Adhyaya 11

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे देशमो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच एवं सृष्ट्वा परीच्यादीन् देवदेवः पितामहः / सहैव मानसैः पुत्रैस्तताप परमं तपः

Như vậy, trong Thánh Kūrma Purāṇa, bản Saṃhitā sáu nghìn kệ, thuộc phần Pūrva-bhāga—(đây mở đầu) chương này. Đức Kūrma phán: Sau khi tạo dựng Parīci và các bậc hiền triết khác, Đấng Tổ Phụ Brahmā, Thần của các thần, cùng với các người con sinh từ tâm ý, đã thực hành khổ hạnh tối thượng.

Verse 2

तस्यैवं तपतो वक्त्राद् रुद्रः कालाग्निसन्निभः / त्रिशूलपाणिरीशानः प्रदुरासीत् त्रिलोचनः

Khi Ngài vẫn tiếp tục khổ hạnh như thế, Rudra—tựa như ngọn lửa của Thời Gian (đại hỏa kiếp)—hiển lộ ngay từ nơi diện mạo của Ngài: Chúa Īśāna ba mắt, tay cầm cây đinh ba.

Verse 3

अर्धनारीनरवपुः दुष्प्रेक्ष्यो ऽतिभयङ्करः / विभजात्मानमित्युक्त्वा ब्रह्मा चान्तर्दधे भयात्

Mang hình tướng nửa nữ nửa nam, khó bề chiêm ngưỡng và vô cùng đáng sợ, Ngài phán: “Hãy tự phân chia.” Rồi Brahmā vì khiếp sợ mà biến mất khỏi tầm mắt.

Verse 4

तथोक्तो ऽसौ द्विधा स्त्रीत्वं पुरुषत्वमथाकरोत् / बिभेद पुरुषत्वं च दशधा चैकधा पुनः

Được dạy như vậy, Ngài liền làm cho (sự sáng tạo) thành hai: nữ tính và nam tính. Rồi Ngài lại phân biệt nguyên lý nam—thành mười phần, và cũng thành một thể nhất như.

Verse 5

एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः / कपालोशादयो विप्रा देवकार्ये नियोजिताः

Mười một vị Rudra này được tuyên thuyết là những bậc Chúa tể của ba cõi. Bắt đầu từ Kapālośa và các vị khác, hỡi các Bà-la-môn, các Ngài được bổ nhiệm để đảm đương công việc của chư thiên (việc trị vì thiêng liêng).

Verse 6

सौम्यासौम्यैस्तथा शान्ताशान्तैः स्त्रीत्वं च स प्रभुः / बिभेद बहुधा देवः स्वरूपैरसितैः सितैः

Đấng Tối Thượng ấy tự phân hóa muôn cách—hiền hòa và không hiền hòa, an tịnh và không an tịnh, thậm chí mang cả tướng nữ—hiển lộ như Thần linh qua những hình tướng đen và sáng.

Verse 7

ता वै विभूतयो विप्रा विश्रुताः शक्तयो भुवि / लक्ष्म्यादयो याभिरीशा विश्वंव्याप्नोति शाङ्करी

Hỡi các Bà-la-môn, đây chính là những vibhūti, những Thần lực lừng danh nơi cõi thế—khởi từ Lakṣmī—nhờ đó Thượng Nữ Thần Śāṅkarī (Thánh phối và Thần lực của Śaṅkara) thấm nhuần, bao trùm toàn thể vũ trụ.

Verse 8

विभज्य पुररीशानी स्वात्मानं शङ्कराद् विभोः / महादेवनियोगेन पितामहमुपस्थिता

Purarīśānī, tách phần tinh yếu của chính mình khỏi Śaṅkara—Đấng Chúa tể thấm khắp—rồi theo mệnh lệnh của Mahādeva, đã đến gần Pitāmaha (Brahmā).

Verse 9

तामाह भगवान् ब्रह्मा दक्षस्य दुहिता भव / सापि तस्य नियोगेन प्रादुरासीत् प्रजापतेः

Đức Thế Tôn Brahmā bảo nàng: “Hãy trở thành ái nữ của Dakṣa.” Và nàng, theo sự chỉ định ấy, đã hiển hiện làm con của Prajāpati.

Verse 10

नियोगाद् ब्रह्मणो देवीं ददौ रुद्राय तां सतीम् / दक्षाद् रुद्रो ऽपि जग्राह स्वकीयामेव शूलभृत्

Theo huấn lệnh của Brahmā, Dakṣa đã gả Nữ thần Satī cho Rudra; và Rudra, Đấng mang cây tam xoa, cũng nhận nàng từ Dakṣa như chính phối ngẫu chân chính của mình.

Verse 11

प्रजापतिं विनिन्द्यैषा कालेन परमेश्वरी / मेनायामभवत् पुत्री तदा हिमवतः सती

Theo thời gian, Thượng Nữ Thần—sau khi quở trách Prajāpati (Dakṣa)—đã giáng sinh làm con gái của Menā, lại trở thành Satī, ái nữ của Himavat.

Verse 12

स चापि पर्वतवरो ददौ रुद्राय पार्वतीम् / हिताय सर्वदेवानां त्रिलोकस्यात्मनो ऽपि च

Núi chúa Himālaya cũng gả Pārvatī cho Rudra—vì phúc lợi của chư thiên, vì an lành của ba cõi, và cũng vì lợi ích tối thượng của chính Ngài.

Verse 13

सैषा माहेश्वरी देवी शङ्करार्धशरीरिणी / शिवा सती हैमवती सुरासुरनमस्कृता

Chính nàng là Nữ Thần Maheshvarī, đấng cùng chia nửa thân thể với Śaṅkara. Nàng là Shakti cát tường của Śiva: Satī, Haimavatī (Pārvatī), được cả chư thiên lẫn a-tu-la cúi đầu đảnh lễ.

Verse 14

तस्याः प्रभावमतुलं सर्वे देवाः सवासवाः / विन्दन्ति मुनयो वेत्ति शङ्करो वा स्वयं हरिः

Tất cả chư thiên—kể cả Indra—đều nhận biết uy lực vô song của nàng; các bậc hiền thánh cũng thấu thấy. Nhưng sự hiểu biết trọn vẹn ấy chỉ có Śaṅkara (Śiva) hoặc chính Hari (Viṣṇu) biết rõ.

Verse 15

एतद् वः कथितं विप्राः पुत्रत्वं परमेष्ठिनः / ब्रह्मणः पद्मयोनित्वं शङ्करस्यामितौजसः

Hỡi các hiền giả Bà-la-môn, ta đã thuật cho các ngài về thân phận làm con của Parameṣṭhin (Brahmā), về Brahmā đấng sinh từ hoa sen, và về quang huy vô lượng của Śaṅkara.

Verse 16

सूत उवाच इत्याकर्ण्याथ मुनयः कूर्मरूपेण भाषितम् / विष्णुना पुनरेवैनं प्रणता हरिम्

Sūta nói: Nghe lời của đức Viṣṇu trong hình tướng Rùa (Kūrma) như vậy, các bậc hiền triết lại một lần nữa cúi đầu đảnh lễ, chí kính trước đức Hari, Đấng Tối Thượng.

Verse 17

ऋषय ऊचुः कैषा भगवती देवी शङ्करार्धशरीरिणी / शिवा सती हैमवती यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्

Các hiền triết thưa: “Vị Nữ Thần cát tường ấy là ai—Đấng mang nửa thân của Śaṅkara—được gọi là Śivā, Satī và Haimavatī? Xin Ngài giảng giải đúng đắn cho chúng con đang cầu hỏi.”

Verse 18

तेषां तद् वचनं श्रुत्वा मुनीनां पुरुषोत्तमः / प्रत्युवाच महायोगी ध्यात्वा स्वं परमं पदम्

Nghe lời các bậc hiền triết, Đấng Tối Thượng—vị Đại Du-gi—sau khi quán niệm trong định về cảnh giới tối thượng của chính Ngài, liền đáp lời.

Verse 19

श्रीकूर्म उवाच पुरा पितामहेनोक्तं मेरुपृष्ठे सुशोभनम् / रहस्यमेतद् विज्ञानं गोपनीयं विशेषतः

Śrī Kūrma phán: “Thuở xưa, chính Đấng Tổ Phụ (Brahmā) đã truyền dạy điều này trên sườn núi Meru rực rỡ. Đây là tri thức bí mật, là minh triết thượng thừa, cần được gìn giữ đặc biệt.”

Verse 20

सांख्यानां परमं सांख्यं ब्रह्मविज्ञानमुत्तमम् / संसारार्णवमग्नानां जन्तूनामेकमोचनम्

Trong mọi hệ Sāṃkhya, Sāṃkhya tối thượng chính là trí tuệ về Brahman, minh triết cao cả nhất; chỉ riêng nó là con đường giải thoát duy nhất cho muôn loài đang chìm đắm trong biển saṃsāra.

Verse 21

या सा माहेश्वरी शक्तिर्ज्ञानरूपातिलालसा / व्योमसंज्ञा परा काष्ठा सेयं हैमवती मता

Quyền năng tối thượng của Maheshvara, luôn khát khao nơi hình tướng của Trí-giác, được gọi là “Vyoma” — khoảng không bao trùm khắp — là giới hạn tối cao và cảnh giới rốt ráo; nàng được tôn xưng là Haimavatī.

Verse 22

शिवा सर्वगतानान्ता गुणातीता सुनिष्कला / एकानेकविभागस्था ज्ञानरूपातिलालसा

Nàng—Śivā, Đấng Cát-tường Tối thượng—thấm khắp mọi nơi, vô cùng vô tận; vượt ngoài ba guṇa và hoàn toàn vô phân. Tuy là một, nàng làm nền cho muôn phân biệt; tự thể nàng là thức-giác, luôn hướng về sự khai mở trí tuệ chân thật.

Verse 23

अनन्या निष्कले तत्त्वे संस्थिता तस्य तेजसा / स्वाभाविकी च तन्मूला प्रभा भानोरिवामला

Không khác với Ngài, nàng an trụ trong Thực tại vô phân nhờ quang huy của Ngài; tự nhiên đồng bản tính với Ngài và cắm rễ nơi Ngài, nàng là vẻ rực sáng không nhiễm—như ánh sáng tinh khiết của mặt trời.

Verse 24

एका माहेश्वरी शक्तिरनेकोपाधियोगतः / परावरेण रूपेण क्रीडते तस्य सन्निधौ

Năng lực Maheshvarī của Śiva vốn là một; nhưng do kết hợp với nhiều upādhi (những giới hạn phụ trợ), nàng du hí, hiển lộ trong hình tướng cao và thấp, ngay trong sự hiện diện của Đấng Tối thượng.

Verse 25

सेयं करोति सकलं तस्याः कार्यमिदं जगत् / न कार्यं नापि करणमीश्वरस्येति सूरयः

Chính nàng—Thần lực—thành tựu mọi sự; toàn thể vũ trụ này là quả của nàng. Bậc hiền trí tuyên rằng Īśvara không có việc gì phải làm, cũng không cần bất cứ phương tiện nào để làm.

Verse 26

चतस्त्रः शक्तयो देव्याः स्वरूपत्वेन संस्थिताः / अधिष्ठानवशात् तस्याः शृणुध्वं मुनिपुङ्गवाः

Nữ Thần có bốn năng lực, an lập như chính bản tánh của Ngài. Tùy theo sự phân biệt các nơi an trụ (tòa hiển lộ) của Ngài, hãy lắng nghe, hỡi các bậc hiền thánh tối thắng.

Verse 27

शान्तिर्विद्या प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्चेतिताः स्मृतः / चतुर्व्यूहस्ततो देवः प्रोच्यते परमेश्वरः

Śānti (an tịnh), Vidyā (tri kiến thánh), Pratiṣṭhā (an lập kiên cố) và Nivṛtti (ly thoái, xuất ly) — được ghi nhớ là các năng lực của Ngài. Vì thế, Đấng Tối Thượng Parameśvara được giảng dạy là Thần Chủ của bốn sự hiển lộ (catur-vyūha).

