Adhyaya 22

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे एकविशो ऽध्याय इन् रेए निछ्त् ज़ुल्äस्सिगे ज़ेइछेन्: व्यास उवाच गोमयेनोदकैर्भूमिं शोधयित्वा समाहितः / संनिपात्य द्विजान् सर्वान् साधुभिः संनिमन्त्रयेत्

Như vậy, trong Thánh điển «Kūrma Purāṇa», trong bộ Saṃhitā sáu nghìn tụng, phần hậu—(lời kết chương ở đây). Vyāsa nói: Sau khi tẩy uế mặt đất bằng phân bò và nước, rồi an định tâm ý, hãy triệu tập tất cả những bậc “hai lần sinh”, và nhờ các bậc hiền thiện mà cung kính thỉnh mời họ theo đúng nghi lễ cho pháp sự thiêng liêng.

Verse 2

श्वो भविष्यति मे श्राद्धं पूर्वेद्युरभिपूज्य च / असंभवे परेद्युर्वा यथोक्तैर्लक्षणैर्युतान्

“Lễ śrāddha của ta sẽ cử hành vào ngày mai. Vì thế, ngay ngày hôm trước phải cung kính thỉnh mời và tôn kính các Bà-la-môn; nếu không thể, thì cũng có thể làm vào ngày sau—nhưng phải chọn những vị đầy đủ các phẩm chất như đã được dạy.”

Verse 3

तस्य ते पितरः श्रुत्वा श्राद्धकालमुपस्थितम् / अन्योन्यं मनसा ध्यात्वा संपतन्ति मनोजवाः

Nghe rằng thời khắc cử hành śrāddha của người ấy đã đến, các Pitṛ (tổ phụ) liền nhận biết nhau trong tâm, rồi mau chóng giáng xuống—nhanh như tốc độ của ý niệm.

Verse 4

ब्राह्मणैस्ते सहाश्नन्ति पितरो ह्यन्तरिक्षगाः / वायुभूतास्तु तिष्ठन्ति भुक्त्वा यान्ति परां गतिम्

Những Pitṛ ở cõi trung giới (antarikṣa) thọ hưởng phẩm vật cúng cùng với các Bà-la-môn. Họ mang hình thái của gió mà hiện diện; khi đã mãn nguyện, họ rời đi đến cảnh giới tối thượng.

Verse 5

आमन्त्रिताश्च ते विप्राः श्राद्धकाल उपस्थिते / वसेयुर्नियताः सर्वे ब्रह्मचर्यपरायणाः

Khi thời điểm cử hành Śrāddha đã đến, các Bà-la-môn được thỉnh mời phải ở lại đó, giữ gìn kỷ luật, một lòng hướng về brahmacarya.

Verse 6

अक्रोधनो ऽत्वरो ऽमत्तः सत्यवादी समाहितः / भारं मैथुनमध्वानं श्राद्धकृद् वर्जयेज्जपम्

Người hành trì japa phải không sân giận, không vội vã, không say mê, nói lời chân thật và tâm ý an định. Khi tụng niệm, nên tránh mang vác nặng, giao hợp, đi đường xa; và khi đang cử hành nghi lễ śrāddha thì cũng nên kiêng japa.

Verse 7

आमन्त्रितो ब्राह्मणो वा यो ऽन्यस्मै कुरुते क्षणम् / स याति नरकं घोरं सूकरत्वां प्रायाति च

Nếu một vị brāhmaṇa đã được cung thỉnh đúng nghi thức mà chỉ trong khoảnh khắc lại quay sang phục vụ người khác, thì người ấy rơi vào địa ngục ghê sợ, rồi về sau còn thọ sinh làm loài heo nữa.

Verse 8

आमन्त्रयित्वा यो मोहादन्यं चामन्त्रयेद् द्विजम् / स तस्मादधिकः पापी विष्ठाकीटो ऽभिजायते

Nếu sau khi đã cung thỉnh một vị brāhmaṇa, vì mê muội mà lại mời thêm một vị brāhmaṇa khác thay chỗ, thì người ấy còn phạm tội nặng hơn lỗi trước; về sau sinh làm loài giun trong phân uế.

Verse 9

श्राद्धे निमन्त्रितो विप्रो मैथुनं यो ऽधिगच्छति / ब्रह्महत्यामवाप्नोति तिर्यग्योनौ च जायते

Một vị brāhmaṇa đã được cung thỉnh dự lễ śrāddha mà lại giao hợp thì mắc tội brahma-hatyā (tội cực trọng) và về sau thọ sinh trong loài súc sinh.

Verse 10

निमन्त्रितस्तु यो विप्रो ह्यध्वानं याति दुर्मतिः / भवन्ति पितरस्तस्य तं मासं पांशुभोजनाः

Nhưng nếu một vị brāhmaṇa đã được cung thỉnh đúng phép mà dại dột bỏ đi đường xa, thì các pitṛ (tổ tiên) của người ấy trong suốt tháng đó phải chịu ăn bụi làm thức ăn.

Verse 11

निमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे प्रकुर्यात् कलहं द्विजः / भवन्ति तस्य तन्मासं पितरो मलभोजनाः

Nếu một người hai lần sinh (dvija), đã được mời dự lễ Śrāddha mà lại gây cãi vã tại đó, thì suốt trọn một tháng, các Pitṛ (tổ tiên) của người ấy sẽ phải thọ nhận lễ vật ô uế, như kẻ ăn đồ nhơ bẩn.

Verse 12

तस्मान्निमन्त्रितः श्राद्धे नियतात्मा भवेद् द्विजः / अक्रोधनः शौचपरः कर्ता चैव जितेन्द्रियः

Vì thế, một dvija (Bà-la-môn) được mời dự lễ Śrāddha phải tự chế—không sân hận, chuyên tâm thanh tịnh, khéo thực hành nghi lễ, và là người đã chế ngự các căn.

Verse 13

श्वोभूते दक्षिणां गत्वा दिशं दर्भान् समाहितः / समूलानाहरेद् वारि दक्षिणाग्रान् सुनिर्मलान्

Lúc rạng đông, với tâm chuyên nhất, người ấy nên đi về phương Nam và dùng nước mà lấy cỏ darbha thật thanh khiết—nhổ cả rễ, và đặt sao cho ngọn cỏ hướng về Nam.

