
शिवार्चनविधिः — देवतानां पाशुपतव्रतप्राप्तिः तथा पशुपाशविमोक्षणम् (अध्याय ८०)
Tinanong ng mga rishi si Suta: paano nakita ng mga deva si Pashupati at tinalikuran ang “pagiging-pasu” (paśutva) upang makalaya sa tali ng paśupāśa? Sumagot si Suta: noong unang panahon, ang mga deva kasama si Brahmā at si Hari (nakasakay sa Garuḍa) ay nagtungo sa pook ng Meru–Kailāsa. Matapos ilarawan ang Bundok Meru at ang banal na lungsod ni Śiva, pumasok sila sa Śiva-dhāma na pinalamutian ng pader na hiyas, mga vimāna, sayaw at awit ng mga apsarā, mga tahanan ng gaṇa, mga dambana ni Gaṇeśa, at mga lawa at balon. Sa pintuan ng vimāna ng Parameśvara, nakita nila si Nandin (anak ni Śilāda); nagpatirapa sila at humiling ng darśana kay Mahēśvara upang makalaya sa paśupāśa. Ipinahayag ni Nandin ang lihim ng Pāśupata-vrata: sa pagtalima rito, nawawala ang paśutva; kung isasagawa sa loob ng 12 araw/buwan/taon, napuputol ang tali. Dinala ni Nandin sila kay Śambhu; nilinis ni Mahēśvara ang kanilang paśutva at Siya mismo ang nagturo ng Pāśupata-vrata. Si Bhava kasama si Ambā ay nagkaloob ng biyaya at ginawang mga Pāśupata ang mga deva; pagkalipas ng 12 taon, sila’y napalaya sa pāśa at nagbalik sa kani-kanilang dako. Itinatag ng kabanatang ito ang ayos ng pagsamba kay Śiva, dīkṣā at prasāda, at pinatitibay ang papel ng vrata bilang daan sa mokṣa sa mga susunod na aral ng Śaiva.
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे शिवार्चनविधिर् नामैकोनाशीतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कथं पशुपतिं दृष्ट्वा पशुपाशविमोक्षणम् पशुत्वं तत्यजुर्देवास् तन्नो वक्तुमिहार्हसि
Kaya, sa Śrī Liṅga-Mahāpurāṇa, sa Pūrva-bhāga, nagsisimula ang ika-89 na kabanata na tinatawag na “Pamamaraan ng Pagsamba kay Śiva.” Sinabi ng mga rishi: “Paano nangyari na ang mga deva, nang masilayan si Paśupati, ay nakamit ang paglaya mula sa mga gapos ng paśu at iniwan ang kalagayang ‘paśutva’ (pagkakagapos)? Ipaliwanag mo ito sa amin dito.”
Verse 2
सूत उवाच पुरा कैलासशिखरे भोग्याख्ये स्वपुरे स्थितम् समेत्य देवाः सर्वज्ञम् आजग्मुस्तत्प्रसादतः
Sinabi ni Sūta: Noong una, sa tuktok ng Kailāsa, sa sariling lungsod niyang tinatawag na Bhogya, nagtipon ang mga deva at—sa pamamagitan ng Kanyang biyaya—lumapit sa Panginoong Ganap na Nakaaalam (Śiva) na nananahan doon.
Verse 3
हिताय सर्वदेवानां ब्रह्मणा च जनार्दनः गरुडस्य तथा स्कन्धम् आरुह्य पुरुषोत्तमः
Para sa kapakanan ng lahat ng deva, si Janārdana, kasama si Brahmā, ay sumakay sa likod ni Garuḍa; kaya’t ang Puruṣottama, ang Kataas-taasang Persona, ay lumisan upang tuparin ang banal na layon. Sa pananaw na Śaiva ng Liṅga Purāṇa, maging ang mga dakilang diyos ay kumikilos sa kaayusang kosmiko na itinataguyod ni Pati (Śiva), para sa pag-iingat at pagpapanumbalik ng dharma.
Verse 4
जगाम देवताभिर् वै देवदेवान्तिकं हरिः सर्वे सम्प्राप्य देवस्य सार्धं गिरिवरं शुभम्
Si Hari, kasama ang mga deva, ay nagtungo sa harap ng Diyos ng mga diyos. Silang lahat, nang marating ang Panginoon nang magkakasama, ay dumating sa mapalad at pinakadakilang bundok.
