Adhyaya 17

Verse 1

सूत उवाच एवं संक्षेपतः प्रोक्तः सह्यादीनां समुद्भवः यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा द्विजोत्तमान्

Sinabi ni Sūta: Sa ganitong paglalagom, naipahayag na ang pinagmulan ng Sahya at ng iba pang banal na hanay ng mga bundok. Sinumang bumibigkas, nakikinig, o nagpaparinig nito sa pinakamahuhusay na dvija (dalawang-beses na isinilang)—tatanggap ng bunga ng banal na salaysay na ito.

Verse 2

स याति ब्रह्मसायुज्यं प्रसादात्परमेष्ठिनः ऋषय ऊचुः कथं लिङ्गमभूल्लिङ्गे समभ्यर्च्यः स शङ्करः

Sa biyaya ni Parameṣṭhin (Brahmā), siya’y nakaaabot sa brahma-sāyujya, ang pakikiisa sa Brahman. Sinabi ng mga ṛṣi: “Paano nagkaroon ang Liṅga? At paano dapat sambahin nang wasto sa Liṅga si Śaṅkara—ang Pati, ang Panginoong laging karapat-dapat sa pagsamba?”

Verse 3

किं लिङ्गं कस् तथा लिङ्गी सूत वक्तुमिहार्हसि रोमहर्षण उवाच एवं देवाश् च ऋषयः प्रणिपत्य पितामहम्

“Ano ang Liṅga, at sino nga ba ang Liṅgin—ang Panginoong nagtataglay ng Liṅga? O Sūta, ikaw ay karapat-dapat magpaliwanag nito rito.” Sinabi ni Romaharṣaṇa: “Kaya ang mga deva at ang mga ṛṣi, matapos yumukod at magpatirapa, ay lumapit kay Pitāmaha (Brahmā).”

Verse 4

अपृच्छन् भगवंल्लिङ्गं कथमासीदिति स्वयम् लिङ्गे महेश्वरो रुद्रः समभ्यर्च्यः कथं त्विति

Tinanong nila ang kagalang-galang na Liṅga mismo: “Paano Ka nagkaroon?” At muli nilang itinanong: “Sa anong paraan dapat sambahin nang wasto si Mahēśvara—si Rudra, ang Pati na nananahan sa Liṅga?”

Verse 5

किं लिङ्गं कस् तथा लिङ्गी सो ऽप्याह च पितामहः पितामह उवाच प्रधानं लिङ्गमाख्यातं लिङ्गी च परमेश्वरः

Nang tanungin, “Ano ang Liṅga, at sino ang Liṅgī (ang Nagdadala ng Liṅga)?” sumagot si Pitāmaha (Brahmā): “Ang Pradhāna—ang sinaunang pinagmulan ng Kalikasan—ang ipinahahayag na Liṅga; at ang Liṅgī ay si Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon (Pati), na lampas at namamahala rito.”

Verse 6

रक्षार्थमंबुधौ मह्यं विष्णोस्त्वासीत् सुरोत्तमाः वैमानिके गते सर्गे जनलोकं सहर्षिभिः

Para sa aking pag-iingat sa karagatan, O pinakadakila sa mga diyos, naroon ang kapangyarihang nagliligtas ni Viṣṇu para sa akin. At nang magpatuloy ang paglikha ng mga nilalang na makalangit, narating ang Janaloka kasama ang mga ṛṣi.

Verse 7

स्थितिकाले तदा पूर्णे ततः प्रत्याहृते तथा चतुर्युगसहस्रान्ते सत्यलोकं गते सुराः

Nang matapos ang itinakdang panahon ng pagpapanatili ng sansinukob, at lumapit ang pagkalusaw (pralaya), sa dulo ng isang libong ikot ng apat na yuga, ang mga Deva ay umalis patungong Satyaloka.

Verse 8

विनाधिपत्यं समतां गते ऽन्ते ब्रह्मणो मम शुष्के च स्थावरे सर्वे त्व् अनावृष्ट्या च सर्वशः

Nang magwakas ang aking paghahari bilang Brahmā at ang lahat ay bumagsak sa kalagayang magkakapantay, ang lahat ng di-nakikilos na nilalang ay natuyo sa lahat ng dako dahil sa ganap na kawalan ng ulan. Sa ganitong pagguho ng kaayusan, ang Pāśu (mga kaluluwang nakagapos) ay naiiwang walang magawa kung wala ang biyaya ng Pati, ang Panginoong Śiva.

Verse 9

पशवो मानुषा वृक्षाः पिशाचाः पिशिताशनाः गन्धर्वाद्याः क्रमेणैव निर्दग्धा भानुभानुभिः

Mga hayop, tao, mga puno, piśāca, mga nilalang na kumakain ng laman, at mga gandharva at iba pa—sunod-sunod ayon sa kaayusan—ay nalitson ng naglalagablab na mga sinag, na wari’y mga araw sa ibabaw ng mga araw.

Verse 10

एकार्णवे महाघोरे तमोभूते समन्ततः सुष्वापांभसि योगात्मा निर्मलो निरुपप्लवः

Sa iisang nakapanghihilakbot na karagatang kosmiko, na napaliligiran ng dilim sa lahat ng dako, ang Yogikong Sarili (ang Kataas-taasang Pati—Śiva) ay nahimlay sa yogikong pamamahinga sa ibabaw ng mga tubig—dalisay, di-nagagambala, at walang pagyanig.

Verse 11

सहस्रशीर्षा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् सहस्रबाहुः सर्वज्ञः सर्वदेवभवोद्भवः

Siya ang May Sanlibong Ulo, ang Kaluluwa ng sansinukob; may sanlibong mata at sanlibong paa. May sanlibong bisig, Siya ang Ganap na Nakaaalam—ang sinaunang pinagmulan na pinanggagalingan ng pag-iral at paglitaw ng lahat ng mga diyos.