Verse 14

दक्षिणाप्रवणं स्निग्धं विभक्तं शुभलक्षणम् / शुचिं देशं विविक्तं च गोमयेनोपलेपयेत्

Nên chuẩn bị một chỗ sạch và vắng—thoai thoải về phương Nam, mặt đất êm mịn, được phân định đúng cách, mang điềm lành—rồi trát nền đất thanh tịnh ấy bằng phân bò.

Verse 15

नदीतीरेषु तीर्थेषु स्वभूमौ चैव सानुषु / विविक्तेषु च तुष्यन्ति दत्तेन पितरः सदा

Các Pitṛ (tổ tiên) luôn hoan hỷ trước lễ vật được dâng cúng nơi bờ sông, tại các tīrtha (thánh địa), trên đất nhà mình, ở sườn núi, và cả tại những nơi vắng lặng.

Verse 16

पारक्ये भूमिभागे तु पितॄणां नैव निर्वपेत् / स्वामिभिस्तद् विहन्येत मोहाद् यत् क्रियते नरैः

Không bao giờ nên cử hành lễ śrāddha (cúng tế các Pitṛ) trên đất của người khác. Điều gì con người làm ở đó vì mê lầm đều trở nên vô hiệu, bị chủ đất chân chính làm cho mất quả báo.

Verse 17

अटव्यः पर्वताः पुण्यास्तीर्थान्यायतनानि च / सर्वाण्यस्वामिकान्याहुर्न हि तेषु परिग्रहः

Những khu rừng linh thiêng, núi thiêng, các tīrtha (bến hành hương) và các thánh điện đều được tuyên bố là không thuộc sở hữu tư nhân; vì ở những nơi ấy không có sự chiếm hữu hợp pháp.

Verse 18

तिलान् प्रविकिरेत् तत्र सर्वतो बन्धयेदजान् / असुरोपहतं सर्वं तिलैः शुद्ध्यत्यजेन वा

Tại đó, nên rải hạt mè khắp bốn phương và buộc dê ở mọi phía. Mọi điều bị ảnh hưởng bởi loài asura đều được tẩy sạch—hoặc nhờ hạt mè, hoặc nhờ con dê (trong nghi lễ).

Verse 19

ततो ऽन्नं बहुसंस्कारं नैकव्यञ्जनमच्युतम् / चोष्यपेयसमृद्धं च यथाशक्त्या प्रकल्पयेत्

Rồi, tùy theo khả năng, hãy chuẩn bị thức ăn được chế biến tinh tế với nhiều công phu, kèm nhiều món phụ, dồi dào cả đồ nhai lẫn đồ uống—để dâng lên Acyuta, Đấng Bất Hoại.

Verse 20

ततो निवृत्ते मध्याह्ने लुप्तलोमनखान् द्विजान् / अभिगम्य यथामार्गं प्रयच्छेद् दन्तधावनम्

Rồi, khi quá giờ ngọ, hãy đến gần các vị dvija (nhị sinh) đã cắt tóc và tỉa móng, và theo đúng nghi thức, trao cho họ que chà răng để tẩy sạch răng miệng.

Verse 21

तैलमभ्यञ्जनं स्नानं स्नानीयं च पृथग्विधम् / पात्रैरौदुम्बरैर्दद्याद् वैश्वदैवत्यपूर्वकम्

Nên dâng riêng từng món: dầu xoa thân, việc tắm gội và các vật dụng tắm rửa khác; và nên đặt trong bình khí bằng gỗ udumbara, sau khi đã cử hành nghi lễ Vaiśvadeva (cúng dường các thần linh phổ quát) làm phần mở đầu.

Verse 22

ततः स्नात्वा निवृत्तेभ्यः प्रत्युत्थायकृताञ्जलिः / पाद्यमाचमनीयं च संप्रयच्छेद् यथाक्रमम्

Rồi sau khi tắm xong, nên đứng dậy nghênh đón những vị đã trở lại, chắp tay cung kính; và lần lượt dâng nước rửa chân cùng nước ācamana để súc miệng, theo đúng thứ tự nghi lễ.

Verse 23

ये चात्र विश्वेदेवानां विप्राः पूर्वं निमन्त्रिताः / प्राङ्मुखान्यासनान्येषां त्रिदर्भोपहितानि च

Và các vị Bà-la-môn đã được thỉnh mời từ trước cho nghi lễ Viśvedevā—chỗ ngồi của họ được bày hướng về phương Đông, và trên mỗi chỗ ngồi còn đặt ba ngọn cỏ darbha thanh tịnh.

Verse 24

दक्षिणामुखयुक्तानि पितॄणामासनानि च / दक्षिणाग्रैकदर्भाणि प्रोक्षितानि तिलोदकैः

Nên bày chỗ ngồi cho các Pitṛ (tổ tiên) hướng về phương Nam, đặt từng ngọn cỏ kuśa đơn với đầu ngọn quay về Nam, rồi rảy lên đó nước pha mè để thanh tịnh.

Verse 25

तेषूपवेशयेदेतानासनं स्पृश्य स द्विजम् / आसध्वमिति संजल्पन् आसनास्ते पृथक् पृथक्

Khi đã an vị các vị ấy, chủ lễ nên chạm vào chỗ ngồi và kính chạm vị dvija (Bà-la-môn), rồi thưa: “Xin an tọa”; và bày chỗ ngồi riêng biệt cho từng vị.

Verse 26

द्वौ दैवे प्राङ्मुखौ पित्र्ये त्रयश्चोदङ्मुखास्तथा / एकैकं वा भवेत् तत्र देवमातामहेष्वपि

Đối với lễ cúng chư Thiên, nên an tọa hai vị Bà-la-môn quay mặt về hướng Đông; đối với lễ cúng Tổ tiên (Pitṛ), nên an tọa ba vị quay mặt về hướng Bắc. Hoặc cũng có thể chỉ định mỗi nghi thức một vị—kể cả trong lễ dành cho chư Thiên, cho mẹ và cho ông ngoại.

