदा

Khi hai con kên kên, thèm khát thịt và tìm kiếm chiến thắng trước kẻ kia, đang đánh nhau, thì mắt cá chân và bàn chân rơi xuống từ mỏ của loài chim kanka.

Verse 45

तस्य वाहीक विप्रस्य व्याघ्रव्यापादितस्य ह । मध्ये गंगं दैवयोगादपतद्द्वंद्वकारिणोः

Bàn chân của người Bà-la-môn Vāhīka, kẻ bị hổ giết—quả thực, do sự sắp đặt của thiên mệnh—đã rơi xuống sông Hằng, ngay khi hai con chim đang mải mê tranh chấp.

Verse 46

यदैव हतवान्द्वीपी तं वाहीकमरण्यगम् । तस्मिन्नेव क्षणे बद्धः स पाशैः क्रूरकिंकरैः

Ngay khoảnh khắc con hổ giết chết Vāhīka trong rừng, cũng chính trong giây phút đó, ông ta bị trói bằng những sợi dây thòng lọng bởi các tay sai tàn bạo của Diêm Vương.

Verse 47

कशाभिर्घातितोत्यंतमाराभिः परितोदितः । वमन्रुधिरमास्येन नीतस्तैः स यमाग्रतः

Bị đánh đập dã man bằng roi và bị đâm chọc tứ phía bằng gậy nhọn, miệng nôn ra máu, ông ta bị chúng giải đến trước mặt Diêm Vương.

Verse 48

आपृच्छि धर्मराजेन चित्रगुप्तोथ मापते । धर्माधर्मं विचार्यास्य कथयाशु द्विजन्मनः

Bấy giờ Pháp Vương (Diêm Vương) hỏi Citragupta: “Hỡi bậc chủ, hãy mau xét rõ điều thiện (dharma) và điều bất thiện (adharma) của vị lưỡng sinh này, rồi tâu trình.”

Verse 49

वैवस्वतेन पृष्टोथ चित्रगुप्तो विचित्रधीः । सर्वदा सर्वजंतूनां वेदिता सर्वकर्मणाम्

Được Vaivasvata (Diêm Vương) hỏi, Citragupta—bậc trí tuệ kỳ diệu, luôn biết rõ mọi chúng sinh và mọi hành nghiệp—liền chuẩn bị cất lời.

Verse 50

जगाद यमुनाबंधुं वाहीकस्य द्विजन्मनः । जन्मकर्मदिनारभ्य दुर्वृत्तस्य शुभेतरम्

Ngài nói với vị thân thuộc của sông Yamunā là Diêm Vương về người lưỡng sinh xứ Vāhīka ấy: từ chính ngày làm lễ sinh, Ngài thuật lại hạnh kiểm của kẻ hư hỏng—điều lành rất ít, phần nhiều là bất tường.

Verse 51

चित्रगुप्त उवाच । गर्भाधानादिकं कर्म प्राक्कृतं नास्य केनचित् । जातकर्मकृतं नास्य पित्राऽज्ञानवता हरे

Citragupta thưa: “Hỡi Hari, đối với người này, không ai cử hành các lễ tiền thai như garbhādhāna. Ngay cả lễ jātakarma cũng không được người cha vô minh thực hiện.”

Verse 52

गर्भैनः शमने हेतुः समस्तायुः सुखप्रदम् । एकादशेह्नि नामास्य न कृतं विधिपूर्वकम्

Lễ ấy là nhân duyên dập tắt tội lỗi liên hệ đến bào thai và ban an lạc suốt trọn thọ mạng; thế nhưng đến ngày thứ mười một, lễ đặt tên của người ấy không được cử hành đúng pháp.

Verse 53

ख्यातः स्याद्येन विधिना सर्वत्र विधिपावनम् । नाकार्षीन्निर्गमं चास्य चतुर्थे मासि मंदधीः

Theo nghi thức đã định, nhờ đó ở khắp nơi người ta được an lập và thanh tịnh theo luật nghi; vậy mà kẻ giám hộ đần độn ấy đến tháng thứ tư cũng chẳng làm lễ ‘nirgamana’ (lễ ra ngoài lần đầu) cho đứa trẻ.