Verse 28

अनया परया देवः स्वात्मानन्दं समश्नुते / चतुर्ष्वपि च वेदेषु चतुर्मूर्तिर्महेश्वरः

Nhờ lòng sùng kính tối thượng này, Thần Linh đạt được hỷ lạc của chính Tự Ngã mình. Quả thật, trong cả bốn Veda, Maheśvara được tuyên xưng là Đấng bốn hình tướng (catur-mūrti).

Verse 29

अस्यास्त्वनादिसंसिद्धमैश्वर्यमतुलं महत् / तत्सम्बन्धादनन्ताया रुद्रेण परमात्मना

Uy quyền rộng lớn, vô song của Nữ Thần là vô thủy và tựu thành vĩnh hằng. Do mối liên hệ ấy với Rudra—Đấng Tối Thượng Ngã—Ngài được biết là Anantā, Đấng Vô Biên.

Verse 30

सैषा सर्वेश्वरी देवी सर्वभूतप्रवर्तिका / प्रोच्यते भगवान् कालो हरिः प्राणो महेश्वरः

Chính Ngài là Nữ Chúa Tể của muôn loài, là Đấng thúc đẩy mọi hữu tình vận hành. Ngài cũng được xưng tụng là Bhagavān: Thời Gian (Kāla), Hari, Hơi Thở Sự Sống (Prāṇa) và Maheśvara.

Verse 31

तत्र सर्वमिदं प्रोतमोतं चैवाखिलं जगत् / स कालो ऽग्निर्हरो रुद्रो गीयते वेदवादिभिः

Trong Ngài, toàn thể vũ trụ này được dệt và đan xen—quả thật là mọi thế giới. Chính Đấng ấy được các bậc luận giải Veda ca tụng là Thời Gian, là Lửa, là Hara, và là Rudra.

Verse 32

कालः सृजति भूतानि कालः संहरते प्रजाः / सर्वे कालस्य वशगा न कालः कस्यचिद् वशे

Thời Gian làm cho muôn loài hiện khởi; Thời Gian lại thu nhiếp mọi chúng sinh. Tất cả đều ở dưới quyền Thời Gian, nhưng Thời Gian chẳng ở dưới quyền của bất kỳ ai.

Verse 33

प्रधानं पुरुषस्तत्त्वं महानात्मा त्वहङ्कृतिः / कालेनान्यानि तत्त्वानि समाविष्टानि योगिना

Pradhāna (Tự Tánh nguyên sơ) và Puruṣa (Ý Thức) là những nguyên lý căn bản; từ đó phát sinh Mahat (Đại Nguyên Lý, trí tuệ vũ trụ) rồi đến Ahaṅkāra (cái “ta”). Theo tiến trình của Thời Gian, các tattva khác cũng được thu nhiếp và hòa nhập trở lại—do vị Yogin thấu triệt phép tan nhập.

Verse 34

तस्य सर्वजगत्सूतिः शक्तिर्मायेति विश्रुता / तयेदं भ्रामयेदीशो मायावी पुरुषोत्तमः

Năng lực của Ngài—nhờ đó toàn thể vũ trụ được sinh thành—được biết đến với danh xưng Māyā. Chính bởi Māyā ấy, Chúa Tể, bậc huyền diệu vận dụng ảo lực, Đấng Tối Thượng (Puruṣottama), khiến thế gian này xoay vần trong mê vọng.

Verse 35

सैषा मायात्मिका शक्तिः सर्वाकारा सनातनी / वैश्वरूप्यं महेशस्य सर्वदा संप्रकाशयेत्

Đây chính là Năng Lực vĩnh cửu (Śakti), bản tánh là Māyā và mang mọi hình tướng; nàng luôn làm hiển lộ hình tướng vũ trụ của Mahādeva (Maheśvara) không ngừng.

Verse 36

अन्याश्च शक्तयो मुख्यास्तस्य देवस्य निर्मिताः / ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिः प्राणशक्तिरिति त्रयम्

Những năng lực chủ yếu khác cũng hiển lộ từ Đấng Chúa ấy: năng lực của tri thức, năng lực của hành động, và năng lực của hơi thở sinh mệnh (prāṇa)—ba điều ấy.

Verse 37

सर्वासामेव शक्तीनां शक्तिमन्तो विनिर्मिताः / माययैवाथ विप्रेन्द्राः सा चानादिरनन्तया

Mọi kẻ mang năng lực đều được tạo tác từ toàn thể các năng lực—quả thật chỉ bởi Māyā mà thôi, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn; và Māyā ấy vô thủy, được nâng đỡ bởi Đấng Vô Biên.

Verse 38

सर्वशक्त्यात्मिका माया दुर्निवारा दुरत्यया / मायावी सर्वशक्तीशः कालः कालकारः प्रभुः

Māyā—tự tánh gồm trọn mọi năng lực—khó cưỡng, khó vượt qua. Đấng Chúa, bậc vận dụng Māyā, chủ tể mọi năng lực—chính là Kāla (Thời Gian)—là bậc làm ra thời gian.

Verse 39

करोति कालः सकलं संहरेत् काल एव हि / कालः स्थापयते विश्वं कालाधीनमिदं जगत्

Kāla (Thời Gian) làm nên mọi sự; quả thật chỉ Kāla mới thu nhiếp (rút về) muôn loài. Kāla thiết lập vũ trụ, và toàn thế gian này nương dưới quyền của Kāla.

Verse 40

लब्ध्वा देवाधिदेवस्य सन्निधिं परमेष्ठिनः / अनन्तस्याखिलेशस्य शंभोः कालात्मनः प्रभोः

Khi đã đạt đến sự hiện diện gần kề của Đấng Thần trên các thần—Đấng Tối Thượng, Đấng Vô Biên, Chúa tể muôn loài—Śambhu, bậc là Tự Ngã của Kāla (Thời Gian), vị Chủ Tể tối thượng.

Verse 41

प्रधानं पुरुषो माया माया चैवं प्रपद्यते / एका सर्वगतानन्ता केवला निष्कला शिवा

Pradhāna (tự nhiên nguyên sơ), Puruṣa (nguyên lý ý thức) và Māyā—Māyā được nói như thế. Nhưng Nàng chỉ là Một: trùm khắp, vô tận, tuyệt đối và vô phân—Śivā, Thực tại tối thượng cát tường.

Verse 42

एका शक्तिः शिवैको ऽपि शक्तिमानुच्यते शिवः / शक्तयः शक्तिमन्तो ऽन्ये सर्वशक्तिसमुद्भवाः

Chỉ có một Năng lực (Śakti); và chỉ một Śiva cũng được gọi là Đấng mang Năng lực (Śaktimān). Mọi năng lực khác cùng các chủ thể của chúng đều phát sinh từ toàn thể Năng lực ấy.

Verse 43

शक्तिशक्तिमतोर्भेदं वदन्ति परमार्थतः / अभेदं चानुपश्यन्ति योगिनस्तत्त्वचिन्तकाः

Trong chân lý tối hậu, người ta nói có sự phân biệt giữa Śakti (Thần lực) và Śaktimat (Đấng mang Thần lực); nhưng các yogin—những bậc quán chiếu thực tại—cũng trực nhận sự bất nhị của hai điều ấy.

Verse 44

शक्तयो गिरजा देवी शक्तिमन्तो ऽथ शङ्करः / विशेषः कथ्यते चायं पुराणे ब्रह्मवादिभिः

Các śakti là Girijā Devī (Pārvatī), còn Đấng mang các śakti (śaktimān) là Śaṅkara. Sự phân biệt đặc thù này được các bậc thuyết giảng Brahman dạy trong Purāṇa.

Verse 45

भोग्या विश्वेश्वरी देवी महेश्वरपतिव्रता / प्रोच्यते भगवान् भोक्ता कपर्दे नीललोहितः

Nữ Thần—Viśveśvarī, trọn lòng phụng sự Maheśvara làm phu quân—được tuyên là “đối tượng được hưởng” (bhogyā). Còn Đấng Bhagavān—Kapardin, Nīlalohita sắc xanh-đỏ—được tuyên là “bậc hưởng thụ” (bhoktā).

Verse 46

मन्ता विश्वेश्वरो देवः शङ्करो मन्मथान्तकः / प्रोच्यते मतिरीशानी मन्तव्या च विचारतः

Ngài là Đấng dẫn đạo nội tâm (Đấng tư duy), là Chúa tể vũ trụ—Thần linh; Śaṅkara, kẻ diệt Manmatha (Kāma). Sự hiểu biết này được truyền dạy như tuệ giác phát sinh từ Īśānī (năng lực của Chúa), và cần được quán niệm với sự suy xét phân minh.

Verse 47

इत्येतदखिलं विप्राः शक्तिशक्तिमदुद्भवम् / प्रोच्यते सर्ववेदेषु मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः

Vì thế, hỡi các Bà-la-môn, toàn bộ giáo lý này—phát sinh từ Śakti và Śaktimān (Năng lực và Đấng sở hữu Năng lực)—được các bậc hiền triết thấy chân lý truyền dạy khắp mọi Veda.

Verse 48

एतत् प्रदर्शितं दिव्यं देव्या माहात्म्यमुत्तमम् / सर्ववेदान्तवेदेषु निश्चितं ब्रह्मवादिभिः

Như vậy, sự vĩ đại thần diệu và tối thượng của Nữ Thần (Devī) đã được trình bày. Điều ấy được các bậc luận về Brahman xác lập chắc chắn trong mọi giáo huấn Vedānta.

Verse 49

एकं सर्वगतं सूक्ष्मं कूटस्थमचलं ध्रुवम् / योगिनस्तत् प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम्

Cảnh giới tối thượng của Mahādevī là một, khắp mọi nơi, vi tế, bất biến, bất động và vĩnh hằng. Các yogin trực nhận điều ấy trong thị kiến quán chiếu.

Verse 50

आनन्दमक्षरं ब्रह्म केवलं निष्कलं परम् / योगिनस्तत् प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम्

Brahman ấy chính là an lạc—bất hoại, tuyệt đối, vô phân, và tối thượng. Các yogin trực nhận Điều ấy như cảnh giới cao nhất: thánh trụ xứ tối thượng của Đại Nữ Thần (Mahādevī).

Verse 51

परात्परतरं तत्त्वं शाश्वतं शिवमच्युतम् / अनन्तप्रकृतौ लीनं देव्यास्तत् परमं पदम्

Thực tại vượt trên cả tối thượng ấy là vĩnh hằng—Śiva, Đấng Bất Thoái (Acyuta). Hòa nhập trong Prakṛti vô biên, đó chính là Cõi Tối Thượng của Devī.

Verse 52

शुभं निरञ्जनं शुद्धं निर्गुणं द्वैतवर्जितम् / आत्मोपलब्धिविषयं देव्यास्तत् परमं पदम्

Trạng thái tối thượng của Devī là cát tường, vô cấu, thanh tịnh, vượt ngoài các guṇa và lìa mọi nhị nguyên; chỉ có thể biết được qua sự chứng ngộ trực tiếp về Chân Ngã (Ātman).

Verse 53

सैषा धात्री विधात्री च परमानन्दमिच्छताम् / संसारतापानखिलान् निहन्तीश्वरसंश्रया

Giáo pháp/kỷ luật này vừa là Đấng nâng đỡ vừa là Đấng an bài; đối với người cầu đại an lạc, nó diệt trừ mọi nung đốt của luân hồi—vì đặt nền trên sự nương tựa nơi Īśvara (Chúa Tể).

Verse 54

तस्माद् विमुक्तिमन्विच्छन् पार्वतीं परमेश्वरीम् / आश्रयेत् सर्वभावानामात्मभूतां शिवात्मिकाम्

Vì thế, người cầu giải thoát rốt ráo nên nương tựa Pārvatī, Đấng Tối Thượng (Parameśvarī)—bà là Chân Ngã của muôn loài và bản thể chính là Śiva.