Verse 27

सत्क्रियां देशकालौ च शौचं ब्राह्मणसंपदम् / पञ्चैतान् विस्तरो हन्ति तस्मान्नेहेत विस्तरम्

Nghi lễ đúng pháp, đúng nơi đúng thời, sự thanh tịnh, và sự hiện diện đầy đủ của các Bà-la-môn—năm điều ấy bị hủy hoại bởi sự rườm rà quá mức; vì vậy chớ theo đuổi sự dài dòng không cần thiết trong nghi thức.

Verse 28

अपि वा भोजयेदेकं ब्राह्मणं वेदपारगम् / श्रुतशीलादिसंपन्नमलक्षणविवर्जितम्

Hoặc, chỉ cần thọ thực cúng dường cho dù một vị Bà-la-môn duy nhất, người đã thông đạt Veda—đầy đủ học vấn, hạnh kiểm và các đức tính khác, không vướng những khuyết tật khiến mất tư cách.

Verse 29

उद्धृत्य पात्रे चान्नं तत् सर्वस्मात् प्रकृतात् पुनः / देवतायतने चास्मै निवेद्यान्यत्प्रवर्तयेत्

Rồi lại gắp phần cơm chín ấy ra khỏi phần chung, đặt vào vật đựng thanh sạch, và dâng lên Ngài trong điện thờ của Thần linh làm naivedya; sau đó mới tiếp tục các nghi thức còn lại.

Verse 30

प्रास्येदग्नौ तदन्नं तु दद्याद् वा ब्रह्मचारिणे / तस्मादेकमपि श्रेष्ठं विद्वांसं भोजयेद् द्विजम्

Hãy rải phần cơm ấy vào lửa thiêng (Agni), hoặc trao cho một brahmacārin (học trò Veda). Vì vậy, dù chỉ cúng thọ thực cho một người, cũng nên chọn một vị Dvija ưu tú, bậc học giả.

Verse 31

भिक्षुको ब्रह्मचारी वा भोजनार्थमुपस्थितः / उपविष्टेषु यः श्राद्धे कामं तमपि भोजयेत्

Nếu có vị khất sĩ hoặc người phạm hạnh (brahmacārin) đến xin cơm, thì dù các khách đã an tọa trong lễ śrāddha, cũng nên hoan hỷ thí thực cho vị ấy nữa.

Verse 32

अतिथिर्यस्य नाश्नाति न तच्छ्राद्धं प्रशस्यते / तस्मात् प्रयत्नाच्छ्राद्धेषु पूज्या ह्यतिथयो द्विजैः

Lễ śrāddha mà khách không được thọ thực thì không đáng tán dương. Vì vậy, trong các nghi lễ śrāddha, hàng nhị sinh (dvija) phải hết lòng tôn kính và phụng sự khách đến dự.

Verse 33

आतिथ्यरहिते श्राद्धे भुञ्जते ये द्विजातयः / काकयोनिं व्रजन्त्येते दाता चैव न संशयः

Nếu hàng nhị sinh thọ thực trong lễ śrāddha thiếu lòng hiếu khách, họ sẽ rơi vào thai loài quạ; và người thí chủ cũng vậy—điều ấy không nghi ngờ.

Verse 34

हीनाङ्गः पतितः कुष्ठी व्रणी पुक्कसनास्तिकौ / कुक्कुटाः शूकराः श्वानो वर्ज्याः श्राद्धेषु दूरतः

Trong nghi lễ śrāddha, phải tránh xa: người tàn tật, kẻ sa ngã khỏi giới hạnh, người mắc phong cùi, người lở loét hay bị thương, hạng pukkasa và kẻ nāstika; lại nữa, gà, heo và chó cũng phải tuyệt đối loại trừ.

Verse 35

बीभत्सुमशुचिं नग्नं मत्तं धूर्तं रजस्वलाम् / नीलकाषायवसनं पाषण्डांश्च विवर्जयेत्

Nên tránh những kẻ đáng ghê tởm và bất tịnh: người lõa thể, kẻ say sưa, kẻ gian trá, và người phụ nữ đang hành kinh; cũng nên tránh kẻ mặc y xanh hay y hoàng thổ như dấu hiệu bè phái, cùng các pāṣaṇḍa—những kẻ chống trái Chánh pháp.

Verse 36

यत् तत्र क्रियते कर्म पैतृकं ब्राह्मणान् प्रति / तत्सर्वमेव कर्तव्यं वैश्वदैवत्यपूर्वकम्

Bất cứ nghi lễ tổ tiên nào được cử hành tại đó liên hệ đến các Bà-la-môn—tất thảy đều phải thực hiện đầy đủ, nhưng trước hết phải làm lễ Vaiśvadeva (cúng dường các thần linh phổ quát).

Verse 37

यथोपविष्टान् सर्वांस्तानलङ्कुर्याद् विभूषणः / स्त्रग्दामभिः शिरोवेष्टैर्धूपवासो ऽनुलेपनैः

Rồi người phụng sự danh dự phải trang sức cho tất cả, ngay khi họ đang ngồi—dâng vòng hoa và chuỗi hoa, khăn quấn đầu, hương trầm, y phục tốt, cùng các thứ dầu thơm xoa bôi.

Verse 38

ततस्त्वावाहयेद् देवान् ब्राह्मणानामनुज्ञया / उदङ्मुखो यथान्यायं विश्वे देवास इत्यृचा

Kế đó, với sự cho phép của các Bà-la-môn, người ấy phải đúng pháp thỉnh mời chư thiên—ngồi quay mặt về phương bắc—và tụng bài thánh ca Ṛgveda mở đầu: “viśve devāsaḥ…” (“Hỡi các Thần Tất Cả…”).

Verse 39

द्वे पवित्रे गृहीत्वाथ भाजने क्षालिते पुनः / शं नो देव्या जलं क्षिप्त्वा यवो ऽसीति यवांस्तथा

Rồi, cầm hai vòng cỏ pavitra, lại dùng một bình đã rửa sạch; rảy nước và tụng: “Xin Nữ Thần ban điều cát tường cho chúng con”; cũng vậy, làm phép cho lúa mạch, tụng: “Ngươi là lúa mạch.”

