Adhyaya 34

Mantra 1

यज्जाग्र॑तो दू॒रमु॒दैति॒ दैवं॒ तदु॑ सु॒प्तस्य॒ तथै॒वैति॑ । दू॒र॒ङ्ग॒मं ज्योति॑षां॒ ज्योति॒रेकं॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु

జాగ్రత్తగా ఉన్నప్పుడు దూరంగా వెళ్లేది—దైవమైనది; నిద్రిస్తున్నవాడిలో కూడా అలాగే వెళ్లేది—దూరగామి; జ్యోతులలో ఏకైక జ్యోతి—అదే నా మనస్సు; అది శివసంకల్పముగా (శుభసంకల్పముగా) ఉండుగాక.

Mantra 2

येन॒ कर्मा॑ण्य॒पसो॑ मनी॒षिणो॑ य॒ज्ञे कृ॒ण्वन्ति॑ वि॒दथे॑षु॒ धीरा॑: । यद॑पू॒र्वं य॒क्षम॒न्तः प्र॒जानां॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु

ఏదివలన మనీషులు, ధీరులు యజ్ఞంలో, విదథాలలో (అనుష్ఠాన-సభల్లో) కర్మలను నిర్వహిస్తారో; ప్రజల అంతరంలో ఉన్న ఆ ఆశ్చర్యకరమైన, అపూర్వ యక్షం (దివ్య శక్తి)—అదే నా మనస్సు శివ-సంకల్పముగా ఉండుగాక.

Mantra 3

यत्प्र॒ज्ञान॑मु॒त चेतो॒ धृति॑श्च॒ यज्ज्योति॑र॒न्तर॒मृतं॑ प्र॒जासु॑ । यस्मा॒न्न ऋ॒ते किं च॒न कर्म॑ क्रि॒यते॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु

ఏది ప్రజ్ఞానం; అలాగే చేతస్ (చింతన/చైతన్యం) మరియు ధృతి (ధైర్యం/స్థైర్యం)యో; ప్రజల అంతరంలో ఉన్న జ్యోతి, అమృతం (అమర తత్త్వం) ఏదో; దాని లేక ఏ కర్మమూ కించిత్తు కూడా చేయబడదు—అదే నా మనస్సు శివ-సంకల్పముగా ఉండుగాక.

Mantra 4

येने॒दं भू॒तं भुव॑नं भवि॒ष्यत् परि॑गृहीतम॒मृते॑न॒ सर्व॑म् । येन॑ य॒ज्ञस्ता॒यते॑ स॒प्तहो॑ता॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु

ఏదివలన ఇది సమస్తం—భూతం, భువనం, భవిష్యత్—అమృతంతో (అమర తత్త్వంతో) సర్వతోముఖంగా పరివృతమై/వ్యాప్తమై ఉందో; ఏదివలన సప్త-హోతృలతో కూడిన యజ్ఞం విస్తరింపబడుతుందో—అదే నా మనస్సు శివ-సంకల్పముగా ఉండుగాక.

Mantra 5

यस्मि॒न्नृच॒: साम॒ यजू॑ᳪषि॒ यस्मि॒न् प्रति॑ष्ठिता रथना॒भावि॑वा॒राः । यस्मिँ॑श्चि॒त्तᳪ सर्व॒मोतं॑ प्र॒जानां॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु

ఏ మనస్సులో ఋక్, సామ, యజుః మంత్రాలు రథచక్ర నాభిలో అంచెలు (స్పోక్స్) వలె స్థాపితమై ఉన్నాయో; ఏదిలో ప్రజల సమస్త చిత్తం నేయబడిన వస్త్రమువలె ఓతప్రోతమై ఉన్నదో—ఆ నా మనస్సు శివ-సంకల్పముగా ఉండుగాక.

Mantra 6

सु॒षा॒र॒थिरश्वा॑निव॒ यन्म॑नु॒ष्या॒न्नेनी॒यते॒ऽभीशु॑भिर्वा॒जिन॑ इव । हृ॒त्प्रति॑ष्ठं॒ यद॑जि॒रं जवि॑ष्ठं॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु

నిపుణ సారథి కట్టెలతో మనుష్యులను అశ్వాలవలె, వాజిన్ (వేగవంతమైన) అశ్వంలా నడిపినట్లు; హృదయంలో స్థాపితమైనది, అలసటలేనిది (అజిర), అత్యంత వేగవంతమైనది (జవిష్ఠ)—ఆ నా మనస్సు శివ-సంకల్పముగా ఉండుగాక.

Mantra 7

पि॒तुं नु स्तो॑षं म॒हो ध॒र्माणं॒ तवि॑षीम् । यस्य॑ त्रि॒तो व्योज॑सा वृ॒त्रं विप॑र्वम॒र्दय॑त्

ఇప్పుడు నేను పితు (పోషణం), మహా ధర్మం (విధి/నియమం), మరియు తవిషీ (బలశక్తి)లను స్తుతిస్తున్నాను—ఆయన త్రిత, వ్యోజసా (విభజక పరాక్రమం)తో, సంధులు కలిగి చీల్చుటకు కఠినమైన వృత్రుని మర్దించాడు.