Verse 55

लब्ध्वा च पुत्रीं शर्वाणीं तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् / सभार्यः शरं यातः पार्वतीं परमेश्वरीम्

Và sau khi được một người con gái tên Śarvāṇī—nhờ thực hành khổ hạnh vô cùng khó nhọc—ông cùng với vợ đã đến nương tựa Pārvatī, Đấng Tối Thượng (Parameśvarī).

Verse 56

तां दृष्ट्वा जायमानां च स्वेच्छयैव वराननाम् / मेना हिमवतः पत्नी प्राहेदं पर्वतेश्वरम्

Thấy thiếu nữ dung nhan khả ái ấy tự nhiên hiện sinh theo ý nguyện của chính mình, Mênā—hiền thê của Himavat—liền thưa những lời này với Chúa tể núi non.

Verse 57

मेनोवाच पश्य बालामिमां राजन् राजीवसदृशाननाम् / हिताय सर्वभूतानां जाता च तपसावयोः

Mênā thưa: “Muôn tâu Đại vương, xin ngắm thiếu nữ này—dung nhan như hoa sen. Nàng sinh từ công phu khổ hạnh của đôi ta, vì lợi lạc cho hết thảy chúng sinh.”

Verse 58

सो ऽपि दृष्ट्वा ततः पुत्रीं तरुणादित्यसन्निभाम् / कपर्दिनीं चतुर्वक्त्रां त्रिनेत्रामतिलालसाम्

Rồi Himavat cũng nhìn thấy ái nữ ấy, rực rỡ như mặt trời vừa mới mọc; thấy nàng tóc bện, bốn mặt, ba mắt, và vẻ đẹp mê hoặc khôn cùng.

Verse 59

अष्टहस्तां विशालाक्षीं चन्द्रावयवभूषणाम् / निर्गुणां सगुणां साक्षात् सदसद्व्यक्तिवर्जिताम्

Ta thấy Nàng có tám tay, đôi mắt rộng lớn, trang nghiêm bằng những bảo sức của vầng nguyệt; nhưng kỳ thực Nàng vừa vượt ngoài mọi phẩm tính, vừa mang đủ mọi phẩm tính, hiện tiền ngay đó, và siêu thoát mọi biểu hiện như hữu hay vô.

Verse 60

प्रणम्य शिरसा भूमौ तेजसा चातिविह्वलः / भीतः कृताञ्जलिस्तस्याः प्रोवाच परमेश्वरीम्

Cúi đầu sát đất đảnh lễ, choáng ngợp bởi quang huy của Nàng và run rẩy vì kính sợ, chàng chắp tay cung kính mà thưa với Đấng Tối Thượng Nữ Thần.

Verse 61

हीमवानुवाच का त्वं देवि विशालाक्षि शशाङ्कावयवाङ्किते / न जाने त्वामहं वत्से यथावद् ब्रूहि पृच्छते

Himavān nói: “Hỡi Nữ Thần mắt rộng, được trang sức bằng vầng trăng làm dấu ấn, nàng là ai? Ái nữ, ta chưa biết nàng. Xin hãy nói cho đúng đắn, vì ta đang thỉnh hỏi.”

Verse 62

गिरीन्द्रवचनं श्रुत्वा ततः सा परमेश्वरी / व्याजहार महाशैलं योगिनामभयप्रदा

Nghe lời của Girīndra, Chúa tể núi non, bấy giờ Đấng Tối Thượng Nữ Thần liền cất lời với ngọn đại sơn—Đấng ban sự vô úy cho các hành giả du-già.

Verse 63

देव्युवाच मां विद्ध परमां शक्तिं परमेश्वरसमाश्रयाम् / अनन्यामव्ययामेकां यां पश्यन्ति मुमुक्षवः

Nữ Thần phán: “Hãy biết Ta là Thánh Lực tối thượng (Śakti), nương tựa và an trụ nơi Đấng Tối Thượng (Parameśvara). Ta là Một, bất hoại, không hai—Śakti mà những người cầu giải thoát chiêm kiến.”

Verse 64

अहं वै सर्वभावानात्मा सर्वान्तरा शिवा / शाश्वतैश्वर्यविज्ञानमूर्तिः सर्वप्रवर्तिका

“Chỉ riêng Ta là Tự Ngã của muôn loài—là Śivā, hiện diện bên trong tất cả như Đấng nội tại. Ta là hiện thân của quyền uy vĩnh cửu và chánh tri, là Đấng khởi động vạn sự và thúc đẩy mọi hành động.”

Verse 65

अनन्तानन्तमहिमा संसारार्णवतारिणी / दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे रूपमैश्वरम्

“Với uy nghi vô tận, vô biên, Ta là Đấng đưa chúng sinh vượt qua biển cả luân hồi. Ta ban cho ngươi thiên nhãn—hãy chiêm ngưỡng ngay hình tướng uy quyền (aiśvara) của Ta.”

Verse 66

एतावदुक्त्वा विज्ञानं दत्त्वा हिमवते स्वयम् / स्वं रूपं दर्शयामास दिव्यं तत् पारमेश्वरम्

Nói như vậy xong và ban cho Himavat trí phân biệt chân thật, chính Đấng Chúa Tể liền tự hiện bày bản thể của Ngài—thần diệu, siêu việt và tối thượng, bậc Parameśvara.

Verse 67

कोटिसूर्यप्रितीकाशं तेजोबिम्बं निराकुलम् / ज्वालामालासहस्त्राढ्यं कालानलशतोपमम्

Ngài thấy một khối quang minh thần thánh tròn đầy, rực sáng như muôn triệu mặt trời—không dao động, hoàn toàn an nhiên—được trang nghiêm bằng ngàn chuỗi lửa, ví như trăm ngọn hỏa của Thời gian (kālāgni).

Verse 68

दंष्ट्राकरालं दुर्धर्ष जटामण्डलमण्डितम् / त्रिशूलवरहस्तं च घोररूपं भयानकम्

(Ngài thấy Ngài) nanh dữ đáng sợ, không ai khuất phục nổi, trang nghiêm bởi vòng tóc bện (jaṭā) cuộn quanh; tay cầm cây đinh ba—hình tướng ghê gớm, khiến người kinh hãi.

Verse 69

प्रशान्तं सौम्यवदनमनन्ताश्चर्यसंयुतम् / चन्द्रावयवलक्ष्माणं चन्द्रकोटिसमप्रभम्

Ngài hoàn toàn tịch nhiên, dung nhan hiền hòa khả ái, đầy đủ vô tận những công đức kỳ diệu; mang vẻ đẹp của những nét như trăng, và tỏa sáng rực rỡ như muôn triệu vầng trăng.

Verse 70

किरीटिनं गदाहस्तं नूपुरैरुपशोभितम् / दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम्

Ngài đội vương miện, tay cầm chùy, và được tô điểm bằng vòng chân; khoác vòng hoa và y phục cõi trời, thân được xức ướp hương thơm thần diệu.

Verse 71

शङ्खचक्रधरं काम्यं त्रिनेत्रं कृत्तिवाससम् / अण्डस्थं चाण्डबाह्यस्थं बाह्यमाभ्यन्तरं परम्

Ngài đáng được quán niệm: Đấng Chủ Tể khả ái mang ốc tù và và bánh xe; Đấng Tam Nhãn khoác da thú; hiện hữu trong trứng vũ trụ và cũng vượt ngoài—Tối Thượng, vừa hiển lộ bên ngoài vừa ngự trị bên trong.

Verse 72

सर्वशक्तिमयं शुभ्रं सर्वाकारं सनातनम् / ब्रह्मोन्द्रोपेन्द्रयोगीन्द्रैर्वन्द्यमानपदाम्बुजम्

Ngài là hiện thân của mọi năng lực, rạng ngời thanh tịnh; Đấng vĩnh cửu mang mọi hình tướng—đôi chân sen của Ngài được Brahmā, Indra, Upendra (Viṣṇu) và các đại yogin đảnh lễ phụng thờ.

Verse 73

सर्वतः पाणिपादान्तं सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम् / सर्वमावृत्य तिष्ठन्तं ददर्श परमेश्वरम्

Ngài thấy Đấng Tối Thượng—tay chân ở khắp nơi, mắt, đầu và mặt ở mọi phía—đứng đó, bao trùm và thấm nhuần toàn thể hữu thể.

Verse 74

दृष्ट्वा तदीदृशं रूपं देव्या माहेश्वरं परम् / भयेन च समाविष्टः स राजा हृष्टमानसः

Thấy hình tướng ấy—sự hiển lộ tối thượng của Nữ Thần, mang uy nghi như Maheśvara—nhà vua bị bao phủ bởi nỗi kính sợ, nhưng tâm lại tràn đầy hoan hỷ.

Verse 75

आत्मन्याधाय चात्मानमोङ्कारं समनुस्मरन् / नाम्नामष्टसहस्त्रेण तुष्टाव परमेश्वरीम्

Đặt bản ngã vào trong Chân Ngã, và chuyên nhất tưởng niệm âm Oṁ, nhà vua tán dương Đấng Tối Thượng Nữ Thần bằng tám nghìn Thánh Danh.

Verse 76

हीमवानुवाच शिवोमा परमा शक्तिरनन्ता निष्कलामला / शान्ता माहेश्वरी नित्या शाश्वती परमाक्षरा

Himavān thưa: “Śivā–Umā là Thánh Năng tối thượng—vô tận, vô phần, thanh tịnh không nhiễm. Nàng chính là An Tịnh; là quyền năng chủ tể của Đại Chúa Maheśvara; vĩnh hằng, thường trụ, và là Thực Tại Bất Hoại tối thượng.”

Verse 77

अचिन्त्या केवलानन्त्या शिवात्मा परमात्मिका / अनादिरव्यया शुद्धा देवात्मा सर्वगाचला

Nàng là Đấng bất khả tư nghị—tuyệt đối và vô tận; tự tính của nàng chính là Śiva, bản thể là Đại Ngã tối thượng. Vô thủy, bất hoại, thanh tịnh; mang bản tính thần linh—trùm khắp mọi nơi mà vẫn bất động.

Verse 78

एकानेकविभागस्था मायातीता सुनिर्मला / महामाहेश्वरी सत्या महादेवी निरञ्जना

Nàng an trụ như Một và cũng như muôn hình trong mọi trạng thái sai biệt; vượt ngoài Māyā, thanh khiết tuyệt đối. Nàng là Mahāmāheśvarī—đại năng của Maheśvara; là Chân Lý tự thân—Mahādevī, vô nhiễm vô cấu.

Verse 79

काष्ठा सर्वान्तरस्था च चिच्छक्तिरतिलालसा / नन्दा सर्वात्मिका विद्या ज्योतीरूपामृताक्षरा

Nàng là Kāṣṭhā, ngự trong thẳm sâu của muôn loài; nàng là cicchakti—Thánh Năng của Tỉnh Thức—khát vọng mãnh liệt (để hiển lộ). Nàng là Nandā, Minh Tri trùm khắp, là Tự Ngã của hết thảy; nàng mang hình tướng Ánh Sáng, và âm tiết của nàng là cam lộ bất tử.

Verse 80

शान्तिः प्रतिष्ठा सर्वेषां निवृत्तिरमृतप्रदा / व्योममूर्तिर्व्योमलया व्योमाधाराच्युतामरा

Nàng là An Tịnh tự thân—nền tảng vững bền của muôn loài; là năng lực Nivṛtti (thu nhiếp, quay về) ban tặng bất tử. Hình tướng nàng như bầu trời bao la; nàng tan hòa vào Tuyệt Đối tựa hư không; nương nơi Vyoma—không gian thanh tịnh của Tỉnh Thức—nàng là Thần Tính bất hoại, bất tử.

Verse 81

अनादिनिधनामोघा कारणात्मा कलाकला / क्रतुः प्रथमजा नाभिरमृतस्यात्मसंश्रया

Ngài vô thủy vô chung, không hề sai lạc—chính là Tự Ngã của nhân duyên, nguồn của mọi phần và mọi năng lực. Ngài là kratu, nghi lễ thánh; là nguyên lý sơ sinh; là rốn từ đó cam lộ bất tử phát sinh—an trụ nơi chính Tự Ngã của Ngài mà thôi.