Verse 40

या दिव्या इति मन्त्रण हस्ते त्वर्घं विनिक्षिपेत् / प्रदद्याद् गन्धमाल्यानि धूपादीनि च शक्तितः

Tụng thần chú mở đầu “yā divyā…”, người ấy đặt lễ arghya vào tay (của thần linh hay vị được thờ). Rồi tùy theo khả năng, dâng hương thơm, vòng hoa, trầm hương và các phẩm vật cúng dường khác theo nghi thức.

Verse 41

अपसव्यं ततः कृत्वा पितॄणां दक्षिणामुखः / आवाहनं ततः कुर्यादुशन्तस्त्वेत्यृचा बुधः

Sau đó, quấn dây thiêng (yajñopavīta) theo lối apasavya và quay mặt về phương Nam vì các Pitṛ (tổ tiên), người trí nên tiếp theo cử hành nghi thức thỉnh mời (āvāhana), dùng câu Ṛgveda mở đầu bằng “uśantaḥ”.

Verse 42

आवाह्य तदनुज्ञातो जपेदायन्तु नस्ततः / शं नो देव्योदकं पात्रे तिलो ऽसीति तिलांस्तथा

Sau khi thỉnh mời các Ngài và được cho phép tiến hành, người ấy nên tụng: “Xin các Ngài hãy đến với chúng con.” Rồi tiếp tụng: “Hỡi Nước thiêng trong bình, xin ban điều lành cho chúng con,” và cũng vậy trên hạt mè, tụng: “Ngươi là mè.”

Verse 43

क्षिप्त्वा चार्घं यथापूर्वं दत्त्वा हस्तेषु वै पुनः / संस्त्रवांश्च ततः सर्वान् पात्रे कुर्यात् समाहितः / पितृभ्यः स्थानमेतेन न्युब्जं पात्रं निधापयेत्

Sau khi rưới arghya như trước và lại đặt (nước) vào hai bàn tay, hành giả chuyên chú nên gom hết mọi giọt nước còn rơi lại vào một bình. Nhờ hành vi ấy, người ấy thiết lập chỗ ngự cho các Pitṛ và đặt chiếc bình úp xuống.

Verse 44

अग्नौ करिष्येत्यादाय पृच्छत्यन्नं घृतप्लुतम् / कुरुष्वेत्यभ्यनुज्ञातो जुहुयादुपवीतवान्

Cầm lấy thức ăn đã thấm ghee và hỏi: “Con có nên dâng vật này vào lửa chăng?”—khi được cho phép bằng lời “Hãy làm,” người hành lễ, đeo dây thiêng đúng phép (upavīta), nên thực hiện lễ hiến cúng (homa) vào Agni.

Verse 45

यज्ञोपवीतिना होमः कर्तव्यः कुशपाणिना / प्राचीनावीतिना पित्र्यं वैश्वदेवं तु होमवत्

Lễ hỏa cúng (homa) phải được thực hiện khi đeo dây thiêng đúng phép (upavīta) và tay cầm cỏ kuśa. Nhưng nghi lễ dành cho tổ tiên (pitrya) thì phải làm với dây thiêng đeo ngược (prācīnāvīta); còn lễ cúng Vaiśvadeva được thực hiện giống như một lễ homa.

Verse 46

दक्षिणं पातयेज्जानुं देवान् परिचरन् पुमान् / पितृणां परिचर्यासु पातयेदितरं तथा

Khi phụng sự chư Thiên, người nam nên hạ gối phải chạm đất; còn trong việc phụng sự các Pitṛ (tổ tiên), cũng nên hạ gối còn lại (gối trái) như vậy.

Verse 47

सोमाय वै पितृमते स्वधा नम इति ब्रुवन् / अग्नये कव्यवाहनाय स्वधेति जुहुयात् ततः

Xướng rằng: “Dâng lên Soma—đấng đồng hành với các Pitṛ—svadhā; kính lễ (namaḥ),” rồi sau đó, nói “svadhā” mà dâng lễ vật vào Agni, vị mang của cúng tổ (kavya-vāhana).

Verse 48

अग्न्यभावे तु विप्रस्य पाणावेवोपपादयेत् / महादेवान्तिके वाथ गोष्ठे वा सुसमाहितः

Nhưng nếu vị brāhmaṇa không có lửa thiêng, thì hãy cử hành ngay trong hai bàn tay chụm lại của mình; hoặc, với tâm định tĩnh, có thể cử hành trước Mahādeva, hay trong chuồng bò.

Verse 49

ततस्तैरभ्यनुज्ञातो गत्वा वै दक्षिणां दिशम् / गोमयेनोपतिप्योर्वों स्थानं कृत्वा तु सैकतम्

Rồi, được các vị ấy cho phép, ông đi về phương Nam; sau khi trát nền bằng phân bò, ông chuẩn bị một chỗ cát làm nơi thích hợp cho nghi lễ.

Verse 50

मण्डलं चतुरस्त्रं वा दक्षिणावनतं शुभम् / त्रिरुल्लिखेत् तस्य मध्यं दर्भेणैकेन चैव हि

Hãy vẽ một đồ hình thiêng—hoặc maṇḍala tròn, hoặc hình bốn cạnh—cát tường và hơi dốc về phương Nam; rồi dùng một cọng cỏ darbha mà rạch dấu trung tâm của nó ba lần.

Verse 51

ततः संस्तीर्य तत्स्थाने दर्भान् वैदक्षिणाग्रकान् / त्रीन् पिण्डान् निर्वपेत् तत्र हविः शेषात्समाहितः

Bấy giờ, trải cỏ kuśa tại chỗ ấy, để đầu cỏ hướng về phương Nam; người hành lễ với tâm chuyên nhất nên đặt ba viên cơm cúng (piṇḍa) tại đó, dùng phần havis (lễ vật) còn lại.

