
Sukta 8.24
Anuṣṭubh (probable; requires pada-length verification against a metrical index)
ఈ సూక్తం ఇంద్ర వజ్రధారికి ప్రేరిత వాక్కు (బ్రహ్మన్)ను “చేతనపరచి ముందుకు నడిపించండి” అని సమూహంగా పిలుపునిస్తుంది. అడ్డంకులను ఛేదించి విజయాన్ని ప్రసాదించే ధైర్యవంతుడైన, అత్యంత పురుషోత్తమ శక్తిగా ఇంద్రుని స్తుతిస్తుంది. ఇంద్రుని పరాక్రమాన్ని సోమపాన నిష్పీడనమూ హవిస్సర్పణముతో పదేపదే అనుసంధానిస్తూ, అధ్వర్యువును మరింత ఉల్లాసకరమైన పానాన్ని పోయమని ప్రేరేపిస్తుంది—అలా ఎల్లప్పుడూ వృద్ధిచెందే వీరుడు బలపడునట్లు. నేపథ్యంగా వల-ప్రతీకం నిలుస్తుంది: దాగిన ఆవరణాలు, రహస్య కర్మలు—వాటిని ఇంద్రుడు ఛేదించి ప్రకాశమయ “గోవులను” (సంపద, వెలుగు, అంతర్దృష్టి) విడుదల చేయగలడు.
Mantra 1
सखाय आ शिषामहि ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे । स्तुष ऊ षु वो नृतमाय धृष्णवे ॥
అంతఃయాత్ర సఖులారా, వజ్రధారి ఇంద్రునికై బ్రహ్మం (ప్రేరిత వాక్కు)ను మనం ప్రవహింపజేద్దాం. అవును, నిశ్చయంగా, మీకోసం నేను ఆయనను స్తుతిస్తాను—నృతముడైన, ధృష్ణువైన ఇంద్రుని, ధైర్యంతో జయించే శక్తిని।
Mantra 2
शवसा ह्यसि श्रुतो वृत्रहत्येन वृत्रहा । मघैर्मघोनो अति शूर दाशसि ॥
బలముచేతనే నీవు ప్రసిద్ధుడవు; వృత్రహత్యచేత నీవు వృత్రహా. హే శూరా, నీ దానాలతో నీవు దానశీలులను కూడా మించుతావు; అపరిమిత సమృద్ధులను నీవు పంచుతావు.
Mantra 3
स नः स्तवान आ भर रयिं चित्रश्रवस्तमम् । निरेके चिद्यो हरिवो वसुर्ददिः ॥
హే హరివో! మా స్తుతితో స్తుతింపబడినవాడా—మాకు రయి, చిత్రశ్రవస్తమం (అత్యంత ప్రకాశమయ ఖ్యాతిగల) సమృద్ధిని ఇక్కడికి తెమ్ము. నిరేక—అల్పతలోనూ నీవే సత్య వసు (ధనం) దాతవు.
Mantra 4
आ निरेकमुत प्रियमिन्द्र दर्षि जनानाम् । धृषता धृष्णो स्तवमान आ भर ॥
హే ఇంద్రా! మాకు నిరేకము (అల్పత నుండి విముక్తి) మరియు జనులకు ప్రియమైనదానిని—రెండింటినీ తెమ్ము. హే ధృష్ణో! ధృష్ట శక్తితో—మేము స్తవిస్తున్నందున—అదిని ఇక్కడ మా జీవితంలో నింపుము.
Mantra 5
न ते सव्यं न दक्षिणं हस्तं वरन्त आमुरः । न परिबाधो हरिवो गविष्टिषु ॥
హే హరివో! ఏ ఆముర (జడత్వం/మందత్వం) నీ ఎడమ గానీ కుడి గానీ చేతిని ఆపలేడు; గవిష్టి—ప్రకాశ రశ్ముల అన్వేషణలో—ఏ పరిబాధ (చుట్టుముట్టే ఒత్తిడి) నిన్ను బంధించలేడు.
Mantra 6
आ त्वा गोभिरिव व्रजं गीर्भिॠणोम्यद्रिवः । आ स्मा कामं जरितुरा मनः पृण ॥
హే అద్రివః (సోమాన్ని పిండే రాయి-ధారివి), గోవులతో వ్రజం (గోశాల) చుట్టబడినట్లే, నేను స్తోత్రగీతాలతో నిన్ను ఆవరించుచున్నాను. ఇప్పుడు గాయకుని (జరితృ) కోరికను నెరవేర్చుము; మా మనస్సును కూడా పరిపూర్ణతతో నింపుము.