Verse 5
सेन्द्राः ससाध्याः सयमाः प्रणेमुर् गिरिमुत्तमम् भगवान् वासुदेवो ऽसौ गरुडाद् गरुडध्वजः अवतीर्य गिरिं मेरुम् आरुरोह सुरोत्तमैः
Kasama ni Indra, ng mga Sādhya at ng mga Yama, yumukod ang mga diyos sa kataas-taasang bundok na iyon. Pagkaraan, si Bhagavān Vāsudeva—na may sagisag na Garuḍa—ay bumaba mula kay Garuḍa at, kasama ang pinakadakila sa mga deva, umakyat sa Bundok Meru.
Verse 6
देस्च्रिप्तिओन् ओफ़् म्त्। मेरु सकलदुरितहीनं सर्वदं भोगमुख्यं मुदितकुररवृन्दं नादितं नागवृन्दैः मधुररणितगीतं सानुकूलान्धकारं पदरचितवनान्तं कान्तवातान्ततोयम्
Ang Bundok Meru ay walang bahid ng kasalanan; nagbibigay ito ng lahat ng kaganapan at nangunguna sa pagkakaloob ng mararangal na ligaya. Umaalingawngaw ito sa masayang kawan ng mga ibon at sinasagot ng mga pangkat ng nāga. Matamis at malinaw ang awit ng mga ibon; kaaya-ayang malamig ang lilim. Ang mga gubat at luwang nito’y may mga landas na nilalakaran, at pinagpapala ng banayad na simoy at sariwang tubig.
Verse 7
भवनशतसहस्रैर् जुष्टम् आदित्यकल्पैर् ललितगतिविदग्धैर् हंसवृन्दैश् च भिन्नम् धवखदिरपलाशैश् चन्दनाद्यैश् च वृक्षैर् द्विजवरगणवृन्दैः कोकिलाद्यैर्द्विरेफैः
Pinagpala ito ng daan-daang libong palasyo, nagniningning na wari’y mga araw; at pinasigla ng mga kawan ng sisne na bihasa sa marikit na paggalaw. Pinalamutian ito ng mga punong dhava, khadira, palāśa, at sandalwood, at napuno ng mararangal na ibon—mga kokila at iba pa—kasama ang mga bubuyog na umuugong sa paligid.
Verse 8
क्वचिदशेषसुरद्रुमसंकुलं कुरबकैः प्रियकैस्तिलकैस् तथा बहुकदम्बतमाललतावृतं गिरिवरं शिखरैर्विविधैस् तथा
Sa ilang dako, ang dakilang bundok na iyon ay siksik sa lahat ng uri ng banal na punongkahoy—pinalamutian ng mga bulaklak na kurabaka, priyaka, at tilaka. Sa iba naman, nababalutan ito ng maraming baging na kadamba at tamāla, at tumataas sa mga tuktok na sari-saring anyo. Ang banal na tanawing ito’y karapat-dapat sa pagdalo ni Śiva—ang Pati—kung saan ang mga kaluluwang paśu ay sumasapit sa kapayapaan at ang mga tali ng paśa ay unti-unting lumuluwag sa pamamagitan ng sagradong pagtanaw at pag-alaala.
Verse 9
देस्च्रिप्तिओन् ओफ़् शिवस् चित्य् ओन् म्त्। मेरु गिरेः पृष्ठे परं शार्वं कल्पितं विश्वकर्मणा क्रीडार्थं देवदेवस्य भवस्य परमेष्ठिनः
Sa likod ng Bundok Meru, nilikha ni Viśvakarman ang kataas-taasang lungsod na Śārva bilang banal na pook ng paglalaro para kay Bhava—ang Diyos ng mga diyos, ang transendenteng Panginoon (Parameṣṭhin).
Verse 10
अपश्यंस्तत्पुरं देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समाहिताः प्रणेमुर्दूरतश्चैव प्रभावादेव शूलिनः
Nang masilayan ang banal na lungsod na iyon, ang mga deva—kasama sina Indra at Upendra—ay naging payapa at nakatuon ang loob; at kahit mula sa malayo ay yumukod at nagpatirapa, dahil lamang sa dakilang karilagan ng Panginoong may Trisula, si Śiva.
