Sarga 6

Verse 1

गते पुरोहिते रामः स्नातो नियतमानसः ।सह पत्न्या विशालाक्ष्या नारायणमुपागमत् ॥१॥

পুৰোহিত গুচি যোৱাৰ পিছত, ৰাম স্নান কৰি মন সংযত কৰি, বিশাল-নয়না পত্নী সীতাৰ সৈতে শ্ৰী নাৰায়ণৰ সন্নিধিলৈ গ’ল।

Verse 2

प्रगृह्य शिरसा पात्रीं हविषो विधिवत्तदा ।महते दैवतायाज्यं जुहाव ज्वलितेऽनले ॥२॥

তেতিয়া বিধিমতে হৱিষ্যৰ পাত্ৰ শিৰত ধৰি, জ্বলি থকা পবিত্ৰ অগ্নিত মহাদেৱতা (বিষ্ণু)লৈ ঘৃতাহুতি অৰ্পণ কৰিলে।

Verses 3-4

शेषं च हविषस्तस्य प्राश्याशास्यात्मनः प्रियम् ।ध्यायन्नारायणं देवं स्वास्तीर्णे कुशसंस्तरे ॥३॥वाग्यत स्सह वैदेह्या भूत्वा नियतमानसः ।श्रीमत्यायतने विष्णो श्शिश्ये नरवरात्मजः ॥४॥

হবিষৰ অৱশিষ্ট ভোগ কৰি নিজৰ কল্যাণৰ বাবে মন সংযত কৰি ভগৱান নাৰায়ণৰ ধ্যান কৰি, নৰশ্ৰেষ্ঠৰ পুত্ৰই বৈদেহীৰ সৈতে বিষ্ণুৰ মন্দিৰত কুশঘাঁহৰ বিছনাত মৌন ব্ৰত পালন কৰি শয়ন কৰিলে।

Verse 5

एकयामावशिष्टायां रात्र्यां प्रतिविबुद्ध्य सः ।अलङ्कारविधिं कृत्स्नं कारयामास वेश्मनः ॥५॥

ৰাতিৰ কেৱল এটা যাম অৱশিষ্ট থাকোঁতেই সি জাগি উঠিল আৰু নিজৰ নিবাসত সম্পূৰ্ণ অলংকাৰ-সজ্জাৰ ব্যৱস্থা কৰালে।

Verse 6

तत्र श्रृण्वन्सुखा वाच स्सूतमागधवन्दिनाम् ।पूर्वां सध्यामुपासीनो जजाप यतमानसः ॥६॥

তাত সূত, মাগধ আৰু বন্দীসকলৰ সুমধুৰ বাক্য শুনি, সি প্ৰাতঃসন্ধ্যা-উপাসনা কৰিলে আৰু নিয়ত মনৰে জপ কৰিলে।

Verse 7

तुष्टाव प्रणतश्चैव शिरसा मधुसूदनम् ।विमलक्षौमसंवीतो वाचयामास स द्विजान् ॥७॥

শিৰ নত কৰি সি মধুসূদনক স্তৱন কৰিলে; বিমল ক্ষৌমবস্ত্ৰ পৰিধান কৰি, সি দ্বিজসকলক শুদ্ধিকৰ মন্ত্ৰ পাঠ কৰালে।

Verse 8

तेषां पुण्याहघोषोऽथ गम्भीरमधुरस्तदा ।अयोध्यां पूरयामास तूर्यघोषानुनादितः ॥८॥

তেতিয়া তেওঁলোকৰ “পুণ্যাহ! পুণ্যাহ!” বুলি গম্ভীৰ-মধুৰ ধ্বনি—বাদ্যৰ নাদে প্ৰতিধ্বনিত হৈ—অযোধ্যা নগৰখন সৰ্বত্ৰ ভৰাই তুলিলে।

Verse 9

कृतोपवासं तु तदा वैदेह्या सह राघवम् ।अयोध्यानिलयश्श्रुत्वा सर्वः प्रमुदितो जनः ॥९॥

সেই সময়ত বৈদেহীৰ সৈতে ৰাঘৱে উপবাস-ব্ৰত গ্ৰহণ কৰিছে বুলি শুনি, অযোধ্যাত বাস কৰা সকলো লোক আনন্দিত হ’ল।

Verse 10

ततः पौरजनस्सर्वश्श्रुत्वा रामाभिषेचनम् ।प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा चक्रे शोभयितुं पुरीम् ॥१०॥

