Sukta 43
Sukta 2.43
Gṛtsamada (traditional attribution for RV 2.43)
Triṣṭubh (probable; verify against pada-count of full text tradition)
บทสวดสั้นนี้กล่าวถึงศากุนิ/ศากุนตะ (นกนิมิต) ว่าเป็นผู้กล่าวความจริงสอดคล้องกับฤตะ และเสียงร้องของมันถูกอ่านเป็นสัญญาณอันมีความหมายทั้งในพิธีกรรมและในชีวิตประจำวัน กวีสรรเสริญ “เสียงสองประการ” ของนกราวกับเป็นผู้ขับสวดที่ได้รับการฝึกฝน และวอนขอซ้ำแล้วซ้ำเล่าให้มันเปล่งถ้อยคำมงคลชำระล้างจากทุกทิศทุกทาง สุคตะนี้จึงทำให้การฟังนิมิตเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์: เสียงในธรรมชาติกลายเป็นช่องทางแห่งพร ความเข้าใจอันถูกต้อง (สุมติ) และความสำเร็จในที่ประชุม
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्रदक्षिणिदभि गृणन्ति कारवो वयो वदन्त ऋतुथा शकुन्तयः । उभे वाचौ वदति सामगा इव गायत्रं च त्रैष्टुभं चानु राजति ॥
ดำเนินไปตามวิถีเวียนขวาอันเป็นมงคล เหล่านักขับสรรเสริญ; ฝูงนกกล่าวถ้อยคำตามฤดูกาล ตามระเบียบแห่งสัจจะ (ṛta) และเปล่งสัญญาณของตน มันกล่าวด้วยเสียงทั้งสอง ประหนึ่งผู้ขับสาแมน (Sāman); มันส่องประกายตามฉันทลักษณ์ทั้งคายาตรี (Gāyatrī) และตรีษฏุภ (Triṣṭubh)
Mantra 2
उद्गातेव शकुने साम गायसि ब्रह्मपुत्र इव सवनेषु शंससि । वृषेव वाजी शिशुमतीरपीत्या सर्वतो नः शकुने भद्रमा वद विश्वतो नः शकुने पुण्यमा वद ॥
ดุจอุทคาตฤ (Udgātṛ) โอ้นกเอ๋ย เจ้า唱สาแมน (Sāman); ดุจบุตรแห่งพรหมวาจา (brahman) เจ้าแถลงในพิธีคั้น (savana) ทั้งหลาย ดุจโคผู้เป็นพลัง ดุจนักวิ่งผู้ทรงกำลัง เมื่อเข้าหาอำนาจอ่อนเยาว์ที่กำลังเติบโต โอ้นกเอ๋ย จงกล่าวความดีแก่เราจากทุกด้าน; โอ้นกเอ๋ย จงกล่าวสิ่งเป็นมงคลและชำระให้บริสุทธิ์ (puṇya) แก่เราจากทุกทิศทุกทาง
Mantra 3
आवदँस्त्वं शकुने भद्रमा वद तूष्णीमासीनः सुमतिं चिकिद्धि नः । यदुत्पतन्वदसि कर्करिर्यथा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
โอ้ นกเอ๋ย เมื่อเจ้าจะกล่าว ก็จงกล่าวถ้อยคำอันเป็นมงคลแก่เรา; แม้จะนั่งเงียบ ก็ขอจงปลุก “สุมัติ” (sumati) คือความเข้าใจอันถูกต้องในเรา. เมื่อเจ้ากระพือบินขึ้นแล้วร้องดุจคัรกะรี (karkarī) ขอให้เรากล่าวถึงความกว้างใหญ่ (bṛhat) ในสภา/ชุมนุมพิธี (vidatha) และให้เราเปี่ยมด้วยพลังวีรชน.
Inside Sukta 43
How it unfolds
- Where it opens
The hymn begins by observing auspicious movement and praise: singers acclaim, while birds ‘speak’ in season with ṛta, establishing nature as meaningful and ordered.
- Development
The bird is elevated through ritual metaphors—Udgātṛ, Sāman-chanter, brahma’s ‘son’—so its call becomes authoritative speech within sacrifice.
- Climax
A repeated, urgent petition: “speak to us the good… speak the fortunate/purifying from all directions,” turning omen into blessing and guidance.
- Where it settles
The poet seeks sumati even in silence and prays that, as the bird calls and rises, humans may speak the ‘Vast’ in the assembly and gain heroic strength (suvīra).
The deity: Śakuni/Śakunta
- Cosmic functionMediator of signs: it marks direction, time, and auspiciousness, translating the ordered rhythms of nature (seasons, movements, rightward course) into intelligible guidance for human action.
- Inner significanceThe capacity to hear truth in subtle signals—cultivating discernment, auspicious interpretation, and inner alignment so that one’s speech becomes ‘vast’ and effective in the vidatha (assembly).
The seer
- GṛtsamadaBhārgava (of the Bhr̥gu line; traditionally connected with the Gṛtsamada branch) · A principal seer of Maṇḍala 2, noted for hymns of strong ritual clarity and for articulating how praise (stuti) aligns humans with ṛta and divine favor.
Famous verses
ubhe vācau vadati
sarvato naḥ śakune bhadram ā vada
bṛhad vadema
Attributes of the deity
- ṛta-aligned speech (truth-order)
- seasonal/time-keeping signifier (ṛtuthā)
- directional auspiciousness (rightward/pradakṣiṇa)
- twofold voice (ubhe vācau)
- likened to Sāman-chant (udgātṛ imagery)
- bringer of bhadra and puṇya (good and purifying fortune)
- awakener of sumati (right understanding)
Also by this seer
- Major attribution for much of Rig Veda Maṇḍala 2 (Gṛtsamada hymns)
- Hymns to Agni and Indra in Maṇḍala 2 emphasizing correct invocation and protection
- Several Maṇḍala 2 suktas framing speech, praise, and ritual order as vehicles of power
The rite, step by step
- Sit facing the ritual space (or intended direction of travel/undertaking) and establish silence (tūṣṇīm) to ‘hear’ signs without agitation.
- Recite RV 2.43.1 acknowledging the bird’s rightward course and ṛta-seasonal speech; mentally align with ṛta.
- Recite RV 2.43.2 as a direct petition: ask for bhadra (good) and puṇya (purifying fortune) ‘from every side’ (sarvataḥ/viśvataḥ).
- Recite RV 2.43.3 requesting sumati even in silence, and strength of ‘vast speech’ in the vidatha (assembly/ritual gathering).
- Conclude with a brief intention (saṅkalpa): undertake the act only with clarity, auspiciousness, and benevolent speech.
Offerings
- Ghee or simple oblation into Agni (if performed with a fire)
- Water libation (ācamana/pariṣecana) as a symbol of purification (puṇya)
- Optional grains or a small food offering placed outdoors, acknowledging the bird as a messenger of ṛta
Frequently Asked Questions
The hymn addresses the Śakuni/Śakunta, an omen-bird whose call is treated as meaningful speech aligned with ṛta (cosmic order).
It repeatedly asks the bird to “speak the good” and “speak the purifying/fortunate” from every direction, and to awaken right understanding (sumati) in the listener.
In Vedic terms it is about ṛta: hearing nature’s rhythms as ordered and truthful, and using that hearing to cultivate clarity, auspicious action, and effective speech in ritual and community.
Ask anything about Sukta 43 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
