Sarga 6

Verse 1

गते पुरोहिते रामः स्नातो नियतमानसः ।सह पत्न्या विशालाक्ष्या नारायणमुपागमत् ॥१॥

పురోహితుడు వెళ్లిన తరువాత, స్నానం చేసి నియతమనస్సుతో ఉన్న రాముడు, విశాలాక్షి భార్య సీతతో కలిసి భగవాన్ నారాయణుని సమీపించాడు।

Verse 2

प्रगृह्य शिरसा पात्रीं हविषो विधिवत्तदा ।महते दैवतायाज्यं जुहाव ज्वलितेऽनले ॥२॥

అప్పుడు ఆయన విధివిధానముల ప్రకారం హవిష్యపాత్రను శిరస్సుపై ధరించి, జ్వలితమైన పవిత్ర అగ్నిలో మహాదేవత (విష్ణు)కు ఘృతాహుతిని సమర్పించాడు।

Verses 3-4

शेषं च हविषस्तस्य प्राश्याशास्यात्मनः प्रियम् ।ध्यायन्नारायणं देवं स्वास्तीर्णे कुशसंस्तरे ॥३॥वाग्यत स्सह वैदेह्या भूत्वा नियतमानसः ।श्रीमत्यायतने विष्णो श्शिश्ये नरवरात्मजः ॥४॥

తన శుభం కోసం హవిస్సు అవశేషాన్ని స్వీకరించి, నియంత్రిత మనస్సుతో భగవాన్ నారాయణుని ధ్యానిస్తూ, నరవరాత్మజుడు వైదేహితో కలిసి విష్ణువు శుభ ఆలయంలో కుశగడ్డి పరచిన మంచం మీద మౌనవ్రతం పాటిస్తూ పడుకున్నాడు.

Verse 5

एकयामावशिष्टायां रात्र्यां प्रतिविबुद्ध्य सः ।अलङ्कारविधिं कृत्स्नं कारयामास वेश्मनः ॥५॥

రాత్రికి ఒక యామం మాత్రమే మిగిలినప్పుడు ఆయన మేల్కొని, తన నివాసమందిరానికి సంబంధించిన సమస్త అలంకార ఏర్పాట్లను చేయించాడు।

Verse 6

तत्र श्रृण्वन्सुखा वाच स्सूतमागधवन्दिनाम् ।पूर्वां सध्यामुपासीनो जजाप यतमानसः ॥६॥

అక్కడ సూతులు, మాగధులు, వందులు పలికే మధుర వాక్యాలను వింటూ, ఆయన ప్రాతఃసంధ్యోపాసన చేసి, నియతమనస్సుతో జపం చేశాడు।

Verse 7

तुष्टाव प्रणतश्चैव शिरसा मधुसूदनम् ।विमलक्षौमसंवीतो वाचयामास स द्विजान् ॥७॥

ఆయన శిరస్సు వంచి మధుసూదనుని స్తుతించాడు; నిర్మలమైన క్షౌమవస్త్రాలు ధరించి, ద్విజులతో శుద్ధిమంత్రాల పఠనం చేయించాడు।

Verse 8

तेषां पुण्याहघोषोऽथ गम्भीरमधुरस्तदा ।अयोध्यां पूरयामास तूर्यघोषानुनादितः ॥८॥

అప్పుడు ‘పుణ్యాహ’ అనే వారి గంభీరమధుర ఘోష, తూర్యవాద్యాల నినాదంతో ప్రతిధ్వనిస్తూ, అయోధ్యను అంతటా నింపివేసింది।

Verse 9

कृतोपवासं तु तदा वैदेह्या सह राघवम् ।अयोध्यानिलयश्श्रुत्वा सर्वः प्रमुदितो जनः ॥९॥

ఆ సమయంలో వైదేహితో కూడ రాఘవుడు ఉపవాసం ఆచరించాడని విని, అయోధ్యలో నివసించే సమస్త ప్రజలు పరమానందంతో హర్షించారు।

Verse 10

ततः पौरजनस्सर्वश्श्रुत्वा रामाभिषेचनम् ।प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा चक्रे शोभयितुं पुरीम् ॥१०॥

