Adhyaya 76

Verse 1

संजय उवाच । येऽसुराश्च मृता युद्धे संमुखे विमुखेऽपि वा । गतिं तेषामहं ब्रह्मन्श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

సంజయుడు అన్నాడు—ఓ బ్రాహ్మణా! యుద్ధంలో మరణించిన అసురులు—శత్రువును ఎదుర్కొని గానీ, వెనుదిరిగి పారిపోతూ గానీ—వారికి కలిగే గతి ఏమిటో తత్త్వంగా వినదలిచాను।

Verse 2

असंख्याता इमे दैत्यास्त्रैलोक्ये सचराचरे । अद्याप्यासन्गताः कुत्र एतन्मे शंस भो गुरो

ఈ దైత్యులు త్రిలోకాల్లో—చరాచర సమేతంగా—అసంఖ్యాకులు. ఇప్పటికీ వారు ఎక్కడికి వెళ్లారు? ఓ గురుదేవా, ఇది నాకు చెప్పండి।

Verse 3

व्यास उवाच । ये मृतास्संमुखे शूरा दैत्यानां प्रवरा रणे । स्वयं प्राप्य च देवत्वं भोग्यमश्नंति शाश्वतम्

వ్యాసుడు అన్నాడు—యుద్ధంలో శత్రువును ఎదుర్కొని మరణించిన వీర దైత్యులు, రణంలో దైత్యులలో శ్రేష్ఠులై, స్వయంగా దేవత్వాన్ని పొందుతూ శాశ్వత దివ్యభోగాలను అనుభవిస్తారు।

Verse 4

प्रासादा यत्र सौवर्णा नानारत्नाविभूषिताः । सर्वकामप्रदा वृक्षाः स्वर्णदीतोय संयुताः

అక్కడ బంగారు ప్రాసాదాలు నానారత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి; అక్కడి వృక్షాలు సర్వకామప్రదాలు, నదీజలాలు స్వర్ణంతో సంయుక్తమై ప్రవహిస్తాయి।

Verse 5

पद्मोत्पलसुकल्हारैर्गंधाढ्यैरन्यपुष्पकैः । दधिदुग्धाज्यखंडैश्च युता पुष्करिणी शुभा

ఆ శుభ పుష్కరిణి పద్మ, నీలపద్మ, శ్వేతకుముదాది సుగంధభరిత పుష్పాలతోను ఇతర పువ్వులతోను అలంకృతమై ఉండెను; దధి, దుగ్ధ, ఘృత ఖండముల నైవేద్యములతో కూడి ఉండెను।

Verse 6

अतीवरूपसंपन्नाः सदैव नवयौवनाः । तत्र राज्यं प्रकुर्वंति तथैव वसुधातले

అతిశయ సౌందర్యసంపన్నులై, సదా నవయౌవనంలో నిలిచిన వారు అక్కడే—భూమితలమందు—అదేవిధంగా రాజ్యాన్ని నిర్వహించుచున్నారు।

Verse 7

एवं जन्माष्टकं प्राप्य धनिनोऽध्यक्षमंत्रिणः । अर्धसंमुखगात्रेण दिवमश्नंति शाश्वतम्

ఇట్లు ‘జన్మాష్టకం’ పొందిన ధనికులు—అధ్యక్షులుగా, మంత్రులుగా—దేవముఖమునకు అర్ధోన్ముఖమైన దేహంతో శాశ్వత స్వర్గసుఖాన్ని అనుభవించుదురు।

Verse 8

विमुखाः कातरा भीता ये च मायाविनो रणे । ते यांति निरयं घोरं ये च देवद्विजद्विषः

ధర్మకర్తవ్యమునకు విముఖులై, కాతరులై భయపడువారు, యుద్ధమందు మాయా-ఛలము చేయువారు—వారు ఘోర నరకమునకు పోవుదురు; దేవులనూ ద్విజులనూ ద్వేషించువారును అలాగే పోవుదురు।

Verse 9

पतितं मूर्च्छितं भग्नमन्ययोद्धारमाहवे । हंतारो निरयं यांति ते च म्लेच्छाः कुवाचकाः

యుద్ధమందు పడిపోయినవానిని, మూర్ఛితునిని, భగ్నుడిని (అశక్తునిని) లేదా విముఖుడైన ఇతర యోధునిని చంపువారు—అటువంటి హంతకులు నరకమునకు పోవుదురు; వారు మ్లేచ్ఛులుగా, కువాచకులుగా చెప్పబడుదురు।

Verse 10

परन्यासापहर्तारो विमुखास्संति तत्त्वतः । रात्रौ वा विपिने नष्टे चोरास्साहसकारिणः

ఇతరునికి న్యాసంగా అప్పగించిన దానిని అపహరించువారు నిజముగా ధర్మవిముఖులు. వారు రాత్రివేళ గాని, అరణ్యంలో దారి తప్పినవానిపై గాని దౌర్జన్యము చేయు దొంగలవలె.

Verse 11

सर्वभक्षरता मूढा म्लेच्छा गोब्रह्मघातकाः । कुवाचकाः परे म्लेच्छा एते ये कूटयोनयः

ఏదైనా భక్షించుటలో ఆసక్తి గల మోహిత మ్లేచ్ఛులు గో-బ్రాహ్మణఘాతకులు. వారు కువాక్యములు పలుకువారు; వీరే కూటయోనులు అని చెప్పబడిన మ్లేచ్ఛులు.

Verse 12

तेषां पैशाचिकी भाषा लोकाचारो न विद्यते । नास्ति शौचं तपो ज्ञानं न देवपितृतर्पणम्

వారి భాష పైశాచికీ అని చెప్పబడుతుంది; వారిలో లోకాచారం లేదు. శౌచము లేదు, తపస్సు లేదు, జ్ఞానము లేదు—దేవపితృతర్పణమూ లేదు.

Verse 13

दानश्राद्धादिकं यज्ञे सुराणां च प्रपूजनम् । पितॄणां च न शुश्रूषा द्विजदेवतपस्विनाम्

యజ్ఞములో దాన-శ్రాద్ధాది కర్మలను చేసి దేవతలను విధివిధానంగా పూజించినా, పితృసేవ లేదు; ద్విజులు, దేవతలు, తపస్వుల పట్ల శుశ్రూషా-భక్తి లేదు.

Verse 14

ज्ञानलोपादतस्तेषां मलशौचं न विद्यते । मातरं भगिनीं चान्यां गृहिणीं कामयंति च

జ్ఞానలుప్తి కారణంగా వారికి దేహశౌచము, మలశౌచము అనే బోధ లేదు. వారు తల్లి, సోదరి మరియు ఇతర స్త్రీలను—పరగృహిణినీ కూడ—కామించుదురు.

