Sukta 43
Sukta 2.43
Gṛtsamada (traditional attribution for RV 2.43)
Śakuni/Śakunta (bird-omen as ṛta-speaking sign)
Triṣṭubh (probable; verify against pada-count of full text tradition)
ఈ సంక్షిప్త సూక్తం శాకుని/శకుంత (శకున‑పక్షి)ని సంబోధిస్తుంది; అది ఋతానికి అనుగుణంగా సత్యం పలికేది, దాని కూయింపులు యజ్ఞక్రియల్లోనూ దైనందిన జీవితంలోనూ అర్థవంతమైన సంకేతాలుగా చదువబడతాయి. కవి పక్షியின் “ద్వివిధ స్వరం”ను శిక్షణ పొందిన గాయకుడు/ఉద్గాత లాగా ప్రశంసిస్తూ, ప్రతి దిశ నుంచీ మంగళకరమైన, శుద్ధి కలిగించే వాక్యాన్ని పలకమని పదే పదే ప్రార్థిస్తాడు. ఇలా ఈ సూక్తం శకున‑శ్రవణాన్ని పవిత్రం చేస్తుంది: ప్రకృతిలోని ధ్వని ఆశీర్వాదం, సుమతి (సరైన అవగాహన) మరియు సభలో విజయానికి మార్గమవుతుంది.
Mantras
Mantra 1
प्रदक्षिणिदभि गृणन्ति कारवो वयो वदन्त ऋतुथा शकुन्तयः । उभे वाचौ वदति सामगा इव गायत्रं च त्रैष्टुभं चानु राजति ॥
శుభ ప్రదక్షిణ (కుడివైపు) గమనంలో సాగుతూ గాయకులు స్తుతిస్తారు; ఋతు-క్రమం, ఋత (సత్య-వ్యవస్థ) ప్రకారం పలుకుతూ పక్షులు తమ సంకేతాలను చెబుతాయి. అది సామగుడిలా రెండు వాణీలను పలుకుతుంది; గాయత్రీ, త్రైష్టుభ—రెండు ఛందస్సులను అనుసరించి అది ప్రకాశిస్తుంది.
Mantra 2
उद्गातेव शकुने साम गायसि ब्रह्मपुत्र इव सवनेषु शंससि । वृषेव वाजी शिशुमतीरपीत्या सर्वतो नः शकुने भद्रमा वद विश्वतो नः शकुने पुण्यमा वद ॥
ఓ శకునే! ఉద్గాతా వలె నీవు సామాన్ని పాడుతావు; బ్రహ్మ-పుత్రుడివలె సవనాలలో (సోమయాగ పరువుల్లో) స్తోత్రాన్ని ప్రకటిస్తావు. వృషభంలా, బలమైన వాజీలా, యౌవనంగా పెరుగుతున్న శక్తుల దగ్గరకు వచ్చి—ఓ శకునే! మాకు అన్ని వైపుల నుంచీ భద్రమే పలుకు; మాకు అన్ని దిశల నుంచీ పుణ్యమైన, పవిత్రం చేసే వాక్యమే పలుకు.
Mantra 3
आवदँस्त्वं शकुने भद्रमा वद तूष्णीमासीनः सुमतिं चिकिद्धि नः । यदुत्पतन्वदसि कर्करिर्यथा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ఓ శకునీ! నీవు పలుకుతూ మాకు శుభవాక్యమే పలుకు. నిశ్శబ్దంగా కూర్చున్నప్పటికీ మా లో సుమతి—సమ్యక్ బోధ—ను మేల్కొలుపు. నీవు ఎగిరి లేచి కర్కరీ వలె ధ్వని చేసినప్పుడు, మేము కూడా విదథ (సభ) లో బృహత్—మహత్తర సత్యం—ను పలికి, సువీరాః—వీరశక్తితో పరిపూర్ణులమై—ఉండుగాక.
Frequently Asked Questions
The hymn addresses the Śakuni/Śakunta, an omen-bird whose call is treated as meaningful speech aligned with ṛta (cosmic order).
It repeatedly asks the bird to “speak the good” and “speak the purifying/fortunate” from every direction, and to awaken right understanding (sumati) in the listener.
In Vedic terms it is about ṛta: hearing nature’s rhythms as ordered and truthful, and using that hearing to cultivate clarity, auspicious action, and effective speech in ritual and community.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.