Mantra 57
Rishi: Bārhaspatya tradition.
Devata: Brahmaṇaspati (Br̥haspati); Indra; Varuṇa; Mitra; Aryaman (as indwelling gods).
Chandas: Gāyatrī/short tri-pāda style (liturgical).
Samhita Patha (Devanagari)
प्र नू॒नं ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्मन्त्रं॑ वदत्यु॒क्थ्य॒म् । यस्मि॒न्निन्द्रो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा दे॒वा ओका॑ᳪसि चक्रि॒रे
Transliteration
prá nū́naṃ brahmaṇaspátir mántraṃ vadaty ukthyàm | yásminn índro váruṇo mitró aryamā́ devā́ okā́ṃsi cakriré
Translation
ఇప్పుడు నిజంగా బ్రహ్మణస్పతి ‘ఉక్థ్య’ మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తున్నాడు; అందులో ఇంద్రుడు, వరుణుడు, మిత్రుడు, అర్యమన్—ఈ దేవులు—తమ నివాసస్థానాలను ఏర్పరచుకున్నారు.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । नूनम् । ब्रह्मणस्-पतिः । मन्त्रम् । वदति । उक्थ्यम् । यस्मिन् । इन्द्रः । वरुणः । मित्रः । अर्यमा । देवाः । ओकांसि । चक्रिरे
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र
नूनम्now, indeed
नूनम्:
—
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
ब्रह्मणस्पतिःBrahmaṇaspati (Lord of prayer)
ब्रह्मणस्पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक: ब्रह्मणस् + पति)
मन्त्रम्mantra, sacred formula
मन्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमन्त्र
वदतिspeaks, utters
वदति:
—
TypeVerb
Rootवद्
उक्थ्यम्praiseworthy; fit for recitation (uktha)
उक्थ्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउक्थ्य
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद्
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun
Rootवरुण
मित्रःMitra
मित्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootमित्र
अर्यमाAryaman
अर्यमा:
Kartā
TypeNoun
Rootअर्यमा
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव
ओकांसिdwellings, abodes
ओकांसि:
Karma
TypeNoun
Rootओकस्
चक्रिरेhave made, fashioned
चक्रिरे:
—
TypeVerb
Rootकृ
Entities Mentioned
B
Brahmaṇaspati (Bṛhaspati)I
IndraV
VaruṇaM
MitraA
AryamanRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes