Adhyaya 10

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे नवमो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच गते महेश्वरे देवे स्वाधिवासं पितामहः / तदेव सुमहत् पद्मं भेजे नाभिसमुत्थितम्

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa, thuộc Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā, phần Pūrvavibhāga, chương thứ chín kết thúc. Śrī Kūrma nói: Khi Thần Maheśvara đã trở về nơi cư xứ của Ngài, thì Pitāmaha (Brahmā) liền an tọa trên chính đóa sen vô cùng rộng lớn, phát sinh từ rốn.

Verse 2

अथ दीर्घेण कालेन तत्राप्रतिमपौरुषौ / महासुरौ समायातौ भ्रातरौ मधुकैटभौ

Rồi sau một thời gian rất dài, tại đó xuất hiện hai đại A-tu-la có dũng lực vô song—hai anh em Madhu và Kaiṭabha.

Verse 3

क्रोधेन महताविष्टौ महापर्वतविग्रहौ / कर्णान्तरसमुद्भूतौ देवदेवस्य शार्ङ्गिणः

Bị cuốn trùm bởi cơn phẫn nộ lớn lao, thân hình họ như những dãy núi hùng vĩ; họ phát sinh từ trong khoang tai của Śārṅgin—Đấng Thiên Chủ, vị mang cung.

Verse 4

तावागतौ समीक्ष्याह नारायणमजो विभुः / त्रैलोक्यकण्टकावेतावसुरौ हन्तुमर्हसि

Thấy hai kẻ ấy đã đến, Đấng Vô Sinh, Chúa Tể trùm khắp bèn bảo Nārāyaṇa: “Hai A-tu-la này là gai nhọn của ba cõi—hãy diệt chúng; việc ấy hợp với Ngài.”

Verse 5

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा हरिर्नारायणः प्रभुः / आज्ञापयामास तयोर्वधार्थं पुरुषावुभौ

Nghe lời ấy, Hari—Nārāyaṇa, bậc Chúa Tể—liền truyền lệnh cho hai vị sứ giả thiêng liêng ấy tiến đi, nhằm việc diệt trừ hai kẻ thù kia.

Verse 6

तदाज्ञया महद्युद्धं तयोस्ताभ्यामभूद् द्विजाः / व्यनयत् कैटभं विष्णुर्जिष्णुश्च व्यनयन्मधुम्

Hỡi các bậc lưỡng sinh, theo lệnh của Ngài, một trận chiến lớn đã bùng lên giữa hai bên. Viṣṇu khuất phục Kaiṭabha, và Jiṣṇu—đấng chiến thắng—cũng khuất phục Madhu.

Verse 7

ततः पद्मासनासीनं जगन्नाथं पितामहम् / बभाषे मधुरं वाक्यं स्नेहाविष्टमना हरिः

Rồi Hari, lòng tràn đầy ân tình, cất lời dịu ngọt với Đấng Ông Tổ của muôn loài—Jagannātha—đang ngồi trên tòa sen.

Verse 8

अस्मान्मयोच्यमानस्त्वं पद्मादवतर प्रभो / नाहं भवन्तं शक्नोमि वोढुं तेजामयं गुरुम्

Bạch Chúa Tể, vì con đang thưa cùng Ngài, xin Ngài bước xuống khỏi tòa sen. Con không thể gánh nổi Ngài—đấng nặng uy nghi, kết thành bởi hào quang thần linh rực cháy.

Verse 9

ततो ऽवतीर्य विश्वात्मा देहमाविश्य चक्रिणः / अवाच वैष्णवीं निद्रामेकीभूयाथ विष्णुना

Bấy giờ Đấng Ngã Thể của vũ trụ giáng xuống, nhập vào thân của Chúa cầm Luân (cakra); hợp nhất với Viṣṇu và khởi động quyền năng Giấc Ngủ Vaiṣṇavī bằng lời thiêng.

Verse 10

सहस्त्रशीर्षनयनः शङ्खचक्रगदाधरः / ब्रह्मा नारायणाख्यो ऽसौ सुष्वाप सलिले तदा

Khi ấy, Brahmā—được gọi là Nārāyaṇa—có ngàn đầu ngàn mắt, tay cầm ốc, luân và chùy, đã an ngủ trên biển nước vũ trụ.

Verse 11

सो ऽनुभूय चिरं कालमानन्दं परमात्मनः / अनाद्यनन्तमद्वैतं स्वात्मानं ब्रह्मसंज्ञितम्

Sau khi trải nghiệm lâu dài niềm an lạc của Đấng Tối Thượng, Ngài chứng ngộ tự ngã của mình—gọi là “Brahman”—là bất nhị, vô thủy và vô chung.

