Sukta 102

Mantra 1

प्र ते रथं मिथूकृतमिन्द्रोऽवतु धृष्णुया । अस्मिन्नाजौ पुरुहूत श्रवाय्ये धनभक्षेषु नोऽव ॥

ఓ ఇంద్రా! నీ ధృష్ణు (అదమ్య) శక్తితో, జంట మార్గం కోసం నిర్మితమైన నీ రథాన్ని ముందుకు నడిపి కాపాడుము. ఓ పురుహూతా! ఈ ఆజ్ (పోటీ) లో, శ్రవస్సు (కీర్తి) నిచ్చే యుద్ధాలలోను ధన-విభాగాలలోను మమ్మల్ని రక్షించుము.

Mantra 2

उत्स्म वातो वहति वासोऽस्या अधिरथं यदजयत्सहस्रम् । रथीरभून्मुद्गलानी गविष्टौ भरे कृतं व्यचेदिन्द्रसेना ॥

అప్పుడు వాయువు పైకి లేచింది; ఆమె సహస్రం (వెయ్యి) గెలిచినప్పుడు, ఆమె వాసస్ (వస్త్రం) రథం మీదుగా ఎగిరిపోయింది. గవిష్టి (గో-అన్వేషణ) లో ముద్గలానీ సారథి అయింది; భరే (ఢీకొను/సంఘర్షం) లో ఇంద్రసేనా సాధించబడిన కార్యాన్ని స్పష్టంగా గ్రహించింది.

Mantra 3

अन्तर्यच्छ जिघांसतो वज्रमिन्द्राभिदासतः । दासस्य वा मघवन्नार्यस्य वा सनुतर्यवया वधम् ॥

ఓ మఘవన్ ఇంద్రా! హింసించదలచి దాడి చేసే వాడి వజ్రాన్ని లోపలే నియంత్రించుము. అది దాస (దస్యు) దైనా గాని ఆర్యునిదైనా గాని—ఆ ప్రహారాన్ని దూరం తొలగించుము; సనుతర్య (అవతలికి దాటదలచిన సాధకుడు) క్షేమంగా దాటిపోవునట్లు.

Mantra 4

उद्नो ह्रदमपिबज्जर्हृषाणः कूटं स्म तृंहदभिमातिमेति । प्र मुष्कभारः श्रव इच्छमानोऽजिरं बाहू अभरत्सिषासन् ॥

హర్షంతో ఉల్లసిస్తూ అతడు జలాల హ్రదాన్నే త్రాగెను; కూటశిఖరాన్ని నలిపి, ‘అభిమాతి’ అనే దమనకర వైరానికి ఎదురుగా సాగెను. బలభారాన్ని మోసి, యశస్సును కోరుతూ, విజయాభిలాషతో తన వేగవంతమైన బాహువులను ముందుకు చాపెను.

Mantra 5

न्यक्रन्दयन्नुपयन्त एनममेहयन्वृषभं मध्य आजेः । तेन सूभर्वं शतवत्सहस्रं गवां मुद्गलः प्रधने जिगाय ॥

వారు దగ్గరికి వచ్చి కేకలతో అతడిని తోలిరి; పోటీ మధ్యలో ఆ వృషభాన్ని తన పరాక్రమాన్ని వెలికితీయునట్లు ప్రేరేపిరి. ఆ బలంతోనే ముద్గలుడు ‘ప్రధన’—నిర్ణాయక యుద్ధం—లో సమృద్ధిగల లాభాన్ని గెలిచెను: వందలూ వేలలూ గోవులు.

Mantra 6

ककर्दवे वृषभो युक्त आसीदवावचीत्सारथिरस्य केशी । दुधेर्युक्तस्य द्रवतः सहानस ऋच्छन्ति ष्मा निष्पदो मुद्गलानीम् ॥

కఠిన మార్గంలో వృషభుడు యోకంలో జతచేయబడ్డాడు; అతని కేశి సారథి అతనిని పిలిచి ఉత్సాహపరిచెను. యుక్తమైనది పరుగెత్తుచున్నది; రథంతో కూడి, యోకబలపు వేగం చేత లాగబడుతూ, ‘నిష్పద’—పాదరహిత సహాయకులు—ముద్గలానీని చేరుదురు.

