พระปารวตี in the Ramcharitmanas

๑) ข้าพเจ้านมัสการพระวาณี (พระสรัสวดี) และพระวินายก (พระคเณศ) ผู้ทรงเป็นแหล่งกำเนิดแห่งอักษรและความหมายอันรวบรวมไว้ แห่งรสอันประเสริฐและฉันทลักษณ์ และทรงเป็นผู้สร้างมงคลทั้งปวง ๒) ข้าพเจ้านมัสการพระภวานีและพระศังกระ…

ข้าพเจ้าน้อมบัญชูแด่พระสารทา เทวีแห่งวาจา และแด่พระคงคา สายน้ำของทวยเทพ ทั้งสองทรงบริสุทธิ์เสมอกัน และกริยาของพระองค์งดงาม องค์หนึ่งชำระบาปด้วยการสรงสนานและดื่ม อีกองค์หนึ่งชำระความไม่รู้ด้วยการกล่าวและฟัง…

หากทั้งในความฝันและในความจริงอันตื่นรู้ พระศิวะและพระเคารีทรงแสดงความเมตตาต่อข้าพเจ้า ก็ขอให้ทุกสิ่งที่ข้าพเจ้ากล่าวไว้เป็นจริงขึ้นมาทันที และขอให้บทกวีของข้าพเจ้าในภาษาสามัญมีอานุภาพ

ข้าพเจ้าขอนมัสการพระนามราม ผู้เป็นยอดแห่งราชวงศ์รคุ อันเป็นต้นกำเนิดแห่งไฟ พระอาทิตย์ และพระจันทร์ พระนามนั้นเป็นสารัตถะแห่งพระพรหม พระวิษณุ และพระศิวะ เป็นลมหายใจแห่งพระเวท เป็นผู้ไร้คุณลักษณะและไร้ผู้เสมอเหมือน เป็นคลังแห่งคุณธรรมทั้งปวง…

นามและผู้ทรงนามเมื่อเข้าใจแล้วย่อมดูเสมือนกัน ความรักซึ่งกันและกันเป็นไปทั้งสองฝ่าย และองค์พระผู้เป็นเจ้าย่อมตามหลังนาม นามและรูปเป็นคุณลักษณะสองประการขององค์พระผู้เป็นเจ้า ทั้งสองเป็นสิ่งที่กล่าวไม่ได้และไม่มีต้นกำเนิด…

ด้วยพระคุณแห่งพระนาม ศัมภูทรงเป็นอมตะ แม้เครื่องประกอบจะไม่เป็นมงคล แต่ทรงเป็นแหล่งแห่งมงคลอย่างยิ่ง ศุกะ สนกะและพวก สิทธะ ฤาษีและโยคี ด้วยพระคุณแห่งพระนามย่อมเสวยสุขแห่งพรหมัน นารททรงทราบซึ่งอานุภาพแห่งพระนาม พระหริทรงเป็นที่รักแห่งโลก…

ในแบบที่ภวานีทรงถามคำถาม และในแบบที่ศังกระทรงอธิบายและตอบ ข้าพเจ้าจะขับขานทั้งหมดนั้นพร้อมเหตุผล โดยแต่งเรื่องราวให้เป็นนิทานอัศจรรย์และหลากหลาย ผู้ใดที่ยังไม่เคยได้ยินเรื่องราวนี้ จงอย่าได้ประหลาดใจเมื่อได้ฟัง…

มานสนี้เกิดขึ้นอย่างไร และเพราะเหตุใดจึงแพร่หลายไปทั่วโลก บัดนี้ข้าพเจ้าจะเล่าเรื่องราวนั้น โดยระลึกถึงพระอุมาและพระวฤษเกตุ คือพระศิวะ

แม่น้ำสรยูอันงดงามผู้ทรงชื่อเสียงของพระรามไหลไปบรรจบกับแม่น้ำสวรรค์อันคือคงคาแห่งภักติต่อพระราม พระเกียรติอันบริสุทธิ์ของพระรามและพระอนุชาในสงครามคือแม่น้ำโสนอันงดงามผู้ยิ่งใหญ่ซึ่งได้บรรจบเข้าด้วยกัน…

ในสายพระเนตร ในพระดำรัส และในการพบปะกัน ความรักเบ่งบาน พร้อมด้วยรอยยิ้มอันอ่อนโยนซึ่งกันและกัน ความรักฉันพี่น้องของพี่น้องทั้งสี่ประเสริฐยิ่ง เหมือนความหวานและกลิ่นหอมซึมซับในน้ำ