Verse 82

प्राणेश्वरप्रिया माता महामहिषघातिनी / प्राणेश्वरी प्राणरूपा प्रधानपुरुषेश्वरी

Nàng là ái hậu của Chúa Tể sinh khí, là Mẹ của muôn loài, đấng diệt Mahīṣa đại ngưu ma. Nàng là Nữ Chúa của prāṇa, chính hình thể của prāṇa, và là Đấng Tối Thượng làm chủ Pradhāna (Prakṛti) cùng Puruṣa.

Verse 83

सर्वशक्तिकलाकारा ज्योत्स्ना द्योर्महिमास्पदा / सर्वकार्यनियन्त्री च सर्वभूतेश्वरेश्वरी

Nàng là hình thể và hiện thân của mọi năng lực cùng mọi nghệ thuật của chúng; là ánh trăng—nơi đặt vinh quang của cõi trời. Nàng điều ngự mọi hành tác, và là Nữ Chúa tối thượng của Chúa Tể muôn loài.

Verse 84

अनादिरव्यक्तगुहा महानन्दा सनातनी / आकाशयोनिर्योगस्था महायोगेश्वरेश्वरी

Nàng vô thủy, ẩn trong vô hiển như hang sâu bí mật của muôn pháp; là Đại Hỷ Lạc, hằng hữu. Sinh từ không gian bao la, an trụ trong Yoga, nàng là Nữ Chúa tối thượng của Đại Yoga, bậc Yogēśvarī chí tôn.

Verse 85

महामाया सुदुष्पूरा मूलप्रकृतिरीश्वरी / संसारयोनिः सकला सर्वशक्तिसमुद्भवा

Nàng là Mahāmāyā, thẳm sâu khó vượt qua; chính là Căn Bản Tự Nhiên tối thượng. Nàng là thai tạng của luân hồi, viên mãn mọi phương diện, và là nguồn phát sinh của mọi năng lực.

Verse 86

संसारपारा दुर्वारा दुर्निरोक्ष्या दुरासदा / प्राणशक्तिः प्रणविद्या योगिनी परमा कला

Nàng là bờ xa vượt khỏi luân hồi—khó vượt qua, khó đạt tới, khó chiêm kiến và chẳng dễ gần. Nàng là năng lực của sinh khí, là trí tuệ của Pranava (Oṃ), là Yoginī—nữ chủ của yoga, và là kalā tối thượng, quyền năng sáng tạo vi diệu.

Verse 87

महाविभूतिर्दुर्धर्षा मूलप्रकृतिसंभवा / अनाद्यनन्तविभवा परार्था पुरुषारणिः

Nàng là Đại Vibhūti—quyền năng vũ trụ lớn lao, không thể kháng cự, không thể khuất phục, sinh từ Căn Bản Prakṛti. Vô thủy, với năng lực vô tận, Nàng hiện hữu vì Puruṣa; Nàng là chiếc gậy khuấy, làm hiển lộ sự biểu hiện của Puruṣa.

Verse 88

सर्गस्थित्यन्तकरणी सुदुर्वाच्या दुरत्यया / शब्दयोनिः शब्दमयी नादाख्या नादविग्रहा

Nàng là năng lực làm nên sáng tạo, an trụ và hoại diệt—khó nói thành lời và không thể vượt qua. Nàng là nguồn gốc của âm thanh, là chính Thánh Ngôn; Nàng được gọi là Nāda (cộng hưởng nguyên sơ) và lấy Nāda làm thân tướng.

Verse 89

प्रधानपुरुषातीता प्रधानपुरुषात्मिका / पुराणी चिन्मयी पुंसामादिः पुरुषरूपिणी

Nàng vượt lên cả Pradhāna (Tự Tánh nguyên sơ) lẫn Puruṣa (nguyên lý ý thức), nhưng cũng chính là tinh túy của Pradhāna và Puruṣa. Nàng là Đấng Cổ Xưa, thuần là Chân Thức; đối với chúng sinh hữu thân, Nàng là nhân đầu tiên và mang hình tướng của Đại Nhân Vũ Trụ.

Verse 90

भूतान्तरात्मा कूटस्था महापुरुषसंज्ञिता / जन्ममृत्युजरातीता सर्वशक्तिसमन्विता

Nàng là Nội Ngã ngự trong mọi loài, là Kūṭastha—đấng bất biến làm nền tảng không đổi; Nàng được tôn xưng là Mahāpuruṣa. Vượt ngoài sinh, tử và già, Nàng đầy đủ mọi quyền năng.

Verse 91

व्यापिनी चानवच्छिन्ना प्रधानानुप्रवेशिनी / क्षेत्रज्ञशक्तिरव्यक्तलक्षणा मलवर्जिता

Nàng trùm khắp và không gián đoạn; nàng thấm nhập vào Pradhāna (Tự Tánh nguyên sơ). Nàng là Śakti của Kṣetrajña (Đấng biết “trường”), mang tướng Vô Hiển (Avyakta) và hoàn toàn lìa mọi cấu uế.

Verse 92

अनादिमायसंभिन्ना त्रितत्त्वा प्रकृतिर्गुहा / महामायासमुत्पन्ना तामसी पौरुषी ध्रुवा

Prakṛti—nền tảng ẩn mật như hang sâu của mọi hiển lộ—đan xen với Māyā vô thủy và gồm đủ ba nguyên lý. Sinh từ Đại Māyā, nàng mang tính tamas, gắn với Puruṣa, và bền vững trong công năng.

Verse 93

व्यक्ताव्यक्तात्मिकाकृष्णा रक्ताशुक्ला प्रसूतिका / अकार्या कार्यजननी नित्यं प्रसवधर्मिणी

Nàng mang bản tính vừa hiển lộ vừa vô hiển; sắc thẫm, lại hàm đủ phẩm đỏ và trắng—nàng là nguồn sinh thành. Tuy tự thân không do tạo tác, nàng sinh ra mọi quả dụng; và bản tánh nàng chính là sự sáng tạo không ngừng.

Verse 94

सर्गप्रलयनिर्मुक्ता सृष्टिस्थित्यन्तधर्मिणी / ब्रह्मगर्भा चतुर्विशा पद्मनाभाच्युतात्मिका

Nàng không bị chạm bởi sáng tạo và hoại diệt, nhưng vẫn mang công năng tạo tác, an trụ và thu nhiếp. Nàng là thai tạng của Brahmā; là nguyên lý hai mươi bốn; là Padmanābhā—Đấng rốn sen—và tự thể nàng chính là Acyuta, Đấng Bất Hoại.

Verse 95

वैद्युती शाश्वती योनिर्जगन्मातेश्वरप्रिया / सर्वाधारा महारूपा सर्वैश्वर्यसमन्विता

Nàng rực sáng như tia chớp, là thai tạng vĩnh hằng từ đó muôn loài phát sinh; là Mẹ của vũ trụ, người được Īśvara yêu quý. Nàng là chỗ nương tựa của tất cả, hình tướng rộng lớn, đầy đủ mọi uy quyền và phúc lộc thần thánh.

Verse 96

विश्वरूपा महागर्भा विश्वेशेच्छानुवर्तिनी / महीयसी ब्रह्मयोनिर्महालक्ष्मीसमुद्भावा

Nàng mang hình tướng của toàn thể vũ trụ, là đại thai của muôn loài, vận hành theo ý chí của Đấng Chủ Tể vũ trụ. Tối tôn, nàng là nguồn nơi Phạm Thiên sinh khởi, hiển lộ như Mahālakṣmī.

Verse 97

महाविमानमध्यस्था महानिद्रात्महेतुका / सर्वसाधारणी सूक्ष्मा ह्यविद्या पारमार्थिका

Avidyā (vô minh), an trú giữa “đại xa” của trật tự hiển lộ, chính là nhân duyên cắm rễ nơi Tự Ngã khiến phát sinh Đại Miên (mahānidrā). Nó phổ biến nơi mọi loài, cực kỳ vi tế, và trong truy vấn tối hậu phải được nhận ra như nguyên lý căn bản cần vượt qua.

Verse 98

अनन्तरूपानन्तस्था देवी पुरुषमोहिनी / अनेकाकारसंस्थाना कालत्रयविवर्जिता

Nữ Thần—vô tận hình tướng, an lập trong Vô Cùng—làm mê hoặc các hữu tình mang thân. Nàng trụ trong muôn dạng, nhưng vẫn siêu việt ba thời: quá khứ, hiện tại và vị lai.

Verse 99

ब्रह्मजन्मा हरेर्मूर्तिर्ब्रह्मविष्णुशिवात्मिका / ब्रह्मेशविष्णुजननी ब्रह्माख्या ब्रह्मसंश्रया

Nàng chính là thân tướng của Hari, từ nơi nàng mà Phạm Thiên sinh ra; nàng là bản thể của Brahmā, Viṣṇu và Śiva. Nàng là mẹ của Brahmā, Īśa (Śiva) và Viṣṇu—được gọi là “Brahman”, an trụ trong (và chính là) Brahman.

Verse 100

व्यक्ता प्रथमजा ब्राह्मी महती ज्ञानरूपिणी / वैराग्यैश्वर्यधर्मात्मा ब्रह्ममूर्तिर्हृदिस्थिता / अपांयोनिः स्वयंभूतिर्मानसी तत्त्वसंभवा

Nàng là Năng Lực hiển lộ, đấng sơ sinh, Brahmī; nàng là Mahat, mà hình tướng chính là tri thức. Bản tính nàng là ly tham (vairāgya), uy quyền (aiśvarya) và dharma; là thân Brahman, nàng an trú trong tim. Sinh từ thủy giới vũ trụ, tự hiện, sinh từ ý, nàng phát xuất từ tattva—thực tại căn bản.

Verse 101

ईश्वराणी च शर्वाणी शङ्करार्धशरीरिणी / भवानी चैव रुद्राणी महालक्ष्मीरथाम्बिका

Ngài là Īśvarāṇī và Śarvāṇī—Nữ Thần mang thân một nửa của Śaṅkara; Ngài là Bhavānī và Rudrāṇī, lại chính là Mahālakṣmī, Ambikā—Đại Mẫu Tối Thượng.

Verse 102

महेश्वरसमुत्पन्ना भुक्तिमुक्तिफलप्रदा / सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या नित्यं मुदितमानसा

Sinh từ Mahēśvara, Đại Chúa Tể, Ngài ban quả phúc của cả hưởng thụ thế gian lẫn giải thoát. Ngài là Nữ Chúa của muôn loài, được tất cả tôn kính, và tâm luôn hoan hỷ.

Verse 103

ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रनमिता शङ्करेच्छानुवर्तिनी / ईश्वरार्धासनगता महेश्वरपतिव्रता

Ngài được Brahmā, Indra và Upendra (Viṣṇu) đảnh lễ; Ngài thuận theo ý chí của Śaṅkara. Ngự trên nửa ngai của Chúa Tể, Ngài là hiền phối kiên trinh, bền vững của Maheśvara.

Verse 104

सकृद्विभाविता सर्वा समुद्रपरिशोषिणी / पार्वती हिमवत्पुत्री परमानन्ददायिनी

Chỉ cần tưởng niệm một lần, Ngài liền được thỉnh gọi trọn vẹn—Đấng có thể làm khô cả đại dương. Ngài là Pārvatī, ái nữ của Himavat, Đấng ban niềm an lạc tối thượng.

Verse 105

गुणाढ्या योगजा योग्या ज्ञानमूर्तिर्विकासिनी / सावित्रीकमला लक्ष्मीः श्रीरनन्तोरसि स्थिता

Ngài đầy đủ công đức, sinh từ Yoga và thích hợp với Yoga; Ngài là hiện thân của trí tuệ, luôn khai mở rạng ngời. Ngài là Sāvitrī, Kamalā sinh từ hoa sen—chính Lakṣmī, chính Śrī—ngự nơi lồng ngực của Ananta (Viṣṇu).