Verse 15

सर्वो विपर्ययो लोकात्सदाचारो मलीमसः । तार्क्ष्यस्योद्ववनानां च अन्येषां गोत्रवासिनाम्

ఈ లోకంలో సమస్తం విపర్యయమైపోయింది; సదాచారమూ కలుషితమైంది—తార్క్ష్య వంశజులలో, ఉద్వవన జనులలో, ఇతర గోత్రవాసులలో కూడా।

Verse 16

कुलजातास्सदा दैत्या येषां पुण्यमकारणम् । दुर्गतिं च मृता यांति द्विजस्त्रीशिशुघातिनः

ఉన్నత కులంలో పుట్టినా, ధర్మాచరణ అనే నిజ కారణం లేని పుణ్యమున్నవారు ఎల్లప్పుడూ దైత్యస్వభావులే; బ్రాహ్మణ, స్త్రీ, శిశువులను హతమార్చినవారు మరణానంతరం దుర్గతిని పొందుతారు।

Verse 17

गवाशिनो दुरात्मानो ह्यभक्ष्यभक्षणे रताः । कीटयोनिं व्रजंत्येते तरवश्च पिपीलिकाः

గోమాంసం భక్షించే దురాత్ములు, అభక్ష్యభక్షణంలో ఆసక్తులైనవారు కీటయోనిలో పడతారు; వారు వృక్షాలుగా, చీమలుగా కూడా జన్మిస్తారు।

Verse 18

न मंत्रेषु न देवेषु कल्पंते ते सुरद्विषः । अग्रजः सहजस्तेषां सदृङ्नो ग्राम्यवृत्तयः

దేవద్వేషులు మంత్రాలలోనూ దేవతలలోనూ స్థానం పొందరు. వారి పెద్దవాడు కూడా వారిలోనే పుట్టినవాడే; వారి దృష్టికి తగినట్లే వారి ప్రవర్తన గ్రామ్యంగా, రూక్షంగా ఉంటుంది।

Verse 19

लोमकेशप्रणेतारः क्रव्यभक्षरता भुवि । साहसं च व्रतं दानं स्नानं यज्ञादिकं च यत्

భూమిపై వారు లోమకేశుని నాయకత్వంలో ఉండి మాంసభక్షణంలో రతులై ఉంటారు; అలాగే దుస్సాహస హింస, వ్రతం, దానం, స్నానం, యజ్ఞాది ఏదైతే ఉందో, అది కూడా ఆ సందర్భంలో వారి మధ్యనే ప్రవర్తిస్తుందని చెప్పబడింది।

Verse 20

मत्स्यमांसादिषु प्रीता मृषावचनभाषिणः । सदाकामास्सदा लोभास्सदा क्रोधमदान्विताः

మత్స్యమాంసాది భక్ష్యాలలో నిత్యంగా ప్రీతిచెందుతూ, మిథ్యావాక్యాలు పలుకువారు—ఎల్లప్పుడూ కామాసక్తులు, ఎల్లప్పుడూ లోభులు, క్రోధమదాలతో నిండినవారు।

Verse 21

वधबंधरतोद्वेगा द्यूतसंगीतसंप्रियाः । कुभृत्याः कुजनप्रीताः पूतिगंधरता नराः

హింసా-బంధనాలలో కలతచెంది ఉండేవారు, జూదం మరియు గానసంగీతాలలో ప్రీతిచెందేవారు; దుష్టసేవకులు, దుర్జనసంగతిని ఇష్టపడేవారు, అపవిత్ర దుర్వాసనల (అశుచ్యాచారాల) లో మునిగినవారు—ఇలాంటి మనుషులు.

Verse 22

न देवेषु न विज्ञेषु न धर्मश्रवणेषु च । स्तोत्रमंत्रादिके पुण्ये यथाकार्येष्वनिश्चयाः

వారికి దేవతల పట్ల గానీ, పండితుల పట్ల గానీ, ధర్మశ్రవణం పట్ల కూడా గానీ స్థిరనిశ్చయం ఉండదు; స్తోత్రం, మంత్రం మొదలైన పుణ్యకార్యాలు మరియు యథోచిత కర్తవ్యాల విషయంలో వారు సందిగ్ధంగా ఉంటారు.

Verse 23

बहुरोगाधिरोषाश्च बहुरूपपरिच्छदाः । नरजातिषु दैत्यानां चिह्नान्येतानि भूतले

అనేక రోగాలతో బాధపడుతూ, సులభంగా కోపపడుతూ, అనేక రూపాలు-వేషాలు ధరించేవారు—భూమిపై మనుష్యజాతులలో దైత్యుల లక్షణాలు ఇవే.

Verse 24

न जानंति परं लोकं न गुरुं स्वं न चापरं । गर्भपूरणमिच्छंति नातिथिं न गुरून्द्विजान्

వారు పరలోకాన్ని తెలియరు, తమ గురువును గానీ ఇతరులను గానీ గుర్తించరు; కేవలం ఉదరపూరణమే కోరుతారు, అతిథి, గురువులు, ద్విజులు (బ్రాహ్మణులు) పట్ల గౌరవం చూపరు.

Verse 25

न देवं न सुतं गोत्रं न मित्रं न च बान्धवं । स्वप्ने दानं न जानंति भक्षणान्न परिच्छदं

వారు దేవుని గాని, కుమారుని గాని, గోత్రాన్ని గాని, మిత్రుని గాని, బంధువుని గాని గుర్తించరు. స్వప్నంలోనూ దానధర్మం తెలియదు; భోజనమే తెలుసు, వస్త్రావరణం కాదు.

Verse 26

गोपायंति धनं यस्मात्ते यक्षा नररूपिणः । प्राणांतेपि धनं किचिन्न दिशंति च राजनि

ధనాన్ని దాచిపెట్టుకొని కాపాడుకుంటారు గనుక, ఆ యక్షులు—మనుష్యరూపంలో ఉన్నా—ఓ రాజా, ప్రాణాంతంలోనూ కొద్దిపాటి ధనమూ దానం చేయరు.

Verse 27

ते यक्षा दुर्गतिस्थाश्च परार्थे भारवाहकाः । प्रेतानां लक्षणं यद्वा सर्वलोकविगर्हितं

ఆ యక్షులు దుర్గతిలో ఉండి, ఇతరుల ప్రయోజనార్థం భారవాహకులవుతారు. ఇదే ప్రేతల లక్షణం; ఇది సమస్త లోకాలచే నిందింపబడినది.

Verse 28

स्त्रीणां च पुरुषाणां च शृणुष्वैकमना मम । मलपंकधरा नित्यं सत्यशौचविवर्जिताः

స్త్రీలూ పురుషులూ గురించి నా మాటను ఏకాగ్రచిత్తంతో విను: వారు నిత్యం మలపంకంతో మసకబారినవారు, సత్యశౌచాలు లేనివారు.

Verse 29

दंतकुंतलवस्त्राणां वपुषो मलसंचयाः । गृहपीठादिपात्राणां सकृच्छौचं न रोचते

పళ్లు, జుట్టు, వస్త్రాలలో మలసంచయం ఏర్పడుతుంది; శరీరంపైనా మలినం చేరుతుంది. అలాగే గృహపీఠాది పాత్రాలు ఒక్కసారి శుభ్రం చేసినంత మాత్రాన సంతృప్తికరంగా శుద్ధి కావు.