Verse 12

ततः प्रभाते योगात्मा भूत्वा देवश्चतुर्मुखः / ससर्ज सृष्टिं तद्रूपां वैष्णवं भावमाश्रितः

Rồi khi bình minh đến, vị thần bốn mặt (Brahmā) an trụ trong tâm thức yoga, và khai mở công cuộc tạo hóa đúng theo hình tướng ấy, nương tựa nơi khí chất Vaiṣṇava—năng lực gìn giữ của Nārāyaṇa.

Verse 13

पुरस्तादसृजद् देवः सनन्दं सनकं तथा / ऋभुं सनत्कुमारं च पुर्वजं तं सनातनम्

Thuở ban sơ, Đức Chúa đã tạo ra Sananda và Sanaka; lại tạo ra Ṛbhu và Sanatkumāra—những bậc nguyên sơ, cổ xưa, sinh trước và trường tồn.

Verse 14

ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ताः परं वैराग्यमास्थिताः / विदित्वा परमं भावं न सृष्टौ दधिरे मतिम्

Thoát khỏi mê lầm của các đối đãi nhị nguyên, họ an trụ trong ly tham tối thượng. Đã chứng ngộ trạng thái Hữu Thể tối cao, họ không còn đặt tâm vào sự tạo tác và trở thành của thế gian.

Verse 15

तेष्वेवं निरपेक्षेषु लोकसृष्टौ पितामहः / बभूव नष्टचेता वै मायया परमेष्ठिनः

Khi sự sáng tạo các thế giới cứ thế vận hành không cần trợ lực, Đấng Tổ Phụ Brahmā thật sự bối rối—tâm trí bị Māyā của Đấng Tối Thượng (Parameṣṭhin) che phủ.

Verse 16

ततः पुराणपुरुषो जगन्मूर्तिर्जनार्दनः / व्याजहारात्मनः पुत्रं मोहनाशाय पद्मजम्

Bấy giờ Janārdana—Đấng Nhân Cách Nguyên Thủy, thân là vũ trụ—đã phán dạy chính con mình, Brahmā sinh từ hoa sen, để phá tan mê lầm.

Verse 17

विष्णुरुवाच कच्चिन्न विस्मृतो देवः शूलपाणिः सनातनः / यदुक्तवानात्मनो ऽसौ पुत्रत्वे तव शङ्करः

Viṣṇu nói: “Ngươi chẳng lẽ đã quên vị Thần vĩnh cửu, Đấng cầm đinh ba sao? Chính Śaṅkara ấy, xét nơi Tự Ngã của mình, đã từng tuyên rằng Ngài ở trong quan hệ làm con đối với ngươi.”

Verse 18

अवाप्य संज्ञां गोविन्दात् पद्मयोनिः पितामहः / प्रजाः स्त्रष्टुमनास्तेपे तपः परमदुश्चरम्

Nhận chính danh xưng của mình từ Govinda, Đấng Tổ Phụ Brahmā sinh từ hoa sen, với ý muốn tạo dựng muôn loài, đã tu khổ hạnh—cực kỳ khó thực hành.

Verse 19

तस्यैवं तप्यमानस्य न किञ्चित् समवर्तत / ततो दीर्घेण कालेन दुः खात् क्रोधो ऽभ्यजायत

Ngài tiếp tục khổ hạnh như thế, nhưng rốt cuộc chẳng thành tựu gì. Rồi sau một thời gian dài, từ nỗi khổ, cơn phẫn nộ bừng dậy trong lòng.

Verse 20

क्रोधाविष्टस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः / ततस्तेभ्यो ऽश्रुबिन्दुभ्यो भूताः प्रेतास्तथाभवन्

Khi bị cơn giận chiếm lấy, những giọt lệ rơi từ đôi mắt; và chính từ những giọt lệ ấy, các loài hữu tình gọi là bhūta và preta—những linh hồn bất an—liền sinh khởi.

Verse 21

सर्वांस्तानश्रुजान् दृष्ट्वा ब्रह्मात्मानमनिन्दन / जहौ प्राणांश्च भगवान् क्रोधाविष्टः प्रजापतिः

Thấy tất cả những kẻ sinh từ lệ ấy đang khóc, và chiêm kiến Brahmā—Tự Ngã vô nhiễm của thế gian—Prajāpati (Dakṣa) đầy phúc lành, bị cơn giận lấn át, liền buông bỏ hơi thở sinh mệnh.

Verse 22

तदा प्राणमयो रुद्रः प्रादुरसीत् प्रभीर्मुखात् / सहस्त्रादित्यसंकाशो युगान्तदहनोपमः

Bấy giờ Rudra—được kết thành từ chính khí mệnh—hiển lộ từ miệng uy nghiêm đáng sợ (của Đấng Vũ Trụ). Ngài rực sáng như ngàn mặt trời, tựa ngọn lửa thiêu tận vào cuối một kiếp.