Mantra 8

अन्विद॑नुमते॒ त्वं मन्या॑सै॒ शं च॑ नस्कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्र ण॒ आयू॑ᳪषि तारिषः

హే అనుమతి! మా వెంట అనుసరించి (మా కర్మాన్ని) అనుమోదించుము; మరియు మాకు శుభమును కలుగజేయుము. యజ్ఞకార్యార్థం, కర్మదక్షత (దక్ష) కొరకు మమ్మల్ని ప్రేరేపించుము; మా ఆయుష్షులను సురక్షితంగా ముందుకు నడిపించుము.

Mantra 9

अनु॑ नो॒ऽद्यानु॑मतिर्य॒ज्ञं दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑तं दा॒शुषे॒ मय॑:

ఈ రోజు అనుమతి దేవుల మధ్య మా యజ్ఞాన్ని అనుమోదించుగాక; మరియు హవ్యవాహనుడైన అగ్ని, దాశుడైన ఉపాసకునికి కృపాపూర్వక శుభకారణముగా ఉండుగాక.

Mantra 10

सिनी॑वालि॒ पृथु॑ष्टुके॒ या दे॒वाना॒मसि॒ स्वसा॑ । जु॒षस्व॑ ह॒व्यमाहु॑तं प्र॒जां दे॑वि दिदिड्ढि नः

హే విశాల కేశముల సినీవాలి! దేవుల సోదరివైన నీవు అర్పించిన హవ్యాన్ని ప్రసన్నంగా స్వీకరించుము; హే దేవీ! మా కొరకు ప్రజ (సంతతి)ని దృఢపరచుము.

Mantra 11

पञ्च॑ न॒द्यः सर॑स्वती॒मपि॑ यन्ति॒ सस्रो॑तसः । सर॑स्वती॒ तु प॑ञ्च॒धा सो दे॒शेऽभ॑वत्स॒रित्

అనేక ధారలతో కూడిన ఐదు నదులు సరస్వతిని చేరి ప్రవహిస్తాయి. సరస్వతీనే నిజంగా పంచధా (ఐదు రూపాలుగా) అయి, ఆ దేశంలో నదిగా అయ్యింది.

Mantra 12

त्वम॑ग्ने प्रथ॒मो अङ्गि॑रा॒ ऋषि॑र्दे॒वो दे॒वाना॑मभवः शि॒वः सखा॑ । तव॑ व्र॒ते क॒वयो॑ विद्म॒नाप॒सोऽजा॑यन्त म॒रुतो॒ भ्राज॑दृष्टयः

హే అగ్నీ! నీవే మొదటి అంగిరా, ఋషి, దేవుడు; దేవులలో నీవు శివమైన సఖుడవయ్యావు. నీ వ్రతం (ఆజ్ఞ) కింద కవయః ఋషులు జ్ఞానంతోను శ్రమతోను, ప్రకాశించే శస్త్రదృష్టులైన మరుతులను జన్మింపజేశారు.

Mantra 13

त्वं नो॑ अग्ने॒ तव॑ देव पा॒युभि॑र्म॒घोनो॑ रक्ष त॒न्व॒श्च वन्द्य । त्रा॒ता तो॒कस्य॒ तन॑ये॒ गवा॑म॒स्यनि॑मेष॒ᳪ रक्ष॑माण॒स्तव॑ व्र॒ते

ఓ అగ్నీ, ఓ దేవా, నీ రక్షక శక్తులతో మమ్మల్ని—దానశీల యజమానుణ్ని—మరియు మా దేహాలను, ఓ వంద్యుడా, కాపాడు. శిశువు, సంతానం, గోవుల త్రాతగా ఉండి, అనిమేష (కనురెప్పలేని) జాగ్రత్తతో మమ్మల్ని రక్షిస్తూ, నీ స్వవ్రతంలో (నియమంలో) స్థితుడవై ఉండు.

Mantra 14

उ॒त्ता॒नाया॒मव॑ भरा चिकि॒त्वान्त्स॒द्यः प्रवी॑ता॒ वृष॑णं जजान । अ॒रु॒षस्तू॑पो॒ रुश॑दस्य॒ पाज॒ इडा॑यास्पु॒त्रो व॒युने॑ऽजनिष्ट

ఉత్తాన (విస్తరించిన) భూమిపై అతనిని దిగువకు ఉంచండి—ఆ వివేకవంతునిని; అతడు తక్షణమే ప్రేరితుడై బలవంతమైన (అగ్ని)ని జనింపజేశాడు. అరుష (ఎర్రటి) వర్ణమైంది అతని జ్వాల; ప్రకాశించేది అతని తేజస్సు; ఇడా సంబంధమైన వయున (పవిత్ర నైపుణ్య) ద్వారా ఇడా పుత్రుడు జనించాడు.

Mantra 15

इडा॑यास्त्वा प॒दे व॒यं नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ । जात॑वेदो॒ निधी॑म॒ह्यग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे

ఇడా యొక్క పదంలో (స్థానంలో) మేము నిన్ను స్థాపిస్తున్నాము, భూమి యొక్క నాభిపై. హే జాతవేదస్, హే అగ్నే, హవిని (ఆహుతిని) వహించుటకు నిన్ను స్థిరపరుస్తున్నాము.