Verse 11
सहस्रसूर्यप्रतिमं महान्तं सहस्रशः सर्वगुणैश् च भिन्नम् जगाम कैलासगिरिं महात्मा मेरुप्रभागे पुरमादिदेवः
Ang Sinaunang Deva, ang dakila ang loob, ay nagtungo sa Bundok Kailāsa, sa malawak na lungsod na nagniningning sa gilid ng Meru, kasingliwanag ng sanlibong araw at natatangi sa di-mabilang na kagalingan—ang śivadhāma, ang sukdulang dako ng pagpapala.
Verse 12
ततो ऽथ नारिगजवाजिसंकुलं रथैर् अनेकैर् अमरारिसूदनः गणैर्गणेशैश् च गिरीन्द्रसंनिभं महापुरद्वारमजो हरिश् च
Pagkaraan, ang Tagapagpuksa sa mga kaaway ng mga deva ay sumulong na may maraming karwahe, siksik sa mga babae, elepante, at kabayo; at si Hari rin—si Aja, ang “di-isinilang” bilang sukdulang prinsipyo—ay dumating kasama ang mga pangkat ng gaṇa at ang kanilang mga pinuno, hanggang sa dakilang tarangkahan ng lungsod na tumatayog na parang hari ng mga bundok.
Verse 13
अथ जांबूनदमयैर् भवनैर्मणिभूषितैः विमानैर्विविधाकारैः प्राकारैश् च समावृतम्
Pagkaraan, nakita ang lungsod na iyon na napaliligiran sa lahat ng panig—ng mga tahanang yari sa ginto ng jāmbūnada na pinalamutian ng mga hiyas; ng mga vimāna na lumilipad na may sari-saring anyong kamangha-mangha; at ng mga pader at muog na nakapalibot—nagniningning na parang ganap na kaharian, karapat-dapat sa Pati na lumulutas sa lahat ng pāśa, ang mga gapos.
Verse 14
दृष्ट्वा शंभोः पुरं बाह्यं देवैः सब्रह्मकैर्हरिः प्रहृष्टवदनो भूत्वा प्रविवेश ततः पुरम्
Nang makita ang panlabas na pook ng lungsod ni Śambhu, si Hari—kasama ang mga deva at si Brahmā—ay nagningning sa galak; at pagkaraan, na may masayang mukha, pumasok siya sa banal na lungsod na iyon.
Verse 15
हर्म्यप्रासादसम्बाधं महाट्टालसमन्वितम् द्वितीयं देवदेवस्य चतुर्द्वारं सुशोभनम्
Ang ikalawang banal na gusali ng Panginoon ng mga diyos ay siksik sa mga mansiyon at matatayog na palasyo, may dakilang bantay-tore, at marikit na pinalamutian ng apat na tarangkahan.
Verse 16
वज्रवैडूर्यमाणिक्यमणिजालैः समावृतम् दोलाविक्षेपसंयुक्तं घण्टाचामरभूषितम्
Ito’y nababalutan ng mga lambat ng hiyas—diyamante, vaiḍūrya (mata ng pusa), at rubi—may nakasabit na duyang umuugoy, at pinalamutian ng mga kampana at pamaypay na chāmara (buntot-yak).
Verse 17
मृदङ्गमुरजैर्जुष्टं वीणावेणुनिनादितम् नृत्यद्भिर् अप्सरःसंघैर् भूतसंघैश् च संवृतम् देवेन्द्रभवनाकारैर् भवनैर् दृष्टिमोहनैः
Napuno ito ng mga indayog ng tambol na mṛdaṅga at muraja, umuugong sa tunog ng vīṇā at plawta; napalilibutan ng mga pangkat ng sumasayaw na apsara at ng mga hukbo ng bhūta, at pinalamutian ng mga kaakit-akit na tahanang kawangis ng mga palasyong makalangit ni Indra.
Verse 18
प्रासादशृङ्गेष्वथ पौरनार्यः सहस्रशः पुष्पफलाक्षताद्यैः स्थिताः करैस्तस्य हरेः समन्तात् प्रचिक्षिपुर्मूर्ध्नि यथा भवस्य
Pagkaraan, sa mga tuktok ng mga palasyo, ang mga babae ng lungsod ay nakatayo nang libu-libo, may hawak na mga bulaklak, prutas, akṣata (bigas na buo) at iba pa; mula sa lahat ng panig ay ibinuhos nila iyon sa ulo ni Hari—gaya ng pagwiwisik ng mapalad na handog sa ulo ni Bhava (Śiva).