Mantra 7
विश्वानि विश्वमनसो धिया नो वृत्रहन्तम । उग्र प्रणेतरधि षू वसो गहि ॥
హే పరమ వృత్రహంతా, విశ్వమనస్సు (సమగ్ర-చేతన) గల మా ధియా (ఆలోచన/బుద్ధి) ద్వారా మేము సమస్తాన్ని పొందదలచుకున్నాము. హే ఉగ్ర ప్రణేతర, హే వసో, ఇక్కడికి రమ్ము; మా సంపదలపై ఆసీనుడవై, వాటిని మాలో స్థిరపరచుము.
Mantra 8
वयं ते अस्य वृत्रहन्विद्याम शूर नव्यसः । वसोः स्पार्हस्य पुरुहूत राधसः ॥
హే వృత్రహన్, హే శూర, మేము—హే పురుహూత—నీ స్పార్హస్య వసోః (కాంక్షనీయ సంపద/సమృద్ధి) యొక్క నిత్య-నవీన రూపాలను తెలుసుకొని స్వాధీనం చేసుకోవాలని కోరుతున్నాము; నీ రాధస్ (అనుగ్రహ-సంపద) యొక్క పరిపూర్ణత మాకు లభించుగాక.
Mantra 9
इन्द्र यथा ह्यस्ति तेऽपरीतं नृतो शवः । अमृक्ता रातिः पुरुहूत दाशुषे ॥
హే ఇంద్రా! నీ నరబలం (శవః) నిజంగా అపరిమితం; అందువల్ల—హే పురుహూత—యజ్ఞంలో అర్పించే దాశుషుని పట్ల నీ రతి (దానం) కూడా నిరోధం లేనిది, అముక్తం.
Mantra 10
आ वृषस्व महामह महे नृतम राधसे । दृळ्हश्चिद्दृह्य मघवन्मघत्तये ॥
హే మహామహ, మహాదాతా! మహత్తరమైన, అత్యంత నరసమృద్ధమైన రాధస్కోసం నిన్ను నీవే పొంగిపొర్లేలా ప్రసరింపజేయి. హే మఘవన్! మఘత్తయ (సమృద్ధి-వృద్ధి) కొరకు, కఠినంగా స్థిరమైనదానినీ దృఢం చేసి, ఆధారంగా చేయి.
Mantra 12
नह्यङ्ग नृतो त्वदन्यं विन्दामि राधसे । राये द्युम्नाय शवसे च गिर्वणः ॥
నిజంగా, హే నృత (మానవ-గతి) యొక్క స్వామీ! రాధస్ కోసం నిన్ను తప్ప మరెవ్వరినీ నేను కనుగొనను—రాయ (అంతఃసంపద), ద్యుమ్న (దీప్త విజయము), మరియు శవస్ (ఆత్మబలం) కొరకు, హే గిర్వణః (స్తుతి-స్వీకర్త)।
Mantra 13
एन्दुमिन्द्राय सिञ्चत पिबाति सोम्यं मधु । प्र राधसा चोदयाते महित्वना ॥
ఇంద్రునికై ఇందు (సోమం) పోయండి; ఆయన సోమ్యమైన మధువును పానము చేస్తాడు. ఆ ప్రభావవంతమైన రాధస్ (సమృద్ధి) చేత, మహత్త్వం వల్ల, ఆయన ముందుకు ప్రేరేపింపబడతాడు.
Mantra 14
उपो हरीणां पतिं दक्षं पृञ्चन्तमब्रवम् । नूनं श्रुधि स्तुवतो अश्व्यस्य ॥
రెండు హరి (తామ్ర అశ్వ-శక్తులు)ల అధిపతికి సమీపంగా, దక్షుడు (సమర్థుడు) అభిషేకింపబడుతుండగా నేను పలికాను—“ఇప్పుడే నిజంగా, స్తుతించువాడు, అశ్వ్య (అంతరశ్వ వేగ-శక్తి) కోరువాడి స్తోత్రాన్ని విను.”
Mantra 15
नह्यङ्ग पुरा चन जज्ञे वीरतरस्त्वत् । नकी राया नैवथा न भन्दना ॥
నిజంగా, ప్రాచీన కాలం నుండీ, నీకంటే ఎక్కువ వీరుడు ఎవడూ జన్మించలేదు. రాయా (సంపద/పూర్ణత)లో నీకు సముడు ఎవడూ లేదు—ఏ విధంగానూ కాదు, ఏ భేదన-బలంతోనూ కాదు.
Mantra 16
एदु मध्वो मदिन्तरं सिञ्च वाध्वर्यो अन्धसः । एवा हि वीरः स्तवते सदावृधः ॥
ఓ అధ్వర్యు! పిండిన రసం (అంధస్) యొక్క మరింత మత్తెక్కించే మధురధారను పోయుము; ఎందుకంటే ఈ విధంగానే సదా వృద్ధిచెందే వీరుడు స్తుతింపబడతాడు.