Verse 12

हिरण्यगर्भो रजसा तमसा शङ्करः स्वयम् सत्त्वेन सर्वगो विष्णुः सर्वात्मत्वे महेश्वरः

Sa rajas, Siya si Hiraṇyagarbha (ang kosmikong lumikha); sa tamas, Siya mismo si Śaṅkara. Sa sattva, Siya’y lumalaganap sa lahat bilang Viṣṇu; at sa kalagayang Siya ang Sarili ng lahat, Siya si Maheśvara—ang Kataas-taasang Pati na lampas sa tatlong guṇa.

Verse 13

कालात्मा कालनाभस्तु शुक्लः कृष्णस्तु निर्गुणः नारायणो महाबाहुः सर्वात्मा सदसन्मयः

Siya ang Sarili ng Panahon, at Siya rin ang may pusod na Panahon; Siya ang Puti at ang Maitim—ngunit lampas Siya sa mga guṇa. Ang makapangyarihang si Nārāyaṇa ay Sarili ng lahat, lumalaganap sa pag-iral at sa di-pag-iral.

Verse 14

तथाभूतमहं दृष्ट्वा शयानं पङ्कजेक्षणम् मायया मोहितस्तस्य तमवोचममर्षितः

Nang makita ko Siyang nakahimlay nang gayon—may matang gaya ng lotus—nalinlang ako ng Kaniyang māyā; at sa aking pagkainip, nagsalita ako sa Kaniya nang may pagkayamot.

Verse 15

कस्त्वं वदेति हस्तेन समुत्थाप्य सनातनम् तदा हस्तप्रहारेण तीव्रेण स दृढेन तु

Sa pagsasabing, “Sino ka?”, itinaas niya ang kamay laban sa Walang-Hanggang Sanātana; at saka, sa isang hampas na marahas at matatag, kanyang tinamaan Siya.

Verse 16

प्रबुद्धो ऽहीयशयनात् समासीनः क्षणं वशी ददर्श निद्राविक्लिन्ननीरजामललोचनः

Nagising mula sa higaan niyang ahas, ang Panginoong may pagpipigil-sa-sarili ay umupo nang tuwid sandali; sa mga matang dalisay na gaya ng lotus na basa pa sa antok, siya’y lumingon sa paligid—matatag sa pagkapanginoon sa mga pandama.

Verse 17

मामग्रे संस्थितं भासाध्यासितो भगवान् हरिः आह चोत्थाय भगवान् हसन्मां मधुरं सकृत्

Pagkaraan, ang Mapalad na Panginoong Hari—nakaluklok sa maningning na liwanag—ay tumindig sa harap ko at, nakangiti, nagsalita sa akin minsan sa malumanay at matatamis na salita.

Verse 18

स्वागतंस्वागतं वत्स पितामह महाद्युते तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्मितपूर्वं सुरर्षभाः

“Maligayang pagdating—maligayang pagdating, mahal na anak! O Pitāmaha na may dakilang ningning!” Nang marinig ang mga salitang iyon, ang mga pinakadakila sa mga Deva ay tumugon nang may banayad na ngiti, iginagalang ang kaayusang kosmiko, at nananatiling nakatuon sa Kataas-taasang Pati—si Śiva—na lampas sa lahat ng antas ng nilikha.

Verse 19

रजसा बद्धवैरश् च तमवोचं जनार्दनम् भाषसे वत्स वत्सेति सर्गसंहारकारणम्

Ngunit dahil nakagapos ng rajas at nakapirmi sa pagkapoot, sinabi niya kay Janārdana: “Bakit mo ako tinatawag na ‘anak, anak’? Ikaw na siyang sanhi ng paglikha at pagkalusaw.”

Verse 20

माम् इहान्तःस्मितं कृत्वा गुरुः शिष्यमिवानघ कर्तारं जगतां साक्षात् प्रकृतेश् च प्रवर्तकम्

O walang dungis, nang pagmasdan niya ako rito na may ngiting nakatago sa loob, itinuring niya ako na parang alagad sa harap ng Guru—inihayag ang mismong Lumikha ng mga daigdig, ang Pati (Śiva) na nagpapakilos sa Prakṛti.

Verse 21

सनातनमजं विष्णुं विरिञ्चिं विश्वसंभवम् विश्वात्मानं विधातारं धातारं पङ्कजेक्षणम्

Namataan niya ang Walang-hanggan at Di-isinilang—si Viṣṇu; at si Viriñci (Brahmā), pinagmulan ng sansinukob—ang Kaluluwa sa lahat, ang Tagapag-ayos at Tagapagtaguyod, ang Panginoong may matang-lotus. Ngunit sa pananaw na Śaiva ng Linga Purāṇa, ang mga tungkuling kosmiko ay nananatili lamang sa biyaya ni Pati (Śiva), ang Kataas-taasang Panginoon na lampas sa lahat ng gampanin.

Verse 22

किमर्थं भाषसे मोहाद् वक्तुमर्हसि सत्वरम् सो ऽपि मामाह जगतां कर्ताहमिति लोकय

“Bakit ka nagsasalita dahil sa pagkalito? Sabihin agad ang dapat sabihin.” At siya man ay nagsabi sa akin: “O sanlibutan, ako ang tagagawa ng mga daigdig.”

Verse 23

भर्ता हर्ता भवान् अङ्गाद् अवतीर्णो ममाव्ययात् विस्मृतो ऽसि जगन्नाथं नारायणमनामयम्

Ikaw ang tagapagtaguyod at tagapag-urong; bumaba ka mula sa aking di-nasisirang katawan—ngunit nalimutan mo ang Panginoon ng mga daigdig, si Nārāyaṇa, ang dalisay at walang karamdaman.