Verse 54

जनकः शुभतिथ्यादौ विदेशगमनापहम् । षष्ठेऽन्नप्राशनंमासि न कृतं विधिपूर्वकम्

Vào lúc tithi cát tường—nghi lễ được nói là ngăn việc phải đi xứ người—người cha vẫn không cử hành annaprāśana (lễ ăn bữa đầu) trong tháng thứ sáu theo đúng phép tắc.

Verse 55

सर्वदा मिष्टमश्नाति कर्मणा येन भास्करे । न चूडाकरणं चास्य कृतमब्दे यथाकुलम्

Hỡi Bhāskara, đó là nghi lễ khiến người ta được phúc luôn được ăn vị ngọt; thế nhưng theo gia phong, đến đúng năm phải làm, lễ cūḍākaraṇa (cạo tóc/đặt chỏm) của cậu cũng chẳng được cử hành.

Verse 56

कर्मणा येन केशाः स्युः स्निग्धाः कुसुमवर्षिणः । नाकारि कर्णवेधोस्य जनित्रा समये शुभे

Đó là nghi lễ khiến mái tóc trở nên óng mượt và ‘rải hoa’—nghĩa là đem điềm lành và vẻ đẹp; vậy mà vào đúng thời cát tường, cha mẹ cậu không làm lễ karṇavedha (xỏ lỗ tai) cho cậu.

Verse 57

सुवर्णग्राहिणौ येन कर्णौ स्यातां च सुश्रुती । मौंजीबंधोप्यभूदस्य व्यतीतेब्देऽष्टमे हरे । ब्रह्मचर्याभिवृद्ध्यै यो ब्रह्मग्रहणहेतुकः

Nhờ nghi lễ ấy, đôi tai trở nên xứng đáng đón nhận trang sức vàng và người ta thành suśruti—nghe đúng, thấm lời dạy lành. Hỡi Hari, việc buộc dây thắt lưng muñja (mauñjī-bandha) của cậu chỉ diễn ra sau khi năm thứ tám đã qua—nhằm tăng trưởng phạm hạnh (brahmacarya) và làm nhân duyên thọ nhận Brahman, tức tiếp nhận học tập Veda.

Verse 58

मौंजीमोक्षणवार्तापि कृता नास्य जनुःकृता । गार्हस्थ्यं प्राप्यते यस्मात्कर्मणोऽनंतरं वरम्

Dẫu chỉ là lời truyền rằng nghi lễ cởi bỏ mauñjī (dây thắt thiêng) đã được làm—tuy người ấy chẳng thật sự giữ trọn các bậc āśrama—nhưng ngay sau hành vi ấy, ông liền đạt đến địa vị tốt đẹp kế tiếp, tức giai đoạn gia chủ (gṛhastha).

Verse 59

यथाकथंचिदूढाऽथ पत्नी त्यक्तकुलाध्वगा । वृषलीपतिना तेन परदारापहारिणा

Rồi bằng cách nào đó, ông cưới một người vợ—kẻ đã rời bỏ nề nếp và đạo lộ của gia tộc mình; còn ông, làm chồng của người đàn bà hạ tiện (vṛṣalī), liền trở thành kẻ cướp đoạt vợ người khác.

Verse 60

आरभ्य पंचमाद्वर्षात्परस्वस्यापहारकः । अभूदेष दुराचारो दुरोदरपरायणः

Từ năm thứ năm trở đi, ông trở thành kẻ cướp đoạt tài vật của người khác; con người ấy hóa thành kẻ hạnh kiểm xấu (durācāra), chuyên tâm vào cờ bạc.

Verse 61

रुमायां वसताऽनेन हतागौरेकवार्षिकी । एकदा दृढदंडेन लिहंती लवणं मृता

Khi sống ở Rumā, ông đã giết một con bò mới một tuổi; có lần, lúc nó đang liếm muối, bị ông đánh bằng gậy cứng nên chết tại chỗ.