Verse 106

सरोजनिलया मुद्रा योगनिद्रा सुरार्दिना / सरस्वती सर्वविद्या जगज्ज्येष्ठा सुमङ्गला

Ngài ngự trên hoa sen; là ấn (mudrā) của sự chứng ngộ; là Yoga-nidrā; là Đấng làm khổ kẻ thù của chư thiên; Sarasvatī—mọi tri thức; bậc trưởng thượng của thế gian; và Đấng cát tường tối thượng.

Verse 107

वाग्देवी वरदा वाच्या कीर्तिः सर्वार्थसाधिका / योगीश्वरी ब्रह्मविद्या महाविद्या सुशोभना

Ngài là Vāgdevī, Nữ Thần của lời nói thiêng; Đấng ban ân phúc; chính năng lực được diễn đạt và thỉnh cầu qua ngôn từ; và là danh tiếng thành tựu mọi mục đích của con người. Ngài là Yogīśvarī, Nữ Chúa của các hành giả; là Brahma-vidyā, tri kiến về Phạm Thiên; là Mahāvidyā rực rỡ, tuyệt mỹ.

Verse 108

गुह्यविद्यात्मविद्या च धर्मविद्यात्मभाविता / स्वाहा विश्वंभरा सिद्धिः स्वधा मेधा धृतिः श्रुतिः

Ngài là mật học và tri kiến về Tự Ngã; là tri thức về dharma, thấm nhuần chứng ngộ nội tâm. Ngài là Svāhā; là Đấng nâng đỡ vũ trụ; là siddhi—thành tựu. Ngài là Svadhā; là medhā—trí tuệ; là dhṛti—kiên định; và là śruti—mặc khải thánh điển.

Verse 109

नीतिः सुनीतिः सुकृतिर्माधवी नरवाहिनी / अजा विभावरी सौम्या भोगिनी भोगदायिनी

Ngài là Nīti và Sunīti—hạnh kiểm đúng đắn và kỷ luật cao quý; là Sukṛti—công đức thiện lành. Ngài là Mādhavī, năng lực yêu dấu của Mādhava; là Đấng được loài người nâng rước. Vô sinh, Ngài chính là Đêm—dịu hiền và cát tường; Ngài là Đấng thọ hưởng và cũng là Đấng ban cho mọi hưởng lạc.

Verse 110

शोभा वंशकरी लोला मालिनी परमेष्ठिनी / त्रैलोक्यसुन्दरी रम्या सुन्दरी कामचारिणी

Lạy Ngài, Ngài là Śobhā—chính vẻ huy hoàng; là Đấng làm tăng trưởng dòng tộc cao quý; là Lolā—Đấng vui đùa bất tận; là Mālinī—Đấng mang vòng hoa; là Parameṣṭhinī—Bậc Tối Thượng. Ngài là Trailokya-sundarī—vẻ đẹp của ba cõi; khả ái, tuyệt mỹ, và tự do du hành theo ý nguyện của chính mình.

Verse 111

महानुभावा सत्त्वस्था महामहिषमर्दनी / पद्ममाला पापहरा विचित्रा मुकुटानना

Ngài uy nghi vĩ đại, an trụ trong sattva thanh tịnh, bậc diệt trừ đại Ma Ngưu; đeo tràng hoa sen, đấng tẩy sạch tội lỗi—dung mạo kỳ diệu, gương mặt rạng ngời với vương miện trang nghiêm.

Verse 112

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका / आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी

Ngài là quyền năng tự tại, không bị ràng buộc, nhưng an trụ trên cơ cấu vũ trụ của trật tự thần lực. Ngài là Nandinī, Kālī cát tường. Rực sáng như Mặt Trời, Ngài là Kaumārī—Nữ Thần Đồng Trinh—cưỡi chim công thượng diệu.

Verse 113

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका / आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी

Ngài là Quyền Năng tự tại, tối thượng, nhưng cũng là Đấng an trụ trên và điều ngự thánh xa cùng mọi cơ cấu của nó. Ngài là Nandinī, Kālikā cát tường. Rực sáng với huy hoàng của Mặt Trời, Ngài là Kaumārī, cưỡi chim công thượng diệu.

Verse 114

वृषासनगता गौरो महाकाली सुरार्चिता / अदितिर्नियता रौद्री पद्मगर्भा विवाहना

Ngài ngự trên bò thần, là Gaurī trắng trong; Ngài là Mahākālī được chư thiên thờ phụng; Ngài là Aditi—bậc nghiêm trì và tự chế; Ngài là Raudrī; Ngài mang hoa sen trong lòng (tử cung của tạo hóa); và Ngài là thánh xa của muôn loài—lời tán thán này xin dâng lên Ngài.

Verse 115

विरूपाक्षी लेलिहाना महापुरनिवासिनी / महाफलानवद्याङ्गी कामपूरा विभावरी

Ngài có đôi mắt kỳ diệu muôn vẻ; quyền năng nuốt trọn vạn hữu; bậc Cổ Xưa vĩ đại ngự trong thành tối thượng; đấng ban quả báo lớn lao, thân tướng không tì vết, viên mãn mọi ước nguyện—Ngài là Đêm rạng ngời.

Verse 116

विचित्ररत्नमुकुटा प्रणतार्तिप्रभञ्जनी / कौशिकी कर्षणी रात्रिस्त्रिदशार्तिविनाशिनी

Nàng đội vương miện châu báu kỳ diệu; đấng phá tan khổ não của kẻ cúi lạy; Kauśikī rực sáng; bậc mê hoặc kéo muôn loài về với mình; chính là Đêm ban áo che chở; và là đấng diệt trừ ưu hoạn của chư thiên.

Verse 117

बहुरूपा सुरूपा च विरूपा रूपवर्जिता / भक्तार्तिशमनी भव्या भवभावविनाशनी

Ngài có vô lượng hình tướng, lại có hình tướng viên mãn; hiện như vô tướng mà vẫn vượt ngoài mọi tướng. Ngài dập tắt khổ não của người sùng kính; Ngài cát tường, hiền hòa; Ngài phá tan chính khuynh hướng trói buộc chúng sinh vào vòng hữu—trở thành.

Verse 118

निर्गुणा नित्यविभवा निः सारा निरपत्रपा / यशस्विनी सामगीतिर्भवाङ्गनिलयालया

Nàng vượt ngoài các guṇa, uy quyền vĩnh cửu; không rỗng không, không hổ thẹn. Nàng vinh hiển; nàng là khúc tụng ca của các thánh ca Sāman; nàng là nơi cư ngụ trong chính thân Bhava (Śiva), và tự thân nàng là Thánh Trú tối thượng.

Verse 119

दीक्षा विद्याधरी दीप्ता महेन्द्रविनिपातिनी / सर्वातिशायिनी विद्या सर्वसिद्धिप्रदायिनी

Nàng là Dīkṣā—lễ truyền pháp; là người mang giữ thánh trí, rực sáng bừng bừng; là năng lực có thể quật ngã cả uy thế của Mahendra (Indra). Nàng là Trí tuệ vượt trên mọi trí, ban cho mọi thành tựu và mọi siddhi.

Verse 120

सर्वेश्वरप्रिया तार्क्ष्या समुद्रान्तरवासिनी / अकलङ्का निराधारा नित्यसिद्धा निरामया

Nàng là ái hậu của Đấng Tối Chủ muôn loài; ôi Tārkṣyā, đấng cư ngụ nơi thẳm sâu đại dương—thanh khiết không tì vết, không nương tựa ngoại duyên, viên thành vĩnh hằng, và lìa mọi khổ bệnh.

Verse 121

कामधेनुर्बृहद्गर्भा धीमती मोहनाशिनी / निः सङ्कल्पा निरातङ्का विनया विनयप्रदा

Ngài là Kāmadhenu, bò thiêng ban trọn ước nguyện; là bào thai rộng lớn, nguồn sinh thành bao la. Ngài là bậc trí tuệ phá tan mê vọng; không vướng vọng tưởng, không còn sợ hãi. Ngài chính là đức khiêm cung và là Đấng ban cho khiêm cung, kỷ luật chánh hạnh.

Verse 122

ज्वालामालासहस्त्राढ्या देवदेवी मनोन्मनी / महाभगवती दुर्गा वासुदेवसमुद्भवा

Ngài được trang nghiêm bằng muôn ngàn tràng hoa lửa; là Nữ Thần của chư thiên—Manonmanī. Ngài là Mahā Bhagavatī, Durgā, hiển sinh từ Vāsudeva.

Verse 123

महेन्द्रोपेन्द्रभगिनी भक्तिगम्या परावरा / ज्ञानज्ञेया जरातीता वेदान्तविषया गतिः

Ngài là em gái của Mahendra (Indra) và Upendra (Viṣṇu); chỉ có thể đến gần bằng bhakti. Ngài là Đấng Tối Thượng, vượt ngoài cả cao và thấp. Ngài được chứng tri bằng jñāna, vượt khỏi suy hoại và tuổi già, là cứu cánh mà Vedānta chỉ bày.

Verse 124

दक्षिणा दहना दाह्या सर्वभूतनमस्कृता / योगमाया विभावज्ञा महामाया महीयसी

Ngài là Dakṣiṇā—lễ vật cát tường; là sức nóng thiêu đốt và cũng là điều bị thiêu. Muôn loài đều cúi đầu đảnh lễ Ngài. Ngài là Yogamāyā, Đấng biết mọi hiển lộ; là Mahāmāyā—Năng lực chí đại, chí tôn.

Verse 125

संध्या सर्वसमुद्भूतिर्ब्रह्मवृक्षाश्रयानतिः / बीजाङ्कुरसमुद्भूतिर्महाशक्तिर्महामतिः

Ngài là Sandhyā—thời khắc giao hội thiêng liêng của thời gian và lễ bái; là sự phát sinh phổ quát của muôn loài. Ngài là sự cúi mình khiêm hạ nương tựa nơi cây Brahma. Ngài là mầm vươn từ hạt và chồi; là Mahāśakti, Mahāmati—Đại Năng lực, Đại Trí tuệ.

Verse 126

ख्यातिः प्रज्ञा चितिः संवित् महाभोगीन्द्रशायिनी / विकृतिः शांसरी शास्त्री गणगन्धर्वसेविता

Nàng là Danh tiếng, Trí tuệ, Tỉnh thức và Minh tri thuần tịnh; nàng an ngự trên Đại Xà Vương (Śeṣa). Nàng cũng là Tự Tánh biến hóa, Đấng du hành trong luân hồi, Nữ Chúa của các śāstra, và Đấng được các đoàn Gaṇa cùng Gandharva phụng sự.

Verse 127

वैश्वानरी महाशाला देवसेना गुहप्रिया / महारात्रिः शिवानन्दा शची दुः स्वप्ननाशिनी

Nàng là Vaiśvānarī, nơi cư ngụ rộng lớn; là Devasenā, người được Guha (Skanda) yêu mến. Nàng là Mahārātri—Đại Dạ; là Śivānandā—niềm an lạc của Śiva; là Śacī; và là Đấng diệt trừ ác mộng.

Verse 128

इज्या पूज्या जगद्धात्री दुर्विज्ञेया सुरूपिणी / गुहाम्बिका गुणोत्पत्तिर्महापीठा मरुत्सुता

Nàng là Đấng đáng được cúng tế trong yajña và đáng tôn kính trong bhakti; là Đấng nâng đỡ thế gian, khó thể thấu triệt trọn vẹn, nhưng có hình tướng viên mãn. Nàng là Guhāmbikā, Mẹ của huyền nhiệm ẩn tàng; là nguồn phát sinh các guṇa; là Mahāpīṭhā—Đại Tòa quyền năng; và là Ái nữ của các Marut.

Verse 129

हव्यवाहान्तरागादिः हव्यवाहसमुद्भवा / जगद्योनिर्जगन्माता जन्ममृत्युजरातिगा

Nàng là ánh quang nội tại và khởi nguyên trong ngọn Lửa tế tự, và chính từ Lửa ấy mà nàng hiển sinh. Nàng là tử cung của vũ trụ và Mẹ của muôn cõi—nàng vượt lên trên sinh, tử và lão.