Verse 19
दृष्ट्वा नार्यस्तदा विष्णुं मदाघूर्णितलोचनाः
Nang magkagayon, nang makita si Viṣṇu, ang mga babae—ang mga mata’y umiikot na tila lasing sa pagkalito—ay nayanig sa loob, nadaig ng mapanlinlang na pang-akit ng māyā.
Verse 20
विशालजघनाः सद्यो ननृतुर्मुमुदुर्जगुः काश्चिद्दृष्ट्वा हरिं नार्यः किंचित् प्रहसिताननाः
May ilang babae na malapad ang balakang, sa sandaling makita si Hari (Viṣṇu), agad na sumayaw; sila’y nagalak at umawit, at ang kanilang mga mukha’y nabukadkad sa banayad na ngiti.
Verse 21
किंचिद् विस्रस्तवस्त्राश् च स्रस्तकाञ्चीगुणा जगुः चतुर्थं पञ्चमं चैव षष्ठं च सप्तमं तथा
Bahagyang lumuwag ang kanilang kasuotan at lumambot ang mga tali ng pamigkis, ngunit nagpatuloy sila sa pag-awit—gayundin ang ikaapat, ikalima, ikaanim, at ikapito, ayon sa ayos. Sa ganitong ritwal na may disiplina, ang bhakti ay hinuhubog bilang pagsamba kay Pati (Śiva), niluluwagan ang pasha ng makamundong pagkagapos sa pamamagitan ng banal na awit, hindi sa payak na pagpapakitang-tao.
Verse 22
अष्टमं नवमं चैव दशमं च पुरोत्तमम् अतीत्यासाद्य देवस्य पुरं शंभोः सुशोभनम्
Paglampas sa ikawalo, ikasiyam, at ikasampu—yaong mga dakilang kuta—narating nila sa wakas ang maringal na lungsod ng Diyos, ang maningning na tahanan ni Śambhu (Śiva).
Verse 23
सुवृत्तं सुतरां शुभ्रं कैलासशिखरे शुभे सूर्यमण्डलसंकाशैर् विमानैश् च विभूषितम्
Sa mapalad na tuktok ng Kailāsa, ang lungsod ay ganap ang anyo at lubhang maningning—pinalamutian ng mga vimāna sa langit na kumikislap na wari’y bilog ng Araw.
Verse 24
स्फाटिकैर् मण्डपैः शुभ्रैर् जांबूनदमयैस् तथा नानारत्नमयैश्चैव दिग्विदिक्षु विभूषितम्
Sa lahat ng dako at mga pagitan ng direksiyon, ito’y pinalamutian ng maningning na mga mandapa na kristal, ng mga gusaling yari sa gintong Jāmbūnada, at ng sari-saring palamuting batong-hiyas—na naghahayag ng ningning ng banal na tahanan ng Linga ng Panginoon.
Verse 25
गोपुरैर्गोपतेः शंभोर् नानाभूषणभूषितैः अनेकैः सर्वतोभद्रैः सर्वरत्नमयैस् तथा
Ito’y pinalamutian ng maraming gopura ni Śambhu, ang Panginoon at Tagapangalaga—ginayakan ng sari-saring alahas; napakarami, mapalad sa bawat panig, at yari rin nang lubos sa lahat ng uri ng hiyas.
Verse 26
प्राकारैर्विविधाकारैर् अष्टाविंशतिभिर् वृतम् उपद्वारैर्महाद्वारैर् विदिक्षु विविधैर्दृढैः
Ito’y napalilibutan ng dalawampu’t walong pader na iba-iba ang anyo, at may mga pintuang pantulong at malalaking tarangkahan sa mga panlahatang direksiyon; sari-sari ang hugis at matibay ang pagkakagawa.
Verse 27
गुह्यालयैर्गुह्यगृहैर् गुहस्य भवनैः शुभैः ग्राम्यैर् अन्यैर् महाभागा मौक्तिकैर् दृष्टिमोहनैः
Ito’y pinalamutian ng mga dambana ni Guhā—mga lihim na bulwagan at mapalad na tahanan ng Kanya—kasama ng iba pang mararangyang tirahan at pook; at, O mga mararangal, lalo pa itong pinaganda ng mga palamuting tila perlas at maningning na kislap na lubos na umaakit sa paningin.