Verse 62

जननीं पादपातेन बहुशोऽसावताडयत् । कदाचिदपि नो वाक्यं पितुः कृतमनेन वै

Ông nhiều lần dùng chân đá mẹ ruột; và quả thật, ông chưa từng—dù chỉ một lần—làm theo lời cha dặn.

Verse 64

धत्तूरकरवीरादि बहुधोपविषाणि च । क्रीडाकलहमात्रेण भक्षयच्चैष दुर्मतिः

Kẻ tâm địa ác này chỉ vì trò chơi và cãi vã trẻ con mà còn nuốt cả nhiều thứ độc nhẹ, như dhattūra và karavīra v.v.

Verse 65

दग्धोसावग्निना सौरे श्वभिश्च कवलीकृतः । शृंगिभिः परितः प्रोतो विषाणाग्रैरसौ बहु

Hắn bị thiêu đốt bởi ngọn lửa dữ, bị chó xé nát mà nuốt, lại bị các loài thú có sừng dùng đầu nhọn của sừng đâm xuyên quanh mình nhiều lần.

Verse 66

दंदशूकैर्भृशं दष्टो दुष्टः शिष्टैर्विगर्हितः । काष्ठेष्टलोष्टैः पापिष्ठः कृतानिष्टः सदात्मनः

Hắn bị rắn cắn dữ dội, thật đê tiện và bị bậc hiền đức quở trách. Kẻ tội lỗi nhất này, luôn làm hại người lành, bị đánh bằng gậy, mảnh nồi vỡ và những cục đất.

Verse 67

आस्फालितं शिरोनेनासकृच्चापि दुरात्मना । यदर्च्यते सदा सद्भिरुत्तमांगमनेकधा

Linh hồn ác ấy cứ hết lần này đến lần khác đập mạnh đầu mình—phần tối thượng vốn luôn được người hiền kính thờ bằng nhiều cách—lại hết lần này đến lần khác.

Verse 68

असौ हि ब्राह्मणो मंदो गायत्रीमपिवेदन । कामतो मत्स्यमांसानि जग्धान्येतेन दुर्धिया

Vị brāhmaṇa ngu muội này đến cả thần chú Gāyatrī cũng không biết; lại vì dục vọng thúc đẩy, với tà kiến mà ăn cá và thịt.

Verse 69

आत्मार्थं पायसमसौ पर्यपाक्षीदनेकधा । लाक्षालवणमांसानां सपयोदधिसर्पिषाम्

Vì mưu cầu lợi riêng, hắn nhiều lần nấu payasa (cơm sữa ngọt) theo đủ cách—lại còn dùng nhựa sơn, muối và thịt, cùng sữa, sữa chua và ghee (bơ tinh khiết).

Verse 70

विषलोहायुधानां च दासीगोवाजिनामपि । विक्रेताऽसौ सदा मूढस्तथा वै केशचर्मणाम्

Kẻ mê muội ấy luôn buôn bán thuốc độc và vũ khí sắt; lại còn mua bán nữ nô, trâu bò và ngựa—cũng như tóc và da thuộc.

Verse 71

शूद्रान्न परिपुष्टांगः पर्वण्यहनि मैथुनी । पराङ्मुखो दैवपित्र्यकर्मण्येष दुरात्मवान्

Nuôi thân bằng thức ăn nhận từ một người Śūdra, hắn còn buông mình vào ái dục ngay cả trong ngày lễ hội và ngày thiêng; lại quay lưng với các nghi lễ phải dâng lên chư thiên và tổ tiên—kẻ ác tâm ấy.

Verse 72

पक्षिणो घातितानेन मृगाश्चापि परः शतम् । अकारण द्रुमच्छेदी सदा निर्दयमानसः

Bởi hắn, chim chóc bị giết, thú rừng cũng vậy—hơn cả trăm; vô cớ hắn đốn cây, lòng hắn luôn không chút từ bi.