ఆ తరువాత రాముని అభిషేక వార్త విని, రాత్రి ఉదయంగా మారుతున్నదాన్ని చూసి, సమస్త పౌరులు నగరాన్ని అలంకరించుటకు పూనుకున్నారు।

Verses 11-13

सिताभ्रशिखराभेषु देवतायतनेषु च ।चतुष्पथेषु रथ्यासु चैत्येष्वट्टालकेषु च ॥११॥नानापण्यसमृद्धेषु वणिजामापणेषु च ।कुटुम्बिनां समृद्धेषु श्रीमत्सु भवनेषु च ॥१२॥सभासु चैव सर्वासु वृक्षेष्वालक्षितेषु च ।ध्वजा स्समुच्छ्रिताश्चित्राः पताकाश्चाभवंस्तदा ॥१३॥

శుభ్రమేఘాలతో కూడిన శిఖరాల వంటి దేవాలయాలపై, చతుష్పథాలలో, రథ్యలపై, చైత్యాలపై, అట్టాలకాలపై, వివిధ వస్తువులతో నిండిన వణిక్ ఆపణాలపై, కుటుంబుల సమృద్ధిమంతమైన శ్రీమంత భవనాలపై, సభలలో మరియు దూరం నుండి కనిపించే వృక్షాలపై చిత్రవిచిత్రమైన ధ్వజాలు మరియు పతాకాలు ఎగురబెట్టబడ్డాయి.

Verse 14

नटनर्तकसङ्घानां गायकानां च गायताम् ।मनः कर्णसुखा वाच श्शुशृवुश्च ततस्ततः ॥१४॥

నట-నర్తక సమూహాలదియు, పాడుచున్న గాయకులదియు అయిన మనస్సుకు, చెవులకు సుఖమిచ్చే మధుర వాణి అక్కడక్కడ వినబడుచుండెను।

Verse 15

रामाभिषेकयुक्ताश्च कथाश्चक्रुर्मिथो जनाः ।रामाभिषेके सम्प्राप्ते चत्वरेषु गृहेषु च ॥१५॥

రామాభిషేకము సమీపించగా ప్రజలు చౌరస్తాలలోను, గృహాలలోను పరస్పరం సంభాషణలు చేసుకుంటూ రామాభిషేక విషయమే చర్చించుచుండిరి।

Verse 16

बाला अपि क्रीडमाना गृहद्वारेषु सङ्घशः ।रामाभिषवसंयुक्ताश्चक्रुरेवं मिथः कथाः ॥१६॥

ఇళ్ల ద్వారాల వద్ద గుంపులుగా ఆడుకొనుచున్న బాలులుకూడా రామాభిషేకానికి సంబంధించిన ఇలాంటి మాటలను పరస్పరం చెప్పుకొనుచుండిరి।

Verse 17

कृतपुष्पोपहारश्च धूपगन्धाधिवासितः ।राजमार्गः कृतः श्रीमान्पौरै रामाभिषेचने ॥१७॥

రామాభిషేకార్థం పౌరులు రాజమార్గాన్ని శోభాయమానంగా చేశారు—పుష్పోపహారాలు చల్లి, ధూపసువాసనతో మార్గమంతా పరిమళింపజేశారు।

Verse 18

प्रकाशकरणार्थं च निशागमनशङ्कया ।दीपवृक्षां स्तथा चक्रुरनु रथ्यासु सर्वशः ॥१८॥

రాత్రి వచ్చేస్తుందనే శంకతో వెలుగుకోసం వారు వీధులన్నింటిలోనూ అన్ని చోట్ల ‘దీపవృక్షాలు’ ఏర్పాటు చేశారు।

Verses 19-20

अलङ्कारं पुरस्यैवं कृत्वा तत्पुरवासिनः ।आकाङ्क्षमाणा रामस्य यौवराज्याभिषेचनम् ॥१९॥समेत्य सङ्घशस्सर्वे चत्वरेषु सभासु च ।कथयन्तो मिथस्तत्र प्रशशंसुर्जनाधिपम् ॥२०॥

ఇతి అయోధ్య నివాసులు నగరాన్ని అలంకరించి, రాముని యువరాజ పట్టాభిషేకానికి ఉత్సుకతతో ఎదురుచూశారు. చత్వరాలలోను, సభా మందిరాలలోను సమూహాలుగా చేరి, పరస్పరం చర్చిస్తూ, జనాధిపతి దశరథుని స్తుతించారు.