Verse 23

रुरोद सुस्वरं घोरं देवदेवः स्वयं शिवः / रोदमानं ततो ब्रह्मा मा रोदीरित्यभाषत / रोदनाद् रुद्र इत्येवं लोके ख्यातिं गमिष्यसि

Chính Śiva—Đấng Thần của chư thần—cất tiếng khóc, ghê rợn mà trong trẻo. Khi Ngài đang khóc, Brahmā nói: “Đừng khóc.” Và bởi tiếng khóc ấy, Ngài sẽ được thế gian biết đến với danh xưng “Rudra.”

Verse 24

अन्यानि सप्त नामानि पत्नीः पुत्रांश्चशाश्वतान् / स्थानानि चैषामष्टानां ददौ लोकपितामहः

Đấng Ông Tổ của muôn thế giới (Phạm Thiên Brahmā) đã ban cho tám vị ấy bảy danh xưng khác, các phối ngẫu, những người con vĩnh cửu, và cả các trụ xứ—chức vị vũ trụ—đã được định phần.

Verse 25

भवः शर्वस्तथेशानः पशूनां पतिरेव च / भीमश्चोग्रो महादेवस्तानि नामानि सप्त वै

Bhava, Śarva, Īśāna, và Paśupati—Chúa tể muôn loài; lại có Bhīma, Ugra, Mahādeva—ấy thật là bảy danh xưng thiêng.

Verse 26

सूर्यो जलं मही वह्निर्वायुराकाशमेव च / दीक्षितो ब्राह्मणश्चन्द्र इत्येता अष्टमूर्तयः

Mặt Trời, Nước, Đất, Lửa, Gió, và Hư Không; người đã thọ Dīkṣā (khổ hạnh), vị Bà-la-môn, và Mặt Trăng—đó là tám hình tướng (Aṣṭamūrti) của Đấng Chúa.

Verse 27

स्थानेष्वेतेषु ये रुद्रं ध्यायन्ति प्रणमन्ति च / तेषामष्टतनुर्देवो ददाति परमं पदम्

Ai ở những nơi linh thiêng ấy mà quán niệm Rudra và cúi lạy chí thành—Đấng Thần có tám thân tướng sẽ ban cho họ cảnh giới tối thượng (giải thoát).

Verse 28

सुवर्चला तथैवोमा विकेशी च तथा शिवा / स्वाहा दिशश्च दीक्षा च रोहिणी चेति पत्नयः

Suvarcalā và Umā; Vikeśī và Śivā; Svāhā; các Phương (Diśaḥ); Dīkṣā—lễ thọ pháp thánh; và Rohiṇī—đó là những vị phối ngẫu được tuyên thuyết.

Verse 29

शनैश्चरस्तथा शुक्रो लोहिताङ्गो मनोजवः / स्कन्दः सर्गो ऽथ सन्तानो बुधश्चैषां सुताः स्मृताः

Śanaiścara (Thổ tinh) và Śukra (Kim tinh), Lohitāṅga (thân đỏ) và Manojava (nhanh như ý) — cùng với Skanda, Sarga, Santāna và Budha (Thủy tinh): tất cả đều được ghi nhớ là các người con của họ.

Verse 30

एवंप्रकारो भगवान् देवदेवो महेश्वरः / प्रजाधर्मं च काम च त्यक्त्वा वैराग्यमाश्रितः

Đó chính là Đức Thế Tôn Maheśvara, Thần của chư thần: Ngài đã xả bỏ cả bổn phận trị thế đối với muôn dân lẫn sự theo đuổi dục vọng, an trụ vững vàng trong ly tham (vairāgya).

Verse 31

आत्मन्याध्य चात्मानमैश्वरं भावमास्थितः / पीत्वा तदक्षरं ब्रह्म शाश्वतं परमामृतम्

Khi quán niệm Chân Ngã trong chính Chân Ngã, an trụ trong địa vị tự tại (aiśvara), hành giả như uống trọn Brahman bất hoại—vĩnh cửu, là cam lộ tối thượng của bất tử.

Verse 32

प्रजाः सृजेति चादिष्टो ब्रह्मणा नीललोहितः / स्वात्मना सदृशान् रुद्रान् ससर्ज मनसा शिवः

Được Brahmā truyền lệnh, Nīlalohita (Rudra) được dạy: “Hãy tạo ra các loài hữu tình.” Rồi Śiva, bằng sức mạnh ý chí của chính mình, liền dùng tâm mà hóa sinh những Rudra giống như tự tánh của Ngài.

Verse 33

कपर्दिनो निरातङ्कान् नीलकण्ठान् पिनाकिनः / त्रिशूलहस्तानृष्टिघ्नान् महानन्दांस्त्रिलोचनान्

Con đảnh lễ những bậc Chúa tể tóc bện—vô úy, không khổ não—cổ xanh, mang cung Pināka; tay cầm tam xoa, diệt trừ thế lực đối nghịch, thường trụ trong đại hỷ lạc, và có ba mắt.