Verse 28
गणेशायतनैर् दिव्यैः पद्मरागमयैस् तथा चन्दनैर्विविधाकारैः पुष्पोद्यानैश् च शोभनैः
Ito’y pinalamutian ng mga banal na dambana ni Gaṇeśa, na yari sa rubi; may sandalwood na iba-iba ang anyo; at may maririkit na hardin ng mga bulaklak—isang mapalad na kaayusan na sumusuporta sa pagsamba kay Śiva, nag-aalis ng mga hadlang at nagpapadalisay sa pāśa, ang tali na nagbubuklod sa paśu (kaluluwa) sa saṃsāra.
Verse 29
तडागैर् दिर्घिकाभिश् च हेमसोपानपङ्क्तिभिः स्त्रीणां गतिजितैर् हंसैः सेविताभिः समन्ततः
Sa palibot ay may mga lawa ng lotus at mahahabang imbakan ng tubig, na may hanay ng mga baitang na ginto; at sa bawat panig ay may mga sisne na naglilingkod, ang kilos ay higit pang marikit kaysa sa paglakad ng mga babae—isang mapalad na tanawin na angkop sa Pati, ang Panginoong ang presensiya’y nagpapadalisay sa lahat ng dako.
Verse 30
मयूरैश्चैव कारण्डैः कोकिलैश्चक्रवाककैः शोभिताभिश् च वापीभिर् दिव्यामृतजलैस् तथा
Pinapalamutian ng mga paboreal, mga ibong-tubig na kāraṇḍa, mga kokila at mga cakravāka; at lalo pang gumanda dahil sa mga lawa ng lotus na hitik sa banal na tubig na tila amṛta, ang nektar ng mga diyos.
Verse 31
संलापालापकुशलैः सर्वाभरणभूषितैः स्तनभारावनम्रैश् च मदाघूर्णितलोचनैः
Sila’y bihasa sa mapang-akit na usapan at mapaglarong pananalita, at nababalutan ng lahat ng uri ng alahas; bahagyang nakayuko ang katawan sa bigat ng dibdib, at ang mga mata’y umiikot sa kalasingan—larawan ng pagkalito ng pandama na naggagapos sa paśu sa pamamagitan ng pāśa at inilalayo ang kamalayan sa Pati, si Śiva.
Verse 32
गेयनादरतैर्दिव्यै रुद्रकन्यासहस्रकैः नृत्यद्भिर् अप्सरःसंघैर् अमरैरपि दुर्लभैः
Naroon ang libu-libong banal na dalagang Rudra, nalulugod sa pag-awit; at mga pangkat ng Apsarā na sumasayaw—mga tanawing kagila-gilalas, bihira kahit sa mga walang-kamatayan—na nagpapalamuti sa sagradong pagdalo ni Rudra.
Verse 33
प्रफुल्लांबुजवृन्दाद्यैस् तथा द्विजवरैरपि रुद्रस्त्रीगणसंकीर्णैर् जलक्रीडारतैस् तथा
Doon ay pinagpala ng mga kumpol ng ganap na namumulaklak na lotus, at naroon din ang mararangal na dvija na mga pantas; punô ito ng mga babae ni Rudra at ng Kaniyang mga gaṇa, na pawang nalulugod sa masayang paglalaro sa tubig.
Verse 34
रतोत्सवरतैश्चैव ललितैश् च पदे पदे ग्रामरागानुरक्तैश् च पद्मरागसमप्रभैः
Sa bawat hakbang ay may mga marikit at banayad, laging abala sa masayang pagdiriwang at sa mga banal na pagtalima; nahuhumaling sa matatamis na himig-baryo, at nagniningning na tila padmarāga, ang pulang rubi.
Verse 35
स्त्रीसंघैर् देवदेवस्य भवस्य परमात्मनः दृष्ट्वा विस्मयमापन्नास् तस्थुर्देवाः समन्ततः
Nang makita ng mga Deva si Bhava—ang Kataas-taasang Sarili, ang Diyos ng mga diyos—na napaliligiran ng napakaraming kababaihan, sila’y namangha at tumindig sa paligid sa pagkamangha.