Verse 21

अहो महात्मा राजाऽयमिक्ष्वाकुकुलनन्दनः ।ज्ञात्वा यो वृद्धमात्मानं रामं राज्येऽभिषेक्ष्यति ॥२१॥

అహో! ఈ మహాత్ముడైన రాజు—ఇక్ష్వాకుకులానందుడు—తనను వృద్ధుడని తెలిసికొని రాముని రాజ్యాభిషేకం చేయించును।

Verse 22

सर्वेप्यनुगृहीता स्मो यन्नो रामो महीपतिः ।चिराय भविता गोप्ता दृष्टलोकपरावरः ॥२२॥

మనమందరం అనుగ్రహింపబడినవారమే; లోకంలోని పరాపర స్థితులను తెలిసిన రాముడు మనకు మహీపతిగా దీర్ఘకాలం రక్షకుడగును।

Verse 23

अनुद्धतमनाः विद्वान्धर्मात्मा भ्रातृवत्सलः ।यथा च भ्रातृषु स्निग्धस्तथाऽस्मास्वपि राघवः ॥२३॥

రాఘవుడు అహంకారరహితమనస్సు గలవాడు, విద్వాంసుడు, ధర్మాత్ముడు, భ్రాతృవత్సలుడు; అన్నదమ్ములపై ఎంత స్నేహమో, అంతే మనపై కూడా స్నేహం కలవాడు।

Verse 24

चिरं जीवतु धर्मात्मा राजा दशरथोऽनघः ।यत्प्रसादोनभिषिक्तं तु रामं द्रक्ष्यामहे वयम् ॥२४॥

ధర్మాత్ముడైన నిర్దోష రాజు దశరథుడు చిరంజీవిగా ఉండుగాక; ఆయన కృపవలన మేము రాముని అభిషిక్తుడిగా దర్శించుదుము।

Verse 25

एवंविधं कथयतां पौराणां शुश्रुवु स्तदा ।दिग्भ्योपि श्रुतवृत्तान्ताः प्राप्ता जानपदा जनाः ॥२५॥

పౌరులు ఈ విధంగా చెప్పుకొనుచుండగా, వార్త విని అన్ని దిక్కుల నుండీ జనపద ప్రజలు కూడా అప్పుడు వచ్చి చేరి వినసాగిరి।

Verse 26

ते तु दिग्भ्यः पुरीं प्राप्ता द्रष्टुं रामाभिषेचनम् ।रामस्य पूरयामासुः पुरीं जानपदा जनाः ॥२६॥

కానీ రామాభిషేకాన్ని దర్శించేందుకు జనపద ప్రజలు అన్ని దిక్కుల నుండీ నగరానికి వచ్చి, రాముని పురిని నిండుగా నింపేశారు।

Verse 27

जनौघैस्तैर्विसर्पद्भिः शुश्रुवे तत्र निस्वनः ।पर्वसूदीर्णवेगस्य सागरस्येव निस्वनः ॥२७॥

అలా విస్తరిస్తూ కదులుతున్న జనసమూహాల వల్ల అక్కడ వినిపించిన కోలాహలం, పర్వకాలంలో వేగం పెరిగి ఉప్పొంగే సముద్ర గర్జన వలె ఉండింది।

Verse 28

ततस्तदिन्द्रक्षयसन्निभं पुरं दिदृक्षुभिर्जानपदैरुपागतैः ।समन्तत स्सस्वनमाकुलं बभौ समुद्रयादोभिरिवार्णवोदकम् ॥२८॥

అప్పుడు ఇంద్రనివాసంలాంటి ఆ నగరం, దర్శనాభిలాషతో వచ్చిన జనపద ప్రజలతో అన్ని వైపులా నినాదంతో కిక్కిరిసిపోయింది; సముద్రజలం సముద్రజీవులతో నిండినట్లుగా అది శోభించింది।