Mantra 16

प्र म॑न्महे शवसा॒नाय॑ शू॒षमा॑ङ्गू॒षं गिर्व॑णसे अङ्गिर॒स्वत् । सु॒वृ॒क्तिभि॑ स्तुव॒त ऋ॑ग्मि॒यायार्चा॑मा॒र्कं नरे॒ विश्रु॑ताय

బలవంతుని కోసం పరాక్రమాన్ని మేము స్మరిస్తాము; గీతాలలో ఆనందించువానికి అంగిరస్-వలె ఒక స్తుతిగీతాన్ని అర్పిస్తాము. సువ్యవస్థిత స్తుతులతో, ఋక్-యోగ్యుడైన ఆ పూజ్యుని స్తుతిస్తూ, విశ్రుతుడైన వీర నరునికి ప్రకాశమయ అర్కం (స్తోత్రం)ను మేము పాడుదుము.

Mantra 17

प्र वो॑ म॒हे महि॒ नमो॑ भरध्वमाङ्गू॒ष्य॒ᳪ शवसा॒नाय॒ साम॑ । येना॑ न॒: पूर्वे॑ पि॒तर॑: पद॒ज्ञा अर्च॑न्तो॒ अङ्गि॑रसो॒ गा अवि॑न्दन्

మహానునికి మహత్తర నమస్కారాన్ని అర్పించండి; బలవంతునికి స్తుతిగానం—సామం—పాడండి. ఈ (స్తుతి) ద్వారానే మా పూర్వ పితరులు, పాదజ్ఞులు అయిన అంగిరసులు, స్తుతిస్తూ గోవులను కనుగొన్నారు.

Mantra 18

इ॒च्छन्ति॑ त्वा सो॒म्यास॒: सखा॑यः सु॒न्वन्ति॒ सोमं॒ दध॑ति॒ प्रया॑ᳪसि । तिति॑क्षन्ते अ॒भिश॑स्तिं॒ जना॑ना॒मिन्द्र॒ त्वदा कश्च॒न हि प्र॑के॒तः

సోమప్రియ సఖులు నిన్ను కోరుతున్నారు; వారు సోమాన్ని పిండుతూ, హవి-ప్రయాసాలను (అర్పణాలను) సమర్పిస్తారు. వారు మనుష్యుల అభిశాపాన్ని సహిస్తారు; ఓ ఇంద్రా, స్పష్టమైన శక్తి మరియు ప్రజ్ఞ కలవాడు నిశ్చయంగా నీ నుండే ఉద్భవిస్తాడు.

Mantra 19

न ते॑ दू॒रे प॑र॒मा चि॒द्रजा॒ᳪस्या तु प्र या॑हि हरिवो॒ हरि॑भ्याम् । स्थि॒राय॒ वृष्णे॒ सव॑ना कृ॒तेमा यु॒क्ता ग्रावा॑णः समिधा॒ने अग्नौ

నీకు పరమ ప్రాంతాలూ దూరం కావు; ఓ హరివః, నీ రెండు హరి (శ్యామ/కపిష) అశ్వాలతో ముందుకు రా. స్థిరమైన, వృషభసమాన బలవంతునికై ఈ సవనాలు సిద్ధం చేయబడ్డాయి; అగ్ని ప్రజ్వలింపబడునప్పుడు గ్రావాణాలు (సోమ పిండే రాళ్లు) యుక్తమయ్యాయి.

Mantra 20

अषा॑ढं यु॒त्सु पृत॑नासु॒ पप्रि॑ᳪ स्व॒र्षाम॒प्सां वृ॒जन॑स्य गो॒पाम् । भ॒रे॒षु॒जाᳪ सु॑क्षि॒तिᳪ सु॒श्रव॑सं॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदेम सोम

యుద్ధాలలో అజేయుడు, సమరాలను నింపువాడు, వెలుగును గెలుచువాడు; అప్సు (జల) రక్షకుడు, కుల గోపా (పాలకుడు). సమరాల్లో లాభాన్ని అందించువాడు, సు-క్షితి (శుభ నివాసం) మరియు సు-శ్రవస్ (మంచి కీర్తి) ప్రసాదించువాడు—ఓ సోమా, విజేతవైన నిన్ను అనుసరించి మేము ఆనందించుదుము.

Mantra 21

सोमो॑ धे॒नुᳪ सोमो॒ अर्व॑न्तमा॒शुᳪ सोमो॑ वी॒रं क॑र्म॒ण्यं॒ ददाति । सा॒द॒न्यं॒ विद॒थ्य॒ᳪ स॒भेयं॑ पितृ॒श्रव॑णं॒ यो ददा॑शदस्मै

సోముడు పాలు ఇచ్చే ఆవును ప్రసాదిస్తాడు; సోముడు వేగవంతమైన అశ్వాన్ని ఇస్తాడు; సోముడు కార్యనిపుణుడైన వీరుణ్ని ఇస్తాడు. ఆయనకు అర్పించినవానికి స్థిరసంపద, యజ్ఞంలో గౌరవం, సభలో స్థానం, మరియు పితృశ్రవణం (వంశకీర్తి) అనుగ్రహించుగాక.

Mantra 22

त्वमि॒मा ओष॑धीः सोम॒ विश्वा॒स्त्वम॒पो अ॑जनय॒स्त्वं गाः । त्वमा त॑तन्थो॒र्वन्तरि॑क्षं॒ त्वं ज्योति॑षा॒ वि तमो॑ ववर्थ

ఓ సోమా, ఈ సమస్త ఓషధులను నీవే ఉత్పత్తి చేశావు; నీవే జలాలను, నీవే గోవులను జనింపజేశావు. నీవే విశాలమైన అంతరిక్షాన్ని విస్తరింపజేశావు; నీవే జ్యోతితో తమస్సును తొలగించావు.

Mantra 23

दे॒वेन॑ नो॒ मन॑सा देव सोम रा॒यो भा॒गᳪ स॑हसावन्न॒भि यु॑ध्य । मा त्वा त॑न॒दीशि॑षे वी॒र्य॒स्यो॒भये॑भ्य॒: प्रचि॑कित्सा॒ गवि॑ष्टौ

హే దేవ సోమా! దేవసమమైన మనస్సుతో, ఓ సహసావన్ (పరాక్రమశాలి), మా కోసం ధనసంపదలో భాగాన్ని పొందుటకు పోరాడు. నీ వీర్యాన్ని ఏ క్షయకర శక్తీ అణచివేయనీయకు; గవిష్టి (గో-అన్వేషణ/గో-లాభం) లో ఇరువైపుల నుండీ వివేకంతో గ్రహించి నడుచుకో.

Mantra 24

अष्टौ॒ व्य॑ख्यत् क॒कुभ॑: पृथि॒व्यास्त्री धन्व॒ योज॑ना स॒प्त सिन्धू॑न् । हि॒र॒ण्या॒क्षः स॑वि॒ता दे॒व आगा॒द्दध॒द्रत्ना॑ दा॒शुषे॒ वार्या॑णि

ఆయన భూమి యొక్క ఎనిమిది దిశలను, మూడు విస్తారాలను, కొలిచిన ప్రదేశాలను, మరియు ఏడు సింధువులను (నదులను) ప్రకటించాడు. స్వర్ణనేత్రుడైన దేవుడు సవితా వచ్చాడు; దాశుషే (దానకర్త/ఉపాసకుడు) కొరకు రత్నాలు—వరించదగిన వరాలు—ధరించి.

Mantra 25

हिर॑ण्यपाणिः सवि॒ता विच॑र्षणिरु॒भे द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरी॑यते । अपामी॑वां॒ बाध॑ते॒ वेति॒ सूर्य॑म॒भि कृ॒ष्णेन॒ रज॑सा॒ द्यामृ॑णोति

స్వర్ణహస్తుడైన, విశ్వదర్శి సవితా దేవుడు ద్యావా-పృథివీ—ఇరువురినీ—ఆవరించును. ఆయన వ్యాధిని తొలగించును; ఆయన సూర్యుని వెంబడి సాగును; కృష్ణ రజస్సు (చీకటి ధూళి/మబ్బు) తో ఆకాశాన్ని కప్పును.

Mantra 26

हिर॑ण्यहस्तो॒ असु॑रः सुनी॒थः सु॑मृडी॒कः स्ववाँ॑ यात्व॒र्वाङ् । अ॒प॒सेध॑न् र॒क्षसो॑ यातु॒धाना॒नस्था॑द्दे॒वः प्र॑तिदो॒षं गृ॑णा॒नः

సువర్ణహస్తుడు, అసురుడు (ప్రభువు), సునీథుడు (సుమార్గదర్శి), సుమృడీకుడు (అత్యంత కరుణామయుడు), స్వవాన్ (స్వాధీనుడు)—ఆ దేవుడు ఇక్కడికి, మనవైపు రాగాక. రాక్షసులను, యాతుధానులను అడ్డగించి, ఆ దేవుడు ప్రతి సాయంకాలం స్తుతింపబడుతూ ఇక్కడ స్థిరమయ్యాడు.

Mantra 27

ये ते॒ पन्था॑: सवितः पू॒र्व्यासो॑ऽरे॒णव॒: सुकृ॑ता अ॒न्तरि॑क्षे । तेभि॑र्नो अ॒द्य प॒थिभि॑: सु॒गेभी॒ रक्षा॑ च नो॒ अधि॑ च ब्रूहि देव

ఓ సవితృ! నీ ప్రాచీనమైన, ధూళిరహితమైన, అంతరిక్షంలో సుకృతమైన మార్గాలు ఏవో—ఆ సుగమ మార్గాల ద్వారానే ఈ రోజు మమ్మల్ని రక్షించు; ఇంకా, ఓ దేవా, మా మీద (అధి) కూడా ఆశీర్వచనం పలుకు.

Mantra 28

उ॒भा पि॑बतमश्विनो॒भा न॒: शर्म॑ यच्छतम् । अ॒वि॒द्रि॒याभि॑रू॒तिभि॑ः ॥

హే అశ్వినౌ! మీరు ఇద్దరూ పానము చేయుడి; మరియు అవిరోధమైన, అచ్యుతమైన సహాయములతో మాకు ఇద్దరూ శరణం (క్షేమం) ప్రసాదించుడి.

Mantra 29

अप्न॑स्वतीमश्विना॒ वाच॑म॒स्मे कृ॒तं नो॑ दस्रा॒ वृषणा मनी॒षाम् । अ॒द्यू॒त्येऽव॑से॒ नि ह्व॑ये वां वृ॒धे च॑ नो भवतं॒ वाज॑सातौ ॥

హే అశ్వినౌ! మాకు సిద్ధి-సమృద్ధి గల వాక్కును ఏర్పరచుడి; హే దస్రా, హే వృషణా! మాకు ప్రజ్ఞామయమైన మనీషాను ఏర్పరచుడి. దీప్తిమయ సహాయార్థం నేను మిమ్మల్ని ఇక్కడ ఆహ్వానిస్తున్నాను; మరియు బల-బహుమతి (వాజసాతి) సాధనలోను, మా వృద్ధిలోను మీరు ఇద్దరూ సహాయకులుగా ఉండుడి.

