Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

Devanagari script

विष्णुरुवाच । देवदेवजगन्नाथ जगतां हितकृत्प्रभो । कीकसं चेत्पतेद्दैवाद्दुर्वृत्तस्य दुरात्मनः

Transliteration

viṣṇuruvāca | devadevajagannātha jagatāṃ hitakṛtprabho | kīkasaṃ cetpateddaivāddurvṛttasya durātmanaḥ

Translation

Viṣṇu thưa rằng: Ôi Đấng Thần trên các thần, Jagannātha, bậc làm lợi ích cho muôn cõi—lạy Chúa Tể! Nếu do số mệnh, xương cốt của kẻ ác hạnh, tâm địa xấu xa rơi xuống nơi ấy...

Word by Word

• विष्णुः: Vishnu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• देवदेवजगन्नाथ: O Lord of gods, Lord of the world
• देवदेवजगन्नाथ: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव + देव + जगत् + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (देवानां देवः; जगतः नाथः)

• जगताम्: of the worlds/beings
• जगताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• हितकृत्: O doer of good
• हितकृत्: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हित + कृत् (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (हितं करोति इति)

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• कीकसम्: a bone/skeleton (remains)
• कीकसम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कीकस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; here as प्रथमा (subject)

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-समुच्चय/शर्त (conditional particle)

• पतेत्: should fall
• पतेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• दैवात्: by fate/accidentally
• दैवात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: दैव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ/निमित्ते (ablative of cause)

• दुर्वृत्तस्य: of the wicked-conducted
• दुर्वृत्तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: दुर् + वृत्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (दुष्टं वृत्तं यस्य)

• दुरात्मनः: of the evil-souled person
• दुरात्मनः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दुर् + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (दुष्ट आत्मा यस्य)

Speaker

Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā (pāpa-hara jala)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śiva (addressed as Devadeva, Jagannātha)

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu, in regal calm, addresses a supreme Lord (Śiva implied by Kāśī context) with folded hands; behind them, Gaṅgā flows, symbolizing the question’s setting.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Devadeva (Śiva implied)
• Jagannātha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse introduces a dharma-question: how sacred context (Gaṅgā) interacts with the karma of a morally corrupt person.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The question presupposes Gaṅgā’s sanctity (continued from prior verses) within the Kāśī-khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No prescription—this is a theological inquiry about the consequence of a sinner’s bone/remains coming into the sacred setting.