Verse 34

जरामरणनिर्मुक्तान् महावृषभवाहनान् / वीतरागांश्च सर्वज्ञान् कोटिकोटिशतान् प्रभुः

Đức Chúa tể nhìn thấy vô lượng trăm ức muôn ức—những hữu tình đã thoát khỏi già và chết, cưỡi trên những đại ngưu hùng vĩ, lìa mọi ái nhiễm, và viên mãn trí tuệ toàn tri.

Verse 35

तान् दृष्ट्वा विविधान् रुद्रान निर्मलान् नीललोहितान् / जरामरणनिर्मुक्तान् व्याजहरा हरं गुरुः

Thấy muôn hình Rudra—thanh tịnh, sắc xanh pha đỏ—đều thoát khỏi già và chết, bậc Guru tôn kính liền cung kính thưa lời với Hara (Śiva).

Verse 36

मा स्त्राक्षीरीदृशीर्देव प्रजा मृत्युविवर्जिताः / अन्याः सृजस्व भूतेश जन्ममृत्युसमन्विताः

“Xin đừng tạo ra, hỡi Thần linh, những chúng sinh như thế—không có tử vong. Xin hãy tạo ra, hỡi Chúa tể muôn loài, những loài khác có đủ cả sinh và tử.”

Verse 37

ततस्तमाह भगवान् कपर्दे कामशासनः / नास्ति मे तादृशः सर्गः सृज त्वमशुभाः प्रजाः

Bấy giờ Đấng Thế Tôn, bậc chế ngự Kāma, nói với Kapardin (Rudra): “Sự sáng tạo như thế không thể thuộc về Ta; chính ngươi hãy sinh ra dòng giống bất tường.”

Verse 38

ततः प्रभृति देवो ऽसौ न प्रसूते ऽशुभाः प्रजाः / स्वात्मजैरेव तै रुद्रैर्निवृत्तात्मा ह्यतिष्ठत / स्थाणुत्वं तेन तस्यासीद् देवदेवस्य शूलिनः

Từ đó về sau, vị Thần ấy không còn sinh ra các loài bất tường nữa. Cùng với những Rudra—phát sinh từ chính tinh yếu của Ngài—Ngài an trụ, tâm quay về, rút khỏi sự tạo tác hướng ngoại và vững lập trong sự chế ngự nội tâm. Vì thế, Đấng Chúa tể của chư thiên, bậc cầm Tam Xoa, được gọi là Sthāṇu, “Đấng Kiên Trụ/Bất Động.”

Verse 39

ज्ञानं वैराग्यमैश्वर्यं तपः सत्यं क्षमा धृतिः / स्त्रष्टृत्वमात्मसंबोधो ह्यधिष्ठातृत्वमेव च

Trí tuệ, ly tham, quyền năng tối thượng, khổ hạnh, chân thật, khoan dung, kiên định, năng lực sáng tạo, sự tỉnh giác về Ngã, và chức năng nhiếp trì tối cao—đó là những phẩm tính định danh của Đấng Chúa Tể.

Verse 40

अव्ययानि दशैतानि नित्यं तिष्ठन्ति शङ्करे / स एव शङ्करः साक्षात् पिनाकी परमेश्वरः

Mười danh hiệu bất hoại ấy hằng an trụ nơi Śaṅkara. Chính Ngài thật sự là Śaṅkara—Pinākī, Đấng Tối Thượng (Parameśvara).

Verse 41

ततः स भगवान् ब्रह्मा वीक्ष्य देवं त्रिलोचनम् / सहैव मानसैः पुत्रैः प्रीतिविस्फारिलोचनः

Bấy giờ Đức Phạm Thiên Brahmā, chiêm ngưỡng vị Thần ba mắt (Śiva), cùng các người con sinh từ tâm, nhìn Ngài với đôi mắt mở rộng vì hoan hỷ và lòng sùng kính.

Verse 42

ज्ञात्वा परतरं भावमैश्वरं ज्ञानचक्षुषा / तुष्टाव जगतामेकं कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्

Nhờ con mắt trí tuệ thiêng liêng, Ngài nhận biết trạng thái siêu việt và quyền năng tối thượng của Chúa Tể; rồi chắp tay đặt lên đỉnh đầu, tán thán Đấng Duy Nhất của muôn thế giới.

Verse 43

ब्रह्मोवाच नमस्ते ऽस्तु महादेव नमस्ते परमेश्वर / नमः शिवाय देवाय नमस्ते ब्रह्मरूपिणे

Brahmā thưa rằng: Kính lễ Ngài, ôi Mahādeva; kính lễ Ngài, ôi Parameśvara. Đảnh lễ Śiva, bậc Thiên Chủ; kính lễ Ngài, Đấng mang chính hình tướng của Brahman.

Verse 44

नमो ऽस्तु ते महेशाय नमः शान्ताय हेतवे / प्रधानपुरुषेशाय योगाधिपतये नमः

Kính lễ Ngài Mahēśvara. Kính lễ Đấng An Tịnh, là Nhân duyên tối thượng. Kính lễ Chúa tể của Pradhāna (Tự tính nguyên sơ) và Puruṣa (Thần thức), kính lễ bậc Tối thượng, Chủ tể của Yoga.