Mantra 17
इन्द्र स्थातर्हरीणां नकिष्टे पूर्व्यस्तुतिम् । उदानंश शवसा न भन्दना ॥
ఓ ఇంద్రా! హరీల (యుగళాశ్వాల) స్థాపకుడా, నీ పూర్వపు స్తుతిని ఎవరూ పొందలేరు—కేవలం బలంతోనూ కాదు, హింసాత్మక భేదనతోనూ కాదు; నీ ఉదాత్త శౌర్యం సమస్త ప్రత్యర్థి దావాలకు అతీతం.
Mantra 18
तं वो वाजानां पतिमहूमहि श्रवस्यवः । अप्रायुभिर्यज्ञेभिर्वावृधेन्यम् ॥
ఓ శ్రవస్యవః (యశస్సు కోరే సాధకులారా)! వాజముల అధిపతియైన అతనిని (ఇంద్రుని) మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము; క్షయములేని యజ్ఞములతో వృద్ధిచేయదగిన, సదా వృద్ధిచెందే అతనిని మేము వృద్ధి పరచుదుము.
Mantra 20
अगोरुधाय गविषे द्युक्षाय दस्म्यं वचः । घृतात्स्वादीयो मधुनश्च वोचत ॥
అగోరుధ (అవరోధరహిత) అతనికై—గవిషే (ప్రకాశకిరణాల అన్వేషి) మరియు ద్యుక్షాయ (దీప్తి-వృద్ధి) కొరకు—అద్భుతకార్యసాధక వచనాన్ని పలుకు. ఘృతానికన్నా మధురమైనది, మధువుకన్నా రసవంతమైనది—అంతరారోహణను పోషించే వాక్యాన్ని ఉచ్చరించు.
Mantra 21
यस्यामितानि वीर्या न राधः पर्येतवे । ज्योतिर्न विश्वमभ्यस्ति दक्षिणा ॥
యస్య వీర్య (పరాక్రమ) అపరిమితం; యస్య రాధః (ఫలదాయక సమృద్ధి) ఎవరూ పరిధిలో బంధించలేరు. జ్యోతి సమస్తాన్ని వ్యాపించినట్లే, అతని దక్షిణా—సమగ్ర సత్త్వంపై, చుట్టూరా నిలిచి—ఋతానుగుణమైన సమావేషక ‘సద్ది-దానం’గా విరాజిల్లుతుంది.
Mantra 22
स्तुहीन्द्रं व्यश्ववदनूर्मिं वाजिनं यमम् । अर्यो गयं मंहमानं वि दाशुषे ॥
ఇంద్రుని స్తుతించు—వ్యశ్వవత్ (అశ్వబలసంపన్నుడు), అనూర్మి (అవరోధంతో కదలని), వాజిన్ (బల-సమృద్ధుడు), యమం (అవ్యవస్థను నియమించే సంయమకుడు). అతడు ఆర్య (ఉదాత్త) శక్తి; గయం (జీవబలం)ను విస్తరింపజేసి, దాశుషే (యజ్ఞ-దానం చేసేవానికి) దానిని విశాలంగా పంచి ఇస్తాడు.
Mantra 23
एवा नूनमुप स्तुहि वैयश्व दशमं नवम् । सुविद्वांसं चर्कृत्यं चरणीनाम् ॥
ఓ వైయశ్వా! ఇప్పుడుకూడా సమీపించి స్తుతితో స్థిరపరచు—ఎల్లప్పుడూ నూతనమైనదై యున్నా ‘దశమ-పూర్ణత’గా నిలిచినదాన్ని; సువిద్వాంసుని, చేయవలసిన కర్తవ్యకర్మను చేయువానిని, మరియు ‘చరణీ’ (చలించే శక్తులు) యొక్క మార్గదర్శిని।
Mantra 24
वेत्था हि निॠतीनां वज्रहस्त परिवृजम् । अहरहः शुन्ध्युः परिपदामिव ॥
ఎందుకంటే, ఓ వజ్రహస్తా! నీవు ‘నిౠతి’ (విఘటన/విలయ శక్తులు) యొక్క ‘పరివృజ్’—చుట్టుముట్టి తొలగింపును—తెలుసుకొనివున్నావు; దినదినమూ నీవు మార్గాలను శుద్ధి చేస్తావు, ముందుకు సాగువారికి ప్రమాదకరమైన బాటలను తొలగించువానివలె।
Mantra 25
तदिन्द्राव आ भर येना दंसिष्ठ कृत्वने । द्विता कुत्साय शिश्नथो नि चोदय ॥
ఓ ఇంద్రా! ‘కృత్వనే’ (సిద్ధి-కార్యము) నిమిత్తం నీవు అత్యంత సమర్థుడవగుటకు కారణమైన ఆ సహాయాన్ని మా వద్దకు తెమ్ము; దానితో నీవు మళ్లీ కుత్సుని బలపరచి, ప్రతికూల ఒత్తిడిని క్రిందికి తోసివేయుదువు।
Mantra 26
तमु त्वा नूनमीमहे नव्यं दंसिष्ठ सन्यसे । स त्वं नो विश्वा अभिमातीः सक्षणिः ॥
ఓ దంసిష్ఠ (అత్యంత సమర్థ) దేవా, ఇప్పుడే కూడా మేము నిన్నే—సదా నూతనుడవై—విజయసాధనకై కోరుతున్నాము. మా కొరకు అన్ని అభిమాతులను (దాడిచేసే శత్రుత్వాలను) సహించి, వాటిని అధిగమించి జయించగలవాడు నీవే.