তাৰ পিছত ৰামৰ অভিষেকৰ সংবাদ শুনি সকলো পুৰবাসীয়ে, ৰাতি প্ৰভাত হোৱা দেখিয়েই, নগৰখন শোভিত কৰিবলৈ লাগিল।

Verses 11-13

सिताभ्रशिखराभेषु देवतायतनेषु च ।चतुष्पथेषु रथ्यासु चैत्येष्वट्टालकेषु च ॥११॥नानापण्यसमृद्धेषु वणिजामापणेषु च ।कुटुम्बिनां समृद्धेषु श्रीमत्सु भवनेषु च ॥१२॥सभासु चैव सर्वासु वृक्षेष्वालक्षितेषु च ।ध्वजा स्समुच्छ्रिताश्चित्राः पताकाश्चाभवंस्तदा ॥१३॥

বগা ডাৱৰেৰে আবৃত শিখৰৰ দৰে দেৱালয়ত, চাৰিপথত, ৰাস্তাত, বৃক্ষত, ব্যৱসায়ীসকলৰ দোকানত, গৃহস্থসকলৰ সমৃদ্ধ গৃহত, সভাত আৰু দূৰৰ পৰা দেখা গছত বিভিন্ন ৰঙৰ ধ্বজা আৰু পতাকা উত্তোলন কৰা হল।

Verse 14

नटनर्तकसङ्घानां गायकानां च गायताम् ।मनः कर्णसुखा वाच श्शुशृवुश्च ततस्ततः ॥१४॥

ইয়াত-তাত নট-নর্তকৰ দল আৰু গায়কসকলে গাই থাকোঁতে মন আৰু কৰ্ণক সুখ দিয়া মধুৰ বাণী শুনা গৈছিল।

Verse 15

रामाभिषेकयुक्ताश्च कथाश्चक्रुर्मिथो जनाः ।रामाभिषेके सम्प्राप्ते चत्वरेषु गृहेषु च ॥१५॥

ৰামৰ অভিষেক ওচৰ চাপি আহোঁতে, চত্বৰসমূহত আৰু ঘৰসমূহত লোকসকলে পৰস্পৰে কথা পাতি, আগন্তুক ৰাজ্যাভিষেকৰ কথাই আলোচনা কৰিছিল।

Verse 16

बाला अपि क्रीडमाना गृहद्वारेषु सङ्घशः ।रामाभिषवसंयुक्ताश्चक्रुरेवं मिथः कथाः ॥१६॥

ঘৰৰ দুৱাৰমুখত দল বেঁধি খেলি থকা শিশুসকলেও ৰামৰ অভিষেক-সম্পৰ্কীয় কথাবোৰ এইদৰে পৰস্পৰে কৈছিল।

Verse 17

कृतपुष्पोपहारश्च धूपगन्धाधिवासितः ।राजमार्गः कृतः श्रीमान्पौरै रामाभिषेचने ॥१७॥

ৰামাভিষেকৰ বাবে পুৰবাসীয়ে ৰাজমাৰ্গক শ্ৰীমন্ত কৰি তুলিলে—পুষ্পোপহাৰ ছটিয়াই আৰু ধূপৰ সুগন্ধেৰে সুবাসিত কৰিলে।

Verse 18

प्रकाशकरणार्थं च निशागमनशङ्कया ।दीपवृक्षां स्तथा चक्रुरनु रथ्यासु सर्वशः ॥१८॥

ৰাতি নামিব বুলি শংকা কৰি, আলোকৰ বাবে তেওঁলোকে সৰ্বত্র ৰথ্যাবোৰত ‘দীপবৃক্ষ’ো স্থাপন কৰিলে।

Verses 19-20

अलङ्कारं पुरस्यैवं कृत्वा तत्पुरवासिनः ।आकाङ्क्षमाणा रामस्य यौवराज्याभिषेचनम् ॥१९॥समेत्य सङ्घशस्सर्वे चत्वरेषु सभासु च ।कथयन्तो मिथस्तत्र प्रशशंसुर्जनाधिपम् ॥२०॥

এইদৰে অযোধ্যাৰ বাসিন্দাসকলে নগৰখন সজাই সুসজ্জিত কৰি ৰামৰ যুৱৰাজ অভিষেকৰ বাবে উৎকণ্ঠাৰে অপেক্ষা কৰিলে। চত্বৰসমূহত আৰু সভাগৃহসমূহত দলে দলে একত্ৰিত হৈ তেওঁলোকে পৰস্পৰৰ মাজত আলোচনা কৰি জনাধিপতি দশৰথৰ প্ৰশংসা কৰিলে।