Mantra 7

उत प्रधिमुदहन्नस्य विद्वानुपायुनग्वंसगमत्र शिक्षन् । इन्द्र उदावत्पतिमघ्न्यानामरंहत पद्याभिः ककुद्मान् ॥

అతడు విద్వానుడై, దాని ప్రధి (చక్ర-పరిధి)ని కొట్టి పైకి లేపి, కదిలే భాగాన్ని ఉపయుజ్ (జూకం/నూగు)లో కట్టాడు—ఇక్కడే ఆ నైపుణ్యాన్ని నేర్చుకుంటూ. ఇంద్రుడు అఘ్న్యా (అవధ్య గోవులు) యొక్క పతిని పైకి ఎత్తి, పాదాలతో అతనిని వేగవంతుడిగా చేశాడు—ఉన్నత-శిఖరుడు, కకుద్మాన్ (కుబ్బు/శిఖరమున్న) శక్తి.

Mantra 8

शुनमष्ट्राव्यचरत्कपर्दी वरत्रायां दार्वानह्यमानः । नृम्णानि कृण्वन्बहवे जनाय गाः पस्पशानस्तविषीरधत्त ॥

సంతోషంగా కపర్దీ (జటాధారి/చూటి కలవాడు) ముందుకు సాగాడు; వరత్రా (పట్టా)తో దారు (కలప) దండం/అక్షానికి బిగించబడి. అనేక జనుల కోసం నృమ్ణ (వీరశక్తి)లను సృష్టిస్తూ, గాః (గోవులు/కిరణాలు)ను స్పర్శించి, తనలో తవిషీ (బలం)ను స్థాపించాడు.

Mantra 9

इमं तं पश्य वृषभस्य युञ्जं काष्ठाया मध्ये द्रुघणं शयानम् । येन जिगाय शतवत्सहस्रं गवां मुद्गलः पृतनाज्येषु ॥

ఇతనిని చూడు—వృషభస్య యుఞ్జ్ (జూకం కట్టువాడు)ను—కాష్ఠా (కలప) మధ్యలో ద్రుఘణ (కలప గద/దండం)లా పడి ఉన్నవాడిని. ఇతని ద్వారానే ముద్గలుడు పృతనాజ్యేషు (యుద్ధ-పోటీలలో) గవాం (గోవులు)ను వందలుగా, వేలలుగా గెలుచుకున్నాడు.

Mantra 10

आरे अघा को न्वित्था ददर्श यं युञ्जन्ति तम्वा स्थापयन्ति । नास्मै तृणं नोदकमा भरन्त्युत्तरो धुरो वहति प्रदेदिशत् ॥

అపశకునం దూరమగుగాక—దానిని ఇలా ఎవరు చూశారు? ఎవరిని వారు యోకంలో కట్టుతారో, అతనినే మళ్లీ నిలబెడతారు. అతనికి గడ్డి గానీ నీరు గానీ తేవరు; పై ధురం/దండమే భారాన్ని మోసి, ముందరి దిశను సూచిస్తుంది.

Mantra 11

परिवृक्तेव पतिविद्यमानट् पीप्याना कूचक्रेणेव सिञ्चन् । एषैष्या चिद्रथ्या जयेम सुमङ्गलं सिनवदस्तु सातम् ॥

తిరస్కరింపబడినదానిలా, తెలిసిన ప్రభువును వెదుకుతూ ఆమె కేక వేసింది; ఉప్పొంగి, చిన్న చక్రంలా, ఆమె చల్లింది. ఈ రథమార్గంలో పోయి రావడంలోనూ మేము జయించుదుముగాక; ప్రాప్తి మంగళమయమగుగాక—‘సిన’ వలె సమృద్ధినిచ్చే ఆ విజయం కలుగుగాక.

Mantra 12

त्वं विश्वस्य जगतश्चक्षुरिन्द्रासि चक्षुषः । वृषा यदाजिं वृषणा सिषाससि चोदयन्वध्रिणा युजा ॥

హే ఇంద్రా, నీవు సమస్త చలజగత్తుకు కన్ను—ద్రష్ట యొక్క దర్శనానికీ కన్ను. నీవు, బలవంతుడైన వృషభుడై, ఆ బలమైన యుగలంతో అజి (పోటీ)ని ప్రేరేపించి, యుక్త శక్తితో నడిపినప్పుడు, మా లోపల విజయగతిని మేల్కొలుపుతావు.