
Sukta 10.58
Manas (to be recalled) with Yama as the deathward attractor in the imagery
บทสวดนี้เป็นคำอัญเชิญเชิงบำบัดเพื่อเรียกและตั้งจิต (มานัส) ที่เร่ร่อนให้กลับมาสถิตในกายที่ยังมีชีวิต และใน “เรือนแห่งชีวิต” (กษยะ) โดยเฉพาะเมื่อจิตเผลอเอนเอียงไปหายมะ—แรงดึงสู่ความตายในภาพพจน์ของบทสวด วรรคที่มีลักษณะซ้ำเป็นท่อน ๆ ไล่เรียงสถานที่มากมายที่จิตอาจหลงไป (ความตาย สายน้ำ พืชพรรณ อดีตและอนาคต) แล้วผู้ขับสวดประกอบพิธี “หันมันกลับ” เพื่อให้ชีวิต ความเป็นระเบียบกลมกลืน และความผาสุกดำรงต่อไป
Mantra 1
यत्ते यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
หากมานัส (manas) ของท่านได้ไปไกล ถึงยมะ ไววัสวตะ (Yama Vaivasvata) บุตรแห่งวิวัสวัต—มานัสนั้นเอง เราขอหันกลับคืนมาสู่ท่าน ณ ที่นี้ เพื่อพำนักในเรือนแห่งชีวิต เพื่อการมีชีวิตอยู่
Mantra 2
यत्ते दिवं यत्पृथिवीं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
หากมานัส (manas) ของท่านได้ไปไกล ไปสู่สวรรค์ หรือไปสู่แผ่นดิน—มานัสนั้นเอง เราขอหันกลับคืนมาสู่ท่าน ณ ที่นี้ เพื่อพำนักมั่นคงในเรือน เพื่อการมีชีวิตอยู่
Mantra 3
यत्ते भूमिं चतुर्भृष्टिं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
หากจิตของท่านได้ล่องไกลไปสู่แผ่นดินอันมีสี่ทิศแล้ว จิตดวงนั้นเอง เราขอเชิญกลับคืนมาสู่ท่าน ณ ที่นี้—เพื่อการพำนักอันมั่นคง เพื่อการดำรงชีวิต
Mantra 4
यत्ते चतस्रः प्रदिशो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
หากจิตของท่านได้ล่องไกลไปสู่ทิศทั้งสี่แล้ว จิตดวงนั้นเอง เราขอเชิญกลับคืนมาสู่ท่าน ณ ที่นี้—เพื่อการพำนักอันมั่นคง เพื่อการดำรงชีวิต
Mantra 5
यत्ते समुद्रमर्णवं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
หากจิตของท่านได้ล่องไกลไปสู่มหาสมุทรอันกว้างใหญ่—ห้วงน้ำที่พลุ่งพล่าน—แล้ว จิตดวงนั้นเอง เราขอเชิญกลับคืนมาสู่ท่าน ณ ที่นี้—เพื่อการพำนักอันมั่นคง เพื่อการดำรงชีวิต
Mantra 6
यत्ते मरीचीः प्रवतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
สิ่งใดในตัวท่าน—คือมโน (manas) ของท่าน—ที่ล่องไกลไปตามรัศมีอันไหลริน และลงไปตามลาดแห่งความเคลื่อนไหว เราขอหวนคืนสิ่งนั้นกลับมาสู่ท่าน ณ ที่นี้ เพื่อการตั้งมั่นพำนัก (kṣaya) และเพื่อการดำรงชีวิต (jīvase) ของท่าน
Mantra 7
यत्ते अपो यदोषधीर्मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
สิ่งใดในตัวท่าน—คือมโน (manas) ของท่าน—ที่จากไกลไปสู่บรรดาน้ำทั้งหลาย (Āpas) และไปสู่บรรดาพืชยา/พฤกษา (oṣadhī) เราขอหวนคืนสิ่งนั้นกลับมาสู่ท่าน ณ ที่นี้ เพื่อการตั้งมั่นพำนัก (kṣaya) และเพื่อการดำรงชีวิต (jīvase) ของท่าน
Mantra 8
यत्ते सूर्यं यदुषसं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
สิ่งใดในตัวท่าน—คือมโน (manas) ของท่าน—ที่จากไกลไปสู่สุริยะ (Sūrya) และไปสู่รุ่งอรุณ (Uṣas) เราขอหวนคืนสิ่งนั้นกลับมาสู่ท่าน ณ ที่นี้ เพื่อการตั้งมั่นพำนัก (kṣaya) และเพื่อการดำรงชีวิต (jīvase) ของท่าน
Mantra 9
यत्ते पर्वतान्बृहतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
สิ่งใดในท่าน—คือจิต (manas) ของท่าน—ได้ล่วงไปไกลถึงภูผาอันยิ่งใหญ่ เราขอหวนคืนสิ่งนั้นกลับมาสู่ท่าน ณ ที่นี้ เพื่อการตั้งถิ่นอาศัยอันมั่นคง (kṣaya) และเพื่อการดำรงชีวิต (jīvase) ของท่าน
Mantra 10
यत्ते विश्वमिदं जगन्मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
สิ่งใดในท่าน—คือจิต (manas) ของท่าน—ได้ล่วงไปไกลสู่โลกทั้งมวลอันเคลื่อนไหวนี้ เราขอหวนคืนสิ่งนั้นกลับมาสู่ท่าน ณ ที่นี้ เพื่อการตั้งถิ่นอาศัยอันมั่นคง (kṣaya) และเพื่อการดำรงชีวิต (jīvase) ของท่าน
Mantra 11
यत्ते पराः परावतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
สิ่งใดในท่าน—คือจิต (manas) ของท่าน—ได้ล่วงไปไกลสู่แดนไกลโพ้นยิ่งกว่าไกลโพ้น เราขอหวนคืนสิ่งนั้นกลับมาสู่ท่าน ณ ที่นี้ เพื่อการตั้งถิ่นอาศัยอันมั่นคง (kṣaya) และเพื่อการดำรงชีวิต (jīvase) ของท่าน
Mantra 12
यत्ते भूतं च भव्यं च मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
สิ่งใดในท่าน—คือจิตของท่าน—ได้ล่วงไกลไปสู่สิ่งที่เป็นมาแล้วและสิ่งที่จะเป็นต่อไป เราขอให้สิ่งนั้นหวนกลับมาสู่ท่าน ณ ที่นี้ เพื่อการตั้งมั่นพำนักของท่าน และเพื่อการดำรงชีวิตของท่าน
It is a healing hymn that ‘calls back’ a person’s mind when it feels lost, scattered, or drawn toward death or unconsciousness. The refrain turns the mind back “here” for stable dwelling and living.
Yama represents the deathward direction—the realm the mind may drift toward in severe illness, shock, or despair. The hymn does not worship Yama here; it uses him as the image of danger from which the mind is recalled.
Traditionally it can be recited as a supportive recovery prayer for someone who has fainted, is very ill, frightened, or mentally unsettled. The recitation is paired with calming actions like water-sprinkling, herbal support, or a simple fire offering, to help the person feel present and grounded.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.