Verse 36
तत्रैव ददृशुर्देवा वृन्दं रुद्रगणस्य च गणेश्वराणां वीराणाम् अपि वृन्दं सहस्रशः
Doon din, nakita ng mga Deva ang karamihan ng mga gaṇa ni Rudra; at gayundin, libu-libo ang mga pangkat ng matatapang na panginoon ng gaṇa, ang mga gaṇeśvara.
Verse 37
सुवर्णकृतसोपानान् वज्रवैडूर्यभूषितान् स्फाटिकान् देवदेवस्य ददृशुस्ते विमानकान्
Nakita nila ang mga palasyong panghimpapawid ng Diyos ng mga diyos—kumikinang na tila kristal, may mga hagdang yari sa ginto at pinalamutian ng diyamante at batong vaidūrya—nagniningning sa sariling liwanag ng Panginoon.
Verse 38
तेषां शृङ्गेषु हृष्टाश् च नार्यः कमललोचनाः विशालजघना यक्षा गन्धर्वाप्सरसस् तथा
Sa matatayog na tuktok ng mga iyon, nagalak ang mga babaeng may matang-lotus; naroon din ang mga Yakṣa na malalapad ang balakang, kasama ang mga Gandharva at Apsaras—nagagalak sa mapalad na pagpapakita na itinalaga ni Shiva.
Verse 39
किन्नर्यः किंनराश्चैव भुजङ्गाः सिद्धकन्यकाः नानावेषधराश्चान्या नानाभूषणभूषिताः
Naroon ang mga Kinnarī at Kinnara, ang mga nilalang-ahas, at ang mga dalagang Siddha; at marami pang iba na may sari-saring kasuotan at iba’t ibang palamuti, na dumalo sa banal na pagtitipon.
Verse 40
नानाप्रभावसंयुक्ता नानाभोगरतिप्रियाः नीलोत्पलदलप्रख्याः पद्मपत्रायतेक्षणाः
Taglay nila ang sari-saring ningning at kapangyarihan, nalulugod sa maraming uri ng ligaya at kaluguran; kumikislap silang gaya ng talulot ng bughaw na lotus, at ang mahahaba nilang mata’y tulad ng dahon ng lotus.
Verse 41
पद्मकिञ्जल्कसंकाशैर् अंशुकैरतिशोभनाः वलयैर्नूपुरैर्हारैश् छत्रैश्चित्रैस्तथांशुकैः
Sila’y lubhang maringal—nakasuot ng kasuotang kumikislap na tila polen ng lotus, pinalamutian ng mga pulseras, anklet, at kuwintas; at sinasamahan ng mariringal na payong at mga sutlang may masalimuot na guhit.
Verse 42
भूषिता भूषितैश् चान्यैर् मण्डिता मण्डनप्रियाः दृष्ट्वाथ वृन्दं सुरसुन्दरीणां गणेश्वराणां सुरसुन्दरीणाम् जग्मुर्गणेशस्य पुरं सुरेशाः पुरद्विषः शक्रपुरोगमाश् च
Sila’y pinalamutian ng mga hiyas at lalo pang pinaganda—mga umiibig sa pag-aayos. Nang makita nila ang karamihan ng mga dalagang makalangit na kabilang kay Gaṇeśvara, ang mga panginoon ng mga deva—pinangungunahan ni Śakra (Indra) at kasama ang Manlilipol ng Tripura (Śiva)—ay nagtungo sa lungsod ni Gaṇeśa.
Verse 43
दृष्ट्वा च तस्थुः सुरसिद्धसंघाः पुरस्य मध्ये पुरुहूतपूर्वाः भवस्य बालार्कसहस्रवर्णं विमानमाद्यं परमेश्वरस्य
Pagkakita nila, ang mga pangkat ng mga deva at siddha—na pinangungunahan ni Puruhūta, ang Indrang madalas tawagin—ay napatigil sa gitna ng lungsod, nakatanaw sa sinaunang vimāna ni Parameśvara: ang palasyong panghimpapawid ni Bhava (Śiva), nagniningning na tila sanlibong sumisikat na araw.
Verse 44
अथ तस्य विमानस्य द्वारि संस्थं गणेश्वरम् नन्दिनं ददृशुः सर्वे देवाः शक्रपुरोगमाः
Pagkaraan, sa pintuan ng vimāna, nakita ng lahat ng mga diyos—pinangungunahan ni Śakra (Indra)—si Nandin, ang panginoon ng mga gaṇa ni Śiva, na nakatayo bilang bantay-pinto.
