Prakarana 25

Verse 490 (चौपाई)

सानुज सखा समेत मगन मन। बिसरे हरष सोक सुख दुख गन।। पाहि नाथ कहि पाहि गोसाई। भूतल परे लकुट की नाई।। बचन सपेम लखन पहिचाने। करत प्रनामु भरत जियँ जाने।। बंधु सनेह सरस एहि ओरा। उत साहिब सेवा बस जोरा।। मिलि न जाइ नहिं गुदरत बनई। सुकबि लखन मन की गति भनई।। रहे राखि सेवा पर भारू। चढ़ी चंग जनु खैंच खेलारू।। कहत सप्रेम नाइ महि माथा। भरत प्रनाम करत रघुनाथा।। उठे रामु सुनि पेम अधीरा। कहुँ पट कहुँ निषंग धनु तीरा।।

సోదరులతో మరియు మిత్రులతో కలిసి, అతని హృదయము ఆనందముతో నిండెను; సుఖదుఃఖముల గణన మరచిపోయెను. "నన్ను కాపాడు ప్రభూ, నన్ను కాపాడు స్వామీ!" అని అరచెను, కూలిపోయిన చెట్టులా భూమిపై పడెను. లక్ష్మణుడు ఆ ప్రేమతో నిండిన మాటలను గుర్తించెను; భరతుని హృదయము తెలుసుకొని నమస్కరించెను. సోదర ప్రేమ ఈ వైపు సుకుమాలముగా ఉండెను; అక్కడ స్వామి సేవలో మునిగిపోయెను. అది కలవలేదు, వర్ణించలేనిది; జ్ఞాని అయిన కవి లక్ష్మణుడు తన మనస్సు స్థితిని చెప్పెను. అతడు సేవపై తన భారము ఉంచెను; లాగడము మరియు ఆడుకొనుట ఆట ప్రారంభమైనట్లుగా. ప్రేమతో తల భూమికి వంచి మాట్లాడెను; భరతుడు రఘునాథునికి నమస్కరించెను. ప్రేమతో నిండిన మాటలు విని రాముడు లేచెను; ఎక్కడో వస్త్రము, ఎక్కడో అంబుల పొది, విల్లు, బాణములు.

Verse 491 (दोहा/सोरठा)

बरबस लिए उठाइ उर लाए कृपानिधान। भरत राम की मिलनि लखि बिसरे सबहि अपान।।240।।

అనాయాసముగా అతనిని ఎత్తి కరుణా నిధియైన తన హృదయమునకు హత్తుకొనెను. భరతుని మరియు రాముని సమాగమము చూచి, స్వార్థ భావన మరచిపోయెను.

Verse 492 (चौपाई)

मिलनि प्रीति किमि जाइ बखानी। कबिकुल अगम करम मन बानी।। परम पेम पूरन दोउ भाई। मन बुधि चित अहमिति बिसराई।। कहहु सुपेम प्रगट को करई। केहि छाया कबि मति अनुसरई।। कबिहि अरथ आखर बलु साँचा। अनुहरि ताल गतिहि नटु नाचा।। अगम सनेह भरत रघुबर को। जहँ न जाइ मनु बिधि हरि हर को।। सो मैं कुमति कहौं केहि भाँती। बाज सुराग कि गाँडर ताँती।। मिलनि बिलोकि भरत रघुबर की। सुरगन सभय धकधकी धरकी।। समुझाए सुरगुरु जड़ जागे। बरषि प्रसून प्रसंसन लागे।।