Verse 24

पुरुषं परमात्मानं पुरुहूतं पुरुष्टुतम् विष्णुमच्युतमीशानं विश्वस्य प्रभवोद्भवम्

Siya ang Puruṣa, ang Kataas-taasang Sarili—tinatawag ng marami at pinupuri ng marami; ang Viṣṇu na sumasaklaw sa lahat, ang Acyuta na di-nalalaglag; ang Īśāna, ang Panginoong naghahari; ang pinagmumulan na mula rito sumisibol at nalilikha ang sansinukob.

Verse 25

तवापराधो नास्त्यत्र मम मायाकृतं त्विदम् शृणु सत्यं चतुर्वक्त्र सर्वदेवेश्वरो ह्ययम्

Walang kasalanan mo rito; ito’y tunay na nilikha ng Aking Māyā. Dinggin ang katotohanan, O Apat-na-Mukha: Siya nga ang tunay na Panginoon ng lahat ng mga diyos.

Verse 26

कर्ता नेता च हर्ता च न मयास्ति समो विभुः अहमेव परं ब्रह्म परं तत्त्वं पितामह

Ako ang gumagawa, ang gumagabay, at ang nagbabalikwas; walang kapantay Ko, O Lubos na Lumalaganap. Ako lamang ang Kataas-taasang Brahman, ang pinakamataas na Tattva—O Pitāmaha.

Verse 27

अहमेव परं ज्योतिः परमात्मा त्वहं विभुः यद्यद्दृष्टं श्रुतं सर्वं जगत्यस्मिंश्चराचरम्

Ako lamang ang Kataas-taasang Liwanag; Ako ang Panginoong lumalaganap sa lahat, ang Panloob na Sarili. Anuman sa mundong ito—gumagalaw man o di-gumagalaw—na nakita o narinig, lahat ay nilulukuban Ko at nananatili sa Akin.

Verse 28

तत्तद्विद्धि चतुर्वक्त्र सर्वं मन्मयमित्यथ मया सृष्टं पुराव्यक्तं चतुर्विंशतिकं स्वयम्

Alamin mo ito, O Brahmā na Apat ang Mukha: ang lahat ng ito’y nilulukuban Ko lamang. Sa pasimula, Ako mismo ang nagpalitaw ng di-nahahayag (avyakta), at mula roon ay nahayag ang dalawampu’t apat na prinsipyo.

Verse 29

नित्यान्ता ह्यणवो बद्धाः सृष्टाः क्रोधोद्भवादयः प्रसादाद्धि भवानण्डान्य् अनेकानीह लीलया

Ang mga aṇu—mga pinong kaluluwa—bagaman walang pasimula ang kanilang pag-iral, ay nilikha bilang nakagapos (sa pāśa), kasama ng mga nilalang na isinilang mula sa poot at iba pa. Gayunman, sa Iyong biyaya, O Panginoon, inihahayag Mo rito ang maraming brahmāṇḍa (mga itlog ng sansinukob), bilang Iyong banal na līlā lamang.

Verse 30

सृष्टा बुद्धिर्मया तस्याम् अहङ्कारस्त्रिधा ततः तन्मात्रापञ्चकं तस्मान् मनः षष्ठेन्द्रियाणि च

Mula sa yaong unang prinsipyo, Aking nilikha ang Buddhi (talino). Sa loob ng Buddhi, sumunod na lumitaw ang Ahaṅkāra (prinsipyo ng pagkamaka-ako) sa tatlong anyo. Mula sa tatluhang Ahaṅkāra ay nagmula ang limang tanmātra (mga banayad na sangkap), at mula rin dito ang manas (isip), kasama ang anim na kapangyarihan ng pandama.

Verse 31

आकाशादीनि भूतानि भौतिकानि च लीलया इत्युक्तवति तस्मिंश् च मयि चापि वचस् तथा

Nang ipahayag niya—sa anyo ng banal na lila—na ang mga sangkap na nagsisimula sa ākāśa at lahat ng bunga ng mga sangkap ay lumilitaw bilang isang paglalaro lamang, ang mga salitang iyon ay napatunayang totoo kapwa sa kanya at sa akin din.

Verse 32

आवयोश्चाभवद्युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम् प्रलयार्णवमध्ये तु रजसा बद्धवैरयोः

Sa pagitan naming dalawa ay sumiklab ang isang labanan—lubhang nakapangingilabot at nakapagtitindig-balahibo—sa gitna mismo ng karagatan ng pralaya; sapagkat ang aming pagkapoot ay mahigpit na naigapos ng rajas (lakas ng pagnanasa at pag-aalab).

Verse 33

एतस्मिन्नन्तरे लिङ्गम् अभवच्चावयोः पुरः विवादशमनार्थं हि प्रबोधार्थं च भास्वरम्

Sa sandaling iyon, isang maningning na Liṅga ang nagpakita sa harap naming dalawa, upang payapain ang pagtatalo at gisingin kami sa katotohanan—ipinapahayag ang presensya ni Pati (Śiva) na lampas sa anumang pag-aagawan.

Verse 34

ज्वालामालासहस्राढ्यं कालानलशतोपमम् क्षयवृद्धिविनिर्मुक्तम् आदिमध्यान्तवर्जितम्

Hitik sa libu-libong kuwintas ng apoy, tulad ng daan-daang apoy ng Panahon (kālāgni); malaya sa pagkapuksa at pagdami, at walang simula, walang gitna, at walang wakas.

Verse 35

अनौपम्यमनिर्देश्यम् अव्यक्तं विश्वसंभवम् तस्य ज्वालासहस्रेण मोहितो भगवान् हरिः

Walang kapantay, di mailarawan sa salita, di pa nahahayag, at siyang pinagmumulan ng sansinukob—sa sanlibong liyab ng mahiwagang Linga na iyon, nalito at nabighani ang Panginoong Hari (Viṣṇu).