Verse 30

न पश्यंति सुखं स्त्रीणां विशंति कानने द्रुतं । विघसोच्छिष्टपूतीनां भक्षणेभिरता भुवि

వారు స్త్రీలతో సుఖాన్ని పొందరు; వేగంగా అరణ్యంలోకి ప్రవేశిస్తారు. భూమిపై వారు పాడైన, ఉచ్ఛిష్టమైన, దుర్గంధమైన ఆహారాన్ని తినడంలోనే ఆసక్తి చూపుతారు.

Verse 31

अन्नपानं च शयनमन्धकारेषु रोचते । कदाचित्स्वस्थता नास्ति क्वचिद्वा शुचितातनौ

ఆహారపానాలు, నిద్ర కూడా వారికి చీకటిలోనే రుచిస్తాయి. కొన్నిసార్లు ఆరోగ్యం ఉండదు; మరికొన్నిసార్లు దేహశుచిత్వం ఉండదు.

Verse 32

लक्षणं नरलोकेषु प्रेतानामीदृशं किल । हिताहितं न जानंति मित्रामित्रं गुणागुणम्

మనుష్యుల మధ్య ప్రేతుల లక్షణం ఇదేనని చెప్పబడుతుంది—వారు హితాహితాలను గ్రహించరు; మిత్రశత్రువులను, గుణదోషాలను గుర్తించరు.

Verse 33

पापपुण्यादिकं स्थानं स्नानं देवद्विजार्चनं । अरिमित्रमुदासीनं न विंदंति स्वभावतः

వారు స్వభావతః పాపపుణ్యాలకు దారి చూపే స్థానం, శుద్ధిస్నానం, దేవద్విజార్చన—మరియు శత్రు, మిత్ర, ఉదాసీనుల భేదం—ఏదీ గుర్తించరు.

Verse 34

मर्त्यस्थाः पशवस्ते च ज्ञायंते बुद्धिसंमतैः । बुद्ध्या नानात्वभावाश्च भ्रमंति च मृषा भुवि

మర్త్యలోకంలో ఉన్న ఆ జీవులు బుద్ధిసంపన్నులకు ‘పశువుల’ వలెనే తెలిసిపోతారు. బుద్ధితో భేదభావాన్ని కల్పించుకొని వారు భూమిపై మిథ్యామోహంలో భ్రమిస్తూ తిరుగుతారు.

Verse 35

यक्षरूपा नरास्ते च सर्वकर्मबहिष्कृताः । एषां भेदं प्रवक्ष्यामि लक्षणं धरणीतले

ఆ మనుష్యులు యక్షస్వరూపులై, సమస్త ధర్మకర్మల నుండి బహిష్కృతులై ఉంటారు. ఇప్పుడు భూమిపై వారి భేదమును, గుర్తులక్షణములను నేను వివరిస్తాను।

Verse 36

विजाता मर्त्यलोकेषु पापस्यैवानुरूपतः । मलीमस भुविप्रस्थं नागरं छद्मरूपिणं

మర్త్యలోకాలలో అది పాపానుగుణమైన రూపాలలోనే జన్మిస్తుంది—మలినమైనది, భూమికి అంటుకున్నది, నగరాలలో తిరిగేది, మాయారూపం ధరించేది।

Verse 37

विघसादिप्रभोक्तारं काकमाहुर्मनीषिणः । अभक्ष्ये निरतः पापः कुकुरः पूतिसंप्रियः

మునులు చెబుతారు—కాకి జూఠం మొదలైన అవశేషాలను భుజించేది; కానీ అభక్ష్యములో ఆసక్తి గల పాపి కుక్క దుర్గంధమైన వాటినే ఇష్టపడుతుంది।

Verse 38

प्रवृत्तस्सर्वगृह्येषु भक्ष्याभक्ष्यसजीवनः । भूम्यां पश्वादियोनीनां कुलेषु प्राप्तसंभवाः

వారు అన్ని రకాల గృహ్యవ్యవహారాలలో నిమగ్నమై, భక్ష్యమో అభక్ష్యమో ఏది దొరికితే దానితోనే జీవిస్తారు; భూమిపై పశువులు మొదలైన యోనుల కులాలలో జన్మిస్తారు।

Verse 39

शुनो विगृह्य हस्तेन म्लेच्छानां भक्षणप्रियाः । विशेषात्सूकराणां च तथा च रणयोधिनां

చేతితో పట్టుకొని కుక్కలు—భక్షణాసక్తులు—ప్రత్యేకంగా మ్లేచ్ఛులను, అలాగే పందులను, ఇంకా యుద్ధభూమిలోని యోధులను కూడా (దాడి చేసి) భక్షించుటకు ప్రవృత్తమవుతాయి।

Verse 40

पोषणे भक्षणे प्रीताः पूतिगर्ह्येष्वसाधुषु । पर्वतेकरणाद्वह्नेः काष्ठसंचयसंग्रहे

వారు పోషణలోను భక్షణలోను ఆనందిస్తారు; పాడైనది, నిందనీయం, అధర్మమైన కార్యాలలోనే రమిస్తారు. అగ్నికోసం ఇంధనాన్ని పర్వతంలా కుప్పగా చేసి, కట్టెల రాశులను సేకరించి నిల్వచేయడంలో ఆసక్తి చూపుతారు।

Verse 41

विज्ञेयास्ते सदा म्लेच्छाः क्षत्रियाणां भयाकुलाः । लोकानां नष्टधर्मे च सदा शौचविवर्जिते

వారిని ఎల్లప్పుడూ ‘మ్లేచ్ఛులు’గా గుర్తించాలి; క్షత్రియుల భయంతో వారు కలత చెందుతారు. లోకధర్మం క్షీణించిన కాలంలో వారు శౌచాచారాలను విడిచి నిరంతరం ఉంటారు।

Verse 42

कुलीनानां तदा म्लेच्छा भविष्यंति च दस्यवः । तेषां संसर्गतोन्ये च संबंधादन्नभोजनात्

అప్పుడు కులీనుల మధ్యలో కూడా మ్లేచ్ఛులు, దస్యువులు పుట్టుకొస్తారు. వారి సాంగత్యం వల్ల ఇతరులు కూడా—సంబంధం వల్ల, వారి అన్నం భుజించడం వల్ల—అదే స్వభావాన్ని పొందుతారు।

Verse 43

मैथुनात्तस्य योषासु तद्भावं तु व्रजंति ते । तस्मिन्काले जनास्सर्वे दुःखरोगप्रतापिताः

అతనితో స్త్రీలు మైథునం చేయగా వారు అతని భావస్థితినే పొందుతారు. ఆ కాలంలో సమస్త జనులు దుఃఖం మరియు రోగాలతో బాధపడుతూ తపించిపోతారు।

Verse 44

दुर्भिक्षान्न परामूढाः सदा राजप्रपीडिताः । तत्रासत्येरता मर्त्याः सर्वशौचविवर्जिताः