Verse 52

न्युप्य पिण्डांस्तु तं हस्तं निमृज्याल्लेपभागिनाम् / तेषु दर्भेष्वथाचम्य त्रिरायम्य शनैरसून् / तदन्नं तु नमस्कुर्यात् पितॄनेव च मन्त्रवित्

Sau khi đặt các piṇḍa, người ấy nên lau sạch bàn tay đã dính phần dành cho kẻ thọ thực đồ thừa. Rồi trên cỏ darbha, thực hành ācamana và ba lần điều tức nhẹ nhàng. Kế đó, người thông hiểu thần chú hãy cung kính đảnh lễ lễ vật cơm ấy như đang đảnh lễ chính các Pitṛ (Tổ tiên).

Verse 53

उदकं निनयेच्छेषं शनैः पिण्डान्तिके पुनः / अवजिघ्रेच्च तान् पिण्डान् यथान्युप्तान् समाहितः

Rồi, với tâm an định, người ấy từ tốn đem phần nước còn lại đến gần các piṇḍa lần nữa; và với tâm thu nhiếp, nhẹ nhàng ngửi các piṇḍa ấy đúng như cách đã an trí.

Verse 54

अथ पिण्डावशिष्टान्नं विधिना भोजयेद् द्विजान् / मांसान्यपूपान् विविधान् दद्यात् कृसरपायसम्

Bấy giờ, theo đúng nghi thức, hãy thọ trai và cúng dưỡng các bậc dvija (người “hai lần sinh”) bằng phần thức ăn còn lại sau lễ piṇḍa; lại nên dâng các loại thịt và bánh apūpa khác nhau, cùng kṛsara (cơm trộn) và pāyasa (cơm sữa ngọt).

Verse 55

सूपशाकफलानीक्षून् पयो दधि घृतं मधु / अन्नं चैव यथाकामं विविधं भक्ष्यपेयकम्

Hãy dâng các món canh, rau nấu, trái cây và mía; lại dâng sữa, sữa chua (dadhi), bơ tinh (ghṛta) và mật ong—cùng cơm thức tùy ý, với nhiều loại đồ ăn và thức uống khác nhau.

Verse 56

यद् यदिष्टं द्विजेन्द्राणां तत्सर्वं विनिवेदयेत् / धान्यांस्तिलांश्च विविधान् शर्करा विविधास्तथा

Bất cứ điều gì các bậc nhị sinh tối thượng mong muốn, hãy dâng hiến trọn vẹn: các loại ngũ cốc khác nhau, nhiều thứ mè (vừng) đa dạng, và các loại đường đủ kiểu cũng vậy.

Verse 57

उष्णमन्नं द्विजातिभ्यो दातव्यं श्रेय इच्छता / अन्यत्र फलमूलेभ्यः पानकेभ्यस्तथैव च

Người cầu phúc lành tâm linh nên bố thí cho các bậc nhị sinh thức ăn nóng, mới nấu; ngoại trừ trái cây và củ rễ, và cả các thức uống pānaka, có thể dâng theo cách khác phù hợp.

Verse 58

नाश्रूणि पातयेज्जातु न कुप्येन्नानृतं वदेत् / न पादेन स्पृशेदन्नं न चैतदवधूनयेत्

Chớ bao giờ để nước mắt rơi, chớ nổi giận, chớ nói dối. Chớ dùng chân chạm vào thức ăn, và cũng chớ hất đi hay khinh mạn đối với nó.

Verse 59

क्रोधेन चैव यत् दत्तं यद् भुक्तं त्वरया पुनः / यातुधाना विलुम्पन्ति जल्पता चोपपादितम्

Điều gì bố thí trong cơn giận, điều gì ăn lại trong vội vã, và điều gì dâng cúng khi vừa nói chuyện vừa viện cớ—đều bị các yātudhāna (loài quỷ hại) cướp mất, khiến công đức tiêu tan.

Verse 60

स्विन्नगात्रो न तिष्ठेत सन्निधौ तु द्विजन्मनाम् / न चात्र श्येनकाकादीन् पक्षिणः प्रतिषेधयेत् / तद्रूपाः पितरस्तत्र समायान्ति बुभुक्षवः

Không nên đứng trước các bậc nhị sinh khi thân thể còn đẫm mồ hôi. Trong nghi lễ này cũng chớ xua đuổi các loài chim như diều hâu, quạ… vì các tổ tiên (pitṛ) mang chính những hình dạng ấy mà đến, đang tìm phần dưỡng nuôi.

Verse 61

न दद्यात् तत्र हस्तेन प्रत्यक्षलवणं तथा / न चायसेन पात्रेण न चैवाश्रद्धया पुनः

Trong việc bố thí ấy, chớ trao muối trực tiếp bằng tay trần; cũng chớ dâng trong đồ đựng bằng sắt; và tuyệt đối chớ bố thí khi thiếu lòng tín thành (śraddhā).

Verse 62

काञ्चनेन तु पात्रेण राजतौदुम्बरेण वा / दत्तमक्षयतां याति खड्गेन च विशेषतः

Vật thí nếu được dâng trong bình vàng—hoặc trong bình bạc hay bình bằng gỗ udumbara—thì công đức đạt đến bất hoại; và càng đặc biệt hơn khi kèm theo sự bố thí một thanh kiếm.

Verse 63

पात्रे तु मृण्मये यो वै श्राद्धे भोजयते पितन् / स याति नरकं घोरं भोक्ता चैव पुरोधसः

Ai trong lễ Śrāddha mà dùng đồ đựng bằng đất để dâng cúng và nuôi dưỡng các Pitṛs, người ấy sẽ rơi vào địa ngục ghê rợn; và vị tư tế chủ lễ (purohita) thọ thực trong nghi lễ ấy cũng vậy.

Verse 64

न पङ्क्त्यां विषमं दद्यान्न याचेन्न च दापयेत् / याचिता दापिता दाता नरकान् यान्ति दारुणान्

Trong hàng khách ngồi dự lễ, chớ phân phát lễ vật bất bình đẳng; chớ xin xỏ, cũng chớ ép người khác phải cho. Kẻ xin, kẻ bị ép cho, và kẻ cho vì bị cầu xin—đều đi vào những địa ngục khốc liệt.

