Sukta 102

Mantra 1

प्र ते रथं मिथूकृतमिन्द्रोऽवतु धृष्णुया । अस्मिन्नाजौ पुरुहूत श्रवाय्ये धनभक्षेषु नोऽव ॥

ହେ ପୁରୁହୂତ ଇନ୍ଦ୍ର! ଧୃଷ୍ଣୁ ଶକ୍ତିରେ ଯୁଗଳ ଦୌଡ଼ ପାଇଁ ଗଢ଼ା ତୁମ ରଥକୁ ଆଗକୁ ରକ୍ଷା କର। ଏହି ଆଜରେ, ଶ୍ରବସ୍ ଦେଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧମାନେ ଓ ଧନ-ଭାଗବଣ୍ଟାରେ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର।

Mantra 2

उत्स्म वातो वहति वासोऽस्या अधिरथं यदजयत्सहस्रम् । रथीरभून्मुद्गलानी गविष्टौ भरे कृतं व्यचेदिन्द्रसेना ॥

ପବନ ଉଠିଲା; ସେ ଯେତେବେଳେ ହଜାର ଜିତିଲା, ତାହାର ବସ୍ତ୍ର ରଥ ଉପରେ ବହିଗଲା। ଗବିଷ୍ଟି—ଗୋ-ସନ୍ଧାନରେ, ଗାଈ ଖୋଜାରେ—ମୁଦ୍ଗଲାନୀ ରଥୀ ହେଲା; ଭରେ ଇନ୍ଦ୍ରସେନା ସମ୍ପାଦିତ କୃତ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଚିହ୍ନିଲା।

Mantra 3

अन्तर्यच्छ जिघांसतो वज्रमिन्द्राभिदासतः । दासस्य वा मघवन्नार्यस्य वा सनुतर्यवया वधम् ॥

ହେ ମଘବନ ଇନ୍ଦ୍ର! ହିଂସା ପାଇଁ ଧାଇଆସୁଥିବାର ବଜ୍ରକୁ ତୁମେ ଭିତରେଇ ରୋକ; ଦାସରୁ ହେଉ କି ଆର୍ୟରୁ—ଯେ କୌଣସି ପ୍ରହାର ଉଠେ—ତାହାକୁ ଦୂରେ ହଂକାଇ ଦେ, ଯେପରି ଯବୟୁ (ଅନ୍ୱେଷକ) ପାର ହୋଇ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ।

Mantra 4

उद्नो ह्रदमपिबज्जर्हृषाणः कूटं स्म तृंहदभिमातिमेति । प्र मुष्कभारः श्रव इच्छमानोऽजिरं बाहू अभरत्सिषासन् ॥

ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ଜଳମାନଙ୍କ ହ୍ରଦକୁ ପାନ କଲା; ସେ କୂଟ (ଶିଖର/ଧାର)କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଦମନକାରୀ ବୈରତାର ବିରୋଧରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲା। ବଳର ଭାର ବହି, ଆତ୍ମକୀର୍ତ୍ତି ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ଜୟଲାଲସାରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ବାହୁମାନଙ୍କୁ ଆଗେ ଆଣିଲା।

Mantra 5

न्यक्रन्दयन्नुपयन्त एनममेहयन्वृषभं मध्य आजेः । तेन सूभर्वं शतवत्सहस्रं गवां मुद्गलः प्रधने जिगाय ॥

ନିକଟକୁ ଆସି ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କରି ତାକୁ ଆଗେ ହଂକାଇଲେ; ଆଜେ (ପ୍ରତିଯୋଗିତା)ର ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ବୃଷଭକୁ ନିଜ ବଳ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ। ସେଇ ଶକ୍ତିରେ ମୁଦ୍ଗଳ ପ୍ରଧନ (ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଯୁଦ୍ଧ)ରେ ସମୃଦ୍ଧ ଲାଭ—ଶତଶଃ ସହସ୍ରଶଃ ଗୋଧନ—ଜିତିଲା।

Mantra 6

ककर्दवे वृषभो युक्त आसीदवावचीत्सारथिरस्य केशी । दुधेर्युक्तस्य द्रवतः सहानस ऋच्छन्ति ष्मा निष्पदो मुद्गलानीम् ॥

କକର୍ଦବ (କଠିନ ପଥ)ରେ ବୃଷଭ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା; ତାହାର କେଶୀ (ଦୀର୍ଘକେଶ) ସାରଥି ତାକୁ ହାକ ଦେଲା। ଯୁକ୍ତ ଜନ୍ତୁ ଦୌଡ଼ୁଥିବାବେଳେ, ରଥ ସହିତ, ନିଷ୍ପଦ (ପାଦହୀନ ସହାୟକ) ମୁଦ୍ଗଳାନୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି—ଯୁକ୍ତଶକ୍ତିର ବେଗରେ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ।

Mantra 7

उत प्रधिमुदहन्नस्य विद्वानुपायुनग्वंसगमत्र शिक्षन् । इन्द्र उदावत्पतिमघ्न्यानामरंहत पद्याभिः ककुद्मान् ॥