వారి సమాగమము మరియు ప్రేమను ఎలా వర్ణించగలము? అది ఉత్తమ కవులకు అందనిది, మనస్సు మరియు వాక్కుకు అందనిది. ఇద్దరు సోదరులు పరమ ప్రేమతో నిండిరి; మనస్సు, బుద్ధి, చిత్తములలో "నాది" "నీది" అనే భావన మరచిపోయిరి. అటువంటి పరిపూర్ణ ప్రేమను ఎవరు వ్యక్తపరచగలరు? కవి మనస్సు ఏ ఛాయను అనుసరించుచున్నది? కవికి కేవలము పదములు మరియు అర్థము మాత్రమే బలము; డోలు వాయించే నర్తకుడు తాళము మరియు చలనమును అనుసరించినట్లుగా. రఘువంశ ప్రభువుపై భరతుని ప్రేమ అందనిది, అచట బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుల మనస్సులు కూడా చేరలేవు. అయితే నేను మందబుద్ధితో దానిని ఎలా వర్ణించగలను? గుర్రము వాసనను అనుసరించినట్లు, లేదా నేత దారమును అనుసరించినట్లు. భరతుని మరియు రఘువంశ ప్రభువు సమాగమము చూచి, దేవతలు భయము మరియు కంపతో నిండిరి. దేవగురువు వారిని మూఢత్వము నుండి మేల్కొల్పెను; వారు పుష్పములు కురిపించి కీర్తనలు ప్రారంభించిరి.

Verse 493 (दोहा/सोरठा)

मिलि सपेम रिपुसूदनहि केवटु भेंटेउ राम। भूरि भायँ भेंटे भरत लछिमन करत प्रनाम।।241।।

శత్రునాశకుని ప్రేమతో కలిసి, ఆ కేవటుడు రామునికి నమస్కరించెను. గొప్ప ఆనందంతో అతడు భరతునికి నమస్కరించెను, లక్ష్మణుడు ప్రణామం చేసెను.

Verse 494 (चौपाई)

भेंटेउ लखन ललकि लघु भाई। बहुरि निषादु लीन्ह उर लाई।। पुनि मुनिगन दुहुँ भाइन्ह बंदे। अभिमत आसिष पाइ अनंदे।। सानुज भरत उमगि अनुरागा। धरि सिर सिय पद पदुम परागा।। पुनि पुनि करत प्रनाम उठाए। सिर कर कमल परसि बैठाए।। सीयँ असीस दीन्हि मन माहीं। मगन सनेहँ देह सुधि नाहीं।। सब बिधि सानुकूल लखि सीता। भे निसोच उर अपडर बीता।। कोउ किछु कहइ न कोउ किछु पूँछा। प्रेम भरा मन निज गति छूँछा।। तेहि अवसर केवटु धीरजु धरि। जोरि पानि बिनवत प्रनामु करि।।

అతడు లక్ష్మణునికి నమస్కరించెను, తన తమ్ముని ఆలింగనం చేసుకొనెను; మరలా నిషాదుడు అతనిని హృదయానికి చేర్చుకొనెను. అప్పుడు మునులు ఇద్దరు సోదరులకు నమస్కరించిరి; వారు కోరిన ఆశీర్వాదాలు పొంది ఆనందించిరి. భరతుడు తన సోదరులతో ప్రేమతో నిండిపోయెను; సీత పద్మపాదాల రేణువులను తన శిరస్సున ధరించెను. మరలా మరలా నమస్కరించి లేచెను; తన శిరస్సును చేతులను పద్మాలకు తాకి కూర్చునెను. సీత తన హృదయం నుండి ఆశీర్వాదములను ఇచ్చెను; ప్రేమతో నిండి, ఆమెకు శరీర స్పృహ లేకుండెను. అన్ని విషయాలు అనుకూలంగా ఉన్నాయని చూసి, సీత చింతారహితయైనది; ఆమె హృదయం నుండి భయమంతా పోయింది. ఎవరూ ఏమీ చెప్పలేదు, ఎవరూ ఏమీ అడగలేదు; ప్రేమతో నిండిన హృదయం ఇతర ఆలోచనల నుండి విముక్తమైనది. ఆ క్షణంలో కేవటుడు ధైర్యం సంపాదించి, అంజలి ఘటించి ప్రార్థించెను, నమస్కరించెను.