Mantra 30

द्युभि॑र॒क्तुभि॒ः परि॑ पातम॒स्मानरि॑ष्टेभिरश्विना॒ सौभ॑गेभिः । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒ः सिन्धु॑ः पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

హే అశ్వినౌ! దినరాత్రులచే మమ్మల్ని చుట్టుముట్టి కాపాడండి—అక్షతమైన రక్షలతోను సౌభాగ్యాలతోను. మిత్రుడు, వరుణుడు మమ్మల్ని మహిమపరచుగాక; అదితి, సింధు, పృథివి (భూమి) మరియు ద్యౌ (స్వర్గం) కూడా (అనుగ్రహించుగాక).

Mantra 31

आ कृ॒ष्णेन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृतं॒ मर्त्यं॑ च । हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना दे॒वो या॑ति॒ भुव॑नानि॒ पश्य॑न् ॥

కృష్ణ రజస్సు (అంధకారమయ అంతరిక్షం)లో సంచరిస్తూ, అమృతం (అమరము) మరియు మర్త్యం—ఇరువురినీ వారి వారి స్థానాలలో స్థాపింపజేస్తూ, హిరణ్యమయ రథంతో దేవుడు సవితా భువనాలను దర్శిస్తూ గమనం చేస్తాడు.

Mantra 32

आ रा॑त्रि॒ पार्थिव॒ᳪ रज॑ः पि॒तुर॑प्रायि॒ धाम॑भिः । दि॒वः सदा॑ᳪसि बृह॒ती वि ति॑ष्ठस॒ आ त्वे॒षं व॑र्तते॒ तम॑ः ॥

హే రాత్రీ! పార్థివ రజస్సు (భౌమ అంతరిక్షం) నీ నియమాలు/ధామాలచే పితృ (ద్యౌ/స్వర్గం) వద్దకు చేరింది. నీవు బృహతీ (మహత్తరమైనది)గా దివ్య సదనాలలో ప్రత్యక్షమై నిలుస్తావు; ఇప్పుడు తీవ్రమైన తమస్సు (ఘోరాంధకారం) ప్రవహిస్తోంది.

Mantra 33

उष॒स्तच्चि॒त्रमा भ॑रा॒स्मभ्यं॑ वाजिनीवति । येन॑ तो॒कं च॒ तन॑यं च॒ धाम॑हे

హే ఉషా, వాజినీవతి (విజయశక్తి సంపన్నదానా), మాకు ఆ విచిత్రమైన వరాన్ని తీసుకురా; దానివల్ల మేము మా కోసం సంతానమును, వంశపరంపరను స్థాపించగలము.

Mantra 34

प्रा॒तर॒ग्निं प्रा॒तरिन्द्र॑ᳪ हवामहे प्रा॒तर्मि॒त्रावरु॑णा प्रा॒तर॒श्विना॑ । प्रा॒तर्भगं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं॑ प्रा॒तः सोम॑मु॒त रु॒द्रᳪ हु॑वेम

ప్రాతఃకాలంలో మేము అగ్నిని, ప్రాతః ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తాము; ప్రాతః మిత్ర-వరుణులను, ప్రాతః అశ్వినౌలను. ప్రాతః భగుని, పూషణుని, బృహస్పతిని; ప్రాతః సోముని మరియు రుద్రుని కూడా మేము ఆహ్వానిస్తాము.

Mantra 35

प्रा॒त॒र्जितं॒ भग॑मु॒ग्रᳪ हु॑वेम व॒यं पु॒त्रमदि॑ते॒र्यो वि॑ध॒र्ता । आ॒ध्रश्चि॒द्यं मन्य॑मानस्तु॒रश्चि॒द्राजा॑ चि॒द्यं भगं॑ भ॒क्षीत्याह॑

ప్రాతఃకాలంలో మేము విజేత, ఉగ్రుడైన భగుణ్ని ఆహ్వానిస్తున్నాము—అదితి పుత్రుడు, ఆధారకుడు. ఆ భగుణ్ని దరిద్రుడుకూడా తనవాడని భావించి, బలవంతుడుకూడా, అవును రాజుకూడా, భోగిస్తాడని చెప్పబడింది.

Mantra 36

भग॒ प्रणे॑त॒र्भग॒ सत्य॑राधो॒ भगे॒मां धिय॒मुद॑वा॒ दद॑न्नः । भग॒ प्र नो॑ जनय॒ गोभि॒रश्वै॒र्भग॒ प्र नृभि॑र्नृ॒वन्त॑: स्याम

ఓ భగా, నాయకా! ఓ భగా, సత్యదానసంపన్నుడా! మా ఈ ధీ/ప్రార్థనను పైకి ఎత్తి, మాకు దానం ప్రసాదించు. ఓ భగా, గోవులు మరియు అశ్వాలతో మా వృద్ధిని జనింపజేయు; ఓ భగా, మనుష్యసంపదతో, అనుచరులతో కూడి, మేము సంపన్నులమై యుందుము.

