
Sukta 10.58
Manas (to be recalled) with Yama as the deathward attractor in the imagery
ఈ సూక్తం చికిత్సాత్మక ఆహ్వానం: సంచరిస్తూ దారి తప్పిన మనస్సు (మనస్)ను మళ్లీ జీవించే శరీరంలోకి, “జీవనగృహం” (క్షయ)లోకి స్థిరపరచి తిరిగి కూర్చోబెట్టడం కోసం. చిత్రకల్పనలో అది యముని వైపు—మరణదిశ ఆకర్షణ వైపు—జారిపోతే, గాయకులు దానిని పిలిచి వెనక్కి తిప్పుతారు. పునరుక్తి ధోరణి గల శ్లోకాలు మనస్సు వెళ్లి ఉండగల అనేక స్థలాలను (మరణం, జలాలు, వృక్షౌషధులు, గతం మరియు భవిష్యత్తు) లెక్కపెట్టి, ఆ మనస్సును నిరంతర జీవితం, ఏకత్వం, క్షేమం కోసం తిరిగి మళ్లిస్తాయి.
Mantra 1
यत्ते यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
నీ మనస్సు దూరంగా యమ వైవస్వతుని వద్దకు వెళ్లి ఉంటే, ఆ మనస్సునే మేము ఇక్కడ నీ వద్దకు తిరిగి తిప్పుతున్నాం—జీవన గృహంలో స్థిర నివాసానికి, జీవించుటకు.
Mantra 2
यत्ते दिवं यत्पृथिवीं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
నీ మనస్సు దూరంగా దివం (స్వర్గం) వైపు గానీ, పృథివీ (భూమి) వైపు గానీ వెళ్లి ఉంటే, ఆ మనస్సునే మేము ఇక్కడ నీ వద్దకు తిరిగి తిప్పుతున్నాం—స్థిర నివాసానికి, జీవించుటకు.
Mantra 3
यत्ते भूमिं चतुर्भृष्टिं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
నీ మనస్సు నాలుగు దిక్కులున్న భూమివైపు దూరంగా వెళ్లి ఉంటే, ఆ మనస్సునే మేము ఇక్కడ నీ వద్దకు తిరిగి తిప్పుతున్నాము—స్థిర నివాసార్థం, జీవనార్థం.
Mantra 4
यत्ते चतस्रः प्रदिशो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
నీ మనస్సు నాలుగు దిక్కుల వైపు దూరంగా వెళ్లి ఉంటే, ఆ మనస్సునే మేము ఇక్కడ నీ వద్దకు తిరిగి తిప్పుతున్నాము—స్థిర నివాసార్థం, జీవనార్థం.
Mantra 5
यत्ते समुद्रमर्णवं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
నీ మనస్సు సముద్రసమానమైన అర్ణవంలోకి దూరంగా వెళ్లి ఉంటే, ఆ మనస్సునే మేము ఇక్కడ నీ వద్దకు తిరిగి తిప్పుతున్నాము—స్థిర నివాసార్థం, జీవనార్థం.
Mantra 6
यत्ते मरीचीः प्रवतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
హే (పురుషా)! నీలోని ఏది—నీ మనస్సు—మరీచుల (కిరణాల) ప్రవాహాలతో, గమనపు దిగువల వెంట, దూరంగా వెళ్లిపోయిందో—దానిని మేము ఇక్కడ నీ వద్దకు తిరిగి తిప్పి తెస్తున్నాము; నీ క్షయ (స్థిర నివాసం) మరియు జీవసే (జీవితం) కొరకు.
Mantra 7
यत्ते अपो यदोषधीर्मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
హే (పురుషా)! నీలోని ఏది—నీ మనస్సు—అపః (జలతత్త్వం) లోనూ, ఓషధులు (వనస్పతులు/ఔషధులు) లోనూ దూరంగా వెళ్లిపోయిందో—దానిని మేము ఇక్కడ నీ వద్దకు తిరిగి తిప్పి తెస్తున్నాము; నీ క్షయ (స్థిర నివాసం) మరియు జీవసే (జీవితం) కొరకు.
Mantra 8
यत्ते सूर्यं यदुषसं मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
హే (పురుషా)! నీలోని ఏది—నీ మనస్సు—సూర్యుని వైపునకూ, ఉషస్ (ఉషా) వైపునకూ దూరంగా వెళ్లిపోయిందో—దానిని మేము ఇక్కడ నీ వద్దకు తిరిగి తిప్పి తెస్తున్నాము; నీ క్షయ (స్థిర నివాసం) మరియు జీవసే (జీవితం) కొరకు.
Mantra 9
यत्ते पर्वतान्बृहतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
ఓ (పురుషా), నీ మనస్సు మహత్తర పర్వతాల దాకా దూరంగా వెళ్లి ఉంటే, దానిని ఇక్కడ నీ వద్దకే మేము తిరిగి తిప్పి తెస్తున్నాము—నీ క్షయ (స్థిర నివాసం) మరియు నీ జీవనార్థం.
Mantra 10
यत्ते विश्वमिदं जगन्मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
ఓ (పురుషా), నీ మనస్సు ఈ సమస్త చలనమయ జగత్తులో దూరంగా వెళ్లి ఉంటే, దానిని ఇక్కడ నీ వద్దకే మేము తిరిగి తిప్పి తెస్తున్నాము—నీ క్షయ (స్థిర నివాసం) మరియు నీ జీవనార్థం.
Mantra 11
यत्ते पराः परावतो मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
ఓ (పురుషా), నీ మనస్సు పరమపారంగా—దూర ప్రాంతాలకూ అవతల—దూరంగా వెళ్లి ఉంటే, దానిని ఇక్కడ నీ వద్దకే మేము తిరిగి తిప్పి తెస్తున్నాము—నీ క్షయ (స్థిర నివాసం) మరియు నీ జీవనార్థం.
Mantra 12
यत्ते भूतं च भव्यं च मनो जगाम दूरकम् । तत्त आ वर्तयामसीह क्षयाय जीवसे ॥
హే (మనుష్యా)! నీ మనస్సు భూతం మరియు భవ్యం వైపు దూరంగా వెళ్లినదంతా, దానిని మేము ఇక్కడే నీ వద్దకు తిరిగి తిప్పి తెస్తున్నాము—నీ స్థిర నివాసం (క్షయ) మరియు నీ జీవనం (జీవసే) కొరకు।
It is a healing hymn that ‘calls back’ a person’s mind when it feels lost, scattered, or drawn toward death or unconsciousness. The refrain turns the mind back “here” for stable dwelling and living.
Yama represents the deathward direction—the realm the mind may drift toward in severe illness, shock, or despair. The hymn does not worship Yama here; it uses him as the image of danger from which the mind is recalled.
Traditionally it can be recited as a supportive recovery prayer for someone who has fainted, is very ill, frightened, or mentally unsettled. The recitation is paired with calming actions like water-sprinkling, herbal support, or a simple fire offering, to help the person feel present and grounded.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.