Verse 495 (दोहा/सोरठा)

नाथ साथ मुनिनाथ के मातु सकल पुर लोग। सेवक सेनप सचिव सब आए बिकल बियोग।।242।।

ప్రభూ, మునినాథునితో, తల్లితో, పట్టణ ప్రజలందరితో; సేవకులు, సైన్యాధ్యక్షులు, మంత్రులు అందరూ వచ్చిరి, వియోగంతో వ్యాకులురై.

Verse 496 (चौपाई)

सीलसिंधु सुनि गुर आगवनू। सिय समीप राखे रिपुदवनू।। चले सबेग रामु तेहि काला। धीर धरम धुर दीनदयाला।। गुरहि देखि सानुज अनुरागे। दंड प्रनाम करन प्रभु लागे।। मुनिबर धाइ लिए उर लाई। प्रेम उमगि भेंटे दोउ भाई।। प्रेम पुलकि केवट कहि नामू। कीन्ह दूरि तें दंड प्रनामू।। रामसखा रिषि बरबस भेंटा। जनु महि लुठत सनेह समेटा।। रघुपति भगति सुमंगल मूला। नभ सराहि सुर बरिसहिं फूला।। एहि सम निपट नीच कोउ नाहीं। बड़ बसिष्ठ सम को जग माहीं।।

గురువు రాగా తెలిసి, గుణసింధువు, శత్రునాశకుడు, సీతను తన సమీపంలో ఉంచెను. ఆ సమయంలో రాముడు బయలుదేరెను, ధీరుడు, ధర్మంలో స్థిరుడు, దీనులకు ఆశ్రయము, దయాళువు. గురువును చూసి, తన సోదరునితో ప్రేమతో నిండెను; ప్రభువు దండ ప్రణామం చేయసాగెను. మునిశ్రేష్ఠుడు వేగంగా వచ్చి వారిని హృదయానికి చేర్చుకొనెను; ఇద్దరు సోదరులు ప్రేమతో ఉద్వేగితులై కలిసిరి. ప్రేమతో పులకించి, కేవటుడు తన పేరు చెప్పి దూరం నుండి దండ ప్రణామం చేసెను. రామ మిత్రుడైన ఋషి అతనిని కలిసెను, భూమిపై చిందరవడలుతున్న ప్రేమను సేకరించినట్లుగా. దేవతలు ఆకాశంలో స్తుతించి పూలవాన కురిపించిరి; రఘుపతి భక్తి అన్ని మంగళాలకు మూలం. ఇంత నిస్సహాయుడు మరొకడు లేడు; ఈ ప్రపంచంలో గొప్ప వశిష్ఠునికి సమానుడు ఎవడును లేడు.

Verse 497 (दोहा/सोरठा)

जेहि लखि लखनहु तें अधिक मिले मुदित मुनिराउ। सो सीतापति भजन को प्रगट प्रताप प्रभाउ।।243।।

ఎవనిని చూచి మునిరాజు లక్ష్మణుని కంటే ఎక్కువ ఆనందించెనో, అతడు సీతాపతి, ఆయన భక్తిలో ఆయన ప్రతాపము ప్రభావము ప్రకటించుచున్నవి.

Verse 498 (चौपाई)

आरत लोग राम सबु जाना। करुनाकर सुजान भगवाना।। जो जेहि भायँ रहा अभिलाषी। तेहि तेहि कै तसि तसि रुख राखी।। सानुज मिलि पल महु सब काहू। कीन्ह दूरि दुखु दारुन दाहू।। यह बड़ि बातँ राम कै नाहीं। जिमि घट कोटि एक रबि छाहीं।। मिलि केवटिहि उमगि अनुरागा। पुरजन सकल सराहहिं भागा।। देखीं राम दुखित महतारीं। जनु सुबेलि अवलीं हिम मारीं।। प्रथम राम भेंटी कैकेई। सरल सुभायँ भगति मति भेई।। पग परि कीन्ह प्रबोधु बहोरी। काल करम बिधि सिर धरि खोरी।।