Mantra 37

उ॒तेदानीं॒ भग॑वन्तः स्यामो॒त प्र॑पि॒त्व उ॒त मध्ये॒ अह्ना॑म् । उ॒तोदि॑ता मघव॒न्त्सूर्य॑स्य व॒यं दे॒वाना॑ᳪ सुम॒तौ स्या॑म

మరియు ఇప్పుడే కూడా మేము భాగ్యవంతులమై యుందుము; దినాల మొదటి భాగంలోనూ, మధ్య భాగంలోనూ. అలాగే సూర్యోదయ సమయంలో, ఓ మఘవన్—దేవుల సుమతి (అనుగ్రహం) లో మేము స్థిరంగా ఉండుదుము.

Mantra 38

भग॑ ए॒व भग॑वाँ२ अस्तु देवा॒स्तेन॑ व॒यं भग॑वन्तः स्याम । तं त्वा॑ भग॒ सर्व॒ इज्जो॑हवीति॒ स नो॑ भग पुर ए॒ता भ॑वे॒ह

దేవులలో భగుడే నిజంగా ‘భగవాన్’ కావుగాక; అతని ద్వారా మేము కూడా భగ (భాగ్య) సంపన్నులమగుదుము. ఓ భగా! అందరూ నిన్నే ఆహ్వానిస్తారు; ఇక్కడ కూడా మా కోసం ముందుండి నడిపించే పుర-ఏతా (ముందుగా వెళ్లువాడు)గా ఉండుము.

Mantra 39

सम॑ध्व॒रायो॒षसो॑ नमन्त दधि॒क्रावे॑व॒ शुच॑ये प॒दाय॑ । अ॒र्वा॒ची॒नं व॑सु॒विदं॒ भगं॑ नो॒ रथ॑मि॒वाश्वा॑ वा॒जिन॒ आ व॑हन्तु

యజ్ఞార్థం ఉషస్సులు సమేతంగా నమస్కరిస్తాయి; దధిక్రావన్ ప్రకాశమయమైన పథానికి వెళ్లినట్లుగా. వసువిద్, ధనప్రదాత భగుడు మా వైపు అభిముఖంగా వచ్చునుగాక; అశ్వాలవలె, వేగవంతమైన వాజినులవలె, రథంలా ఆయనను సమీపానికి తీసికొని రాగాక.

Mantra 40

अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्न उ॒षासो॑ वी॒रव॑ती॒: सद॑मुच्छन्तु भ॒द्राः । घृ॒तं दुहा॑ना वि॒श्वत॒: प्रपी॑ता यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः

అశ్వసంపన్నమై, గోసంపన్నమై, వీరసంపన్నమై—అటువంటి భద్రమైన ఉషస్సులు ఎల్లప్పుడూ మా మీద ఉదయించుగాక. ఘృతాన్ని దోహనము చేస్తూ, అన్ని దిక్కుల నుండీ పానమై స్వీకరింపబడుతూ, మీరు ఎల్లప్పుడూ స్వస్తి మరియు ఆశీర్వాదాలతో మమ్మల్ని కాపాడండి.

Mantra 41

पूष॒न् तव॑ व्र॒ते व॒यं न रि॑ष्येम॒ कदा॑ च॒न । स्तो॒तार॑स्त इ॒ह स्म॑सि

హే పూషన్, నీ వ్రతంలో (నియమంలో) మేము ఎప్పుడూ ఏ కాలంలోనూ హాని పొందకుండునుగాక; ఎందుకంటే ఇక్కడ మేము నీ స్తోతారులము.

Mantra 42

प॒थस्प॑थ॒: परि॑पतिं वच॒स्या कामे॑न कृ॒तो अ॒भ्या॒नड॒र्कम् । स नो॑ रासच्छु॒रुध॑श्च॒न्द्राग्रा॒ धियं॑ – धियᳪ सीषधाति॒ प्र पू॒षा

సర్వ మార్గాల రక్షకుడు, వాక్తో స్తుత్యుడు, కోరికచే నిర్మితుడు, స్తోత్రంతో ముందుకు సాగువాడు—అతడు ప్రకాశమయమైన, అగ్రగామి దానాలతో కూడిన వృద్ధిని మాకు ప్రసాదించుగాక. పూషన్ మా ధీ—ధీ—ని ముందుకు ప్రేరేపించుగాక.

Mantra 43

त्रीणि॑ प॒दा वि च॑क्रमे॒ विष्णु॑र्गो॒पा अदा॑भ्यः । अतो॒ धर्मा॑णि धा॒रय॑न्

అదాభ్య రక్షకుడు విష్ణువు మూడు అడుగులతో (త్రీణి పదా) విస్తరించాడు. ఆ కార్యం నుంచే అతడు ధర్మాలను/విధానాలను ధారయించి నిలుపుతాడు.

Mantra 44

तद्विप्रा॑सो विप॒न्यवो॑ जागृ॒वाᳪस॒: समि॑न्धते । विष्णो॒र्यत्प॑र॒मं प॒दम्

విష్ణువు యొక్క ఆ పరమ పదాన్ని—ప్రేరితులు, స్తుతి-ప్రియులు, జాగ్రత్తగా ఉన్న విప్రులు—తమ యజ్ఞకర్మ ద్వారా ప్రజ్వలింపజేసి (ప్రకటింపజేసి) చూపుతారు.