దుర్భిక్షం వల్ల వారు పూర్తిగా మోహితులై సదా రాజుల చేత పీడింపబడుతారు. అక్కడ మనుష్యులు అసత్యంలో రమించి, సమస్త శౌచశుద్ధులను విడిచి ఉంటారు।

Verse 45

न श्रूयंते जनैरेव पुराणागमसंहिताः । मद्यमांसप्रियाः पापास्सर्वभक्षास्सुदारुणाः

ప్రజలలో పురాణాగమసంహితలు వినబడవు; మద్యమాంసప్రియులైన పాపులు అన్నిటినీ భక్షించే వారై అత్యంత క్రూరులవుతారు।

Verse 46

दारुणाचारनिरता नित्यं छलपरायणाः । न पुष्णंति सुतास्तातं प्रसुवं च गुरूनपि

కఠినాచారంలో నిమగ్నులై నిత్యం మోసానికే పరులైన అటువంటి కుమారులు తండ్రిని, ప్రసవించిన తల్లిని, గురువులను కూడా పోషించరు।

Verse 47

न शुश्रूषंति वै भृत्याः स्वामिनं गुणशालिनम् । भर्तारं न स्त्रियः काश्चिच्छ्वशुरौ च स्वमातरः

భృతులు గుణశాలినైన స్వామిని నిజంగా సేవించరు; కొందరు స్త్రీలు భర్తను గౌరవించరు, అలాగే శ్వశురుని, తమ తల్లినీ గౌరవించరు।

Verse 48

नित्यकष्टा नरास्तत्र कलहश्च गृहे गृहे । नृपा म्लेच्छाः सुरापाश्च तथा मंत्रिपुरोहिताः

అక్కడ మనుష్యులు నిత్యం కష్టపడుతుంటారు, ప్రతి ఇంటిలో కలహమే; రాజులు మ్లేచ్ఛులవుతారు, మద్యాసక్తులూ అలాగే, మంత్రులు పురోహితులూ కూడా అలాగే అవుతారు।

Verse 49

मनुष्यैश्च बलिस्तेषां मत्स्यैर्मांसैर्निरामिषः । पाषंडायासयोगेभ्यः प्रधाना गुणवार्तयोः

వారిలో మనుష్యులతో కూడ బలి ఇస్తారు; చేపలు, మాంసాలతోనూ అర్పణ చేస్తారు; అయినా వారు అంతఃసారరహితులు. యోగనియమాల స్థానంలో పాషండం, వ్యర్థాయాసం, గుణాల మాటలే ప్రధానమవుతాయి।

Verse 50

धनिकैः कोकिलैर्मंदैर्व्याप्तं तैस्तु महीतलम् । ततोन्योन्यं प्रिया मूढा वने वा नगरेषु च

ధనిక పక్షులు, మృదుస్వర కోకిలలతో భూమితలం నిండిపోయింది. ఆపై మోహగ్రస్తులు, మనస్సు ముడుచుకున్న ప్రేమికులు—అడవిలోనైనా పట్టణాల్లోనైనా—ఒకరినొకరు వెదకసాగారు.

Verse 51

भक्ष्याभक्ष्यं समश्नंति मत्स्यमांसादिकं नराः । वने द्विजातयश्चान्ये भुंजते चानुपापकम्

మనుషులు భక్ష్యాభక్ష్య విచక్షణ లేకుండా చేపలు, మాంసం మొదలైనవి తింటారు. కానీ మరికొందరు ద్విజులు అడవిలో నివసిస్తూ పాపం కలగని ఆహారమే భుజిస్తారు.

Verse 52

भक्तिमंतं पशुं चान्यत्सर्वे यांत्यपुनर्भवम् । पातयंति पितॄन्पापाः सर्वे ते पूर्वदेवकाः

భక్తితో ఉన్నవారందరూ—పశువైనా సరే, ఇతరులైనా—అపునర్భవపదం (మోక్షం) చేరుతారు. కానీ పాపులు పితృదేవతలను పతనానికి గురిచేస్తారు; వారు అందరూ పూర్వదేవులై పతితులైనట్లే.

Verse 53

पिशाचा राक्षसा ये च मुर्त्यका गुह्यका ध्रुवम् । एते चाविनयप्रीता न देवा न च मानुषाः

పిశాచులు, రాక్షసులు, అలాగే మూర్త్యకులు, గుహ్యకులు—ఇవన్నీ తప్పనిసరిగా అవినయానికే మక్కువ చూపుతాయి; వారు దేవులూ కాదు, మనుషులూ కాదు.

Verse 54

संजय उवाच । कथं च मर्त्यभावेषु लक्षंजानंतितात्त्विकाः । एतं मे संशयं नाथ दूरीकुरु ततस्ततः

సంజయుడు అన్నాడు—మర్త్యస్థితిలో ఉండగానే తత్త్వజ్ఞులు ఆ లక్షణాన్ని ఎలా గుర్తిస్తారు? ఓ నాథా, నా ఈ సందేహాన్ని పూర్తిగా, అన్ని విధాలా తొలగించండి.

Verse 55

व्यास उवाच । कृतपापानुरूपास्तु द्विजातिष्वन्यजातिषु । असुरा राक्षसाः प्रेताः स्वभावं न त्यजंति ते

వ్యాసుడు పలికెను—తమ కృతపాపానుసారంగా జీవులు ద్విజులలోను ఇతర జాతులలోను జన్మించుదురు. అసురులు, రాక్షసులు, ప్రేతులు తమ స్వభావమును విడువరు।

Verse 56

जाता ये चासुरा मर्त्ये सदाते कलहोत्सुकाः । कुहकाः कच्चराः क्रूराः विज्ञेया राक्षसाभुवि

మర్త్యలోకమందు జన్మించిన అసురులు ఎల్లప్పుడూ కలహానికి ఉత్సుకులు, మోసగాళ్లు, నీచులు, క్రూరులు; భూమిపై వారు రాక్షసులని తెలిసికొనవలెను।

Verse 57

जनोद्विग्नादिकं दानं तथा देवार्चनं भुवि । उग्रभावाद्धनं लब्ध्वा राज्यं भुञ्जंति शाश्वतम्

జనుల దుఃఖనివారణముతో ప్రారంభమగు దానమును చేసి, భూమిపై దేవార్చనము చేయువారు ఉగ్రతేజస్సుతో ధనమును సంపాదించి శాశ్వత రాజ్యభోగము పొందుదురు।

Verse 58

जयं शौर्यादिकं पुण्यं पुनःपापक्षयं व्रजेत् । एवमुर्व्यां तथा नाके नागलोके यमालये

శౌర్యాది జనిత పుణ్యమును, జయమును పొందిన తరువాత మళ్లీ పాపక్షయమును చేరును; ఇదే భూమిలోనూ, స్వర్గంలోనూ, నాగలోకంలోనూ, యమాలయంలోనూ జరుగును।