Verse 36

मोहितं प्राह मामत्र परीक्षावो ऽग्निसंभवम् अधोगमिष्याम्यनलस्तंभस्यानुपमस्य च

Sa pagkahilo ng diwa, sinabi niya sa akin doon: “Magkaroon tayo ng pagsubok sa kababalaghang isinilang sa apoy na ito. Bababa ako upang hanapin ang hangganan ng walang kapantay na haliging apoy na ito.”

Verse 37

भवानूर्ध्वं प्रयत्नेन गन्तुमर्हसि सत्वरम् एवं व्याहृत्य विश्वात्मा स्वरूपमकरोत्तदा

“Ikaw ay dapat magsikap nang buong lakas at agad na umakyat.” Pagkasabi nito, ang Sarili ng Sansinukob—si Pati, ang Panginoong lumalaganap sa lahat—ay noon din naghayag ng Kanyang sariling anyo.

Verse 38

वाराहमहमप्याशु हंसत्वं प्राप्तवान्सुराः तदाप्रभृति मामाहुर्ह् अंसं हंसो विराडिति

“Ako man, nang maging Varāha (Baboy-Damo), ay agad na nakaabot sa kalagayan ng Haṃsa (Swan). Mula noon, tinawag ako ng mga Deva na Aṃsa, Haṃsa, at Virāṭ.”

Verse 39

हंसहंसेति यो ब्रूयान् मां हंसः स भविष्यति सुश्वेतो ह्यनलाक्षश् च विश्वतः पक्षसंयुतः

Sinumang paulit-ulit na magsabi sa Akin, “Haṃsa, Haṃsa,” ay magiging haṃsa—dalisay, maningning na puti, may tanda ng Apoy sa loob, at may mga pakpak sa lahat ng dako—karapat-dapat na makalampas sa gapos at makagalaw nang malaya sa biyaya ni Pati (Śiva).

Verse 40

मनो ऽनिलजवो भूत्वा गतो ऽहं चोर्ध्वतः सुराः नारायणो ऽपि विश्वात्मा नीलाञ्जनचयोपमम्

Naging kasingbilis ng isip at kasingbilis ng hangin, umakyat ako kasama ng mga diyos. Maging si Nārāyaṇa, ang panloob na Sarili ng sansinukob, ay namasdan ang Katotohanang iyon na wari’y isang napakalaking tipon ng maitim na koliryo—isang di-masukat at di-maabot na tanda, ang Liṅga.

Verse 41

दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम् मेरुपर्वतवर्ष्माणं गौरतीक्ष्णाग्रदंष्ट्रिणम्

Sampung yojana ang lapad at sandaang yojana ang haba—ang katawan ay napakalaki na gaya ng Bundok Meru—maputla ang kulay, at may matutulis na pangil na nakausli sa unahan.

Verse 42

कालादित्यसमाभासं दीर्घघोणं महास्वरम् ह्रस्वपादं विचित्राङ्गं जैत्रं दृढम् अनौपमम्

Nagningning siya na parang araw sa wakas ng Panahon—mahaba ang nguso, kulog ang tinig, maiiksi ang paa, at kahanga-hanga ang mga sangkap ng katawan; di-matatalo sa tagumpay, matatag at di-natitinag, tunay na walang kapantay—isang nakapanghihilakbot na pagpapakita ni Pati (Śiva) na lumulupig sa pashu na nakagapos sa pāśa.

Verse 43

वाराहमसितं रूपम् आस्थाय गतवानधः एवं वर्षसहस्रं तु त्वरन्विष्णुरधोगतः

Nag-anyong maitim na Varāha (Baboy-ramo), bumaba si Viṣṇu. Kaya, sa pagmamadali, nagpatuloy siyang lumusong sa loob ng isang libong taon upang hanapin ang pinakailalim (ng walang-hanggang Liṅga).

Verse 44

नापश्यदल्पमप्यस्य मूलं लिङ्गस्य सूकरः तावत्कालं गतो ह्यूर्ध्वम् अहमप्यरिसूदनः

Hindi nakita ng Baboy-ramo (Viṣṇu) kahit bahagyang bakas ng ugat ng Liṅga. Sa gayon ding haba ng panahon, ako man—O mamumuksa ng kaaway—ay umakyat paitaas (upang hanapin ang tuktok nito).

Verse 45

सत्वरं सर्वयत्नेन तस्यान्तं ज्ञातुमिच्छया श्रान्तो ह्यदृष्ट्वा तस्यान्तम् अहङ्कारादधोगतः

Sa pagmamadali at buong pagsisikap, sa pagnanais na malaman ang hangganan nito, siya’y napagod; at dahil hindi niya nakita ang hangganang iyon, siya’y bumagsak pababa—ibinaba ng sarili niyang pagkamakasarili at pagmamataas.

Verse 46

तथैव भगवान् विष्णुः श्रान्तः संत्रस्तलोचनः सर्वदेवभवस्तूर्णम् उत्थितः सः महावपुः

Gayon din, ang Mapalad na Panginoong Viṣṇu—pagod at nanginginig ang mga mata sa banal na pagkamangha—ay agad na tumindig. Ang Dakilang may malawak na katawan, pinagmumulan ng mga pangkat ng mga deva, ay humarap sa kataas-taasang tanda, kinikilala ang di-masukat na kamahalan ng Pati (Śiva) na nahayag bilang Liṅga.

Verse 47

समागतो मया सार्धं प्रणिपत्य महामनाः मायया मोहितः शंभोस् तस्थौ संविग्नमानसः

Lumapit siya kasama ko at nagpatirapa; ang dakilang-loob na iyon—nalinlang ng Māyā ni Śambhu—ay tumayo roon na nanginginig ang diwa sa pangamba.