Verse 45

नमः कालाय रुद्राय महाग्रासाय शूलिने / नमः पिनाकहस्ताय त्रिनेत्राय नमो नमः

Kính lễ Rudra—Đấng chính là Thời gian, Đấng Đại Nuốt, Đấng cầm tam xoa. Kính lễ Đấng cầm cung Pināka, Chúa Tể ba mắt—kính lễ, kính lễ mãi mãi.

Verse 46

नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं ब्रह्मणो जनकाय ते / ब्रह्मविद्याधिपतये ब्रह्मविद्याप्रदायिने

Kính lễ Ngài là Trimūrti (Tam Thể). Kính lễ Ngài, đấng sinh thành Brahmā. Kính lễ Chúa tể của Brahma‑vidyā (tri kiến Tuyệt đối), và kính lễ Ngài, đấng ban Brahma‑vidyā.

Verse 47

नमो वेदरहस्याय कालकालाय ते नमः / वेदान्तसारसाराय नमो वेदात्ममूर्तये

Kính lễ Ngài, bí tạng thâm sâu của các Veda; kính lễ Ngài, Thời gian vượt ngoài thời gian. Kính lễ Ngài, tinh túy của tinh túy Vedānta; kính lễ Ngài, đấng có thân là Tự ngã của Veda.

Verse 48

नमो बुद्धाय शुद्धाय योगिनां गुरवे नमः / प्रहीणशोकैर्विविधैर्भूतैः वरिवृताय ते

Kính lễ Đấng Giác Ngộ, Đấng Thanh Tịnh; kính lễ bậc Thầy của các yogin. Kính dâng lễ bái lên Ngài—đấng được vây quanh và phụng sự bởi muôn loài khác nhau đã lìa bỏ sầu khổ.

Verse 49

नमो ब्रह्मण्यदेवाय ब्रह्माधिपतये नमः / त्रियम्बकाय देवाय नमस्ते परमेष्ठिने

Kính lễ Đấng Thần Chủ hiền từ với hàng Bà‑la‑môn; kính lễ Đấng Tối Thượng, Chủ tể của Phạm (Brahman) và của Phạm Thiên. Đảnh lễ Thần ba mắt; cúi lạy Ngài, Parameṣṭhin, bậc Chí Tôn ngự trên tất cả.

Verse 50

नमो दिग्वाससे तुभ्यं नमो मुण्डाया दण्डिने / अनादिमलहीनाय ज्ञानगम्याय ते नमः

Kính lễ Ngài, Đấng lấy bốn phương làm y phục; kính lễ Ngài, vị khổ hạnh đầu cạo, tay cầm trượng. Kính lễ Ngài, Đấng vô thủy, không nhiễm cấu, chỉ có thể đạt đến bằng trí tuệ chân thật.

Verse 51

नमस्ताराय तीर्थाय नमो योगर्धिहेतवे / नमो धर्माधिगम्याय योगगम्याय ते नमः

Kính lễ Ngài, ‘Tārā’ cứu độ—bến thiêng (tīrtha). Kính lễ Ngài, nguyên nhân của các thành tựu và thần thông Yoga. Kính lễ Ngài, Đấng được chứng ngộ nhờ Dharma và đạt đến nhờ Yoga—kính lễ Ngài muôn lần.

Verse 52

नमस्ते निष्प्रपञ्चाय निराभासाय ते नमः / ब्रह्मणे विश्वरूपाय नमस्ते परमात्मने

Kính lễ Ngài, Đấng vượt ngoài mọi hiện tượng; kính lễ Ngài, Đấng không mang tướng trạng hạn cuộc. Kính lễ Ngài—Brahman với vũ trụ thân (Viśvarūpa); kính lễ Ngài, Paramātman, Chân Ngã Tối Thượng.

Verse 53

त्वयैव सृष्टमखिलं त्वय्येव सकलं स्थितम् / त्वया संह्रियते विश्वं प्रधानाद्यं जगन्मय

Chỉ bởi Ngài mà muôn loài được tạo dựng; chỉ trong Ngài mà vạn hữu an trụ. Bởi Ngài mà vũ trụ được thu nhiếp trở về—hỡi Đấng thấm nhuần khắp thế gian—kể cả Pradhāna và mọi điều khởi từ đó.

Verse 54

त्वमीश्वरो महादेवः परं ब्रह्म महेश्वरः / परमेष्ठी शिवः शान्तः पुरुषो निष्कलो हरः

Ngài là Īśvara—Mahādeva; là Brahman tối thượng; là Maheśvara. Ngài là Parameṣṭhin, là Śiva, Đấng an tịnh; là Puruṣa vô phần, không phân chia—Hara.