సమస్త వ్యాకుల ప్రజలు రాముని కరుణామూర్తిగా, జ్ఞానియైన భగవంతునిగా తెలిసికొనిరి. ఎవరు ఏ కోరికతో ఉన్నారో, వారి వారి కోరికలకు అనుగుణంగా వారి వారికి మొహం చూపెను. తన సోదరునితో క్షణం పాటు ప్రతి ఒక్కరిని కలసి, వారి భయంకరమైన దాహక దుఃఖాన్ని దూరం చేసెను. రాముని విషయంలో ఇది చిన్న విషయం కాదు; ఒకే సూర్యుడు కోట్ల కుండలను వెలిగించినట్లు. కేవటుని ప్రేమతో కలిసి, పట్టణ ప్రజలందరూ తమ భాగ్యాన్ని స్తుతించిరి. రాముడు తన తల్లులను దుఃఖంలో చూసెను, సుకుమాల లతలు మంచుతో నలిగిపోయినట్లుగా. ముందుగా రాముడు కైకేయిని కలిసెను; ఆమె సరళ స్వభావంతో భక్తిమతి అయినది. ఆమె పాదాలపై పడి మరలా ఓదార్చెను; కాల కర్మ విధిని తన శిరస్సున ధరించెను.

Verse 499 (दोहा/सोरठा)

भेटीं रघुबर मातु सब करि प्रबोधु परितोषु।। अंब ईस आधीन जगु काहु न देइअ दोषु।।244।।

రఘువరుడు తన తల్లులందరిని కలసి, వారికి ఓదార్పు సంతృప్తి కలిగించెను. తల్లీ, ఈ ప్రపంచం ఈశ్వరునికి లోబడి ఉంది; ఎవరినీ నిందింపరాదు.

Verse 500 (चौपाई)

गुरतिय पद बंदे दुहु भाई। सहित बिप्रतिय जे सँग आई।। गंग गौरि सम सब सनमानीं।।देहिं असीस मुदित मृदु बानी।। गहि पद लगे सुमित्रा अंका। जनु भेटीं संपति अति रंका।। पुनि जननि चरननि दोउ भ्राता। परे पेम ब्याकुल सब गाता।। अति अनुराग अंब उर लाए। नयन सनेह सलिल अन्हवाए।। तेहि अवसर कर हरष बिषादू। किमि कबि कहै मूक जिमि स्वादू।। मिलि जननहि सानुज रघुराऊ। गुर सन कहेउ कि धारिअ पाऊ।। पुरजन पाइ मुनीस नियोगू। जल थल तकि तकि उतरेउ लोगू।।

ఇద్దరు సోదరులు తమ గురుపత్ని పాదాలకు నమస్కరించిరి, వారితో వచ్చిన బ్రాహ్మణ స్త్రీలందరూ గంగా గౌరుల వలె గౌరవించబడిరి; వారు ఆనందంతో మృదువుగా ఆశీర్వాదములను ఇచ్చిరి. సుమిత్ర లక్ష్మణ శత్రుఘ్నులను తన ఒడిలోనికి తీసుకొనెను, ఆమె పరమ దరిద్రురాలైనా గొప్ప సంపదను కలిసినట్లుగా. అప్పుడు ఇద్దరు సోదరులు తమ తల్లి పాదాలపై పడిరి; వారి సర్వాంగాలు ప్రేమతో వ్యాకులమైనవి. వారి తల్లి వారిని హృదయానికి చేర్చుకొనెను; ఆమె నేత్రాలు ప్రేమాశ్రువులతో కారినవి. ఆ క్షణంలో ఆనందం దుఃఖం కలిసినవి; కవి ఎలా వర్ణించగలడు? మూకుడు రుచిని అనుభవించినట్లుగా. తమ తల్లిని కలిసి, రఘురాజు గురువుతో పాదచారి అగుదామని చెప్పెను. మునిశ్రేష్ఠుని ఆజ్ఞతో, పట్టణ ప్రజలు జలాన్ని భూమిని చూస్తూ నదీ తీరానికి దిగిరి.