Verse 21

अहो महात्मा राजाऽयमिक्ष्वाकुकुलनन्दनः ।ज्ञात्वा यो वृद्धमात्मानं रामं राज्येऽभिषेक्ष्यति ॥२१॥

আহা! ইক্ষ্বাকুকুলৰ আনন্দ এই মহাত্মা ৰজাই, নিজে বৃদ্ধ হোৱা বুলি জানি, ৰামক ৰাজ্যাভিষেক কৰি ৰাজ্যৰ শাসনভাৰ অৰ্পণ কৰিব।

Verse 22

सर्वेप्यनुगृहीता स्मो यन्नो रामो महीपतिः ।चिराय भविता गोप्ता दृष्टलोकपरावरः ॥२२॥

আমি সকলোৱে সঁচাকৈ অনুগৃহীত, কিয়নো লোকৰ পৰা-অপৰ অৱস্থা বুজি পোৱা ৰাম দীৰ্ঘকাল আমাৰ মহীপতি আৰু ৰক্ষক হ’ব।

Verse 23

अनुद्धतमनाः विद्वान्धर्मात्मा भ्रातृवत्सलः ।यथा च भ्रातृषु स्निग्धस्तथाऽस्मास्वपि राघवः ॥२३॥

ৰাঘৱ অনুদ্ধত মনৰ, বিদ্বান, ধৰ্মাত্মা আৰু ভ্ৰাতৃৱৎসল; যিদৰে তেওঁ ভায়েকৈ স্নিগ্ধ, তেনেদৰে আমাৰ প্ৰতিও স্নেহশীল।

Verse 24

चिरं जीवतु धर्मात्मा राजा दशरथोऽनघः ।यत्प्रसादोनभिषिक्तं तु रामं द्रक्ष्यामहे वयम् ॥२४॥

ধৰ্মাত্মা, নিৰ্দোষ ৰজা দশৰথ চিৰজীৱী হওক; যাঁৰ প্ৰসাদে আমি ৰামক অভিষিক্ত ৰূপে দৰ্শন কৰিম।

Verse 25

एवंविधं कथयतां पौराणां शुश्रुवु स्तदा ।दिग्भ्योपि श्रुतवृत्तान्ताः प्राप्ता जानपदा जनाः ॥२५॥

এইদৰে পুৰবাসীয়ে কথা কৈ থাকোঁতে, বৃত্তান্ত শুনি দিশে-দিশে পৰা জনপদৰ গাঁৱৰ লোকসকল তেতিয়াই আহি উপস্থিত হ’ল আৰু সেই সংবাদ শুনিলে।

Verse 26

ते तु दिग्भ्यः पुरीं प्राप्ता द्रष्टुं रामाभिषेचनम् ।रामस्य पूरयामासुः पुरीं जानपदा जनाः ॥२६॥

ৰামাভিষেক দৰ্শন কৰিবলৈ দিশে-দিশে পৰা গাঁৱৰ লোকসকল নগৰলৈ আহিল; তেওঁলোকে ৰামৰ নগৰখন জনসমুদ্ৰেৰে ভৰাই তুলিলে।

Verse 27

जनौघैस्तैर्विसर्पद्भिः शुश्रुवे तत्र निस्वनः ।पर्वसूदीर्णवेगस्य सागरस्येव निस्वनः ॥२७॥

এইদৰে বিস্তাৰিত হৈ চলি থকা জনস্ৰোতৰ পৰা তাত এক মহা কোলাহল শুনা গ’ল—চন্দ্ৰ-পৰ্বকালত বেগে উথলি উঠা সাগৰৰ গর্জনৰ দৰে।

Verse 28

ततस्तदिन्द्रक्षयसन्निभं पुरं दिदृक्षुभिर्जानपदैरुपागतैः ।समन्तत स्सस्वनमाकुलं बभौ समुद्रयादोभिरिवार्णवोदकम् ॥२८॥

তাৰ পাছত ইন্দ্ৰৰ নিবাস সদৃশ সেই নগৰখন, দৰ্শন কৰিবলৈ আগবাঢ়ি অহা জনপদীয় লোকসকলে চাৰিওফালে ভিৰ কৰাত শব্দেৰে আকুল হৈ উঠিল; সাগৰৰ পানীত সাগৰীয় জীৱেৰে ভৰপূৰ যেন, তেনেকৈ দীপ্তিময় দেখা গ’ল।