Verse 55

त्वमक्षरं परं ज्योतिस्त्वं कालः परमेश्वरः / त्वमेव पुरुषो ऽनन्तः प्रधानं प्रकृतिस्तथा

Ngài là Akṣara, thực tại bất hoại, là Ánh sáng tối thượng; Ngài chính là Thời gian, ôi Parameśvara. Chỉ riêng Ngài là Puruṣa vô tận, và cũng là Pradhāna—chính Prakṛti.

Verse 56

भूमिरापो ऽनलो वायुर्व्योमाहङ्कार एव च / यस्य रूपं नमस्यामि भवन्तं ब्रह्मसंज्ञितम्

Đất, nước, lửa, gió, hư không, và cả ngã chấp (ahaṃkāra)—đều là hình tướng của Ngài. Con cúi lạy Ngài, Đấng được gọi là Brahman.

Verse 57

यस्य द्यौरभवन्मूर्धा पादौ पृथ्वी दिशो भुजाः / आकाशमुदरं तस्मै विराजे प्रणमाम्यहम्

Con đảnh lễ Virāj, Đấng Nhân Vũ Trụ—đầu là trời, chân là đất, tay là các phương, và bụng là bầu trời bao la.

Verse 58

संतापयति यो विश्वं स्वभाभिर्भासयन् दिशः / ब्रह्मतेजोमयं नित्यं तस्मै सूर्यात्मने नमः

Kính lễ Đấng có Mặt Trời làm tự tánh—Đấng nung ấm toàn vũ trụ và bằng chính quang huy của mình soi sáng các phương—Đấng vĩnh hằng cấu thành bởi uy quang của Brahman (brahma-tejas).

Verse 59

हव्यं वहति यो नित्यं रौद्री तेजोमयो तनुः / कव्यं पितृगणानां च तस्मै वह्न्यात्मने नमः

Kính lễ Đấng mà Tự Ngã chính là Lửa (Agni): bậc hằng mang lễ vật havya đến chư thiên, thân là ánh rực của năng lực bừng cháy của Rudra, và cũng chuyển lễ kavya đến các hội chúng Pitṛ (Tổ linh).

Verse 60

आप्यायति यो नित्यं स्वधाम्ना सकलं जगत् / पीयते देवतासङ्घैस्तस्मै सोमात्मने नमः

Kính lễ Tự Ngã mang bản tính Soma: Đấng hằng nuôi dưỡng toàn thể vũ trụ bằng quang huy tự hữu của Ngài, và được các hội chúng chư thiên uống vào như Soma của hỷ lạc.

Verse 61

विभर्त्यशेषभूतानि यो ऽन्तश्चरति सर्वदा / शक्तिर्माहेश्चरी तुभ्यं तस्मै वाय्वात्मने नमः

Kính lễ Đấng có tự tính là Vāyu: bậc ngự trong mọi loài, luôn vận hành, nâng đỡ hết thảy chúng sinh không sót. Quyền năng Māheśvarī (Thần lực của Śiva) thuộc về Ngài; vì thế, kính lễ Vāyu-Atman ấy.

Verse 62

सृजत्यशेषमेवेदं यः स्वकर्मानुरूपतः / स्वात्मन्यवस्थितस्तस्मै चतुर्वक्त्रात्मने नमः

Kính lễ Đấng Bốn Mặt: bậc an trụ trong chính Tự Ngã mình, tạo dựng toàn thể vũ trụ không sót, tùy theo nghiệp của muôn loài.

Verse 63

यः शेषशयने शेते विश्वमावृत्य मायया / स्वात्मानुभूतियोगेन तस्मै विश्वात्मने नमः

Kính lễ Đấng Đại Ngã của vũ trụ: bậc nằm trên Śeṣa, dùng māyā của mình che phủ thế gian, và được chứng ngộ nhờ yoga của trực nghiệm Tự Ngã.

Verse 64

विभर्ति शिरसा नित्यं द्विसप्तभुवनात्मकम् / ब्रह्माण्डं यो ऽखिलाधारस्तस्मै शेषात्मने नमः

Kính lễ Đấng mà tự tánh chính là Śeṣa, chỗ nương tựa của vạn hữu; Ngài hằng đội trên đỉnh đầu trứng vũ trụ Brahmāṇḍa gồm mười bốn cõi, nền tảng của mọi tồn tại.

Verse 65

यः परान्ते परानन्दं पीत्वा दिव्यैकसाक्षिकम् / नृत्यत्यनन्तमहिमा तस्मै रुद्रात्मने नमः

Kính lễ Rudra, chính là Tự Ngã: vinh quang vô tận; đến tận cùng rốt ráo, Ngài ‘uống’ lạc an tối thượng—Đấng Chứng Tri thiêng liêng duy nhất—rồi múa trong cảnh giới siêu việt.