Verse 74

अदत्तदानः पिशुनः शिश्नोदरपरायणः । किं बहूक्तेन रविज साक्षात्पातक मूर्तिमान्

Hắn không bố thí, lại hay gièm pha, chỉ biết theo đuổi dục vọng và cái bụng. Còn nói nhiều làm gì, hỡi con của Mặt Trời! Hắn chính là tội lỗi hiện hình.

Verse 75

रौरवेप्यंधतामिस्रे कुंभीपाकेऽतिरौरवे । कालसूत्रे कृमिभुजि पूयशोणितकर्दमे

Trong địa ngục Raurava, Andhatāmisra, Kumbhīpāka và Atiraurava; trong Kālasūtra, Kṛmibhoji, và vũng bùn nhơ của mủ cùng máu—

Verse 76

असिपत्रवने घोरे यंत्रपीडे सुदंष्ट्रके । अधोमुखे पूतिगंधे विष्ठागर्त्तेष्वभोजने

—trong Asi-patravana ghê rợn, trong khổ hình máy nghiền ép, trong Sudaṃṣṭraka; trong Adhomukha, cõi hôi thối, và các hố phân của Abhojana—

Verse 77

सूचीभेद्येऽथ संदंशे लालापे क्षुरधारके । प्रत्येकं नरके त्वेष पात्यतां कल्पसंख्यया

—trong Sūcībhedya, rồi Saṃdaṃśa, trong Lālāpa và Kṣuradhāraka—vào từng địa ngục một, xin hãy quăng hắn xuống suốt số lượng kiếp (kalpa) không kể xiết.

Verse 78

धर्मराजः समाकर्ण्य चित्रगुप्तमुखादिति । निर्भर्त्स्य तं दुराचारं किंकरानादिदेश ह

Nghe lời ấy từ miệng Citragupta, Dharmarāja quở trách kẻ ác hạnh kia, rồi truyền lệnh cho các kinka-ra (tùy tùng) của mình.

Verse 79

भ्रू संज्ञया हृतैर्नीतः स बद्ध्वा निरयालयम् । आक्रंदरावो यत्रोच्चैः पापिनां रोमहर्षणः

Chỉ một cái nhíu mày ra hiệu, hắn bị bắt và lôi đi; bị trói rồi giải đến chốn địa ngục—nơi tiếng kêu khóc thảm thiết của kẻ tội lỗi vang dậy, khiến người nghe rợn tóc gáy.

Verse 80

ईश्वर उवाच । यातनास्वतितीव्रासु वाहीके संस्थिते तदा । तत्कालपुण्यफलदे गाङ्गेयांभसि निर्मले

Īśvara phán: Khi Vāhīka đang chịu những cực hình vô cùng dữ dội, ngay khoảnh khắc ấy nước trong thanh tịnh của sông Hằng hiện ra, ban quả phúc công đức tức thời.

Verse 81

पतितं तद्धि गृध्रास्याद्वाहीकस्य द्विजन्मनः । हरे विमानं तत्कालमापन्नं सुरसद्मतः

Ngay lúc ấy, trạng thái mặt kền kền của Vāhīka, vị dvija, liền rơi rụng (khổ nạn tiêu tan); và từ cung điện chư thiên, thiên xa của Hari tức khắc đến nơi.

Verse 82

घंटावलंबितं दिव्यं दिव्यस्त्रीशतसंकुलम् । आरुह्य देवयानं स दिव्यवेषधरो द्विजः

Cỗ thiên xa ấy rực rỡ, treo chuông leng keng, chật kín hàng trăm thiên nữ. Vị dvija khoác y phục thần diệu liền bước lên xe trời.

Verse 83

वीज्यमानोऽप्सरोवृंदैर्दिव्यगंधानुलेपनः । जगाम स्वर्गभुवनं गंगास्थिपतनाद्धरे

Được đoàn apsara quạt mát và xức ướp hương thơm thần diệu, hỡi Hari, ông đã đến cõi trời vì nhờ xương cốt được thả (ngâm) vào sông Hằng.

Verse 84

स्कंद उवाच । वस्तुशक्तिविचारोयमद्भुतः कोपि कुंभज । द्रवरूपेण काप्येषा शक्तिः सादाशिवी परा

Skanda nói: Hỡi Kumbhaja, sự quán xét về śakti tiềm tàng trong thực tại này thật kỳ diệu. Trong hình thái lưu chất, đó chính là śakti tối thượng thuộc về Sadāśiva.