Verse 59

उग्रेण तपसा कश्चित्सुरत्वं लभते दिवि । वासुदेवं समाराध्य प्रह्लादः सुरपूजितः

ఉగ్ర తపస్సుతో కొందరు స్వర్గమందు దేవత్వమును పొందుదురు; కాని వాసుదేవుని సమారాధనచేసి ప్రహ్లాదుడు దేవతలచేత కూడా పూజింపబడెను।

Verse 60

हरं तथान्धको दैत्यः स्तुत्वा तत्सभ्यकोऽभवत् । तस्यैव गणमुख्यत्वं लेभे भृंगी महाबलः

అదేవిధంగా దైత్యుడు అంధకుడు హరుడు (శివుడు)ను స్తుతించి ఆయన సభాసదుడయ్యాడు; మహాబలవంతుడైన భృంగీ ఆ గణములలో ప్రధాన పదవిని పొందెను।

Verse 61

एते चान्ये च बहवो बलिरिंद्रो भविष्यति । गच्छंति सद्गतिं तात इहामुत्र च सर्वदा

ఇవీ మరియు మరెన్నో—బలి ఇంద్రుడవుతాడు. తాతా, వారు ఎల్లప్పుడూ ఇహలోకములోనూ పరలోకములోనూ సద్గతిని పొందుతారు।

Verse 62

केचिद्दैत्यकुले जाताः पृथिव्यां सुरसत्तमाः । भावयंति पितॄन्सर्वान्शतशोथ सहस्रशः

కొందరు దైత్యకులంలో పుట్టినా భూమిపై దేవసత్తములవుతారు; వారు వందలుగా, వేలుగా సమస్త పితృదేవతలను తృప్తిపరచి పోషిస్తారు।

Verse 63

एकेनापि सुपुत्रेण कुलत्राणं च धीमता । एकोपि वैष्णवः पुत्रः कुलकोटिं समुद्धरेत्

ఒకే ఒక బుద్ధిమంతుడైన సుపుత్రుడే కులరక్షణ చేయగలడు; నిజంగా ఒక వైష్ణవ పుత్రుడు ఒక్కడే కులకోటిని ఉద్ధరించగలడు।

Verse 64

जितेंद्रियोपि धर्मात्मा द्विजदेवार्चने रतः । क्षये धर्मे कलौ शेषे पुरे जनपदेषु च

ఇంద్రియజయుడై ధర్మాత్ముడై ద్విజులు మరియు దేవతల ఆర్చనలో నిమగ్నుడైనవాడు—ధర్మక్షయం జరిగి కలియుగమే మిగిలినప్పుడు కూడా—పట్టణాలలోను జనపదాలలోను (ఎక్కడో) కనిపిస్తాడు।

Verse 65

एको रक्षति धर्मात्मा पुरे ग्रामं जनं कुलम् । विज्ञातृमेदुरं चासीद्ब्राह्मणानां पुरं महत्

ఒక ధర్మాత్ముడు నగరాన్ని, గ్రామాన్ని, ప్రజలను, వంశాన్నికూడా రక్షిస్తాడు. బ్రాహ్మణుల ఆ మహానగరం పండితులు, వివేకులు సమృద్ధిగా ఉన్నది.

Verse 66

तत्र सर्वे द्विजाः शश्वत्संध्योपासनतत्पराः । वेदपाठरता धीरा देवातिथिद्विजार्चकाः

అక్కడి ద్విజులందరూ నిత్యం సంధ్యోపాసనలో నిమగ్నులై ఉండేవారు. వారు ధీరులు, వేదపఠనంలో ఆసక్తులు, దేవతలు, అతిథులు మరియు ద్విజులను ఆరాధించేవారు.

Verse 67

यज्ञव्रताग्निकर्माणः षट्कर्मपरिनिश्चयाः । अतिकृच्छ्रे च तेषां वै न पापे वर्तते मनः

వారు యజ్ఞాలు, వ్రతాలు, అగ్నికార్యాలలో నిమగ్నులై, షట్కర్మాలలో దృఢంగా స్థిరపడినవారు. అత్యంత కష్టంలోనూ వారి మనస్సు పాపంలో ప్రవేశించదు.

Verse 68

कुर्वंति सततं वीरा व्रतं यज्ञं सनातनम् । कदाचिद्दैवयोगाच्च गृहस्थश्च स कोविदः

ఆ వీరులు నిత్యం సనాతన వ్రతాలు, యజ్ఞాలు ఆచరించేవారు. ఒకసారి దైవయోగవశాత్తు ఆ కోవిదుడు కూడా గృహస్థుడయ్యాడు.

Verse 69

वह्नौ जुहोति विप्रर्षि राज्यं मंत्रेण मंत्रवित् । तस्मिन्काले च तस्यैव मूत्रकृच्छ्रं सुदारुणम्

మంత్రవిత్తైన విప్రఋషి రాజ్యకాంక్షతో మంత్రోచ్చారణ చేసి అగ్నిలో ఆహుతి సమర్పించాడు. అదే సమయంలో అతనికి మూత్ర విసర్జనలో అత్యంత భయంకరమైన కష్టం కలిగింది.

Verse 70

तत्प्रोज्झितुं गतः सोपि रक्षार्थं स्थाप्य चेटिकाम् । तस्यास्त्वनवधानेन शुना चाज्यं च भक्षितम्

దానిని పారవేయుటకు అతడూ వెళ్లి, కాపాడుటకై ఒక దాసిని నియమించాడు. కాని ఆమె నిర్లక్ష్యమువల్ల కుక్క కూడా నెయ్యిని తినివేసింది.

Verse 71

भिया तया ततः पात्रं स्वीयमूत्रेण संभृतम् । असंलक्ष्या जुहोदग्नौ स विप्रस्त्वरया ततः

అప్పుడు భయంతో అతడు తన మూత్రంతో ఒక పాత్రను నింపాడు. ఎవరికీ తెలియకుండా ఆ బ్రాహ్మణుడు త్వరగా దానిని అగ్నిలో ఆహుతిగా పోశాడు.

Verse 72

आश्चर्यं च ततो वह्नौ लक्षितं तेन तत्क्षणात् । कूटं हेममयं साक्षात्स्वर्णं जांबूनदप्रभं

అప్పుడు అదే క్షణంలో అతడు అగ్నిలో ఒక ఆశ్చర్యాన్ని చూచెను—సర్వం హేమమయమైన శిఖరం, సాక్షాత్తు స్వర్ణమేనని, జాంబూనద కాంతితో ప్రకాశించుచున్నది.

Verse 73

गृहीत्वा तन्मुदा विप्रः पापयोगं चकार ह । पप्रच्छ विस्मयाद्दासीं कथमेतद्वद प्रिये

దానిని ఆనందంతో తీసుకొని ఆ బ్రాహ్మణుడు పాపకర్మలో ప్రవేశించాడు. తరువాత ఆశ్చర్యంతో దాసిని అడిగాడు—“ప్రియే, ఇది ఎలా జరిగింది? చెప్పు.”