Mantra 45

घृ॒तव॑ती॒ भुव॑नानामभि॒श्रियो॒र्वी पृ॒थ्वी म॑धु॒दुघे॑ सु॒पेश॑सा । द्यावा॑पृथि॒वी वरु॑णस्य॒ धर्म॑णा॒ विष्क॑भिते अ॒जरे॒ भूरि॑रेतसा

ఘృతసమృద్ధమైన, భువనాల రెండు ప్రకాశమయ శ్రియులు—విశాలమైన పృథివి, మధు-దుఘా (తేనెవలె పాలు కరచేది), సుపేశసా (సుందరరూపిణి). ద్యావా-పృథివీ వరుణస్య ధర్మం (నియమం) చేత విడదీయబడి నిలుపబడినవి—అజర, బహురేతస్ (ప్రచుర జననశక్తి) గలవి.

Mantra 46

ये न॑: स॒पत्ना॒ अप॒ ते भ॑वन्त्विन्द्रा॒ग्निभ्या॒मव॑ बाधामहे॒ तान् । वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्या उ॑परि॒स्पृशं॑ मो॒ग्रं चेत्ता॑रमधिरा॒जम॑क्रन्

మా శత్రు-సపత్నులు మాకు దూరమగుదురు గాక; ఇంద్ర-అగ్నుల ద్వారా మేము వారిని దమనము చేస్తాము. వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు ఒక ఉగ్రమైన, పైకి వ్యాపించే కాపలాదారు—ఒక అధిరాజు—(అతనిని) నిర్మించారు; (అయినా) అతడు మా నుండి దూరంగా త్రోసివేయబడుగాక.

Mantra 47

आ ना॑सत्या त्रि॒भिरे॑काद॒शैरि॒ह दे॒वेभि॑र्यातं मधु॒पेय॑मश्विना । प्रायु॒स्तारि॑ष्टं॒ नी रपा॑ᳪसि मृक्षत॒ᳪ सेध॑तं॒ द्वेषो॒ भव॑तᳪ सचा॒भुवा॑

ఓ నాసత్యౌ! త్రి-ఏకాదశ (మూడుసార్లు పదకొండు) దేవులతో ఇక్కడికి రండి; ఓ అశ్వినౌ! మధుపేయం (మధుర సోమం) పానము చేయుటకు రండి. మాకు దీర్ఘాయుష్షును, అక్షతమైన నిరంతరతను ప్రసాదించండి; మలినాలను తుడిచివేయండి; ద్వేషాన్ని నివారించండి; మరియు మా తోడుగా సదా సహచరులై ఉండండి.

Mantra 48

ए॒ष व॒ स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः । एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॒ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम्

హే మరుతులారా, ఇది మీ స్తోత్రము; ఇది గౌరవింపబడిన, ప్రేరిత కవి యొక్క గీతవాక్యం. దీనిద్వారా మీరు మా దేహ-సత్త్వానికి సమీపంగా రండి; మీ సహాయంతో మేము ఈ సంకుచితమైన ఆపత్తు (వృజన)ను తెలుసుకొని దాటిపోవుదుము, మరియు వృద్ధాప్యము వరకు నిలిచే దానం/సంపదను పొందుదుము.

Mantra 49

स॒हस्तो॑माः स॒हच्छ॑न्दस आ॒वृत॑: स॒हप्र॑मा॒ ऋष॑यः स॒प्त दै॑व्याः । पूर्वे॑षां॒ पन्था॑मनु॒दृश्य॒ धीरा॑ अ॒न्वाले॑भिरे र॒थ्यो न र॒श्मीन्

స్తోత్రాలతో సంయుక్తమై, ఛందస్సులతో సంయుక్తమై, ఆవరించబడి యథామానంతో సమృద్ధమై ఉన్న ఆ ఏడు దైవ ఋషులు—ధీరులు—పూర్వుల మార్గాన్ని దర్శించి, రథికుడు రశ్ములను (లగ్గాలు) పట్టుకునే విధంగా, క్రమంగా దానిని పట్టుకున్నారు.

Mantra 50

आ॒यु॒ष्यं॒ वर्च॒स्य॒ᳪ रा॒यस्पोष॒मौद्भि॑दम् । इ॒दᳪ हिर॑ण्यं॒ वर्च॑स्व॒ज्जैत्रा॒यावि॑शतादु॒ माम्

ఆయుష్యదాయకం, తేజోదాయకం, ధనపోషణాన్ని వృద్ధి చేయునది, శక్తితో ఉద్భవించునది—ఈ పవిత్ర తేజస్సుతో కూడిన స్వర్ణం నాలో ప్రవేశించుగాక; విజయార్థం నాలో ప్రవేశించుగాక.

Mantra 51

न तद्रक्षा॑ᳪसि॒ न पि॑शा॒चास्त॑रन्ति दे॒वाना॒मोज॑: प्रथम॒जᳪ ह्ये॒तत् । यो बि॒भर्ति॑ दाक्षाय॒णᳪ हिर॑ण्य॒ᳪ स दे॒वेषु॑ कृणुते दी॒र्घमायु॒: स म॑नु॒ष्ये॒षु कृणुते दी॒र्घमायु॑:

రాక్షసులుగాని, పిశాచులుగాని—దేవుల ఆ ఓజస్సును అతిక్రమించలేరు; ఎందుకంటే ఇది నిజంగా దేవుల ప్రథమజ బలం. దాక్షాయణ హిరణ్యాన్ని (స్వర్ణాన్ని) ఎవడు ధరిస్తాడో, వాడు దేవులలో తనకు దీర్ఘాయుష్షును స్థాపించుకొనును; మనుష్యులలో కూడా తనకు దీర్ఘాయుష్షును స్థాపించుకొనును.