Verse 48

पृष्ठतः पार्श्वतश्चैव चाग्रतः परमेश्वरम् प्रणिपत्य मया सार्धं सस्मार किमिदं त्विति

Kasama ko, siya’y nagpatirapa kay Parameśvara mula sa likuran, sa magkabilang gilid, at sa harapan; at saka niya inalaala at inusisa: “Ano nga ba ito?”

Verse 49

तदा समभवत्तत्र नादो वै शब्दलक्षणः ओमोमिति सुरश्रेष्ठाः सुव्यक्तः प्लुतलक्षणः

Pagkatapos, sa mismong lugar na iyon, sumibol ang sinaunang nāda—ang tunog na ang likas na anyo ay Śabda. Malinaw itong narinig ng mga pinakadakila sa mga deva bilang mahabang, umaalingawngaw na “Oṁ, Oṁ,” ang binhing-tinig na tumuturo sa Kataas-taasang Pati (Śiva).

Verse 50

किमिदं त्विति संचिन्त्य मया तिष्ठन्महास्वनम् लिङ्गस्य दक्षिणे भागे तदापश्यत्सनातनम्

Naisip ko, “Ano nga ba ito?”, at tumayo akong nakikinig sa makapangyarihang ugong; saka sa timog na bahagi ng Linga, nasilayan ko ang Walang Hanggan—si Pati (Śiva), ang walang pasimula at lampas sa pagkasira.

Verse 51

आद्यवर्णमकारं तु उकारं चोत्तरे ततः मकारं मध्यतश्चैव नादान्तं तस्य चौमिति

Ang unang tunog ay “A”, kasunod ang “U”; ang “M” ay nasa gitna at nagwawakas sa nāda, ang banayad na pag-ugong. Ang kabuuan nito ay “Om”—ang Pranava, ang anyong-tinig ni Pati (Śiva) na iginagalang sa Śaiva Siddhānta.

Verse 52

सूर्यमण्डलवद्दृष्ट्वा वर्णमाद्यं तु दक्षिणे उत्तरे पावकप्रख्यम् उकारं पुरुषर्षभः

Nang masdan niya itong tulad ng bilog ng Araw, nakita ng pinakadakilang lalaki ang unang titik na “A” sa timog; at sa hilaga, nakita niya ang “U” na nagniningning na parang apoy—inihahayag ang anyong-mantra ng Linga, kung saan si Pati (Śiva) ay nakikilala sa banal na tunog.

Verse 53

शीतांशुमण्डलप्रख्यं मकारं मध्यमं तथा तस्योपरि तदापश्यच् छुद्धस्फटिकवत् प्रभुम्

Nakita niya ang gitnang pantig na “Ma”, maningning na parang bilog ng malamlam na Buwan; at sa ibabaw nito, nasilayan niya ang Panginoon—maliwanag at dalisay, kumikislap na parang kristal na walang dungis—si Pati, ang naghahari lampas sa tali ng pāśa.

Verse 54

तुरीयातीतम् अमृतं निष्कलं निरुपप्लवम् निर्द्वन्द्वं केवलं शून्यं बाह्याभ्यन्तरवर्जितम्

Siya’y lampas pa sa ikaapat na kalagayan (turīya)—walang kamatayan, walang bahagi, at walang ligalig; malaya sa lahat ng pagdadalawahan, ang Nag-iisa lamang. Ang “śūnya” na ito’y hindi kawalan, kundi paglagpas sa lahat ng uri—walang hangganang panlabas o panloob.

Verse 55

सबाह्याभ्यन्तरं चैव सबाह्याभ्यन्तरस्थितम् आदिमध्यान्तरहितम् आनन्दस्यापि कारणम्

Ang Kataas-taasan ay kapwa panlabas at panloob, at nananahan bilang katotohanang nasa loob ng lahat ng nasa labas at nasa loob. Wala Siyang simula, gitna, o wakas—Siya ang sanhi at saligan ng kaligayahang banal (ānanda).

Verse 56

मात्रास्तिस्रस्त्वर्धमात्रं नादाख्यं ब्रह्मसंज्ञितम् ऋग्यजुःसामवेदा वै मात्रारूपेण माधवः

May tatlong mātrā, at ang kalahating mātrā ay tinatawag na Nāda, na kinikilalang Brahman. Tunay, ang mga Veda na Ṛg, Yajur, at Sāma ay umiiral sa anyo ng mga mātrā na ito—kaya si Mādhava ay naroroon bilang mismong balangkas ng mātrā.

Verse 57

वेदशब्देभ्य एवेशं विश्वात्मानमचिन्तयत् तदाभवदृषिर्वेद ऋषेः सारतमं शुभम्

Mula sa mismong mga tunog ng Veda, pinagmuni-munihan ng Ṛṣi si Īśa—si Śiva, ang Panloob na Sarili ng sansinukob. At mula sa pagninilay na iyon, ang Veda mismo ay nahayag na parang isang Ṛṣi, naging pinakadakila at pinakamasaganang diwa para sa pantas.

Verse 58

तेनैव ऋषिणा विष्णुर् ज्ञातवान् परमेश्वरम् देव उवाच चिन्तया रहितो रुद्रो वाचो यन्मनसा सह

Sa pamamagitan ng mismong Ṛṣi na iyon, nakilala ni Viṣṇu ang Kataas-taasang Panginoon (Parameśvara). Wika ng Deva: “Si Rudra ay malaya sa lahat ng anyo ng pagbuo ng isip; Siya’y lampas sa pananalita, at lampas maging sa isipan.”

Verse 59

अप्राप्य तं निवर्तन्ते वाच्यस्त्वेकाक्षरेण सः एकाक्षरेण तद्वाच्यम् ऋतं परमकारणम्

Hindi Siya maabot ng mga salita kaya sila’y bumabalik. Gayunman, Siya’y naituturo sa pamamagitan ng iisang pantig; sa iisang pantig na iyon Siya’y ipinahihiwatig—Siya ang Ṛta, ang Kataas-taasang Sanhi.

