
Sukta 10.103
Indra
Trishtubh (probable for RV 10.103)
ఈ సూక్తం యుద్ధసమయంలో ఇంద్రుని ఆహ్వానించే మార్షల్ ప్రార్థన. శీఘ్రగామి, కనురెప్పలేని జాగ్రత్తగల, ఏకైక వీరచాంపియన్గా ఇంద్రుడు శత్రుసేనలను ఛేదించి, ఆర్య సమాజానికి అడ్డంకులతో మూసుకుపోయిన మార్గాలను తెరుస్తాడని స్తుతిస్తుంది. ఇంద్రుని నాయకత్వంలో యుద్ధవిజయం, స్వసేనకు రక్షణ, ముందుకు సాగి గెలిచేందుకు కావలసిన ధైర్యం మరియు ఐక్యతను ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश्चर्षणीनाम् । संक्रन्दनोऽनिमिष एकवीरः शतं सेना अजयत्साकमिन्द्रः ॥
వేగవంతుడు, స్వయంగా ప్రజ్వలించువాడు, భయంకర వృషభునివలె; ఘాతకులను కూడా ఘాతించువాడు, మనుష్యుల కర్మక్షేత్రాలను కదిలించువాడు—ఇంద్రుడు, ఏకవీరుడు, అనిమిష సంక్రందనుడు, ఒకేసారి వంద సేనలను జయించాడు.
Mantra 2
संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना । तदिन्द्रेण जयत तत्सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा ॥
సంక్రందనంతో, అనిమిష జాగరణంతో, జిష్ణు (విజయకర) శక్తితో, యుద్ధఘోషతో, దుశ్చ్యవన (అచల) ప్రేరణతో, ధృష్ణు (ధైర్య) పరాక్రమంతో—ఆ ఇంద్రునితోనే జయించండి; అందులోనే ఏకమవండి, ఓ యోధులారా, బాణధారి వృషభునితో.
Mantra 3
स इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर्वशी संस्रष्टा स युध इन्द्रो गणेन । संसृष्टजित्सोमपा बाहुशर्ध्युग्रधन्वा प्रतिहिताभिरस्ता ॥
అతడు బాణధారులతో, అతడు నిషంగులు (ఖడ్గధారులు)తో—అధిపతి, వ్యవస్థాపకుడు—అతడు ఇంద్రుడు, యుద్ధంలో గణంతో. సన్నిహిత సంగ్రామంలో విజేత, సోమపుడు, బాహుశర్ధి (భుజబలంతో దృఢుడు), ఉగ్రధన్వా (ప్రచండ ధనుస్సుదారి), సుక్ష్య లక్ష్యప్రహారాలున్న ధనుర్ధరుడు.
Mantra 4
बृहस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्राँ अपबाधमानः । प्रभञ्जन्त्सेनाः प्रमृणो युधा जयन्नस्माकमेध्यविता रथानाम् ॥
ఓ బృహస్పతే! నీ రథంతో చుట్టుముట్టి సాగుతూ, రక్షో-హన్గా శత్రు శక్తులను తొలగించుచూ పో. సేనలను ప్రబలంగా భంజించి, యుద్ధంలో నలిపి, విజయవంతుడవై—మా రథముల (గతుల/అగ్రగమనాల) వర్ధకుడవు, రక్షకుడవు కావు.
Mantra 5
बलविज्ञायः स्थविरः प्रवीरः सहस्वान्वाजी सहमान उग्रः । अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमा तिष्ठ गोवित् ॥
బలములను తెలిసినవాడా, దృఢుడవు స్థిరుడవు, వీరసంపన్నుడవు; పరాక్రమశాలి వాజీ, సహనశీలి, ఉగ్రుడు; వీర్యంలో అభివీరుడు, సత్త్వంలో అభిసత్త్వుడు, సహోజ—ఓ ఇంద్రా, జయరథంపై అధిరోహించు; గోవిత్ (కిరణాలు/ప్రకాశ-గోవుల అన్వేషకుడు) అవు.
Mantra 6
गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म प्रमृणन्तमोजसा । इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनु सं रभध्वम् ॥
గోత్రభిద్, గోవిత్, వజ్రబాహు—విజయవంతుడు, దాడిలో ఓజస్సుతో నలిపేవాడు; ఓ సజాత శక్తులారా, అతని వెంట నడవండి, అతని అనుసరణలో వీరులవండి; ఓ సఖులారా, ఇంద్రుణ్ని కలిసి దృఢంగా పట్టుకోండి.