Verse 85

करुणामृतपूर्णेन देवदेवेन शंभुना । एषा प्रवर्तिता गंगा जगदुद्धरणाय वै

Đầy tràn cam lộ từ bi, Śambhu—Đấng Thần của chư thần—đã khởi cho sông Gaṅgā này tuôn chảy, quả thật vì sự nâng đỡ và cứu độ thế gian.

Verse 86

यथान्याः सरितो लोके वारिपूर्णाः सहस्रशः । तथैषानानुमंतव्या सद्भिस्त्रिपथगामिनी

Dẫu trong đời có hàng ngàn sông khác đầy nước, nhưng bậc hiền thiện chớ xem Gaṅgā này—Tripathagā, dòng chảy qua ba cõi—chỉ như những sông thường.

Verse 87

श्रुत्यक्षराणि निश्चित्य कारुण्याच्छंभुना मुने । निर्मिता तद्द्रवैरेषा गंगा गंगाधरेण वै

Hỡi hiền giả, vì lòng từ mẫn, Śambhu đã định rõ các âm tự của Śruti; từ chính tinh túy được hóa thành dòng chảy ấy, Ngài tạo nên Gaṅgā này—quả thật do Gaṅgādhara tự thân.

Verse 88

योगोपनिषदामेतं सारमाकृष्य शंकरः । कृपया सर्वजंतूनां चकार सरितां वराम्

Śaṅkara rút lấy tinh túy này của các Yogopaniṣad; với lòng thương khắp muôn loài, Ngài tạo nên dòng sông tối thượng trong mọi dòng sông.

Verse 89

अकलानिधयो रात्र्यो विपुष्पाश्चैव पादपाः । यथा तथैव ते देशा यत्र नास्त्यमरापगा

Như đêm không có các tuần trăng, như cây không nở hoa—cũng vậy là những xứ sở nơi Amarāpagā, tức sông Gaṅgā thiên giới, không hiện diện.

Verse 90

अनयाः संपदो यद्वन्मखा यद्वददक्षिणाः । तद्वद्देशा दिशः सर्वा हीना गंगांभसा हरे

Hỡi Hara, như của cải không được dùng đúng đạo và tế lễ không có dakṣiṇā thì vô ích; cũng vậy, mọi xứ sở và mọi phương hướng đều trở nên khiếm khuyết khi thiếu dòng nước thiêng Gaṅgā.

Verse 91

व्योमांगणमनर्कं च नक्तेऽदीपं यथा गृहम । अवेदा ब्राह्मणा यद्वद्गंगाहीनास्तथा दिशः

Như bầu trời ảm đạm khi không có mặt trời, như nhà đêm tối vô dụng nếu thiếu đèn, và như brāhmaṇa không có Veda thì mất phẩm vị—cũng vậy, các phương đều nghèo nàn khi vắng Gaṅgā.

Verse 92

चांद्रायणसहस्रं तु यः कुर्याद्देहशोधनम् । गंगामृतं पिबेद्यस्तु तयोर्गंगाबुपोऽधिकः

Người thực hành một nghìn hạnh nguyện Cāndrāyaṇa có thể tịnh hóa thân; nhưng ai uống nước Gaṅgā tựa cam lộ, người ấy được tuyên là công đức vượt hơn cả hai điều kia.

Verse 93

पादेनैकेन यस्तिष्ठेत्सहस्रं शरदां शतम् । अब्दं गंगांबुपो यस्तु तयोर्गंगांबुपोऽधिकः

Dẫu có người đứng một chân suốt thời gian mênh mông như nghìn lần trăm mùa thu; nhưng ai uống nước Gaṅgā trọn một năm, người ấy được tuyên là công đức vượt hơn cả hai điều kia.

