Mantra 39

Rishi: Ṛgvedic provenance (Uṣas/Bhaga hymn-complex); transmitted in the Vājasaneyī school.

Devata: Uṣas and Bhaga (with Dadhikrāvan as simile/supporting deity).

Chandas: Tr̥ṣṭubh.

Samhita Patha (Devanagari)

सम॑ध्व॒रायो॒षसो॑ नमन्त दधि॒क्रावे॑व॒ शुच॑ये प॒दाय॑ । अ॒र्वा॒ची॒नं व॑सु॒विदं॒ भगं॑ नो॒ रथ॑मि॒वाश्वा॑ वा॒जिन॒ आ व॑हन्तु

Transliteration

sám adhvarā́yóṣaso namanta dadhikrā́veva śúcaye padā́ya | arvācīnáṁ vasuvídaṁ bhágaṁ no rátham ivā́śvā vājína ā́ vahantu

Translation

యజ్ఞార్థం ఉషస్సులు సమేతంగా నమస్కరిస్తాయి; దధిక్రావన్ ప్రకాశమయమైన పథానికి వెళ్లినట్లుగా. వసువిద్, ధనప్రదాత భగుడు మా వైపు అభిముఖంగా వచ్చునుగాక; అశ్వాలవలె, వేగవంతమైన వాజినులవలె, రథంలా ఆయనను సమీపానికి తీసికొని రాగాక.

Padapatha (Word Analysis)

सम् । अध्वराय । उषसः । नमन्त । दधिक्राः-इव । शुचये । पदाय । अर्वाचीनम् । वसु-विदम् । भगम् । नः । रथम्-इव । अश्वाः । वाजिनः । आ । वहन्तु

Word by Word

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग) / सम् (अव्यय)

• अध्वराय: for the sacrifice (adhvara)
• अध्वराय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• उषसः: the Dawns
• उषसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• नमन्त: bow, incline
• नमन्त: —
• Type: Verb
• Root: नम्

• दधिक्रावे: to Dadhikrāvan (a divine steed/deity)
• दधिक्रावे: Sampradāna
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: दधिक्रावन् (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• शुचये: to the pure one
• शुचये: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• पदाय: for (his) step/footing; to the place
• पदाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)

• अर्वाचीनम्: hitherward, coming towards us
• अर्वाचीनम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अर्वाचीन (प्रातिपदिक)

• वसुविदम्: wealth-finding, wealth-bestowing
• वसुविदम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: वसुविद् (प्रातिपदिक)

• भगम्: Bhaga (the god of fortune/share)
• भगम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• नः: of us, our
• नः: —
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• अश्वाः: horses
• अश्वाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• वाजिनः: swift/strong (prize-winning) ones
• वाजिनः: Kartā
• Type: Adjective (substantive)
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वहन्तु: may they carry/bring
• वहन्तु: —
• Type: Verb
• Root: वह्

Entities Mentioned

• Uṣas (Dawns)
• Bhaga
• Dadhikrāvan