Verse 66

यो ऽन्तरा सर्वभूतानां नियन्ता तिष्ठतीश्वरः / तं सर्वसाक्षिणं देवं नमस्ये भवतस्तनुम्

Con cúi lạy Đấng Chúa Tể thiêng liêng, Đấng ngự trong mọi loài như vị Chủ Tể nội tại; Ngài là Thần chứng tri khắp tất cả. Con kính lễ chính hình tướng ấy của Ngài.

Verse 67

यं विनिन्द्रा जितश्वासाः संतुष्टाः समदर्शिनः / ज्योतिः पश्यन्ति युञ्जानास्तस्मै योगात्मने नमः

Kính lễ Đấng Tối Thượng, tự tánh của Yoga; các hành giả, không mê ngủ, điều phục hơi thở, an túc nội tâm và nhìn bình đẳng, khi nhập định liền thấy Ngài như Ánh Sáng bên trong.

Verse 68

यया संतरते मायां योगी संक्षीणकल्मषः / अपारतरपर्यन्तां तस्मै विद्यात्मने नमः

Kính lễ Vidyātman—Tự Ngã là Trí Tuệ; nhờ năng lực ấy, hành giả đã tiêu tận tội cấu vượt qua Māyā, đến bờ bên kia vô biên vô tận.

Verse 69

यस्य भासा विभातीदमद्वयं तमसः परम् / प्रपद्ये तत् परं तत्त्वं तद्रूपं परमेश्वरम्

Con xin nương tựa nơi Thực Tại Tối Thượng—Parameśvara—Đấng có quang huy làm cho nguyên lý bất nhị (advaya) này rực sáng, và vượt ngoài bóng tối (tamas).

Verse 70

नित्यानन्दं निराधारं निष्कलं परमं शिवम् / प्रपद्ये परमात्मानं भवन्तं परमेश्वरम्

Con xin nương tựa nơi Śiva Tối Thượng—Đấng thường hỷ lạc, tự lập không nương tựa, vô phần và siêu việt; nơi Ngài, Đại Ngã tối thượng, Thượng Đế Parameśvara.

Verse 71

एवं स्तुत्वा महादेवं ब्रह्मा तद्भावभावितः / प्राञ्जलिः प्रणतस्तस्थौ गृणन् ब्रह्म सनातनम्

Như vậy, sau khi tán thán Mahādeva, Brahmā—tâm trí thấm đẫm chính niềm sùng kính ấy—đứng chắp tay, cúi mình đảnh lễ, tiếp tục ca ngợi Brahman vĩnh cửu.

Verse 72

ततस्तस्मै महादेवो दिव्यं योगमनुत्तमम् / ऐश्वर्यं ब्रह्मसद्भावं वैराग्यं च ददौ हरः

Bấy giờ Mahādeva—Hara—ban cho Ngài pháp Yoga thần diệu vô thượng, cùng uy quyền tự tại, tâm thế chân thật an trụ nơi Brahman, và hạnh ly tham (vairāgya).

Verse 73

कराभ्यां सुशुभाभ्यां च संस्पृश्य प्रणतार्तिहा / व्याजहरा स्वयं देवः सो ऽनुगृह्य पितामहम्

Rồi chính Đức Chúa—Đấng xua tan khổ não của người cúi lạy—đưa đôi tay tuyệt mỹ chạm đến (Ngài); và, thương ban ân sủng cho Pitāmaha (Brahmā), Ngài cất lời làm tiêu tan nỗi lo âu.

Verse 74

यत्त्वयाभ्यर्थितं ब्रह्मन् पुत्रत्वे भवतो मम / कृतं मया तत् सकलं सृजस्व विविधं जगत्

Hỡi Phạm Thiên (Brahmā), điều ngài đã cầu thỉnh nơi ta—rằng ta sẽ làm con của ngài—ta đã hoàn thành trọn vẹn. Nay hãy tạo dựng thế giới muôn hình vạn trạng, đầy đủ mọi sai biệt.

Verse 75

त्रिधा भिन्नो ऽस्म्यहं ब्रह्मन् ब्रह्मविष्णुहराख्यया / सर्गरक्षालयगुणैर्निष्कलः परमेश्वरः

Hỡi Bà-la-môn, Ta được xưng là ba—Brahmā, Viṣṇu và Hara—tùy theo các phẩm tính chi phối việc sáng tạo, hộ trì và tiêu dung; nhưng kỳ thực Ta là Đấng Tối Thượng vô phân, không thể chia phần.

Verse 76

स त्वं ममाग्रजः पुत्रः सृष्टिहेतोर्विनिर्मितः / ममैव दक्षिणादङ्गाद् वामाङ्गात् पुरुषोत्तमः

Chính ngươi là người con sinh trước của Ta, được tạo tác vì nhân duyên của sự sáng tạo. Từ chính thân Ta, ngươi đã xuất hiện—từ chi phần bên phải và bên trái—hỡi Đấng Tối Thượng Nhân (Puruṣottama).

Verse 77

तस्य देवादिदेवस्य शंभोर्हृदयदेशतः / संबभूवाथ रुद्रो ऽसावहं तस्यापरा तनुः

Từ nơi vùng tim của Śambhu—Đấng Thần của chư thần—Rudra đã sinh khởi; và Ta là thân thể khác (thân thứ hai) của Ngài.

Verse 78

ब्रह्मविष्णुशिवा ब्रह्मन् सर्गस्थित्यन्तहेतवः / विभज्यात्मानमेको ऽपि स्वेच्छया शङ्करः स्थितः

Hỡi Bà-la-môn, Brahmā, Viṣṇu và Śiva là những nhân duyên của sáng tạo, an trụ và hoại diệt. Nhưng Đấng Chúa Tể—dẫu chỉ là Một—vẫn an trụ như Śaṅkara, tùy ý tự tại mà tự phân thân để hiển lộ.

Verse 79

तथान्यानि च रूपाणि मम मायाकृतानि तु / निरूपः केवलः स्वच्छो महादेवः स्वभावतः

Cũng vậy, mọi hình tướng khác hiện ra đều do Māyā của Ta tạo tác; nhưng tự tánh của Mahādeva là vô tướng, tuyệt đối và thanh tịnh muôn đời.

Verse 80

एभ्यः परतरो देवस्त्रिमूर्तिः परमा तनुः / माहेश्वरी त्रिनयना योगिनां शान्तिदा सदा

Cao hơn tất cả những điều ấy là Thần linh có thân tối thượng là Trimūrti. Đấng Mahāśvarī—ba mắt—hằng ban an lạc cho các yogin.

Verse 81

तस्या एव परां मूर्ति मामवेहि पितामह / शाश्वतैश्वर्यविज्ञानतेजोयोगसमन्विताम्

Hãy biết Ta, hỡi Đấng Tổ Phụ, là sự hiển lộ tối thượng của Thực Tại ấy—đầy đủ quyền năng vĩnh cửu, chánh tri, quang minh tâm linh và Yoga.

Verse 82

सो ऽहं ग्रसामि सकलमधिष्ठाय तमोगुणम् / कालो भूत्वा न तमसा मामन्यो ऽभिभविष्यति

Ta nuốt trọn toàn thể vũ trụ, ngự trị trên phẩm tính tamas. Khi đã trở thành chính Thời Gian, không ai có thể khuất phục Ta bằng bóng tối (tamas).

Verse 83

यदा यदा हि मां नित्यं विचिन्तयसि पद्मज / तदा तदा मे सान्निध्यं भविष्यति तवानघ

Hễ khi nào, hết lần này đến lần khác, ngươi luôn quán niệm Ta, hỡi đấng sinh từ hoa sen, thì cũng hết lần này đến lần khác, sự hiện diện gần kề của Ta sẽ hiển lộ cho ngươi, hỡi người vô tội.

Verse 84

एतावदुक्त्वा ब्रह्माणं सो ऽभिवन्द्य गुरुं हरः / सहैव मानसैः पुत्रैः क्षणादन्तरधीयत

Nói bấy nhiêu với Phạm Thiên (Brahmā), Hara (Śiva) liền đảnh lễ vị thầy của mình; và chỉ trong khoảnh khắc, Ngài biến mất khỏi tầm mắt—cùng với các người con sinh từ tâm ý.

Verse 85

सो ऽपि योगं समास्थाय ससर्ज विविधं जगत् / नारायणाख्यो भगवान् यथापूर्वं प्रिजापतिः

Ngài cũng an trụ trong Yoga mà khai sinh vũ trụ muôn hình. Đấng Bhagavān mang danh Nārāyaṇa lại trở thành Prajāpati như thuở trước, theo những chu kỳ xưa.

Verse 86

मरीचिभृग्वङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् / दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद् योगविद्यया

Nhờ năng lực của minh triết Yoga, Ngài liền sinh ra Marīci, Bhṛgu, Aṅgiras, Pulastya, Pulaha, Kratu, Dakṣa, Atri và Vasiṣṭha.

Verse 87

नव ब्रह्माण इत्येते पुराणे निश्चयं गताः / सर्वे ते ब्रह्मणा तुल्याः साधका ब्रह्मवादिनः

Trong Purāṇa, điều này được xác quyết rằng họ chính là “chín Brahmā”. Tất cả đều ngang hàng với Brahmā—những bậc thành tựu tu chứng và là người thuyết giảng về Brahman.

Verse 88

संकल्पं चैव धर्मं च युगधर्मांश्च शाश्वतान् / स्थानाभिमानिनः सर्वान् यथा ते कथितं पुरा

Như ta đã nói trước, ta đã giảng cho ngươi về saṅkalpa (ý định vũ trụ), về các nguyên lý dharma, về những bổn phận vĩnh cửu theo từng yuga, và về tất cả các vị thần chủ quản các cõi, những đấng đồng nhất với nơi trú xứ của mình (sthānābhimānin).