Verse 501 (दोहा/सोरठा)

महिसुर मंत्री मातु गुर गने लोग लिए साथ।। पावन आश्रम गवनु किय भरत लखन रघुनाथ।।245।।

రాజు మంత్రులు, తల్లి, గురువు, ప్రజలతో సహా, భరత లక్ష్మణ రఘునాథులు పవిత్ర ఆశ్రమానికి బయలుదేరిరి.

Verse 502 (चौपाई)

सीय आइ मुनिबर पग लागी। उचित असीस लही मन मागी।। गुरपतिनिहि मुनितियन्ह समेता। मिली पेमु कहि जाइ न जेता।। बंदि बंदि पग सिय सबही के। आसिरबचन लहे प्रिय जी के।। सासु सकल जब सीयँ निहारीं। मूदे नयन सहमि सुकुमारीं।। परीं बधिक बस मनहुँ मरालीं। काह कीन्ह करतार कुचालीं।। तिन्ह सिय निरखि निपट दुखु पावा। सो सबु सहिअ जो दैउ सहावा।। जनकसुता तब उर धरि धीरा। नील नलिन लोयन भरि नीरा।। मिली सकल सासुन्ह सिय जाई। तेहि अवसर करुना महि छाई।।

సీత వచ్చి మునిశ్రేష్ఠుని పాదాలకు చేరెను, తన మనసు కోరిన ఉచిత ఆశీర్వాదాలను పొందెను. గురుపత్నిని, ఇతర ముని స్త్రీలను కలిసెను; వారి ప్రేమ చెప్పలేనంత గొప్పది. సీత అందరి పాదాలకు మరలా మరలా నమస్కరించెను, తన ప్రియ ప్రభువు ఆశీర్వాద వాక్యాలను పొందెను. అన్ని అత్తలు సీతను చూచినప్పుడు, సుకుమారులైన వారు భయంతో కళ్ళు మూసినారు. వారు వేటగాడి వశమైన హంసల వలె ఉన్నారు; కర్త కుచాలి అయినప్పటికీ ఏమి చేయగలడు? వారిని చూసి సీత పరమ దుఃఖం పొందెను; అయినా సహించగలిగేది సహించెను. జనక పుత్రిక హృదయంలో ధైర్యం ధరించెను, నీల కమల నేత్రాలను నీరుతో నింపెను. సీత అన్ని అత్తలను కలిసెను; ఆ క్షణంలో భూమిపై కరుణ వ్యాపించెను.

Verse 503 (दोहा/सोरठा)

लागि लागि पग सबनि सिय भेंटति अति अनुराग।। हृदयँ असीसहिं पेम बस रहिअहु भरी सोहाग।।246।।

మళ్ళీ మళ్ళీ సీత అందరి పాదాలకు నమస్కరించింది, వారందరినీ ఎంతో ప్రేమతో కలుసుకుంది; ఆమె హృదయంలో, వారి ఆశీర్వాదాల శక్తి వల్లను, తన స్వంత భక్తి వల్లను, ఆమె భార్యా సౌభాగ్యంతో నిండి ఉండింది.

Verse 504 (चौपाई)

बिकल सनेहँ सीय सब रानीं। बैठन सबहि कहेउ गुर ग्यानीं।। कहि जग गति मायिक मुनिनाथा। कहे कछुक परमारथ गाथा।। नृप कर सुरपुर गवनु सुनावा। सुनि रघुनाथ दुसह दुखु पावा।। मरन हेतु निज नेहु बिचारी। भे अति बिकल धीर धुर धारी।। कुलिस कठोर सुनत कटु बानी। बिलपत लखन सीय सब रानी।। सोक बिकल अति सकल समाजू। मानहुँ राजु अकाजेउ आजू।। मुनिबर बहुरि राम समुझाए। सहित समाज सुसरित नहाए।। ब्रतु निरंबु तेहि दिन प्रभु कीन्हा। मुनिहु कहें जलु काहुँ न लीन्हा।।