Verse 65

भुञ्जीरन् वाग्यताः शिष्टा न ब्रूयुः प्राकृतान् गुणान् / तावद्धि पितरो ऽश्नन्ति यावन्नोक्ता हविर्गुणाः

Nguyện những người có lễ nghi và phẩm hạnh ăn trong sự im lặng, giữ gìn lời nói; chớ bàn chuyện thế tục thô tục. Vì các Pitṛs chỉ thọ hưởng phần havis chừng nào công đức và phẩm tính thiêng của lễ vật còn đang được xướng tụng.

Verse 66

नाग्रासनोपविष्टस्तु भुञ्जोत प्रथमं द्विजः / बहूनां पश्यतां सो ऽज्ञः पङ्क्त्या हरति किल्बिषम्

Người hai lần sinh không nên ngồi ăn nơi ngưỡng cửa; trái lại phải ăn trước theo đúng thứ tự. Nếu vì ngu muội mà ngồi ăn theo hàng (pankti) trước mắt nhiều người, thì khiến tội lỗi giáng lên cả hàng ăn ấy.

Verse 67

न किञ्चिद् वर्जयेच्छ्राद्धे नियुक्तस्तु द्विजोत्तमः / न मांसं प्रतिषेधेत न चान्यस्यान्नमीक्षयेत्

Trong lễ Śrāddha, vị Bà-la-môn tối thượng đã được chỉ định không nên khước từ bất cứ món nào được dâng đúng pháp. Không nên cấm thịt (khi đó là phần lễ vật được quy định), và cũng không nên liếc nhìn thức ăn của người khác.

Verse 68

यो नाश्नाति द्विजो मांसं नियुक्तः पितृकर्मणि / स प्रेत्य पशुतां याति संभवानेकविंशतिम्

Người hai lần sinh, tuy đã được chỉ định đúng pháp trong nghi lễ tổ tiên (pitṛkarma), mà không ăn phần thịt được quy định trong lễ ấy—sau khi chết sẽ rơi vào các kiếp súc sinh, trải qua hai mươi mốt lần thọ sinh liên tiếp.

Verse 69

स्वाध्यायं श्रावयेदेषां धर्मशास्त्राणि चैव हि / इतिहासपुराणानि श्राद्धकल्पांश्च शोभनान्

Nên cho họ được nghe sự tụng đọc thánh điển (svādhyāya)—quả thật cả các Dharma-śāstra nữa—cùng với Itihāsa và Purāṇa, và những nghi quỹ (kalpa) tốt đẹp liên quan đến lễ śrāddha.

Verse 70

ततो ऽन्नमुत्सृजेद् भुक्ते अग्रतो विकिरन् भुवि / पृष्ट्वा तृप्ताः स्थ इत्येवं तृप्तानाचामयेत् ततः

Sau đó, khi bữa ăn đã xong, nên để riêng phần cơm, rải xuống đất phía trước như sự bố thí. Rồi hỏi: “Đã mãn nguyện chăng? Xin an trú trong sự thỏa lòng,” và kế đó cho các vị khách đã mãn nguyện thực hiện ācamana (nghi thức nhấp nước).

Verse 71

आचान्ताननुजानीयादभितो रम्यतामिति / स्वधास्त्विति च तं ब्रूयुर्ब्राह्मणास्तदनन्तरम्

Sau khi đã làm ācaman (nhấp nước để thanh tịnh), người ấy nên kính cẩn tiễn họ, nói: “Nguyện chư vị hoan hỷ, an lành khắp bốn phương.” Ngay sau đó, các bà-la-môn đáp lại: “Svadhā—xin được như vậy!”

Verse 72

ततो भुक्तवतां तेषामन्नशेषं निवेदयेत् / यथा ब्रूयुस्तथा कुर्यादनुज्ञातस्तु वै द्विजैः

Rồi sau đó, khi các bà-la-môn đã dùng bữa xong, người ấy nên kính cẩn dâng trình phần thức ăn còn lại. Khi các bậc nhị sinh (dvija) đã cho phép, thì hãy làm đúng như lời các ngài chỉ dạy.

Verse 73

पित्र्ये स्वदित इत्येव वाक्यं गोष्ठेषु सूनृतम् / संपन्नमित्यभ्युदये दैवे रोचत इत्यपि

Trong nghi lễ dành cho Tổ tiên (pitṛya), nên nói lời hiền hòa và chân thật: “Đã được thưởng thức ngon lành (svaditam).” Trong các cuộc hội họp cũng vậy, lời nói ngọt lành và thành tín được khuyến định. Khi gặp thời hưng thịnh, cát tường, hãy nói: “Đã thành tựu viên mãn (saṃpannam)”; và trong nghi lễ dâng lên chư Thiên cũng nói: “Được đẹp lòng/được chuẩn thuận (rocat[e]).”

Verse 74

विसृज्य ब्राह्मणांस्तान् वै दैवपूर्वं तु वाग्यतः / दक्षिणां दिशमाकाङ् क्षन्याचेतेमान् वरान् पितॄन्

Sau khi đã đúng phép tiễn các bà-la-môn ấy, với lời nói trước hết hướng về chư Thiên, rồi người ấy đem lòng khát ngưỡng quay về phương Nam và khẩn cầu các bậc Pitṛ cao quý (Tổ phụ).

Verse 75

दातारो नो ऽभिवर्धन्तां वेदाः संततिरेव च / श्रद्धा च नो मा व्यगमद् बहुदेयं च नोस्त्त्विति

Nguyện các bậc thí chủ của chúng con được tăng trưởng và hưng thịnh; nguyện Kinh Veda—cùng dòng dõi của chúng con—được trường tồn. Nguyện lòng tín thành của chúng con không bao giờ lìa mất, và nguyện chúng con luôn có của cải dồi dào để bố thí—xin được như vậy.

Verse 76

पिण्डांस्तु गो ऽजविप्रेभ्यो दद्यादग्नौ जले ऽपि वा / मध्यमं तु ततः पिण्डमद्यात् पत्नी सुतार्थिनी

Người ấy nên dâng các piṇḍa (viên cơm) cho bò, dê và các Bà-la-môn; hoặc nếu không thì ký thác vào lửa, hay cả vào nước. Sau đó, người vợ khát cầu có con trai nên ăn viên piṇḍa ở giữa.