Mantra 27
य ऋक्षादंहसो मुचद्यो वार्यात्सप्त सिन्धुषु । वधर्दासस्य तुविनृम्ण नीनमः ॥
ఎవడు ఋక్షా (కష్టం/దుఃఖం) వల్ల కలిగే అంహస్ (సంకట) పట్టు నుండి విడిపిస్తాడో, ఎవడు సప్త సింధువులలో ఆర్య-బలాన్ని కాపాడుతాడో; ఎవడు దాసుని వధించువాడో—ఓ తువినృమ్ణ (మహాపౌరుష-శక్తి గలవాడా), మేము నీకు నమస్కరిస్తూ మా ప్రయత్నాన్ని నీకే అర్పిస్తున్నాము.
Mantra 28
यथा वरो सुषाम्णे सनिभ्य आवहो रयिम् । व्यश्वेभ्यः सुभगे वाजिनीवति ॥
యథార్థంగా వరణం చేసేవాడిలా—ఓ సుభగే, ఓ వాజినీవతి—విజయసాధకులకు రయి (సమృద్ధి/పూర్ణత) ని తీసుకురా; విస్తారమైన అశ్వ-శక్తుల కొరకూ.
Mantra 29
आ नार्यस्य दक्षिणा व्यश्वाँ एतु सोमिनः । स्थूरं च राधः शतवत्सहस्रवत् ॥
ఆర్యుని (శ్రేష్ఠుని) దక్షిణా—విస్తృత శక్తులతో యుక్తమైనది—సోమినుల (సోమం పిండువారికి) వద్దకు రానివ్వు. అలాగే స్థిరమైన, దృఢమైన రాధస్ (సమృద్ధి/అనుగ్రహం) రానివ్వు—శతగుణం, సహస్రగుణం—పూర్ణతతో.
Mantra 30
यत्त्वा पृच्छादीजानः कुहया कुहयाकृते । एषो अपश्रितो वलो गोमतीमव तिष्ठति ॥
యజమాని నిన్ను ప్రశ్నించినప్పుడు—హే గూఢ కార్యాల అధిపతీ—గుప్త మార్గం ద్వారా, గుప్త నిర్మాణం ద్వారా; అప్పుడు ఈ వల (Vala) అపాశ్రితుడై, ఆశ్రయించబడినవాడిలా, క్రింద నిలిచి ఉంటుంది; గోమతీ (ప్రకాశమయ) ధేనువులను అడ్డుకుంటూ.
The hymn opens by rallying companions to set the brahman in motion for Indra Vajrin and to praise him as the daring, most manly hero.
It moves into ritual immediacy—Soma is pressed and poured; Indra is strengthened and celebrated as ever-increasing through the offering and the chant.
At peak intensity the rite calls for the more intoxicating sweetness of Soma, portraying praise-and-offering as the decisive empowerment of Indra’s victorious force.
It turns toward the mystery of concealment (Vala) and the sacrificer’s secret inquiry, ending with the image of hidden ‘cows’ held back—implying Indra’s role as the one who can release them.
brahmendrāya vajriṇe
sadāvṛdhaḥ
यत्त्वा पृच्छादीजानः कुहया कुहयाकृते । एषो अपश्रितो वलो गोमतीमव तिष्ठति ॥It is a Soma-ritual hymn that praises Indra as the thunderbolt-bearing hero and asks that the inspired Word and Soma offering strengthen him to grant victory and boons.
Because Soma is treated as Indra’s empowering drink; pouring the richer, more exhilarating draught symbolizes giving Indra greater force to overcome obstacles.
Vala is an enclosure that hides the ‘cows’ (wealth, light, insight). The hymn hints that Indra can break this concealment, releasing what is kept back—both outward prosperity and inner clarity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.