Verse 74

मुदा तत्र यथावृत्तं कथितं तु तया द्विज । ततो नित्यं यथाकालं तच्च तस्य प्रवर्तते

ఓ ద్విజా, ఆమె అక్కడ ఆనందంతో జరిగినదంతా యథాతథంగా చెప్పింది. ఆ తరువాత నుండి తగిన సమయములలో ఆ విధి/కర్మ అతనికి నిత్యంగా కొనసాగింది.

Verse 75

समृद्धिरद्भुता गेहे लोकविस्मयकारिणी । ततः परस्पराच्छ्रुत्वा सर्वैरेव च तत्पुरे

ఇంటిలో అద్భుతమైన సమృద్ధి కలిగింది; అది ప్రజలను ఆశ్చర్యపరిచింది. తరువాత పరస్పరం విని ఆ పట్టణంలోని అందరికీ ఆ వార్త తెలిసింది.

Verse 76

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे पुण्यव्यक्तिर्नाम षट्सप्ततितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మపురాణము ప్రథమ సృష్టిఖండములో ‘పుణ్యవ్యక్తి’ అను పేరుగల డెబ్బై ఆరవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.

Verse 77

पंकादेव भयान्मोहान्मतिभ्रंशोऽभवत्ततः । अथ किल्बिषकूटेन दग्धमेव पुरं च तत्

అప్పుడు ఆ మట్టికూపం నుంచే—భయం, మోహం వలన—అతని బుద్ధి భ్రంశించింది. ఆపై పాపరాశి (కిల్బిష) కూటంతో ఆ నగరం నిజంగా దగ్ధమైంది.

Verse 78

स्त्रियो दुष्टा जना दुष्टाः सर्वे पापबलात्तदा । वृद्धो ज्ञाता द्विजस्तत्र तत्कार्ये न मतिं दधौ

ఆ సమయంలో స్త్రీలు దుష్టులయ్యారు, ప్రజలూ దుష్టులయ్యారు—అందరూ పాపబలంతో నడిచారు. అక్కడ ఒక వృద్ధుడు, జ్ఞానవంతుడైన ద్విజుడు ఆ కార్యంలో మనస్సు పెట్టలేదు.

Verse 79

तस्य भार्या तदा साध्वी पुरुदुःखेन संयुता । भर्तारं कृच्छ्रसन्तप्ता पुरकार्यं जगाद सा

అప్పుడు అతని సాధ్వీ భార్య, మహాదుఃఖంతో నిండిపోయి కష్టంతో కలతచెంది, తన భర్తతో నగరంలో చేయవలసిన కార్యాన్ని గురించి చెప్పింది.

Verse 80

ब्राह्मण्युवाच । कष्टं मे वर्तते नाथ दृष्ट्वा त्वां दुःखसंयुतम् । ग्रामाचारमिमं यद्वाप्यऽपरं कर्तुमर्हसि

బ్రాహ్మణి పలికింది—ఓ నాథా! నిన్ను దుఃఖంతో బాధపడుతూ చూసి నాకు మహా కష్టం కలుగుతోంది. కనుక నీవు ఈ గ్రామాచారాన్ని అనుసరించు, లేకపోతే యథోచితమైన ఇతర కర్తవ్యాన్ని చేయుము।

Verse 81

ततस्तत्र स दोषज्ञः स्मित्वा वचनमब्रवीत् । यस्तु जीवति पापेन त्यक्त्वा धर्मं परं हितम्

అప్పుడు అక్కడ దోషాలను తెలిసినవాడు చిరునవ్వుతో పలికాడు—“పరమ హితమైన ధర్మాన్ని విడిచి పాపంతో జీవించేవాడు…”

Verse 82

स वैधेयो महाभागे प्रगच्छत्यपुनर्भवम् । एते विप्रा दुराचाराः सदारास्सपरिच्छदाः

ఓ మహాభాగే! ఆ వైధేయుడు (బ్రహ్మ వంశజుడు) అపునర్భవ స్థితిని పొందుతాడు. కానీ ఈ బ్రాహ్మణులు దురాచారులు—భార్యలతో కూడి, సమస్త పరిచ్ఛదాలతో కూడి ఉన్నారు।

Verse 83

अतिपातकयोगाच्च महापातकसंमताः । सह पापेन महता प्रयास्यंति रसातलम्

అతిపాతకాలతో సంబంధం వల్ల వారు మహాపాతకులుగా భావింపబడతారు; మరియు ఆ మహాపాపంతో కలిసి వారు రసాతలానికి దిగిపోతారు।

Verse 84

अंतेऽपुनर्भवं प्राप्यापराधांतो न विद्यते । अहमेकोत्र तिष्ठामि स्वपुण्यपरिरक्षणात्

చివరికి అపునర్భవ స్థితిని పొందినప్పటికీ అపరాధానికి అంతం కనబడదు. నేను ఒక్కడే ఇక్కడ నా పుణ్యాన్ని పరిరక్షించుటకై నిలిచియున్నాను।

Verse 85

ततस्सा तमुवाचेदं लोकहास्यवचस्तव । वक्तुमर्हसि नश्चाग्रे न पुरोऽन्यस्य कस्यचित्

అప్పుడు ఆమె అతనితో ఇలా చెప్పింది—“నీ మాటలు లోకహాస్యానికి కారణం. ఇది మా ముందే చెప్పవలెను; ఇతరుల సమక్షంలో కాదు.”

Verse 86

द्विज उवाच । यदि यास्यामि चान्यत्र इतोऽहं तत्क्षणात्प्रिये । सवित्तैः स्वजनैरेव पुरीयास्यत्यथोगतिम्

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు—“ప్రియే, నేను ఇక్కడి నుండి క్షణమాత్రంలోనే ఇతరత్రా వెళ్లిపోతే, ఈ నగరం తన ధనంతోను స్వజనులతోను కలిసి తప్పక తన నియత గతిని పొందుతుంది.”

Verse 87

इत्युक्त्वा परमप्रीतः संगृह्य च धनं स्वकम् । क्षिप्रं स च तया सार्धं ययौ सीमांतरं द्विजः

ఇలా చెప్పి పరమానందంతో ఆ ద్విజుడు తన ధనాన్ని సమీకరించి, ఆమెతో కలిసి త్వరగా సరిహద్దు దాటి ఇతర ప్రాంతానికి వెళ్లాడు.

Verse 88

स्थित्वाऽपश्यत्पुरी तावत्स्थिरा तिष्ठति पूर्ववत् । सा चाह तं पतिं साध्वी पुरी चेयं न नश्यति

కొంతసేపు నిలిచి ఆమె చూచింది—నగరం పూర్వంలాగానే స్థిరంగా ఉంది. అప్పుడు ఆ సాధ్వీ భార్య భర్తతో—“ఈ నగరం నశించదు” అని చెప్పింది.