ప్రేమతో అధిగమించబడి, సీత మరియు అన్ని రాణులు కూర్చున్నారు; జ్ఞాని అయిన గురువు వారందరితో మాట్లాడారు. ముని ప్రభువు ప్రపంచ మార్గాలను, అవి మాయాత్మకమైనవని, చెప్పారు మరియు పరమ సత్యం గురించి కొంచెం వివరించారు. అతను రాజు దేవతల నగరానికి ప్రయాణం గురించి చెప్పారు; దాని విని, రఘునాథుడు సహించలేని దుఃఖాన్ని పొందాడు. తన స్వంత ప్రేమ తన తండ్రి మరణానికి కారణమైందని భావించి, ధనుస్సు ధరించిన స్థిరమైన వ్యక్తి కూడా పూర్తిగా కుప్పకూలాడు. ఆ కఠిన మాటలు, వజ్రం వంటి కఠినమైనవి, విని, లక్ష్మణుడు, సీత మరియు అన్ని రాణులు విలపించారు. మొత్తం సభ దుఃఖంతో కలిగి ఉంది; అదే రోజున రాజు అకాల మరణం పొందినట్లు అనిపించింది. ముని మళ్ళీ రాముడిని ఓదార్చారు, మరియు మొత్తం సమాజం కన్నీళ్ళతో స్నానం చేసింది. ఆ రోజు ప్రభువు పూర్తి ఉపవాసం పాటించారు; ముని మాట విని, అతను నీళ్ళు కూడా తాగలేదు.

Verse 505 (दोहा/सोरठा)

भोरु भएँ रघुनंदनहि जो मुनि आयसु दीन्ह।। श्रद्धा भगति समेत प्रभु सो सबु सादरु कीन्ह।।247।।

ఉదయం అయినప్పుడు, ముని రఘునందనుడికి అనుమతి ఇచ్చారు; మరియు ప్రభువు, శ్రద్ధ మరియు భక్తితో, అన్నీ గౌరవంగా నిర్వహించారు.

Verse 506 (चौपाई)

करि पितु क्रिया बेद जसि बरनी। भे पुनीत पातक तम तरनी।। जासु नाम पावक अघ तूला। सुमिरत सकल सुमंगल मूला।। सुद्ध सो भयउ साधु संमत अस। तीरथ आवाहन सुरसरि जस।। सुद्ध भएँ दुइ बासर बीते। बोले गुर सन राम पिरीते।। नाथ लोग सब निपट दुखारी। कंद मूल फल अंबु अहारी।। सानुज भरतु सचिव सब माता। देखि मोहि पल जिमि जुग जाता।। सब समेत पुर धारिअ पाऊ। आपु इहाँ अमरावति राऊ।। बहुत कहेउँ सब कियउँ ढिठाई। उचित होइ तस करिअ गोसाँई।।

అతను వేదాలు సూచించినట్లుగా తన తండ్రి అంత్యక్రియలు నిర్వహించాడు; అతను శుద్ధి పొందాడు, పాపం యొక్క చీకటిని తొలగించేవాడు, సంసార సాగరాన్ని దాటించేవాడు. ఎవరి నామం పాప కుప్పలను కాల్చే అగ్ని, మరియు ఎవరి స్మరణ అన్ని శుభాల మూలం. అతను శుద్ధుడయ్యాడు, మునులు అంగీకరించినట్లు, పవిత్ర నది సురసర ఆహ్వానం వంటిది. రెండు రోజులు పవిత్రతలో గడిచిన తరువాత, రాముడు, తన గురువు ప్రియుడు, తన గురువుతో మాట్లాడాడు. "ప్రభూ, అందరూ ప్రజలు పూర్తిగా దుఃఖంలో ఉన్నారు, వేర్లు, పండ్లు, నీళ్ళతో జీవిస్తున్నారు. భరతుడు తన సోదరులతో, అన్ని మంత్రులు, మరియు అన్ని తల్లులు, నన్ను చూసి, ప్రతి క్షణాన్ని యుగంగా లెక్కిస్తున్నారు. అందరు పట్టణ ప్రజలను తిరిగి పంపండి; రాజు తానే ఇక్కడ తన స్వంత అమరావతిలో ఉన్నట్లు ఉండనివ్వండి." అతను చాలా చెప్పాడు, మరియు అన్నీ స్థిరత్వంతో చేశాడు; ఏది సరైనదో, ప్రభూ, మీరు అది చేయాలి.