Verse 45
तं दृष्ट्वा नन्दिनं सर्वे प्रणम्याहुर् गणेश्वरम् जयेति देवास्तं दृष्ट्वा सो ऽप्याह च गणेश्वरः
Nang makita si Nandin, silang lahat ay yumukod at nagbigay-galang, at tinawag siyang Panginoon ng mga Gaṇa. Nang makita siya ng mga Deva, sumigaw sila ng “Tagumpay!” at ang Gaṇeśvara rin, pagkakita sa kanila, ay nagsalita bilang tugon.
Verse 46
भो भो देवा महाभागाः सर्वे निर्धूतकल्मषाः सम्प्राप्ताः सर्वलोकेशा वक्तुमर्हथ सुव्रताः
“O mga kagalang-galang na Deva, mga lubhang mapalad—nalinis sa lahat ng dungis—kayong lahat ay nagtipon na rito. O mga panginoon ng mga daigdig, kayong matatag sa banal na panata: nararapat na kayong magsalita ngayon.”
Verse 47
तमाहुर्वरदं देवं वारणेन्द्रसमप्रभम् पशुपाशविमोक्षार्थं दर्शयास्मान् महेश्वरम्
Sinabi nila: “Ipakita mo sa amin si Mahēśvara—ang Deva na nagbibigay-biyaya, maningning na tulad ng panginoon ng mga elepante—upang ang mga paśu, ang mga kaluluwang nakagapos, ay mapalaya mula sa pāśa, ang tali ng pagkakatali.”
Verse 48
पुरा पुरत्रयं दग्धुं पशुत्वं परिभाषितम् शङ्किताश् च वयं तत्र पशुत्वं प्रति सुव्रत
“Noon, nang banggitin ang pagsunog sa tatlong lungsod (Tripura), ipinaliwanag ang kalagayang ‘paśutva’—ang pagiging kaluluwang nakagapos. At doon din kami nabalisa tungkol sa paśutva na iyon, O ikaw na may dakilang panata.”
Verse 49
व्रतं पाशुपतं प्रोक्तं भवेन परमेष्ठिना व्रतेनानेन भूतेश पशुत्वं नैव विद्यते
“Ang panatang Pāśupata ay ipinahayag ni Bhava, ang Kataas-taasang Panginoon. Sa pagsasagawa ng panatang ito, O Panginoon ng mga nilalang, ang kalagayang ‘paśutva’—ang pagiging nakagapos—ay hindi na mananatili.”
Verse 50
अथ द्वादशवर्षं वा मासद्वादशकं तु वा दिनद्वादशकं वापि कृत्वा तद् व्रतम् उत्तमम्
Pagkaraan, matapos isagawa ang dakilang panatang iyon—maging labindalawang taon, o labindalawang buwan, o kahit labindalawang araw—ang ganitong disiplinadong pagsunod ay naglilinis sa paśu (kaluluwang nakagapos) at inihaharap ito kay Pati, ang Panginoon, upang maging karapat-dapat sa mataas na bunga ng pagsamba kay Śiva.
Verse 51
मुच्यन्ते पशवः सर्वे पशुपाशैर्भवस्य तु दर्शयामास तान्देवान् नारायणपुरोगमान्
“Ang lahat ng paśu (mga kaluluwang nakagapos) ay napapalaya mula sa mga pāśa (gapós) na kay Bhava (Śiva).” Pagkaraan, ipinatanaw Niya sa mga deva—na pinangungunahan ni Nārāyaṇa—ang katotohanan/pangitain na iyon.
Verse 52
नन्दी शिलादतनयः सर्वभूतगणाग्रणीः तं दृष्ट्वा देवमीशानं सांबं सगणम् अव्ययम्
Si Nandī, anak ni Śilāda—pinunò ng mga pangkat ng lahat ng nilalang—ay namasdan ang Panginoong Īśāna: ang Banal na Di-nasisira, kasama ang Kanyang mga gaṇa, at kaisa ni Śambā (Śakti).
Verse 53
प्रणेमुस् तुष्टुवुश् चैव प्रीतिकण्टकितत्वचः विज्ञाप्य शितिकण्ठाय पशुपाशविमोक्षणम्
Nanginig sa debosyon—nangingilabot ang balat sa galak—sila’y yumukod at nagpuri; at saka iniharap kay Śitikaṇṭha (ang Panginoong Bughaw ang Lalamunan) ang kanilang pagsusumamo tungkol sa pagpapalaya sa paśu mula sa mga pāśa (gapós).