Mantra 7
अभि गोत्राणि सहसा गाहमानोऽदयो वीरः शतमन्युरिन्द्रः । दुश्च्यवनः पृतनाषाळयुध्योऽस्माकं सेना अवतु प्र युत्सु ॥
బలంతో గోత్ర-ఆవరణాలలోకి చొచ్చుకుపోయే, కరుణలేని వీరుడు—శతమన్యు (కోప-వేగ) గల ఇంద్రుడు; కదల్చలేనివాడు, యుద్ధజయుడు, అజేయుడు—ముందుకు సాగే సంగ్రామాలలో మా సేనలను రక్షించుగాక.
Mantra 8
इन्द्र आसां नेता बृहस्पतिर्दक्षिणा यज्ञः पुर एतु सोमः । देवसेनानामभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्त्वग्रम् ॥
వారికి నాయకుడు ఇంద్రుడు కావుగాక; మార్గదర్శక శక్తి బృహస్పతి కావుగాక. దక్షిణా—యజ్ఞం—ముందుగా సాగుగాక; సోముడు ముందుకు కదలుగాక. ప్రత్యర్థులను ఛేదించే, జయించే దేవసేనల అగ్రభాగంలో మరుతులు నడవుగాక.
Mantra 9
इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानां मरुतां शर्ध उग्रम् । महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयतामुदस्थात् ॥
వృషభుడైన ఇంద్రుని, రాజైన వరుణుని, ఆదిత్యుల, మరుతుల—ఆ ఉగ్ర శర్ధ (సేనాసమూహం); మహామనస్కులై భువనాలను కదిలించే దేవుల—విజయఘోషం ఉద్భవించింది.
Mantra 10
उद्धर्षय मघवन्नायुधान्युत्सत्वनां मामकानां मनांसि । उद्वृत्रहन्वाजिनां वाजिनान्युद्रथानां जयतां यन्तु घोषाः ॥
హే మఘవన్ (ఇంద్రా), ఆయుధాలను ఉద్ధీపింపజేయి; నా యోధుల మనస్సులను కూడా ఉత్సాహపరచి లేపు. హే వృత్రహన్, బలవంతుల వాజ-సంపదను పైకి ఎత్తు; రథాలనూ ఎత్తి నిలుపు—విజయుల ఘోషలు ముందుకు సాగనివ్వు.
Mantra 11
अस्माकमिन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्वस्माकं या इषवस्ता जयन्तु । अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्त्वस्माँ उ देवा अवता हवेषु ॥
సంయుక్త సమరంలో, ఎత్తిన ధ్వజాల కింద, ఇంద్రుడు మనవాడై ఉండుగాక. మనవైపు నుండి విడిచిన బాణాలే విజయాన్ని పొందుగాక. మన వీరులు మరింత ఉత్తములు, అధికులు కావుగాక; మన హవేషుల్లో దేవతలు మనలను కాపాడుగాక.
Mantra 12
अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती गृहाणाङ्गान्यप्वे परेहि । अभि प्रेहि निर्दह हृत्सु शोकैरन्धेनामित्रास्तमसा सचन्ताम् ॥
ప్రతిలోభంతో వారి చిత్తాన్ని పట్టి మళ్లించే హే వేగవంతమైన శక్తీ, వారి అవయవాలను పట్టుకొని వారిని దాటి పో. వారిపై ముందుకు దూకు; వారి హృదయాల్లో శోకాలతో దహింపజేయి. అంధకారంతో అంధులైన శత్రు-బలాలు తమసుతో యుక్తమగుగాక—అమిత్ర శక్తులు రాత్రిలోకి వెనుదిరుగుగాక.
Mantra 13
प्रेता जयता नर इन्द्रो वः शर्म यच्छतु । उग्रा वः सन्तु बाहवोऽनाधृष्या यथासथ ॥
ముందుకు సాగండి, జయం పొందండి, ఓ నరులారా; ఇంద్రుడు మీకు రక్షితమైన విశాల శాంతి (శర్మ) ప్రసాదించుగాక. మీ బాహువులు ఉగ్రంగా, అజేయంగా ఉండుగాక; మీరు మీ నిజ ధైర్యంలో అచలంగా నిలిచేలా.
It is a call to move forward with courage and unity, invoking Indra to break obstacles, defeat opposing forces, and grant protective peace after victory.
Because the hymn portrays Indra as the force that enters and breaks ‘enclosures’ (blocked spaces/resources) and as the pṛtanāṣāṭ—one who wins battles and protects the host.
Yes. Traditionally it can be applied to any struggle requiring strength and obstacle-removal—such as overcoming fear, conflict, or major challenges—by focusing on Indra as inner resolve and victorious energy.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.