Verse 60

सत्यमानन्दममृतं परं ब्रह्म परात्परम् एकाक्षरादकाराख्यो भगवान्कनकाण्डजः

Siya ang Katotohanan mismo—ang Kaligayahan mismo—ang Walang-kamatayan; ang Kataas-taasang Brahman, na lampas pa sa anumang lampas. Mula sa iisang di-nasisirang pantig, nakikilala Siya bilang tunog na “A”; ang pinagpalang Panginoon na isinilang mula sa gintong kosmikong itlog ay ang Pati (Panginoon) na higit sa lahat.

Verse 61

एकाक्षरादुकाराख्यो हरिः परमकारणम् एकाक्षरान्मकाराख्यो भगवान्नीललोहितः

Mula sa iisang pantig na “U” ay si Hari, ang kataas-taasang sanhi; at mula sa iisang pantig na “Ma” ay ang Bhagavān Nīlalohita—si Panginoong Śiva mismo.

Verse 62

सर्गकर्ता त्वकाराख्यो ह्य् उकाराख्यस्तु मोहकः मकाराख्यस् तयोर् नित्यम् अनुग्रहकरो ऽभवत्

Ang tagapaglikha ng pagpapakita ay sinasabing yaong tinutukoy ng pantig na “A”; ang tinutukoy ng “U” ay ang manlilinlang na nagbubulid sa mga nilalang sa pagkalito. Ngunit ang tinutukoy ng “M” ay laging Tagapagkaloob ng biyaya sa kanilang dalawa—na naghahayag sa Pati (Panginoon) na nagpapalaya sa paśu (kaluluwang nakagapos) mula sa pāśa (pagkakatali).

Verse 63

मकाराख्यो विभुर्बीजी ह्य् अकारो बीजमुच्यते उकाराख्यो हरिर्योनिः प्रधानपुरुषेश्वरः

Ang “Ma” ay ang Panginoong sumasaklaw sa lahat, ang prinsipyong nagtataglay ng binhi; ang “A” ay ipinahahayag na siyang binhi mismo. Ang “U” ay si Hari bilang yoni (sinapupunan)—ang Panginoon sa Pradhāna (unang Kalikasan) at Puruṣa (malay na kaluluwa).

Verse 64

बीजी च बीजं तद्योनिर् नादाख्यश् च महेश्वरः बीजी विभज्य चात्मानं स्वेच्छया तु व्यवस्थितः

Si Mahādeva mismo ang Tagapagdala ng Binhi at ang Binhi; Siya rin ang sinapupunan ng binhing iyon, at ang Panginoong kilala bilang Nāda—ang unang Tunog. Sa paghahati ng Kanyang Sarili bilang Tagapagdala ng Binhi, Siya’y nananatiling nakatatag ayon sa Kanyang malayang kalooban.

Verse 65

अस्य लिङ्गादभूद्बीजम् अकारो बीजिनः प्रभोः उकारयोनौ निक्षिप्तम् अवर्धत समन्ततः

Mula sa Liṅga na ito ay sumibol ang binhi—ang titik “A”, na pag-aari ng Panginoong Tagapagdala ng Binhi. Nang ang binhing iyon ay inilagak sa sinapupunan ng “U”, lumawak ito sa lahat ng dako, tanda ng paglaganap na sumasaklaw sa lahat ni Pati (Śiva) sa pamamagitan ni Śakti, bilang saligan ng paglikha.

Verse 66

सौवर्णमभवच्चाण्डम् आवेष्ट्याद्यं तदक्षरम् अनेकाब्दं तथा चाप्सु दिव्यमण्डं व्यवस्थितम्

Pagkaraan, ang sinaunang Di-nasisirang Prinsipyo ay binalot, at nagkaroon ng gintong itlog-kosmico. Sa loob ng maraming taon, ito’y nanatiling nakalagay sa mga tubig, itinatag bilang banal na globo—isang maayos na sisidlan para sa pag-unlad ng paglikha sa ilalim ng Pati (Panginoon).

Verse 67

ततो वर्षसहस्रान्ते द्विधा कृतमजोद्भवम् अण्डम् अप्सु स्थितं साक्षाद् आद्याख्येनेश्वरेण तु

Pagkaraan, sa pagtatapos ng isang libong taon, ang Di-Ipinanganganak na Panginoon—si Īśvara na kilala bilang Unang Pinagmulan—ay tuwirang hinati sa dalawa ang kusang sumibol na itlog-kosmico na nakahimlay sa mga tubig.

Verse 68

तस्याण्डस्य शुभं हैमं कपालं चोर्ध्वसंस्थितम् जज्ञे यद्द्यौस्तदपरं पृथिवी पञ्चलक्षणा

Mula sa itlog na iyon, ang mapalad na gintong balat sa itaas ay umiral sa ibabaw bilang langit (Dyauḥ); at mula sa kabilang bahagi ay isinilang ang daigdig, na may limang katangiang naglalarawan. Sa gayon, ang mga daigdig ay nahayag nang may kaayusan sa ilalim ng kautusan ni Pati (Śiva), at sa kalaunan ay mararanasan ito ng mga paśu (kaluluwa) ayon sa kanilang mga gapos (pāśa).

Verse 69

तस्मादण्डोद्भवो जज्ञे त्व् अकाराख्यश्चतुर्मुखः स स्रष्टा सर्वलोकानां स एव त्रिविधः प्रभुः

Mula roon ay isinilang ang may apat na mukha, na sumibol mula sa itlog-kosmico at tinawag na “A-kāra.” Siya ang lumikha ng lahat ng daigdig; at ang mismong Panginoong iyon ay nagpapakita sa tatlong anyo (pagpapahayag, pag-iingat, at pagbalik-loob/pag-urong), lahat sa ilalim ng kapangyarihan ni Pati, si Śiva.