Verse 54
तस्थुस्तदाग्रतः शंभोः प्रणिपत्य पुनः पुनः ततः सम्प्रेक्ष्य तान् सर्वान् देवदेवो वृषध्वजः
Tumindig sila sa harap ni Śambhu, na paulit-ulit na nagpapatirapa. Pagkaraan, ang Devadeva Vṛṣadhvaja—Siya na may watawat ng Toro—ay tumingin sa kanilang lahat at ibinaling ang Kanyang pansin sa kanila.
Verse 55
विशोध्य तेषां देवानां पशुत्वं परमेश्वरः व्रतं पाशुपतं चैव स्वयं देवो महेश्वरः
Nilinis ni Paramēśvara, si Mahādeva mismo—si Mahēśvara—ang mga deva mula sa kalagayang paśutva (pagiging paśu na nakagapos), at itinatag Niya para sa kanila ang panatang Pāśupata, ang disiplina na umaakay sa paśu tungo kay Paśupati, Panginoon ng mga nilalang.
Verse 56
उपदिश्य मुनीनां च सहास्ते चांबया भवः तदाप्रभृति ते देवाः सर्वे पाशुपताः स्मृताः
Matapos turuan ang mga muni, si Bhava (Śiva), kasama si Ambā (Śakti), ay nanatili roon. Mula noon, ang mga deva ay inalaala bilang mga “Pāśupata”—mga debotong nakatatag kay Pati at nakaayon sa landas na lumuluwag sa pasha (pagkagapos) ng paśu (kaluluwa).
Verse 57
पशूनां च पतिर्यस्मात् तेषां साक्षाद्धि देवताः तस्मात्पाशुपताः प्रोक्तास् तपस्तेपुश् च ते पुनः
Sapagkat Siya ang Pati ng lahat ng paśu (mga kaluluwang nakagapos), ang mga diyos na iyon ay tuwirang nasa ilalim ng Kanyang pagka-Diyos. Kaya sila’y tinawag na “Pāśupata,” at muli silang nagsagawa ng tapas (pagpapakasakit/ascetisismo) sa debosyon sa Kanya.
Verse 58
ततो द्वादशवर्षान्ते मुक्तपाशाः सुरोत्तमाः ययुर्यथागतं सर्वे ब्रह्मणा सह विष्णुना
Pagkaraan, sa pagtatapos ng labindalawang taon, ang mga pinakadakilang deva—na napalaya na sa mga pasha (pāśa)—ay umalis at nagbalik sa kani-kanilang tahanan, kasama sina Brahmā at Viṣṇu.
Verse 59
एतद्वः कथितं सर्वं पितामहमुखाच्छ्रुतम् पुरा सनत्कुमारेण तस्माद्व्यासेन धीमता
Ang lahat ng ito ay naisalaysay sa inyo—na noong unang panahon ay narinig ni Sanatkumāra mula sa bibig ni Pitāmaha (Brahmā); at mula sa kanya, tinanggap ito ng marunong na si Vyāsa.
Verse 60
यः श्रावयेच्छुचिर् विप्राञ् छृणुयाद्वा शुचिर्नरः स देहभेदमासाद्य पशुपाशैः प्रमुच्यते
Ang taong dalisay na nagpaparinig nito sa mga dalisay na brāhmaṇa, o siya mismong nakikinig nang may kadalisayan—pagkalaglag ng katawan, siya’y napapalaya sa mga tali (pāśa) na gumagapos sa paśu (kaluluwang indibidwal).
They fear the condition called ‘paśutva’ (bonded limitation) and approach Shiva as Pashupati. Liberation is framed as removal of pāśa through Shiva’s upadeśa and grace, not merely celestial privilege.
The text presents graded observance—twelve days, twelve months, or twelve years—stating that by completing the vow, beings are freed from Shiva’s pāśa (bondage) through purification and divine instruction.
Nandi appears as the gatekeeper and foremost of Shiva’s gaṇas, mediating access to Maheshvara and articulating the vow’s doctrine—showing the Shaiva model where entry into Shiva’s presence is guided by dharmic protocol and lineage of instruction.