Verse 94

अवाक्छिराः प्रलंबेद्यः शतसंवत्सरान्नरः । भीष्मसूवालुकातल्पशयस्तस्माद्वरो हरे

Dẫu một người treo mình lộn ngược suốt trăm năm, hay nằm trên giường cát khủng khiếp, thì vẫn vậy—hỡi Hara—ân phúc của Gaṅgā được xem là cao hơn mọi khổ hạnh ấy.

Verse 95

पापतापाभितप्तानां भूतानामिह जाह्ववी । पापतापहरा यद्वद्गंगा नान्यत्तथा कलौ

Đối với muôn loài bị thiêu đốt bởi sức nóng của tội lỗi nơi đây, Jāhnavī là đấng trừ diệt khổ nhiệt của tội; trong thời Kali không gì sánh được với sông Hằng (Gaṅgā).

Verse 96

तार्क्ष्यवीक्षणमात्रेण फणिनौ निर्विषा यथा । निष्प्रभाणि तथेनांसि भागीरथ्यवलोकनात्

Như loài rắn trở nên vô nọc chỉ bởi cái nhìn của Garuḍa, cũng vậy, tội lỗi mất hết uy lực và hào quang chỉ nhờ một lần chiêm ngưỡng Bhāgīrathī.

Verse 97

गंगातटोद्भवां मृत्स्नां यो मौलौ बिभृयान्नरः । बिभर्ति सोऽर्कबिंबं वै तमोनाशाय निश्चितम्

Người nào đội trên đầu đất lấy từ bờ sông Hằng, người ấy như mang theo vầng nhật luân—quả quyết để diệt trừ bóng tối (vô minh và tội lỗi).

Verse 98

व्यसनैरभिभूतस्य धनहीनस्य पापिनः । गंगैव केवलं तस्य गतिरुक्ता न चान्यथा

Với kẻ bị tai ương đè nặng—nghèo túng và mang tội—chỉ riêng Gaṅgā được tuyên là nơi nương tựa và con đường; không gì khác.

Verse 99

श्रुताभिलषिता दृष्टा स्पृष्टा पीताऽवगाहिता । पुंसां वंशद्वयं गंगा तारयेन्नात्र संशयः

Nếu nghe danh Gaṅgā, khởi lòng ngưỡng vọng, được thấy, được chạm, được uống nước, hay bước xuống tắm gội—thì Gaṅgā cứu độ hai dòng tộc của người ấy (bên cha và bên mẹ); không chút nghi ngờ.

Verse 100

कीर्तनाद्दर्शनात्स्पर्शाद्गंगापानावगाहनात् । दशोत्तरगुणा ज्ञेया पुण्यापुण्यर्द्धिनाशयोः

Nhờ ca tụng sông Hằng, nhờ được thấy, được chạm, và nhờ uống nước cùng tắm ngụp trong dòng ấy—hãy biết rằng công đức tăng trưởng và tội lỗi tiêu trừ gấp mười lần, lại còn hơn thế nữa.

Verse 110

ब्रह्मलोकस्तु लोकानां सर्वेषामुत्तमो यथा । सरितां सरसां वापि वरिष्ठा जाह्नवी तथा

Như Brahmaloka là cõi tối thượng trong mọi thế giới, thì Jāhnavī (sông Hằng) cũng là bậc tối thắng trong các dòng sông, thậm chí giữa các hồ ao.

Verse 120

ज्ञात्वाज्ञात्वा च गंगायां यः पंचत्वमवाप्नुयात् । अनात्मघाती स्वर्गी स्यान्नरकान्स न पश्यति

Dù biết hay không biết, ai gặp cái chết trong sông Hằng—miễn không phải kẻ tự sát—thì sẽ hướng về cõi trời và chẳng phải thấy các địa ngục.

Verse 124

यावंति तस्या लोमानि मुने तत्संततेरपि । तावद्वर्षसहस्राणि स स्वर्गसुखभुग्भवेत्

Hỡi bậc hiền triết, bao nhiêu sợi lông trên thân nàng—và cũng bấy nhiêu trên thân các hậu duệ của nàng—thì trong ngần ấy ngàn năm, người ấy được hưởng lạc phúc cõi trời.