Verse 70

एवमोमोमिति प्रोक्तम् इत्याहुर्यजुषां वराः यजुषां वचनं श्रुत्वा ऋचः सामानि सादरम्

“Gayon, ‘Om, Om’ ang ipinahayag,” wika ng mga pinakadakila sa mga umaawit ng Yajus. Nang marinig ang wika ng Yajus, ang mga taludtod ng Ṛk at ang mga awit ng Sāman ay tumugon nang may paggalang, nagkakaisa sa banal na papuri sa Kataas-taasang Pati—Śiva.

Verse 71

एवमेव हरे ब्रह्मन्न् इत्याहुः श्रुतयस्तदा ततो विज्ञाय देवेशं यथावच्छ्रुतिसंभवैः

“Tunay ngang gayon, O Hari; O Brahmā!”—gayon nagpahayag ang mga Śruti noon. Pagkaraan, sa pamamagitan ng mga paraan na isinilang mula sa pahayag ng Veda, kanilang nakilala nang wasto ang Panginoon ng mga deva—si Śiva—ayon sa Kanyang tunay na kalikasan.

Verse 72

मन्त्रैर्महेश्वरं देवं तुष्टाव सुमहोदयम् आवयोः स्तुतिसंतुष्टो लिङ्गे तस्मिन्निरञ्जनः

Sa pamamagitan ng mga banal na mantra, kanilang pinuri si Mahādeva Maheśvara, ang Diyos ng sukdulang kadakilaan. Nalugod sa kanilang himno, ang Panginoong walang dungis—malaya sa lahat ng bahid—ay nahayag sa mismong Liṅga na iyon, bilang Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa mga pāśa.

Verse 73

दिव्यं शब्दमयं रूपम् आस्थाय प्रहसन् स्थितः अकारस्तस्य मूर्धा तु ललाटं दीर्घमुच्यते

Tinanggap Niya ang isang banal na anyong binubuo ng sagradong tunog, at tumindig doon na may ngiti. Sa presensiyang yaong anyong-tunog, ang pantig na “A” ang sinasabing ulo, at ang mahabang kilay-noo ang tinatawag na Kanyang noo.

Verse 74

इकारो दक्षिणं नेत्रम् ईकारो वामलोचनम् उकारो दक्षिणं श्रोत्रम् ऊकारो वाममुच्यते

Ang pantig na “i” ay sinasabing kanang mata; ang “ī” ay kaliwang mata. Ang “u” ay kanang tainga, at ang “ū” ang ipinahahayag na kaliwang tainga.

Verse 75

ऋकारो दक्षिणं तस्य कपोलं परमेष्ठिनः वामं कपोलम् ॠकारो ऌ ॡ नासापुटे उभे

Ang pantig na Ṛ ang bumubuo sa kanang pisngi ng Kataas-taasang Panginoon (Parameṣṭhin); ang pantig na Ṝ ang kaliwang pisngi; at ang mga pantig na Ḷ at Ḹ ang dalawang butas ng ilong. Sa gayon, ang mga banal na tunog ay itinatag bilang mismong mga sangkap ng Pati, ang Panginoong lampas sa pagkagapos.

Verse 76

एकारम् ओष्ठमूर्द्ध्वश् च ऐकारस्त्वधरो विभोः ओकारश् च तथौकारो दन्तपङ्क्तिद्वयं क्रमात्

Ang titik-litik na E ang itaas na labi; ang AI ang ibabang labi ng Panginoong Laganap sa Lahat (Vibhu). Sa wastong ayos, ang O at AU ang dalawang hanay ng Kanyang mga ngipin.

Verse 77

अमस्तु तालुनी तस्य देवदेवस्य धीमतः कादिपञ्चाक्षराण्यस्य पञ्च हस्तानि दक्षिणे

Para sa marunong na Deva ng mga deva, ang ngalangala at mga kaugnay na bahagi ay dapat maunawaang banal. Sa Kanyang kanang panig ay may limang kamay, na tumutugma sa limang pantig na nagsisimula sa “ka”—na nagpapahayag sa Pati bilang pinagmulan at tagapamahala ng mantra, lakas-ritwal, at mga tungkuling kosmiko.

Verse 78

चादिपञ्चाक्षराण्येवं पञ्च हस्तानि वामतः टादिपञ्चाक्षरं पादस् तादिपञ्चाक्षरं तथा

Kaya nito, ang limang pantig na nagsisimula sa “ca” ay ilalagay bilang limang kamay sa kaliwang panig. Ang limang pantig na nagsisimula sa “ṭa” ay itatakda bilang mga paa; at gayundin ang limang pantig na nagsisimula sa “ta” ay ganoon din.

Verse 79

पकारमुदरं तस्य फकारः पार्श्वमुच्यते बकारो वामपार्श्वं वै भकारं स्कन्धमस्य तत्

Sa mahiwagang anyo-katawan ng banal na Linga-mantra, ang pantig na “pa” ay sinasabing Kanyang tiyan; ang “pha” ay ipinahahayag na Kanyang tagiliran; ang “ba” ay tunay na Kanyang kaliwang tagiliran; at ang “bha” ay Kanyang balikat.

Verse 80

मकारं हृदयं शंभोर् महादेवस्य योगिनः यकारादिसकारान्तं विभोर्वै सप्त धातवः

Ang pantig na “ma” ay ipinahahayag na siyang mismong puso ni Śambhu—Mahādeva, ang kataas-taasang Yogī. At ang hanay ng mga titik na nagsisimula sa “ya” at nagtatapos sa “sa” ay tunay na pitong dhātu (mga sangkap na prinsipyo) ng Panginoong lumalaganap sa lahat.