Verse 130

बुद्धिमाता बुद्धिमती पुरुषान्तरवासिनी / तरस्विनी समाधिस्था त्रिनेत्रा दिविसंस्थिता

Nàng là Mẹ của trí tuệ và tự thân đầy trí tuệ tối thượng; nàng ngự trong nội nhân, nơi ý thức thường trụ. Nàng mạnh mẽ, năng lực mau lẹ, an trụ trong samādhi; với ba mắt, nàng ở cõi trời.

Verse 131

सर्वेन्द्रियमनोमाता सर्वभूतहृदि स्थिता / संसारतारिणी विद्या ब्रह्मवादिमनोलया

Ngài là Mẹ của mọi căn và tâm, an trụ trong trái tim của hết thảy hữu tình. Ngài là Minh tri giải thoát đưa người vượt qua saṃsāra, và làm tan hòa tâm của các Brahmavādin—những kẻ cầu Brahman—vào Thực Tại Tối Thượng.

Verse 132

ब्रह्माणी बृहती ब्राह्मी ब्रह्मभूता भवारणिः / हिरण्मयी महारात्रिः संसारपरिवर्तिका

Ngài là Brahmāṇī, Đấng Bao La, là năng lực Brāhmī—tự thân trở thành Brahman; là ngọn lửa của sự hiện hữu. Ngài rực sáng như vàng, là Đại Dạ (Mahārātri), và là quyền năng xoay chuyển bánh xe của đời sống thế gian.

Verse 133

सुमालिनी सुरूपा च भाविनी तारिणी प्रभा / उन्मीलनी सर्वसहा सर्वप्रत्ययसाक्षिणी

Ngài là Đấng kết tràng hoa đẹp, dung sắc đoan nghiêm; là năng lực của sự thành hữu, là Đấng cứu độ đưa người vượt qua, và là ánh quang rực rỡ. Ngài là Đấng khai mở tỉnh thức, chịu đựng tất cả, và là Nhân Chứng của mọi nhận thức cùng mọi xác tín.

Verse 134

सुसौम्या चन्द्रवदना ताण्डवासक्तमानसा / सत्त्वशुद्धिकरी शुद्धिर्मलत्रयविनाशिनी

Ngài vô cùng hiền hòa, dung nhan như trăng; tâm Ngài say đắm trong điệu tāṇḍava thiêng liêng. Ngài là Đấng làm thanh tịnh cả sattva—Chính là Thanh Tịnh—và tiêu diệt ba thứ cấu uế.

Verse 135

जगत्प्रिया जगन्मूर्तिस्त्रिमूर्तिरमृताश्रया / निराश्रया निराहारा निरङ्कुरवनोद्भवा

Ngài là Đấng được thế gian yêu kính, hình thể Ngài chính là vũ trụ; là Một mà hiện thành Tam Thần (Trimūrti). An trụ trong bất tử—nhưng chẳng nương tựa vào đâu; không cần chỗ dựa, không cần dưỡng nuôi; vô nhân vô duyên, như khu rừng tự hiện mà không do hạt giống.

Verse 136

चन्द्रहस्ता विचित्राङ्गी स्त्रग्विणी पद्मधारिणी / परावरविधानज्ञा महापुरुषपूर्वजा

Tay Ngài mang dấu trăng lưỡi liềm; thân tướng kỳ diệu; trang nghiêm bằng tràng hoa và cầm hoa sen. Ngài thấu biết pháp tắc của cõi thượng và cõi hạ, là Năng Lực nguyên sơ có trước Mahāpuruṣa (Đại Nhân, Đấng Tối Thượng).

Verse 137

विद्येश्वरप्रिया विद्या विद्युज्जिह्वा जितश्रमा / विद्यामयी सहस्त्राक्षी सहस्त्रवदनात्मजा

Ngài là Vidyā—chính là Tri Thức, được Đấng Chúa của Tri Thức yêu quý; lưỡi Ngài như tia chớp, và Ngài vượt thắng mọi mỏi mệt. Ngài là trí tuệ thuần tịnh, ngàn mắt, và là ái nữ của Đấng Ngàn Mặt.

Verse 138

सहस्त्ररश्मिः सत्त्वस्था महेश्वरपदाश्रया / क्षालिनी सन्मयी व्याप्ता तैजसी पद्मबोधिका

Ngài là hào quang ngàn tia, an trú trong sattva; nương tựa nơi địa vị tối thượng của Maheśvara. Ngài là Đấng thanh tẩy, là Chân Hữu thuần khiết, thấm khắp mọi nơi; là Tejasī—rực lửa huy hoàng, đánh thức tri kiến như hoa sen nở trong nội tâm.

Verse 139

महामायाश्रया मान्या महादेवमनोरमा / व्योमलक्ष्मीः सिहरथा चेकितानामितप्रभा

Ngài an trụ trong Đại Māyā, bậc tôn quý đáng kính thờ; là niềm hoan hỷ của Mahādeva. Ngài là Lakṣmī của bầu trời, Nữ Thần ngự trên chiến xa sư tử, Đấng uy nghi khiến người kính sợ, rực sáng vô lượng.

Verse 140

वीरेश्वरी विमानस्था विशोकाशोकनाशिनी / अनाहता कुण्डलिना नलिनी पद्मवासिनी

Ô Vīreśvarī, Nữ Chúa của bậc anh hùng, ngự trên cỗ xe trời; Ngài vô sầu và diệt trừ sầu khổ. Ngài là Anāhata—âm thanh bất kích, là Kuṇḍalinī—năng lực cuộn xoắn; là cọng sen và là Đấng an trú trong hoa sen của trái tim.

Verse 141

सदानन्दा सदाकीर्तिः सर्वभूताश्रयस्थिता / वाग्देवता ब्रह्मकला कलातीता कलारणिः

Nàng là Hỷ Lạc vĩnh hằng, là Vinh Quang vĩnh hằng, an lập làm nơi nương tựa của muôn loài. Nàng là Nữ Thần của Ngôn Từ (Vāgdevatā), là nghệ thuật thần diệu của Phạm Thiên; Nàng vượt ngoài mọi phân kỳ của thời gian và chính là nguồn mạch khiến các phân kỳ ấy sinh khởi.

Verse 142

ब्रह्मश्रीर्ब्रह्महृदया ब्रह्मविष्णुशिवप्रिया / व्योमशक्तिः क्रियाशक्तिर्ज्ञानशक्तिः परागतिः

Nàng là quang huy và cát tường của Brahman, là chính trái tim của Brahman, được Brahmā, Viṣṇu và Śiva đồng yêu kính. Nàng là Năng Lực của hư không bao trùm, là Năng Lực của hành động, là Năng Lực của tri thức, và là Đích Đến Tối Thượng.

Verse 143

क्षोभिका बन्धिका भेद्या भेदाभेदविवर्जिता / अभिन्नाभिन्नसंस्थाना वंशिनी वंशहारिणी

Nàng là đấng khuấy động mọi hiển lộ, là đấng ràng buộc (bởi các điều kiện hạn cuộc), nhưng cũng là điều có thể “phá mở” để cắt đứt trói buộc. Nàng vượt ngoài cả sai biệt lẫn bất sai biệt. Hình tướng Nàng vừa bất phân vừa phân; Nàng là đấng tạo lập dòng truyền thừa và cũng là đấng thu hồi dòng truyền thừa (kết thúc mọi mạch nối).

Verse 144

गुह्यशक्तिर्गुणातीता सर्वदा सर्वतोमुखी / भगिनी भगवत्पत्नी सकला कालकारिणी

Nàng là Năng Lực thầm kín bên trong, vượt ngoài các guṇa, thường hằng hiện diện và hướng về mọi phương. Nàng là Chị Em và cũng là Phối Ngẫu của Thượng Chủ; Nàng là Đấng Toàn Mãn, chính là tác nhân vận hành Thời Gian.

Verse 145

सर्ववित् सर्वतोभद्रा गुह्यातीता गुहारणिः / प्रक्रिया योगमाता च गङ्गा विश्वेश्वरेश्वरी

Nàng là Đấng Toàn Tri, là Đấng Cát Tường theo mọi phương diện; Nàng vượt ngoài mọi bí mật và giáo pháp ẩn mật, là thanh củi cọ lửa nhóm lên huyền nhiệm trong hang sâu nội tâm. Nàng là pháp môn thánh thiện (prakriyā), là Mẹ của Yoga; Nàng chính là sông Gaṅgā, là Nữ Chúa của Đấng Chúa Tể vũ trụ (Viśveśvareśvarī).

Verse 146

कपिला कापिला कान्ताकनकाभाकलान्तरा / पुण्या पुष्करिणी भोक्त्री पुरन्दरपुरस्सरा

Kapilā, Kāpilā, Đấng rực sáng, dung nhan lấp lánh như vàng; Puṇyā thánh thiện, Puṣkariṇī như hồ sen, Đấng ban hưởng thụ và nuôi dưỡng, và Đấng dẫn đầu trước thành Purandara (Indra).

Verse 147

पोषणी परमैश्वर्यभूतिदा भूतिभूषणा / पञ्चब्रह्मसमुत्पत्तिः परमार्थार्थविग्रहा

Ngài là Đấng Nuôi Dưỡng; Đấng ban phú quý tối thượng của quyền năng Chúa Tể, và chính là vẻ trang nghiêm của mọi phú quý. Từ Ngài hiển lộ Ngũ Phạm (Pañca-Brahman); Ngài là thân hiện của Chân Lý tối thượng và ý nghĩa cứu cánh.

Verse 148

धर्मोदया भानुमती योगिज्ञेय मनोजवा / मनोहरा मनोरक्षा तापसी वेदरूपिणी

Ngài là bình minh của Dharma và Đấng rạng ngời; các yogin có thể chứng tri, và Ngài nhanh như ý niệm. Ngài quyến rũ, gìn giữ tâm; uy lực khổ hạnh, và chính là hình thể của Veda.

Verse 149

वेदशक्तिर्वेदमाता वेदविद्याप्रकाशिनी / योगेश्वरेश्वरी माता महाशक्तिर्मनोमयी

Ngài là Śakti trong các Veda, là Mẹ của Veda, Đấng soi sáng minh triết Veda. Ngài là Mẹ, Nữ Chúa tể của các Chúa tể Yoga—chính Mahāśakti—thấm khắp và tạo tác tâm thức.

Verse 150

विश्वावस्था वियन्मूर्तिर्विद्युन्माला विहायसी / किंनरी सुरभी वन्द्या नन्दिनी नन्दिवल्लभा

Ngài là nền tảng nâng đỡ vũ trụ, thân Ngài rộng lớn như hư không; Ngài là tràng hoa chớp điện, Đấng thuộc cõi trời. Ngài là Kinnarī, Surabhī, Đấng đáng tôn thờ; Ngài là Nandinī, người được Nandin (bò của Śiva) yêu kính.

Verse 151

भारती परमानन्दा परापरविभेदिका / सर्वप्रहरणोपेता काम्या कामेश्वरेश्वरी

Nàng là Bhāratī (Vāc/Sarasvatī), Phúc Lạc Tối Thượng; Đấng phân định thực tại cao và thấp. Đầy đủ mọi vũ khí và uy lực, Nàng là Đấng ban ân phúc được khát cầu—Thánh Mẫu Tối Thượng, Nữ Chúa của Kāmeśvara.

Verse 152

अचिन्त्याचिन्त्यविभवा हृल्लेखा कनकप्रभा / कूष्माण्डी धनरत्नाढ्या सुगन्धा गन्धायिनी

Nàng là Đấng bất khả tư nghị, và uy lực vương giả của Nàng cũng vượt ngoài suy tưởng. Nàng khắc ghi chính mình nơi trái tim; Nàng rực sáng ánh vàng. Nàng là Kūṣmāṇḍī, sung mãn của cải và châu báu; Nàng thơm ngát, và chính là nguồn lan tỏa hương thơm.