Verse 507 (दोहा/सोरठा)

धर्म सेतु करुनायतन कस न कहहु अस राम। लोग दुखित दिन दुइ दरस देखि लहहुँ बिश्राम।।248।।

ధర్మ సేతువు మరియు కరుణా నివాసమైన ఓ రామా, నీవు ఇలా ఎందుకు చెప్పవు? ప్రజలు దుఃఖంలో ఉన్నారు; రెండు రోజులు నీ దర్శనం చూసి, వారు విశ్రాంతి పొందుతారు.

Verse 508 (चौपाई)

राम बचन सुनि सभय समाजू। जनु जलनिधि महुँ बिकल जहाजू।। सुनि गुर गिरा सुमंगल मूला। भयउ मनहुँ मारुत अनुकुला।। पावन पयँ तिहुँ काल नहाहीं। जो बिलोकि अंघ ओघ नसाहीं।। मंगलमूरति लोचन भरि भरि। निरखहिं हरषि दंडवत करि करि।। राम सैल बन देखन जाहीं। जहँ सुख सकल सकल दुख नाहीं।। झरना झरिहिं सुधासम बारी। त्रिबिध तापहर त्रिबिध बयारी।। बिटप बेलि तृन अगनित जाती। फल प्रसून पल्लव बहु भाँती।। सुंदर सिला सुखद तरु छाहीं। जाइ बरनि बन छबि केहि पाहीं।।

రాముడి మాటలు విని, సభ భయంతో నిండింది, సముద్రంలో కదిలే ఓడ వంటిది. గురువు మాట విని, అది అన్ని శుభాల మూలం, వారి మనస్సులు అనుకూల గాలి వంటివిగా మారాయి. వారు మూడు సమయాలలో పవిత్ర జలాలలో స్నానం చేస్తారు, అవి ఒక చూపులో పాపాల ప్రవాహాన్ని నాశనం చేస్తాయి. శుభప్రదమైన రూపం, కళ్ళు నిండి ఉండి, ఆనందంతో చూస్తూ, మళ్ళీ మళ్ళీ నమస్కరిస్తూ. వారు రాముడి పర్వతం మరియు అడవి చూడటానికి వెళ్తారు, అక్కడ అన్ని సుఖాలు ఉన్నాయి మరియు దుఃఖం లేదు. ఫౌంటెన్లు అమృతం వంటి ప్రవాహాలను కురిపిస్తాయి, మూడు రకాల బాధలను తొలగిస్తాయి, మూడు రకాల గాలులు. చెట్లు, తీగలు, మరియు గడ్డి అనేక రకాలు, పండ్లు, పూలు, మరియు ఆకులతో. అందమైన రాళ్ళు మరియు చెట్లు ఆహ్లాదకరమైన నీడ ఇస్తాయి; ఆ అడవి అందాన్ని ఎలా వర్ణించగలం?

Verse 509 (दोहा/सोरठा)

सरनि सरोरुह जल बिहग कूजत गुंजत भृंग। बैर बिगत बिहरत बिपिन मृग बिहंग बहुरंग।।249।।

సరస్సులు వాటి కమలాలతో, నీరు, పక్షులు పాడుతూ, తేనెటీగలు మొలకలిస్తూ. శత్రుత్వం లేకుండా, అనేక రంగుల జింకలు మరియు పక్షులు అడవిలో సంచరిస్తాయి.