Verse 81

हकार आत्मरूपं वै क्षकारः क्रोध उच्यते तं दृष्ट्वा उमया सार्धं भगवन्तं महेश्वरम्

Ang pantig na “ha” ay tunay na sinasabing siyang anyo ng Sarili (Ātman), samantalang ang “kṣa” ay ipinahahayag na tanda ng poot. Nang mamasdan ang pinagpalang Maheśvara—Mahādeva—kasama si Umā…

Verse 82

प्रणम्य भगवान् विष्णुः पुनश्चापश्यदूर्द्ध्वतः ओङ्कारप्रभवं मन्त्रं कलापञ्चकसंयुतम्

Pagkatapos yumukod sa pagpupugay, muling tumingala si Panginoong Viṣṇu at namasdan ang isang mantra na sumibol mula sa banal na Oṅkāra, na may limang kalā (mga banal na yugto).

Verse 83

शुद्धस्फटिकसंकाशं सुभाष्टत्रिंशदक्षरम् मेधाकरम् अभूद्भूयः सर्वधर्मार्थसाधकम्

Muli, ito’y nagningning na tila dalisay na kristal—isang mapalad na (mantra/anyo) na may tatlumpu’t walong pantig—nagkakaloob ng maliwanag na talino at nagsisilbing daan sa pagtupad ng lahat ng dharma at artha.

Verse 84

गायत्रीप्रभवं मन्त्रं हरितं वश्यकारकम् चतुर्विंशतिवर्णाढ्यं चतुष्कलमनुत्तमम्

Itinuturo ang isang mantra na nagmula sa Gāyatrī: luntian ang anyo at taglay ang kapangyarihang vaśya (banal na pag-akit at pagpaamo). Puno ito ng dalawampu’t apat na pantig, may apat na kalā, at walang kapantay.

Verse 85

अथर्वमसितं मन्त्रं कलाष्टकसमायुतम् अभिचारिकमत्यर्थं त्रयस्त्रिंशच्छुभाक्षरम्

Pagkaraan, binanggit niya ang isang madilim (asita) na mantrang Atharvan, na may kasamang walong kalā, lubhang makapangyarihan para sa abhicāra (ritwal ng pagpigil/pagtaboy), at binubuo ng tatlumpu’t tatlong mapalad na pantig.

Verse 86

यजुर्वेदसमायुक्तं पञ्चत्रिंशच्छुभाक्षरम् कलाष्टकसमायुक्तं सुश्वेतं शान्तिकं तथा

Kaugnay ito ng Yajurveda, binubuo ng tatlumpu’t limang mapalad na pantig, at pinagkalooban ng walong kalā; ito’y lubhang maputi at may likas na śāntika—nakapapawi at nakapagpapayapa. Ganito inilarawan ang mantrang Śiva na kaugnay ng Liṅga.

Verse 87

त्रयोदशकलायुक्तं बालाद्यैः सह लोहितम् सामोद्भवं जगत्याद्यं वृद्धिसंहारकारणम्

Pinagkalooban ng labintatlong kalā, kasama ang anyong Bāla (kabataan) at iba pang anyo, at nagniningas na pula; ang sariling-sumibol (svayambhū) na sinaunang Prinsipyo ng sansinukob ang nagiging sanhi ng kapwa paglawak (paglago) at pag-urong, pagkalusaw (saṃhāra).

Verse 88

वर्णाः षडधिकाः षष्टिर् अस्य मन्त्रवरस्य तु पञ्च मन्त्रांस् तथा लब्ध्वा जजाप भगवान् हरिः

Ang dakilang mantrang ito ay binubuo ng animnapu’t anim na pantig. At nang matamo rin ang limang mantra, ang Mapalad na Panginoong Hari (Viṣṇu) ay nag-japa, inuulit ang mga ito at itinuturo ang kapangyarihan ng mantra sa Kataas-taasang Pati na nahahayag bilang Liṅga.

Verse 89

अथ दृष्ट्वा कलावर्णम् ऋग्यजुःसामरूपिणम् ईशानमीशमुकुटं पुरुषास्यं पुरातनम्

Pagkatapos, namasdan nila ang Panginoon na nagliliwanag sa banal na ningning, na nagtataglay ng anyo ng mga Veda—Ṛg, Yajus, at Sāma—si Īśāna, ang Kataas-taasang Tagapamahala na may putong ng kapangyarihan; ang Sinaunang Isa na ang mukha ay ang kosmikong Purusha: ang Pati na lampas sa panahon.

Verse 90

अघोरहृदयं हृद्यं वामगुह्यं सदाशिवम् सद्यः पादं महादेवं महाभोगीन्द्रभूषणम्

Si Aghora ang Kanyang puso—laging mapalad at minamahal; si Vāma ang Kanyang lihim na hiwaga sa loob—si Sadāśiva mismo; at si Sadyojāta ang Kanyang mga paa—si Mahādeva, pinalalamutian ng mga dakilang hari ng ahas bilang Kanyang mga hiyas.

Verse 91

विश्वतः पादवदनं विश्वतो ऽक्षिकरं शिवम् ब्रह्मणो ऽधिपतिं सर्गस्थितिसंहारकारणम्

Sumasamba ako kay Śiva na sumasaklaw sa lahat—ang Kanyang mga paa at mukha ay nasa lahat ng dako, ang Kanyang mga mata at kamay ay nasa bawat panig; Siya ang Panginoon maging ni Brahmā, at Siya ang sanhi ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw.

Verse 92

तुष्टाव पुनरिष्टाभिर् वाग्भिर् वरदमीश्वरम्

Muli niyang pinuri ang Panginoon—si Īśvara, ang Tagapagkaloob ng biyaya—sa mga salitang pagsamba na minamahal at mapalad.