ଏବଂ ବିଦ୍ୱାନ ହୋଇ ସେ ଚକ୍ରର ପ୍ରଧି (କିନାରା)କୁ ଆଘାତ କଲା ଓ ଚଳନଶୀଳ ଅଂଶକୁ ଯୋଗାଇଲା—ଏଠି ହିଁ କୌଶଳ ଶିଖୁଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ଅଘ୍ନ୍ୟା (ଅହିଂସ୍ୟ) ଗାଈମାନଙ୍କର ପତିକୁ ଉପରେ ଉଠାଇଲେ ଓ ପଦଚାଳନାରେ ତାକୁ ବେଗବାନ କଲେ—ଉଚ୍ଚ-ଶିଖରୀ ପରାକ୍ରମୀ।

Mantra 8

शुनमष्ट्राव्यचरत्कपर्दी वरत्रायां दार्वानह्यमानः । नृम्णानि कृण्वन्बहवे जनाय गाः पस्पशानस्तविषीरधत्त ॥

ସୁଖରେ କପର୍ଦୀ (ଜଟାଧାରୀ/ବେଣୀଧାରୀ) ଆଗେଇଲା, ବରତ୍ରା (ପଟ୍ଟା) ଦ୍ୱାରା କାଠର ଦଣ୍ଡ (ଶାଫ୍ଟ) ସହ ବାନ୍ଧା ହୋଇ। ଅନେକ ଜନ ପାଇଁ ନୃମ୍ଣ (ବୀର-ପରାକ୍ରମ) ସୃଷ୍ଟି କରି, ଗାଈମାନଙ୍କୁ (କିରଣମାନଙ୍କୁ) ସ୍ପର୍ଶ କରି, ସେ ନିଜ ଭିତରେ ତବୀଷୀ (ବଳ) ସ୍ଥାପନ କଲା।

Mantra 9

इमं तं पश्य वृषभस्य युञ्जं काष्ठाया मध्ये द्रुघणं शयानम् । येन जिगाय शतवत्सहस्रं गवां मुद्गलः पृतनाज्येषु ॥

ଏହାକୁ ଦେଖ—ବୃଷଭର ଯୋକ୍ତା (ଯୋଗାଇବାଳା)କୁ—କାଷ୍ଠର ମଧ୍ୟରେ କାଠର ଗଦା ପରି ପଡ଼ିଥିବାକୁ। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଦ୍ଗଳ ପୃତନାଜ୍ୟେଷୁ (ଯୁଦ୍ଧ-ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ) ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଶତ-ଶତ ଓ ସହସ୍ର-ସହସ୍ର ଜିତିଥିଲା।

Mantra 10

आरे अघा को न्वित्था ददर्श यं युञ्जन्ति तम्वा स्थापयन्ति । नास्मै तृणं नोदकमा भरन्त्युत्तरो धुरो वहति प्रदेदिशत् ॥

ଆରେ, ଅଘା (ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ) ଦୂରେ ହେଉ—ଏପରି ତାହାକୁ କିଏ କେବେ ଦେଖିଛି? ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଯୋକରେ ଯୋଡ଼ନ୍ତି, ସେହିକୁ ହିଁ ପୁଣି ଉଠାଇ ଦାଉ କରନ୍ତି। ତାହା ପାଇଁ ନ ତୃଣ ଆଣନ୍ତି, ନ ଜଳ; ଉପର ଧୁର/ଦଣ୍ଡ ଭାର ବହେ ଏବଂ ଆଗକୁ ପଥ ଦେଖାଏ।

Mantra 11

परिवृक्तेव पतिविद्यमानट् पीप्याना कूचक्रेणेव सिञ्चन् । एषैष्या चिद्रथ्या जयेम सुमङ्गलं सिनवदस्तु सातम् ॥

ପରିବୃକ୍ତା ପରି, ପରିଚିତ ପତିକୁ ଖୋଜି ସେ ଆର୍ତ୍ତନାଦ କଲା; ଫୁଲିଉଠି, ଛୋଟ ଚକ୍ରରେ ସିଞ୍ଚନ କରିବା ପରି ସେ ସିଞ୍ଚିଲା। ଏହି ରଥ୍ୟାର ଯାତାୟାତରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଜୟ ପାଉ; ସିଦ୍ଧି ସୁମଙ୍ଗଳ ହେଉ—‘ସିନା’ ପରି ପ୍ରଚୁରତାଦାୟିନୀ ଜୟ ହେଉ।

Mantra 12

त्वं विश्वस्य जगतश्चक्षुरिन्द्रासि चक्षुषः । वृषा यदाजिं वृषणा सिषाससि चोदयन्वध्रिणा युजा ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଚକ୍ଷୁ—ଦ୍ରଷ୍ଟାର ଦର୍ଶନର ମଧ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ବଳବାନ ବୃଷଭ ହୋଇ, ବଳବାନ ଯୁଗଳ ସହ ଅଜିକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛ, ଯୁକ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ହାଙ୍କି, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୟୀ ଗତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କର।