ตามความเข้าใจของข้าพเจ้า ได้พิจารณานับถือคุณความดีของน้ำอันประเสริฐนี้ และเมื่อชำระจิตใจในนั้นแล้ว ข้าพเจ้าระลึกถึงภวานีและศังกระ และกวีได้เล่าเรื่องอันน่ายินดี บัดนี้ ด้วยจารึกดวงบาทปทุมแห่งองค์พระผู้เป็นนายแห่งราคูไว้ในหทัย…

ขอให้ท่านเล่าเรื่องราวนั้นโดยละเอียด พระนาถ เพื่อความหลงผิดอันใหญ่หลวงของข้าพเจ้าจะได้สิ้นไป ยาชญวัลกะยิ้มแล้วกล่าวว่า ความยิ่งใหญ่ขององค์พระผู้เป็นนายแห่งราคุ ท่านย่อมทราบดีอยู่แล้ว ท่านมีใจ กาย และวาจาจมดื่มอยู่ในพระราม…

ครั้งหนึ่งในเทรตายุค ศัมภูเสด็จไปยังฤาษีอคัสตยะผู้เกิดแต่เหยือก นางสตี ภวานี มารดาแห่งโลกติดตามไปด้วย ฤาษีบูชาทั้งสองด้วยทราบว่าเป็นองค์อธิบดีแห่งจักรวาลทั้งปวง ฤาษีผู้ใหญ่เล่าเรื่องราวของพระราม พระมเหศวรทรงฟังแล้วทรงพบความสุขอันยิ่งใหญ่…

ขณะที่ทรงเสด็จไป พระหระทรงตรึกตรองในพระหฤทัยว่าจะทรงได้เห็นองค์พระผู้เป็นเจ้าด้วยวิธีใด พระผู้เป็นเจ้าทรงอวตารมาในรูปลักษณ์ที่ซ่อนเร้น หากเราไปเฝ้าพระองค์ ทุกคนจะรู้จักพระองค์ ความวิตกกังวลอย่างยิ่งบังเกิดในพระหฤทัยของพระศังกระ…

ราวณะทูลขอให้ตนตายด้วยมือมนุษย์ และองค์พระเจ้าทรงประสงค์จะให้พระวาจาของพระพรหมเป็นจริง หากเราไม่ไป จักเป็นที่เสียใจ ทรงตรึกตรองดูแล้ว พระศิวะหาทางออกมิได้ ด้วยประการฉะนี้ องค์พระศิวะทรงหมกมุ่นอยู่ในความกังวล ในเวลานั้นนั่นเอง ราวณะได้ออกไป…

ในเวลานั้น ศมภูทองพระราม แล้วความปีติอันยิ่งใหญ่เกิดขึ้นในพระหฤทัย ทรงจ้องมองมหาสมุทรแห่งความงามด้วยสายพระเนตรเปี่ยม แต่ทรงทราบว่ายังไม่เป็นเวลาอันสมควร จึงมิได้สำแดงตน "ชัยแด่พระผู้เป็นสัจ จิต และอานันท์ ผู้ชำระโลก" ตรัสเช่นนี้แล้ว…

พระวิษณุผู้ทรงรับกายมนุษย์เพื่อประโยชน์แก่ทวยเทพ ทรงรอบรู้ทุกสิ่งดังเดียวกับพระศิวะผู้ทำลายตรีปุระ พระองค์ผู้เป็นแหล่งแห่งปัญญา พระสวามีของพระลักษมี และศัตรูของอสูร จะทรงค้นหาดังคนที่ไม่รู้อะไรเช่นสตรีกระนั้นหรือ…

แม้พระศิวะจะทรงให้คำแนะนำซ้ำแล้วซ้ำเล่า แต่คำสอนนั้นไม่อาจซึมซับเข้าในหฤทัยได้ บัดนั้นพระมเหศวรทรงยิ้มและตรัส เมื่อทรงรู้ในพระหฤทัยถึงพลังอันยิ่งใหญ่ของพระมายาของพระหริ

เมื่อได้ยินพระวจนะของพระราม อ่อนโยนในวาจาแต่ลึกซึ้งในความหมาย ความสงสัยอย่างยิ่งได้บังเกิดขึ้น นางสตีซึ่งหวาดกลัวแล้วจึงเสด็จไปยังพระมเหศวร ในหัวใจของนางมีความกังวลหนักแน่น

ข้าพเจ้ามิได้เชื่อฟังพระดำรัสของพระศังกระ และได้ระบุความไม่รู้ของตนเองไปยังพระราม จะให้คำตอบอันใดเมื่อกลับไป ความเจ็บปวดอันรุนแรงได้เกิดขึ้นในหทัยของนาง พระรามทรงทราบว่าพระสตีทรงได้รับความทุกข์…