Verse 153

त्रिविक्रमपदोद्भूता धनुष्पाणिः शिवोदया / सुदुर्लभा धनाद्यक्षा धन्या पिङ्गललोचना

Nàng phát sinh từ dấu chân của Trivikrama; tay cầm cung. Sự hiển lộ của Nàng đem điềm lành nhờ Śiva—Nàng thật khó được gặp. Nàng là Nữ Vương Yakṣa cai quản tài lộc và các phúc phần khác; Nàng phúc đức, may mắn, với đôi mắt vàng nâu.

Verse 154

शान्तिः प्रभावती दीप्तिः पङ्कजायतलोचना / आद्या हृत्कमलोद्भूता गवां मता रणप्रिया

Nàng là Śānti (An Bình), Prabhāvatī (Rạng Ngời), và Dīpti (Huy Quang), đôi mắt như hoa sen. Nàng là Ādyā (Nguyên Sơ), sinh từ đóa sen của trái tim; Nàng được tôn là Mẹ của đàn bò, và Nàng ưa thích chiến địa.

Verse 155

सत्क्रिया गिरिजा शुद्धा नित्यपुष्टा निरन्तरा / दुर्गाकात्यायनीचण्डी चर्चिका शान्तविग्रहा

Nàng chính là Satkriyā—hành trì thánh thiện chân chánh; Girijā (Đấng sinh từ núi), thanh tịnh—luôn nuôi dưỡng, không gián đoạn. Nàng là Durgā, Kātyāyanī, Caṇḍī, Carcikā, với thân tướng an hòa và cát tường.

Verse 156

हिरण्यवर्णा रजनी जगद्यन्त्रप्रवर्तिका / मन्दराद्रिनिवासा च शारदा स्वर्णमालिनी

Nàng sắc vàng—Đêm—đấng khởi động cơ vận hành của vũ trụ; ngự trên núi Mandara—Śāradā, người mang vòng hoa vàng.

Verse 157

रत्नमाला रत्नगर्भा पृथ्वी विश्वप्रमाथिनी / पद्मानना पद्मनिभा नित्यतुष्टामृतोद्भवा

Nàng là chuỗi ngọc, là thai tạng của châu báu; là Địa Mẫu, sức lực khuấy đảo và biến hóa vũ trụ. Mặt như hoa sen, rạng ngời như sen; thường hỷ túc, và hiện khởi chính là Amṛta—cam lộ bất tử.

Verse 158

धुन्वती दुः प्रकम्प्या च सूर्यमाता दृषद्वती / महेन्द्रभगिनी मान्या वरेण्या वरदर्पिता

Dhunvatī, Duḥ, Prakampyā, Sūryamātā và Dṛṣadvatī; lại có Mahendrabhaginī, Mānyā đáng tôn kính, Vareṇyā tối thắng, và Varadarpitā—đều là những dòng sông/tīrtha linh thiêng cần ghi nhớ.

Verse 159

कल्याणी कमला रामा पञ्चभूता वरप्रदा / वाच्या वरेश्वरी वन्द्या दुर्जया दुरतिक्रमा

Nàng là Kalyāṇī—chính là điềm lành; là Kamalā (Lakṣmī), là Rāmā (Đấng khả ái). Nàng an trụ như năm đại và ban ân phúc. Nàng được thỉnh bằng lời thiêng; là Vareśvarī, Nữ Chúa đáng lễ bái—bất khả chiến thắng, bất khả vượt qua.

Verse 160

कालरात्रिर्महावेगा वीरभद्रप्रिया हिता / भद्रकाली जगन्माता भक्तानां भद्रदायिनी

Nàng là Kālarātri, mau lẹ với uy lực không gì cưỡng nổi; hiền thiện và được Vīrabhadra yêu kính. Nàng là Bhadrakālī, Mẹ của muôn loài, ban điều cát tường cho hàng tín đồ.

Verse 161

कराला पिङ्गलाकारा नामभेदामहामदा / यशस्विनी यशोदा च षडध्वपरिवर्तिका

Nàng là Karālā, mang hình tướng piṅgala vàng nâu; là Đại Ngã mạn phát sinh từ sai biệt của danh xưng. Nàng là Yaśasvinī và Yaśodā; chính là Thần lực xoay chuyển và điều ngự lộ trình vũ trụ sáu bậc (ṣaḍadhvā).

Verse 162

शङ्खिनी पद्मिनी सांख्या सांख्ययोगप्रवर्तिका / चैत्रा संवत्सरारूढा जगत्संपूरणीन्द्रजा

Nàng là Śaṅkhinī; là Padminī; là Sāṃkhyā—đấng khởi phát Sāṃkhya và Yoga. Nàng là Caitrā, ngự trên vòng tuần hoàn của năm; là đấng làm viên mãn vũ trụ, và là Indrajā—thần lực sinh từ Indra.

Verse 163

शुम्भारिः खेचरीस्वस्था कम्बुग्रीवा कलिप्रिया / खगध्वजी खगारूढा परार्घ्या परमालिनी

Lạy Nữ Thần, Ngài là đấng diệt Śumbha; an nhiên nơi cõi trời, du hành giữa hư không. Cổ Ngài như vỏ ốc; Ngài được yêu kính ngay cả trong thời Kali. Mang cờ chim và ngự trên chim (Garuḍa), Ngài đáng thờ phụng tối thượng, trang nghiêm bằng những vòng hoa thượng diệu.

Verse 164

ऐश्वर्यवर्त्मनिलया विरक्ता गरुडासना / जयन्ती हृद्गुहा रम्या गह्विरेष्ठा गणाग्रणीः

Nàng an trụ trên con đường của uy quyền thần thánh (aiśvarya) mà tự thân vẫn ly tham; ngự tòa Garuḍa. Nàng là Jayantī—đấng luôn chiến thắng; là hang động bí mật trong tim; là Đấng Khả Ái; là bậc tối thắng giữa những thực tại thẳm sâu ẩn mật; và là vị thủ lĩnh hàng đầu của các thiên chúng.

Verse 165

संकल्पसिद्धा साम्यस्था सर्वविज्ञानदायिनी / कलिकल्पषहन्त्री च गुह्योपनिषदुत्तमा

Nàng là Saṅkalpa-siddhā, đấng khiến thánh nguyện thành tựu; an trụ trong bình đẳng viên mãn; ban cho mọi chân tri. Nàng cũng là đấng diệt thời Kali cùng mọi mưu kế của nó; là giáo huấn Upaniṣad tối thượng, nhiệm mầu và bí mật.

Verse 166

निष्ठा दृष्टिः स्मृतिर्व्याप्तिः पुष्टिस्तुष्टिः क्रियावती / विश्वामरेश्वरेशाना भुक्तिर्मुक्तीः शिवामृता

Nàng là Niṣṭhā—sự kiên định, là Dṛṣṭi—chánh kiến, và là Smṛti—thánh niệm; Nàng là sự thấm khắp, là dưỡng nuôi, là mãn nguyện và là hành nghiệp thần linh hữu hiệu. Nàng là Nữ Chúa tể của vũ trụ và chư thiên—cam lộ của Śiva—ban cả bhukti (phúc lạc thế gian) lẫn mukti (giải thoát tối hậu).

Verse 167

लोहिता सर्पमाला च भीषणी वनमालिनी / अनन्तशयनानन्या नरनारायणोद्भवा

Nàng sắc đỏ rực; mang tràng hoa rắn; uy nghi đáng sợ, lại trang sức bằng tràng hoa rừng. Nàng chính là Đấng an nằm trên Ananta (rắn vũ trụ), và Nàng phát sinh từ Nara và Nārāyaṇa.

Verse 168

नृसिंही दैत्यमथनी शङ्खचक्रगदाधरा / संकर्षणसमुत्पत्तिरम्बिकापादसंश्रया

Nàng là Narasiṃhī, Đấng nghiền nát loài quỷ, tay mang ốc tù và, đĩa thần và chùy. Người ta nói Nàng phát sinh từ Saṅkarṣaṇa, và Nàng nương tựa nơi chân Ambikā—Đại Mẫu Tối Thượng.

Verse 169

महाज्वाला महामूर्तिः सुमूर्तिः सर्वकामधुक् / सुप्रभा सुस्तना गौरी धर्मकामार्थमोक्षदा

Nàng là Đại Hỏa Diệm, là Đại Thân Vũ Trụ, lại là Mỹ Thân; Nàng làm tròn mọi ước nguyện. Nàng chính là ánh quang, bầu ngực viên mãn, dung sắc thanh bạch—Gaurī—ban Dharma, Kāma, Artha và Mokṣa.

Verse 170

भ्रूमध्यनिलया पूर्वा पुराणपुरुषारणिः / महाविभूतिदा मध्या सरोजनयना समा

An trụ nơi khoảng giữa đôi mày, Nàng là Đấng Nguyên Sơ—như thanh củi lửa khơi dậy Cổ Puruṣa. Ở trung tâm, Nàng ban đại vibhūti (thần lực); Nàng mắt như sen, và luôn quân bình, an tịnh.

Verse 171

अष्टादशभुजानाद्या नीलोत्पलदलप्रभा / सर्वशक्त्यासनारूढा धर्माधर्मार्थवर्जिता

Nàng là Đấng nguyên sơ, có mười tám tay, rực sáng như cánh sen xanh; ngự trên tòa của mọi năng lực. Nàng vượt ngoài dharma và adharma, không vướng mắc các toan tính và mục đích thế gian.

Verse 172

वैराग्यज्ञाननिरता निरालोका निरिन्द्रिया / विचित्रगहनाधारा शाश्वतस्थानवासिनी

Nàng an trụ trong ly tham (vairāgya) và trí tuệ chân thật; vượt ngoài mọi ánh sáng (mọi đối tượng hóa) và vượt ngoài các căn. Nền tảng của Nàng kỳ diệu, sâu thẳm khó lường; Nàng cư ngụ nơi cõi thường hằng.

Verse 173

स्थानेश्वरी निरानन्दा त्रिशूलवरधारिणी / अशेषदेवतामूर्तिर्देवता वरदेवता / गणाम्बिका गिरेः पुत्री निशुम्भविनिपातिनी

Nàng là Sthāneśvarī, vượt ngoài niềm vui thường tình; tay cầm tam xoa và ấn ban phúc. Nàng là hiện thân của hết thảy chư thiên—Đại Nữ Thần, Đấng tối thượng ban ân. Nàng là Gaṇāmbikā, ái nữ của Núi, kẻ diệt Niśumbha.

Verse 174

अवर्ण वर्णरहिता निवर्णा बीजसंभवा / अनन्तवर्णानन्यस्था शङ्करी शान्तमानसा

Nàng vượt ngoài mọi phân loại, không mang thuộc tính giới hạn; nhưng chính Nàng là nguồn của hạt giống nguyên sơ. Dẫu hiển lộ vô lượng hình sắc, Nàng vẫn an lập trong Nhất Thể—Śaṅkarī, tâm hoàn toàn tịch tĩnh.

Verse 175

अगोत्रा गोमती गोप्त्री गुह्यरूपा गुणोत्तरा / गौर्गोर्गव्यप्रिया गौणी गणेश्वरनमस्कृता

Nàng vượt ngoài dòng tộc và gia hệ; Nàng sung mãn năng lực cát tường, là Đấng Hộ Trì. Thể tướng Nàng huyền mật, nội tại; Nàng tối thượng trong mọi đức hạnh. Nàng là Gaurī, yêu mến bò và mọi điều thuộc về bò; Nàng là Gauṇī, nguyên lý của ‘gau’. Ngay cả Gaṇeśvara (Gaṇeśa) cũng đảnh lễ Nàng.

Verse 176

सत्यमात्रा सत्यसंधा त्रिसंध्या संधिवर्जिता / सर्ववादाश्रया संख्या संख्ययोगसमुद्भवा

Ngài là Chân Lý thuần nhất, kiên định trong chân thật; hiện diện nơi ba thời khắc giao nhau của thời gian mà vẫn vượt ngoài mọi mối nối kết và phân chia. Ngài là nền tảng cho mọi học thuyết nương tựa—Sāṃkhya, sinh từ sự hội tụ của Sāṃkhya và Yoga.