Mantra 52

यदाब॑ध्नन् दाक्षाय॒णा हिर॑ण्यᳪ श॒तानी॑काय सुमन॒स्यमा॑नाः । तन्म॒ आ ब॑ध्नामि श॒तशा॑रदा॒यायु॑ष्माञ्ज॒रद॑ष्टि॒र्यथास॑म्

దాక్షాయణులు సతానీకునికై సుమనస్సుతో స్వర్ణాన్ని బంధించినట్లు, అదే నేను నా మీద వంద శరదృతువుల వరకు బంధించుకుంటాను—నేను ఆయుష్మంతుడనై, నేను ఉన్నట్లుగానే వృద్ధాప్యాన్ని దర్శించునట్లు.

Mantra 53

उ॒त नोऽहि॑र्बु॒ध्न्य॒: शृणोत्व॒ज एक॑पात्पृथि॒वी स॑मु॒द्रः । विश्वे॑ दे॒वा ऋ॑ता॒वृधो॑ हुवा॒ना स्तु॒ता मन्त्रा॑: कविश॒स्ता अ॑वन्तु

అహి-బుధ్న్యుడు మమ్మల్ని వినుగాక; అజ-ఏకపాద్, భూమి మరియు సముద్రమూ (వినుగాక). ఋతాన్ని వర్ధింపజేసే సమస్త దేవతలు—ఆహ్వానింపబడి, ఋషులచే ప్రశంసింపబడిన, స్తుతింపబడిన మంత్రాలతో—మమ్మల్ని రక్షించి అభివృద్ధి పరచుగాక.

Mantra 54

इ॒मा गिर॑ आदि॒त्येभ्यो॑ घृ॒तस्नू॑: स॒नाद्राज॑भ्यो जु॒ह्वा॒ जुहोमि । शृ॒णोतु॑ मि॒त्रो अ॑र्य॒मा भगो॑ नस्तुविजा॒तो वरु॑णो॒ दक्षो॒ अᳪश॑:

ఘృతధారలతో నిండిన ఈ వాక్యాలను నేను జుహూ ద్వారా ఆదిత్యులకు—ప్రాచీన రాజులకు—ఆహుతిగా సమర్పిస్తున్నాను. మిత్రుడు వినుగాక; అర్యమా వినుగాక; మా కోసం భగుడు (వినుగాక); మహాజన్ముడు వరుణుడు, అలాగే దక్షుడు మరియు అంʼశుడూ (వినుగాక).

Mantra 55

स॒प्त ऋष॑य॒: प्रति॑हिता॒: शरी॑रे स॒प्त र॑क्षन्ति॒ सद॒मप्र॑मादम् । स॒प्ताप॒: स्वप॑तो लो॒कमी॑यु॒स्तत्र॑ जागृतो॒ अस्व॑प्नजौ सत्र॒सदौ॑ च दे॒वौ

ఏడు ఋషులు శరీరంలో ప్రతిష్ఠితులై ఉన్నారు; ఏడు (రక్షకులు) ఎల్లప్పుడూ అప్రమాదంగా దానిని కాపాడుతారు. ఏడు ఆపః (జలతత్త్వాలు) నిద్రలోకానికి వెళ్లాయి; అక్కడ రెండు దేవులు—అస్వప్నజౌ, సత్రంలో ఆసీనులు—జాగ్రత్తగా కాపలా కాస్తారు.

Mantra 56

उत्ति॑ष्ठ ब्रह्मणस्पते देव॒यन्त॑स्त्वेमहे । उप॒ प्र य॑न्तु म॒रुत॑: सु॒दान॑व॒ इन्द्र॑ प्रा॒शूर्भ॑वा॒ सचा॑

హే బ్రహ్మణస్పతే! లేచిరమ్ము; దేవులను కోరే మేము నిన్ను ప్రార్థిస్తున్నాము. సుదానవులైన మరుతులు ముందుకు వచ్చుగాక; హే ఇంద్రా, వారి సహచర్యంలో వేగవంతుడవై ఉండు.

Mantra 57

प्र नू॒नं ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्मन्त्रं॑ वदत्यु॒क्थ्य॒म् । यस्मि॒न्निन्द्रो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा दे॒वा ओका॑ᳪसि चक्रि॒रे

ఇప్పుడు నిజంగా బ్రహ్మణస్పతి ‘ఉక్థ్య’ మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తున్నాడు; అందులో ఇంద్రుడు, వరుణుడు, మిత్రుడు, అర్యమన్—ఈ దేవులు—తమ నివాసస్థానాలను ఏర్పరచుకున్నారు.

Mantra 58

ब्रह्म॑णस्पते॒ त्वम॒स्य य॒न्ता सू॒क्तस्य॑ बोधि॒ तन॑यं च जिन्व । विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ।।

హే బ్రహ్మణస్పతే! నీవే ఈ (యజ్ఞ) నియంత; సుక్తాన్ని (సు-ఉక్త స్తోత్రాన్ని) గమనించి, సంతానాన్ని పుష్టి చేయి. దేవులు అనుగ్రహించేది అంతా మంగళమే; మేము విధథే (ఆరాధనా సభలో) సువీరులై మహత్తర వాక్యాన్ని పలుకుదుము. ఈ సమస్త విశ్వమై ఉన్న విశ్వకర్మ, మా తండ్రి—హే అన్నపతే! మాకు అన్నాన్ని దయచేయి.