Verse 89

विमृश्यतामुवाचेदं विप्रवर्यस्सुविस्मितः । किं नु तिष्ठति तत्रैव द्रव्यमस्मद्गृहाद्बहिः

ఆలోచించి అత్యంత ఆశ్చర్యపడ్డ ఆ విప్రశ్రేష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు—“మన ఇంటి బయట ఆ ధనం అక్కడే ఎందుకు ఉంది?”

Verse 90

विचार्य सा धवं प्राह मया भ्रांत्या उपानहौ । नानीते तिष्ठतस्तत्र धारयिष्यामि किं नु वै

ఆలోచించి ఆమె భర్తతో చెప్పింది—“నా పొరపాటువల్ల పాదుకలు తీసుకురాలేకపోయాను. మీరు ఇక్కడ నిలుచున్నప్పుడు, నేను ఏమి చేయగలను—ఇది ఎలా భరించగలను?”

Verse 91

एवमुक्त्वा पतिं साध्वी गृहीत्वा ते उपागता । पत्युरभ्याशतो दृष्टं पुरं निर्व्यथनं गतम्

అలా చెప్పి సాధ్వి భార్య భర్తను పట్టుకొని అతనితో కలిసి ముందుకు వచ్చింది. భర్త సమీపం నుంచి నగరం కనిపించింది—అది వ్యథా, బాధల నుండి విముక్తమై పోయింది.

Verse 92

ततो विप्रादयो वर्णाः कच्चराः पुरवासिनः । तिष्ठंति नरके घोरे दुःखिताश्चापुनर्भवे

అప్పుడు బ్రాహ్మణాది వర్ణాలకు చెందిన ఆ కచ్చర నగరవాసులు భయంకర నరకంలో నిలిచివుంటారు—దుఃఖంతో బాధపడుతూ, తిరిగి రాకుండా (అపునర్భవంగా).

Verse 93

कृच्छाद्यमपुरं यांति नास्ति तेषां च निष्कृतिः । पूतिगंधं ततो मेध्यं वर्जनीयं प्रकीर्तितम्

వారు కష్టపడి యమపురికి చేరుతారు; వారికి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు. అందువల్ల దుర్గంధమున్నది—ఇతరथा శుద్ధమని చెప్పబడినా—వర్జించవలెనని ప్రకటించబడింది.

Verse 94

पूर्ववद्भक्षणे प्रीतो ह्यद्यपापं करोति च । स्तेयशीलो निशाचारी बुधैर्ज्ञेयस्स वंचकः

అతడు మునుపటిలాగే భోజనంలో మక్కువతో రోజుకో పాపం చేస్తాడు. దొంగతన స్వభావం కలవాడు, రాత్రివేళ సంచరించేవాడు—జ్ఞానులు అతడిని వంచకుడని తెలుసుకోవాలి.

Verse 95

अबुधः सर्वकार्येषु अज्ञातः सर्वकर्मसु । समयाचारहीनस्तु पशुरेव स बालिशः

ప్రతి కార్యంలో బుద్ధిహీనుడు, ప్రతి కర్తవ్యములో అజ్ఞాని, సమయాచారములేని వాడు—అటువంటి బాలిషుడు నిజంగా పశువుతో సమానుడు.

Verse 96

एवमुष्ट्रादयस्संति भक्षादि नकुलादयः । हिंस्रो ज्ञातिजनोद्वेगरिते युद्धे च कातरः

ఇలానే ఒంటె మొదలైనవి, అలాగే నకులము (ముంగిస) మొదలైనవి ఉంటాయి—స్వభావతః హింసకులు; తమ స్వజనులలోనే కలవరం-భయాన్ని కలిగించి, యుద్ధంలో కాతరులవుతారు.

Verse 97

विघसादिप्रियो नित्यं नरः श्वा कीर्तितो बुधैः । चौर्यकर्मरतो नित्यं बहुमित्रप्रवंचकः

ఎవడు నిత్యం విఘసము (ఉచ్ఛిష్ట-శేషం) పట్ల ఆసక్తి కలిగి ఉంటాడో, వానిని పండితులు ‘శ్వా’ అని చెబుతారు; అలాగే ఎప్పుడూ దొంగతనంలో రమించి అనేక మిత్రులను మోసం చేసేవాడూ అదే స్వభావుడు.

Verse 98

मिथुने कलहो नित्यं मर्त्यस्तु परिकीर्तितः । प्रकृत्या चपलो नित्यं सदा भोजनचंचलः

మిథునంలో జన్మించిన మనిషి ఎప్పుడూ కలహప్రియుడని చెప్పబడతాడు; అతడు స్వభావతః చపలుడు, భోజన విషయములోనూ సదా చంచలుడు.

Verse 99

प्लवगः काननप्रीतो नरः शाखामृगो भुवि । सूचको भाषया बुध्या स्वजनेऽन्यजनेषु च

ప్లవగుడు (వానరుడు) అడవిని ప్రేమిస్తాడు; అలాగే భూమిపై మనిషి ‘శాఖామృగుడు’. అతడు తన వాక్కు, తన బుద్ధి ద్వారా—స్వజనులలోనూ పరజనులలోనూ—తన స్వరూపాన్ని వెల్లడిచేస్తాడు.

Verse 100

उद्वेगजनकत्वाच्च स पुमानुरगः स्मृतः । बलवान्क्रांतशीलश्च सततं चानपत्रपः

భయమును, కలవరమును కలిగించుటవలన ఆ పురుషుడు ‘ఉరగ’ (సర్పము) అని స్మరింపబడును. అతడు బలవంతుడు, దాడికి సిద్ధుడు, ఎల్లప్పుడూ నిర్లజ్జుడు (అసంయమి)।

Verse 101

पूतिमांसप्रियो भोगी नृसिंहस्समुदाहृतः । तत्स्वनादेव सीदंति भीता अन्ये वृकादयः

కుళ్లిన మాంసమును ఇష్టపడే భోగాసక్తుడు ‘నృసింహుడు’ అని చెప్పబడును; అతని గర్జన శబ్దం వినగానే తోడేళ్లు మొదలైన ఇతర జంతువులు భయంతో కుంగిపోతాయి।

Verse 102

द्विरदादि नरा ये च ज्ञायंते दूरदर्शिनः । एवमादि क्रमेणैव विजानीयान्नरेषु च

ఏ మనుష్యులు ఏనుగు మొదలైనవాటివలె ఉన్నారని దూరదృష్టులు గుర్తిస్తారో, అలాగే క్రమంగా మనుష్యులలోనూ అటువంటి స్వభావభేదాలను విచారించి తెలుసుకోవాలి।

Verse 103

सुराणां लक्षणं ब्रूमो नररूपं व्यवस्थितम् । द्विजदेवातिथीनां च गुरुसाधुतपस्विनाम्

మనుష్యరూపంలో స్థిరంగా ప్రతిష్ఠితమైన దేవలక్షణాలను నేను చెప్పుచున్నాను—అవి ద్విజులు (బ్రాహ్మణులు), దేవతుల్య అతిథులు, అలాగే గురువులు, సాధువులు, తపస్వులలో కనిపించును।

Verse 104

पूजातपोरतोनित्यं धर्मशास्त्रेषु नीतिषु । क्षमाशीलो जितक्रोधः सत्यवादी जितेंद्रिंयः

నిత్యం పూజా-తపస్సులలో నిమగ్నుడై, ధర్మశాస్త్రాలలోను నీతిలోను నిపుణుడై; క్షమాశీలుడై, క్రోధాన్ని జయించినవాడై, సత్యవాది, ఇంద్రియజయుడు అవుతాడు।

Verse 105

दयालुर्दयितो लोके रूपवान्मधुरस्वरः । वागीशः सर्वकार्येषु गुणी दक्षो महाबलः

ఆయన దయాళువు, లోకంలో ప్రియుడు, రూపవంతుడు, మధురస్వరుడు. వాగ్మి, అన్ని కార్యాలలో సమర్థుడు, గుణవంతుడు, దక్షుడు, మహాబలశాలి.