Verse 177

असंख्येयाप्रमेयाख्या शून्या शुद्धकुलोद्भवा / बिन्दुनादसमुत्पत्तिः शंभुवामा शशिप्रभा

Ngài được gọi là Vô Lượng và Bất Khả Lường; là Tánh Không (vượt mọi định danh), sinh từ dòng tộc thanh tịnh. Từ Ngài phát khởi bindu và nāda (điểm hạt giống và âm thanh nguyên sơ). Ngài là Vāmā của Śambhu, rạng ngời như ánh trăng.

Verse 178

विसङ्गा भेदरहिता मनोज्ञा मधुसूदनी / महाश्रीः श्रीसमुत्पत्तिस्तमः पारे प्रतिष्ठिता

Ngài không vướng mắc, không nhiễm cấu, lìa mọi phân biệt; diệu mỹ và là Đấng diệt Madhu. Ngài là Đại Quang Vinh—nguồn phát sinh của Śrī cát tường—an trụ vượt ngoài bóng tối vô minh.

Verse 179

त्रितत्त्वमाता त्रिविधा सुसूक्ष्मपदसंश्रया / शान्त्यतीता मलातीता निर्विकारा निराश्रया

Ngài là Mẹ của ba tattva, hiển lộ ba phương diện, an trú nơi cảnh giới vi tế tối thượng. Ngài vượt cả sự an tịnh, vượt mọi cấu uế, bất biến và không nương tựa vào bất cứ điều gì.

Verse 180

शिवाख्या चित्तनिलया शिवज्ञानस्वरूपिणी / दैत्यदानवनिर्मात्री काश्यपी कालकल्पिका

Ngài được gọi là Śivā; Ngài an trụ ngay trong tâm thức; Ngài chính là tự tánh của tri kiến Śiva. Ngài là đấng sinh thành của Daitya và Dānava; Ngài là Kāśyapī, và là năng lực kiến lập Thời Gian cùng các chu kỳ của nó.

Verse 181

शास्त्रयोनिः क्रियामूर्तिश्चतुर्वर्गप्रदर्शिका / नारायणी नरोद्भूतिः कौमुदी लिङ्गधारिणी

Ngài là cội nguồn của kinh điển, là thân hiện của hạnh nghiệp thiêng, và là Đấng chỉ bày bốn mục tiêu đời người. Ngài là Nārāyaṇī; là năng lực trỗi dậy trong nhân loại; là Kaumudī rạng ngời như ánh trăng; và là Đấng mang Liṅga.

Verse 182

कामुकी ललिता भावा परापरविभूतिदा / परान्तजातमहिमा बडवा वामलोचना

Ngài quyến rũ và uyển chuyển, là nền tảng của mọi trạng thái hữu thể; Ngài ban cả uy lực siêu việt lẫn phúc lực thế gian. Đại uy của Ngài sinh từ Đấng Tối Thượng Vượt Ngoài; Ngài là năng lực Baḍavā—ngọn lửa ngầm—và là Đấng mỹ lệ với ánh mắt liếc dịu dàng.

Verse 183

सुभद्रा देवकी सीता वेदवेदाङ्गपारगा / मनस्विनी मन्युमाता महामन्युसमुद्भवा

Ngài là Subhadrā, Devakī và Sītā—bậc đã vượt qua Veda cùng các bộ phận phụ trợ. Ngài kiên định tâm trí, là Mẹ của Manyu—cơn phẫn nộ thiêng—và sinh từ Đại Manyu, sức mạnh vũ trụ hàng phục điều ác.

Verse 184

अमृत्युरमृता स्वाहा पुरुहूता पुरुष्टुता / अशोच्या भिन्नविषया हिरण्यरजतप्रिया

Lạy Mẫu Thần, Ngài là Vô Tử—vượt khỏi tử vong—và là Đấng Bất Tử; Ngài là Svāhā, tiếng hô dâng hiến trong tế lễ. Ngài là Puruhūtā, “được khẩn thỉnh nhiều lần,” và Puruṣṭutā, “được muôn người ca tụng.” Ngài vượt ngoài sầu than, cảnh giới Ngài muôn mặt bao trùm, và Ngài hoan hỷ với vàng bạc.

Verse 185

हिरण्या राजती हैमी हेमाभरणभूषिता / विभ्राजमाना दुर्ज्ञेया ज्योतिष्टोमफलप्रदा

Ngài hiện như vàng và bạc, như thể được đúc bằng vàng, lại trang nghiêm bằng bảo sức vàng. Ngài rực rỡ mà khó thấu triệt; Ngài ban quả phúc của tế lễ Jyotiṣṭoma.

Verse 186

महानिद्रासमुद्भूतिरनिद्रा सत्यदेवता / दीर्घाककुद्मिनी हृद्या शान्तिदा शान्तिवर्धिनी

Nàng phát sinh từ Đại Miên (Mahānidrā); nàng luôn tỉnh thức, không hề ngủ; là Thần tính chân thật. Mắt dài, ngực đầy, làm lòng hoan hỷ—nàng ban an lạc và tăng trưởng an lạc.

Verse 187

लक्ष्म्यादिशक्तिजननी शक्तिचक्रप्रवर्तिका / त्रिशक्तिजननी जन्या षडूर्मिपरिर्जिता

Nàng là Mẹ sinh ra các năng lực bắt đầu từ Lakṣmī; nàng vận hành bánh xe các śakti thiêng liêng. Nàng là nguồn của ba śakti, mà tự thân vẫn là cội gốc vô điều kiện, đã vượt qua sáu làn sóng của kinh nghiệm thế gian.

Verse 188

सुधामा कर्मकरणी युगान्तदहनात्मिका / संकर्षणी जगद्धात्री कामयोनिः किरीटिनी

Nàng là Sudhāmā, kẻ làm nên mọi việc và là năng lực đứng sau hành động; nàng chính là bản thể của ngọn lửa thiêu rụi vào cuối kiếp. Nàng là Saṃkarṣaṇī, sức mạnh thu hút; là Đấng nâng đỡ các thế giới; là nguồn của dục vọng; và là Nữ Chúa đội vương miện.

Verse 189

ऐन्द्री त्रैलोक्यनमिता वैष्णवी परमेश्वरी / प्रद्युम्नदयिता दान्ता युग्मदृष्टिस्त्रिलोचना

Nàng là Aindrī, quyền năng của Indra, được ba cõi cúi lạy; nàng là Vaiṣṇavī, Đấng Tối Thượng. Là người yêu của Pradyumna, tự chế và an nhiên; nàng nhìn bằng đôi thị kiến và có ba mắt.

Verse 190

मदोत्कटा हंसगतिः प्रचण्डा चण्डविक्रमा / वृषावेशा वियन्माता विन्ध्यपर्वतवासिनी

Nàng hân hoan trong men say thiêng, bước đi uyển chuyển như thiên nga; dữ dội, đáng sợ, với oai lực khủng khiếp. Nàng khoác hình tướng Bò đực (Vṛṣa), là Mẹ của trời cao, và ngự trên núi Vindhya.

Verse 191

हिमवन्मेरुनिलया कैलासगिरिवासिनी / चाणूरहन्तृतनया नीतिज्ञा कामरूपिणी

Nàng ngự trên Hi‑mavat và Meru, cư trú nơi núi Kailāsa; ái nữ của bậc diệt Cāṇūra; bậc thông tỏ chính đạo và phép tắc; và là Đấng tùy ý hiện thân muôn dạng.

Verse 192

वेदविद्याव्रतस्नाता धर्मशीलानिलाशना / वीरभद्रप्रिया वीरा महाकालसमुद्भवा

Nàng được thanh tịnh bởi minh tri Veda và các hạnh nguyện thánh; kiên trụ trong dharma, như nuốt lấy chính hơi thở sinh mệnh. Là ái thê của Vīrabhadra, bậc anh hùng; nàng phát sinh từ Mahākāla.

Verse 193

विद्याधरप्रिया सिद्धा विद्याधरनिराकृतिः / आप्यायनी हरन्ती च पावनी पोषणी खिला

Nàng được các Vidyādhara yêu kính, và chính là bậc Siddhā—Đấng thành tựu. Nàng trừ diệt mọi khiếm khuyết của Vidyādhara. Nàng nuôi dưỡng cho muôn loài hưng thịnh, lại cũng cất đi tội lỗi và khổ đau. Nàng là Đấng Tịnh Hóa, Đấng Nâng Đỡ, và Toàn Thể bao trùm khắp.

Verse 194

मातृका मन्मथोद्भूता वारिजा वाहनप्रिया / करीषिणी सुधावाणी वीणावादनतत्परा

Nàng là Mātṛkā, Mẹ của muôn loài; nàng khởi hiện như năng lực đứng sau Kāma—dục vọng. Nàng sinh từ hoa sen, yêu mến cỗ xe thiêng của mình; nàng là Bò Thánh, lời nói ngọt như cam lộ, luôn chuyên tâm tấu khúc vīṇā.

Verse 195

सेविता सेविका सेव्या सिनीवाली गरुत्मती / अरुन्धती हिरण्याक्षी मृगाङ्का मानदायिनी

Ngài là Đấng được thờ phụng, là Đấng phụng sự như thị giả thiêng, và là Đấng xứng đáng được thờ phụng; Ngài là Sinīvālī, Garutmatī; là Arundhatī; bậc mắt vàng; bậc mang dấu nguyệt; và là Đấng ban danh dự cùng phẩm giá.

Verse 196

वसुप्रदा वसुमती वसोर्धारा वसुंधरा / धाराधरा वरारोहा वरावरसहस्त्रदा

Ngài là Đấng ban tài bảo; Đấng giàu kho báu; dòng chảy của phú quý; Đấng nâng giữ địa cầu. Ngài nâng đỡ mọi nền tảng; vươn lên đến bậc tối thượng; ban muôn ngàn ân phúc—cả cao thượng lẫn thế tục.

Verse 197

श्रीफला श्रीमती श्रीशा श्रीनिवासा शिवप्रिया / श्रीधरा श्रीकरी कल्या श्रीधरार्धशरीरिणी

Ngài ban quả lành cát tường; Ngài rực rỡ, phúc lộc viên mãn; là Nữ Chúa của thịnh vượng; là chính nơi cư ngụ của Śrī; là người được Śiva yêu kính. Ngài nâng giữ Śrī, ban phú quý, là Đấng làm điều lành, và là Đấng có thân thể là một nửa của Śrīdhara (Chúa mang Śrī).

Verse 198

अनन्तदृष्टिरक्षुद्रा धात्रीशा धनदप्रिया / निहन्त्री दैत्यसङ्घानां सिहिका सिहवाहना

Tầm nhìn Ngài vô tận, không bị ngăn che; Ngài chẳng hề nhỏ nhen; là Nữ Chúa nâng đỡ và dưỡng nuôi; được Dhanada (Kubera) yêu mến. Ngài diệt trừ đoàn quân Daitya; Ngài là Sihikā; và Ngài ngự trên sư tử.

Verse 199

सुषेणा चन्द्रनिलया सुकीर्तिश्छिन्नसंशया / रसज्ञा रसदा रामा लेलिहानामृतस्त्रवा

Ngài là Suṣeṇā, ánh quang trú trong vầng nguyệt; là danh tiếng cao quý, Đấng chặt đứt nghi hoặc. Ngài biết tinh túy thiêng liêng và ban tinh túy ấy; Ngài là Rāmā (Śrī), hân hoan mãi mãi—như lưỡi nếm và tuôn trào cam lộ bất tử.

Verse 200

नित्योदिता स्वयञ्ज्योतिरुत्सुका मृतजीवनी / वज्रदण्डा वज्रजिह्वा वैदेवी वज्रविग्रहा

Ngài hằng rạng hiện, vĩnh viễn hiển lộ; tự chiếu sáng; nhiệt thành che chở và nâng đỡ; Đấng hồi sinh cả kẻ đã chết. Ngài cầm trượng như sấm sét vajra, lưỡi như vajra; là Thánh Nữ, thân tướng kiên cố như kim cang.