Verse 77

प्रक्षाल्य हस्तावाचम्य ज्ञातीन् शेषेण तोषयेत् / ज्ञातिष्वपि चतुष्टेषु स्वान् भृत्यान् भोजयोत् ततः / पश्चात् स्वयं च पत्नीभिः शेषमन्नं समाचरेत्

Sau khi rửa tay và làm lễ ācamana, người ấy nên làm cho thân quyến được thỏa lòng bằng phần thức ăn còn lại. Dẫu bốn hạng bà con đã được chu toàn, rồi cũng nên cho ăn những người lệ thuộc và gia nhân của mình. Cuối cùng, cùng với các người vợ, người ấy tự thọ dụng phần còn lại theo đúng thứ tự.

Verse 78

नोद्वासयेत् तदुच्छिष्टं यावन्नास्तङ्गतो रविः / ब्रह्मचारी भवेतां तु दम्पती रजनीं तु ताम्

Không nên vứt bỏ phần còn lại ấy chừng nào mặt trời chưa lặn. Và trong đêm đó, vợ chồng phải sống như người giữ phạm hạnh, hành brahmacarya.

Verse 79

दत्त्वा श्राद्धं तथा भुक्त्वा सेवते यस्तु मैथुनम् / महारौरवमासाद्य कीटयोनिं व्रजेत् पुनः

Kẻ nào sau khi dâng lễ śrāddha rồi lại ăn xong mà còn giao hợp, thì sẽ sa đến địa ngục Mahāraurava và lại phải tái sinh làm loài sâu bọ.

Verse 80

शुचिरक्रोधनः शान्तः सत्यवादी समाहितः / स्वाध्यायं च तथाध्वानं कर्ता भोक्ता च वर्जयेत्

Hãy giữ thân tâm thanh tịnh, không sân hận, an hòa, nói lời chân thật và nhiếp tâm định tĩnh. Hãy duy trì svādhyāya (tự học tụng) và dhyāna (thiền định); và hãy từ bỏ ý niệm: “Ta là kẻ làm” và “Ta là kẻ hưởng thụ”.

Verse 81

श्राद्धं भुक्त्वा परश्राद्धं भुञ्जते ये द्विजातयः / महापातिकिभिस्तुल्या यान्ति ते नरकान् बहून्

Những người hai lần sinh (dvija) sau khi đã thọ thực ở một lễ Śrāddha lại tiếp tục đến thọ thực ở Śrāddha của người khác, bị xem ngang với kẻ phạm đại tội (mahāpātakin); họ phải rơi vào nhiều địa ngục.

Verse 82

एष वो विहितः सम्यक् श्राद्धकल्पः सनातनः / आमेन वर्तयेन्नित्यमुदासीनो ऽथ तत्त्ववित्

Như vậy, nghi thức Śrāddha vĩnh cửu và đúng đắn đã được chỉ dạy trọn vẹn cho các ông. Vì thế, người biết chân lý nên thường xuyên thực hành đúng pháp—giữ tâm nội tại không chấp trước, an nhiên và bình đẳng.

Verse 83

अनग्निरध्वगो वापि तथैव व्यसनान्वितः / आमश्राद्धं द्विजः कुर्याद् विधिज्ञः श्रद्धयान्वितः / तेनाग्नौ करणं कुर्यात् पिण्डांस्तेनैव निर्वपेत्

Dù người dvija không có lửa tế (agni), hoặc đang trên đường, hoặc gặp tai ương, nếu biết nghi pháp và có lòng tin thì vẫn nên cử hành āma-śrāddha. Nhờ nghi lễ ấy, người ấy dâng cúng vào lửa, và cũng nhờ chính nghi lễ ấy mà tiến hiến các viên piṇḍa.

Verse 84

यो ऽनेन विधिना श्राद्धं कुर्यात् संयतमानसः / व्यपेतकल्पषो नित्यं योगिनां वर्तते पदम्

Ai với tâm được điều phục mà cử hành Śrāddha theo đúng phương pháp đã định này, sẽ luôn sạch mọi cấu uế và thường trụ trong cảnh giới mà các yogin đạt đến.

Verse 85

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं कुर्याद् द्विजोत्तमः / आराधितो भवेदीशस्तेन सम्यक् सनातनः

Vì thế, bậc ưu tú trong hàng dvija nên dốc hết mọi nỗ lực mà cử hành các lễ Śrāddha; nhờ đó, Đấng Īśa vĩnh cửu được phụng thờ đúng pháp và hoàn toàn hoan hỷ.

Verse 86

अपि मूलैर्फलैर्वापि प्रकुर्यान्निर्धनो द्विजः / तिलोदकैस्तर्पयेद् वा पितॄन् स्नात्वा समाहितः

Dẫu là người hai lần sinh nghèo khó, cũng nên cử hành nghi lễ bằng rễ cây hay trái quả; hoặc sau khi tắm gội, tâm ý an định, hãy làm tarpaṇa để làm thỏa mãn các Pitṛ (tổ linh) bằng nước hòa hạt mè.

Verse 87

न जीवत्पितृको दद्याद्धोमान्तं चाभिधीयते / येषां वापि पिता दद्यात् तेषां चैके प्रचक्षते

Người còn cha sống thì không nên làm sự bố thí (nghi lễ) ấy; và điều này cũng được nói là kéo dài cho đến khi kết thúc homa (lễ hiến cúng lửa). Tuy vậy, có bậc thẩm quyền cho rằng nếu chính người cha dâng (hoặc cho phép dâng) thì các con cũng được phép làm.

Verse 88

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः / यो यस्य म्रियते तस्मै देयं नान्यस्य तेन तु

Hãy dâng lễ vật/hiến cúng śrāddha đúng cho người đáng nhận—dù là cha, ông nội hay cụ. Ai mất với tư cách là thân quyến của ai, thì chỉ dâng cho chính người ấy; không dâng thay vì một người khác.

