Sukta 43
Sukta 2.43
Gṛtsamada (traditional attribution for RV 2.43)
Śakuni/Śakunta (bird-omen as ṛta-speaking sign)
Triṣṭubh (probable; verify against pada-count of full text tradition)
এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত শকুনি/শকুন্ত (শুভ-অশুভ সূচক পক্ষী)-ক ঋত-সমন্বিত সত্যবক্তা ৰূপে সম্বোধন কৰা হৈছে; তাৰ ডাকক যজ্ঞ আৰু দৈনন্দিন জীৱনত অৰ্থবহ সংকেত হিচাপে পঢ়া হয়। কবিয়ে পক্ষীৰ “দ্বিবিধ স্বৰ”ক যেন প্ৰশিক্ষিত গায়ক/পাঠকৰ দৰে প্ৰশংসা কৰে আৰু বাৰে বাৰে অনুৰোধ কৰে যে সি সকলো দিশৰ পৰা মঙ্গলময়, শুদ্ধিকাৰক বাক্য উচ্চাৰণ কৰক। এইদৰে সূক্তই শকুন-শ্ৰৱণক পবিত্ৰ কৰে: প্ৰকৃতিৰ ধ্বনি আশীৰ্বাদ, সঠিক বোধ (সুমতি) আৰু সভাত সফলতাৰ এক মাধ্যম হৈ উঠে।
Mantras
Mantra 1
प्रदक्षिणिदभि गृणन्ति कारवो वयो वदन्त ऋतुथा शकुन्तयः । उभे वाचौ वदति सामगा इव गायत्रं च त्रैष्टुभं चानु राजति ॥
প্ৰদক্ষিণ (শুভ দক্ষিণাৱর্ত) গতিৰে গায়কসকলে স্তৱ কৰে; ঋতুথা—ঋত (সত্য-ঋত-ব্যৱস্থা) অনুসাৰে—পাখিসকলে নিজৰ লক্ষণ-বচন কয়। ই দুয়োটা বাচা কয়, যেন সামগা (সাম-গায়ক); গায়ত্ৰী আৰু ত্ৰৈষ্টুভ—দুয়ো ছন্দ অনুসৰি ই দীপ্ত হয়।
Mantra 2
उद्गातेव शकुने साम गायसि ब्रह्मपुत्र इव सवनेषु शंससि । वृषेव वाजी शिशुमतीरपीत्या सर्वतो नः शकुने भद्रमा वद विश्वतो नः शकुने पुण्यमा वद ॥
উদ্গাতা যেন, হে শকুনে, তুমি সাম গাও; ব্ৰহ্মপুত্ৰ যেন, সৱনসমূহত (সোম-প্ৰেসিংসমূহত) তুমি শংসা কৰ। বৃষ যেন, বেগী বাজী যেন, শিশুমতী (নৱীন-বৃদ্ধিশীল) শক্তিসমূহৰ ওচৰলৈ আহি—সৰ্বতো আমাৰ বাবে ভদ্ৰ কোৱা; বিশ্বতো আমাৰ বাবে পুণ্য (শুভ-পবিত্ৰ) কোৱা।
Mantra 3
आवदँस्त्वं शकुने भद्रमा वद तूष्णीमासीनः सुमतिं चिकिद्धि नः । यदुत्पतन्वदसि कर्करिर्यथा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
হে শকুনে, তুমি কথা কোৱা—আমালৈ মঙ্গলময় বাক্য কোৱা। নীৰৱে বহি থাকিলেও আমাৰ ভিতৰত সুমতি, সঠিক বোধ জাগ্ৰত কৰা। যেতিয়া তুমি উৰি উঠি ককৰীৰ দৰে ককৰ ককৰকৈ ধ্বনি কৰ, তেতিয়া যেন আমি বিদথত ব্ৰহৎ বাক্য ক’ব পাৰোঁ আৰু সু-বীৰ্য্যৰে পৰিপূৰ্ণ হওঁ।
Frequently Asked Questions
The hymn addresses the Śakuni/Śakunta, an omen-bird whose call is treated as meaningful speech aligned with ṛta (cosmic order).
It repeatedly asks the bird to “speak the good” and “speak the purifying/fortunate” from every direction, and to awaken right understanding (sumati) in the listener.
In Vedic terms it is about ṛta: hearing nature’s rhythms as ordered and truthful, and using that hearing to cultivate clarity, auspicious action, and effective speech in ritual and community.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.