Verse 89

भोजयेद् वापि जीवन्तं यथाकामं तु भक्तितः / न जीवन्तमतिक्रम्य ददाति श्रूयते श्रुतिः

Hãy, với lòng sùng kính, nuôi ăn người đang sống theo điều họ mong muốn. Śruti tuyên dạy rằng không nên bỏ qua người sống mà đem dâng (lễ vật) nơi khác.

Verse 90

द्व्यामुष्यायणिको दद्याद् बीजिक्षेत्रिकयोः समम् / ऋक्यादर्धं समादद्यान्नियोगोत्पादितो यदि

Người con thuộc hai dòng phụ hệ (dvyāmuṣyāyaṇika) phải chia gia sản ngang nhau giữa người gieo giống (bījī) và người chồng hợp pháp/chủ ‘thửa ruộng’ (kṣetrika). Nhưng nếu đứa trẻ được sinh ra do niyoga, thì chỉ nhận một nửa phần đáng lẽ thuộc về người thừa tự chính (ṛkya).

Verse 91

अनियुक्तः सुतो यश्च शुल्कतो जायते त्विह / प्रदद्याद् बीजिने पिण्डं क्षेत्रिणे तु ततो ऽन्यथा

Người con sinh ra không theo sự chỉ định hợp pháp (niyoga), và người con sinh ra do hôn phối theo lễ vật mua dâu (śulka), ở đời này nên dâng bánh cơm cúng (piṇḍa) cho người cha sinh học, kẻ gieo giống (bījī). Nhưng đối với con thuộc “điền tử” (kṣetrija) thì khác—piṇḍa được dâng cho người chồng, chủ của thửa ruộng (kṣetrin).

Verse 92

द्वौ पिण्डौ निर्वपेत् ताभ्यां क्षेत्रिणे बीजिने तथा / कीर्तयेदथ चैकस्मिन् बीजिनं क्षेत्रिणं ततः

Hãy dâng hai bánh piṇḍa: một cho kṣetrin (người chồng hợp pháp) và một cho bījin (người gieo giống). Rồi trong một piṇḍa duy nhất, hãy thỉnh mời cả hai cùng chứng giám—xướng danh người gieo giống trước, rồi đến người chồng.

Verse 93

मृताहनि तु कर्तव्यमेकोदिष्टं विधानतः / अशौचे स्वे परिक्षीणे काम्यं वै कामतः पुनः

Ngay trong ngày qua đời, phải cử hành lễ śrāddha “đơn hiến” (ekoddiṣṭa) đúng theo nghi thức. Khi thời kỳ ô uế nghi lễ (aśauca) của chính mình đã mãn, các nghi lễ tùy nguyện (kāmya) lại có thể thực hiện theo ý muốn.

Verse 94

पूर्वाह्ने चैव कर्तव्यं श्राद्धमभ्युदयार्थिना / देववत्सर्वमेव स्याद् यवैः कार्या तिलक्रिया

Người cầu thịnh vượng nên cử hành śrāddha vào buổi tiền trưa. Mọi việc trong lễ ấy hãy làm như nghi lễ dâng lên chư thiên; và nghi thức dâng mè (tilakriyā) thì thực hiện bằng lúa mạch (yava).

Verse 95

दर्भाश्च ऋजवः कार्या युग्मान् वै भोजयेद् द्विजान् / नान्दीमुखास्तु पितरः प्रीयन्तामिति वाचयेत्

Hãy bày cỏ kuśa (darbha) cho thẳng, rồi thết đãi các vị Bà-la-môn (dvija) theo từng cặp. Khi ấy, hãy tụng rằng: “Nguyện các Nāndīmukha Pitṛs—các hương linh tổ tiên cát tường—được hoan hỷ.”

Verse 96

मातृश्राद्धं तु पूर्वं स्यात् पितॄणां स्यादनन्तरम् / ततो मातामहानां तु वृद्धौ श्राद्धत्रयं स्मृतम्

Lễ śrāddha cho mẹ phải được cử hành trước, rồi sau đó mới đến lễ śrāddha cho tổ tiên bên cha. Kế tiếp, cũng làm cho các ông ngoại—khi người hành lễ đã cao niên—truyền thống ghi nhớ một trình tự śrāddha ba phần.

Verse 97

दवपूर्वं प्रदद्याद् वै न कुर्यादप्रदक्षिणम् / प्राङ्मुखो निर्वपेत् पिण्डानुपवीती समाहितः

Trước hết phải dâng cúng với cỏ darbha thanh tịnh, và không được làm nghi lễ mà bỏ sai trật tự đi vòng bên phải (theo chiều kim đồng hồ). Quay mặt về hướng đông, tâm ý an định, đeo sợi thánh (yajñopavīta) đúng cách, rồi đặt các piṇḍa (viên cơm) theo nghi thức.

Verse 98

पूर्वं तु मातरः पूज्या भक्त्या वै सगणेश्वराः / स्थण्डिलेषु विचित्रेषु प्रतिमासु द्विजातिषु

Trước hết, các Mẫu Thần (Mātṛs) phải được thờ phụng với lòng sùng kính, cùng với Gaṇeśvara. Các Ngài được tôn kính trên những nền đàn (sthaṇḍila) trang sức mỹ lệ, qua các tượng ảnh, và qua hàng nhị sinh (các vị Bà-la-môn chủ lễ).

Verse 99

पुष्पेर्धूपैश्च नैवेद्यैर्गन्धाद्यैर्भूषणैरपि / पूजयित्वा मातृगणं कूर्याच्छ्राद्धत्रयं बुधः

Sau khi thờ cúng hội Mẫu Thần bằng hoa, hương, phẩm vật naivedya, hương liệu và các thứ khác—kể cả đồ trang sức—người trí nên tiếp tục cử hành ba lễ śrāddha.

Verse 100

अकृत्वा मातृयागं तु यः श्राद्धं परिवेषयेत् / तस्य क्रोधसमाविष्टा हिंसामिच्छन्ति मातरः

Ai dọn bày (cử hành) lễ śrāddha mà không làm mātṛyāga—lễ dâng cúng các Mẫu Thần—trước đó, thì các Mẫu Thần bị cơn giận chi phối sẽ mong điều tổn hại đến người ấy.