Verse 106

साक्षरश्चापि विद्वांश्च गीतनृत्यार्थतत्त्ववित् । आत्मविद्यादिकार्येषु सर्वतंत्रीस्वरेषु च

ఆయన అక్షరజ్ఞానం కలవాడు, పండితుడు; గీత-నృత్యాల అర్థతత్త్వాన్ని తెలిసినవాడు. ఆత్మవిద్యాది కార్యాలలోను, అన్ని తంత్రీ వాద్యాలు మరియు వాటి స్వరాలలోను నిపుణుడు.

Verse 107

हविष्येषु च सर्वेषु गव्येषु च निरामिषे । सद्योगास्वादद्रव्ये च प्रत्यग्रे चातिशोभने

అన్ని హవిస్సుల్లోను, మాంసరహిత గో-ఉత్పన్న పదార్థాల్లోను; అలాగే తాజాగా సిద్ధమైన, రుచికరమైన, నూతనమైన, అత్యంత శోభనమైన ద్రవ్యాల్లోను (విధి) ఆచరించవలెను.

Verse 108

गंधमाल्येषु वस्त्रेषु शास्त्रेष्वाभरणेषु च । संप्रीतश्चातिथौ दाने पार्वणादिषु कर्मसु

ఆయన సుగంధాలు, మాలలు, వస్త్రాలు, శాస్త్రాలు, ఆభరణాలలో ఆనందిస్తాడు. అతిథి సత్కారం, దానం, పర్వణాది కర్మాలలో కూడా సంతోషిస్తాడు.

Verse 109

स्नानदानादिभिः कार्ये व्रतैर्यज्ञैः सुरार्चनैः । कालो गच्छति पाठैश्च न क्लीबं वासरं भवेत्

దినాన్ని స్నానం, దానం మొదలైన సత్కార్యాలు, వ్రతాలు, యజ్ఞాలు, దేవార్చనలో గడపాలి; శాస్త్రపఠనంతో కూడా కాలం గడవాలి. ఏ దినమూ నిష్ఫలంగా (క్లీబంగా) కాకూడదు.

Verse 110

अयमेव मनुष्याणां सदाचारो निरंतरम् । देववन्मानवाचारो गीयते मुनिसत्तमैः

మనుష్యులకు ఇదే నిరంతర సదాచారం—దేవులవలె ఉన్న మానవాచారాన్ని మహర్షులలో శ్రేష్ఠులు కీర్తించి ప్రశంసిస్తారు।

Verse 111

किंतु सत्त्वाधिको देवो मनुष्यो भीत एव च । गंभीरः सर्वदा देवः सदैव मानवो मृदुः

కానీ దేవుడు సత్త్వగుణంలో అధికుడు; మనిషి నిజంగా భయపడే వాడే. దేవుడు ఎల్లప్పుడూ గంభీరుడు, మనిషి ఎల్లప్పుడూ మృదుస్వభావుడు।

Verse 112

द्वयोस्तुत्या च संप्रीतिर्न दैत्यादौ भवेत्किल । प्रीतिभावं परं सौख्यं सौहृदं सुकृतं शुभम्

పరస్పర స్తుతితో దైత్యాదులలో నిజమైన ప్రీతి కలగదని చెప్పబడింది. ప్రీతిభావమే పరమ సుఖం—సౌహార్దం, సుకృతం, శుభం।

Verse 113

दैवमानुषयोरेव दैत्यराक्षसयोस्तथा । प्रेतादीनां च प्रेतेषु पशौ प्रीतिः पशोरपि

దేవులు–మనుష్యులలోనూ, అలాగే దైత్యులు–రాక్షసులలోనూ పరస్పర ప్రీతి ఉంటుంది. అలాగే ప్రేతులలో ప్రేతుల పట్ల, జంతువులలో జంతువుల పట్ల కూడా ప్రీతి ఉంటుంది।

Verse 114

काकादयः स्वजातौ च तथान्ये च स्वजातिषु । प्रीता भवंति चाप्रीता विद्या तेषां च लक्षणम्

కాకాదులు తమ జాతిలోనే సంతోషిస్తారు; అలాగే ఇతర జీవులు కూడా తమ తమ జాతులలో. వారి సంతోషం లేదా అసంతోషమే వారి (పరిమిత) బుద్ధికి లక్షణం।

Verse 115

एवं पुण्यविशेषेण सविशेषा सुजातिषु । प्रियाप्रियं विजानीयात्पुण्यापुण्यं गुणागुणम्

ఇలా పుణ్యంలోని ప్రత్యేక భేదాల వల్ల సుజన్మాలలో కూడా అనేక విశేష భేదాలు కలుగుతాయి. అప్పుడు మనిషి ప్రియ-అప్రియము, పుణ్య-అపుణ్యము, గుణ-అగుణమును యథార్థంగా తెలుసుకొనును.

Verse 116

दंपत्योर्न सुखं किंचिज्जातिभेदान्नृणां भुवि । स्वजातिषु भवेत्प्रीतिर्मुक्तो वा निरयेपि वा

భూమిపై జాతి భేదం ఉన్నచో దంపతులకు ఏ మాత్రమూ సుఖం ఉండదు. ప్రేమ సాధారణంగా స్వజాతిలోనే కలుగుతుంది—ముక్తుడైనా, నరకంలో ఉన్నవాడైనా.

Verse 117

अतिपुण्याल्लभेदायुः शोभनाः पुण्यकारिणः । पापात्मानो लभंतेऽन्तं ये च दैत्यादयो नराः

అతిపుణ్యమువల్ల దీర్ఘాయువు లభిస్తుంది; పుణ్యకర్మలు చేసే సజ్జనులు శుభఫలాలను పొందుతారు. కాని పాపబుద్ధిగలవారు అంతాన్ని పొందుతారు; దైత్యాదులవలె ఉన్న మనుష్యులూ అలాగే.

Verse 118

कृते जाताः सुरा भूमौ न दैत्याश्चान्यजातयः । त्रेतायामेकपादं च द्विपदं द्वापरे युगे

కృతయుగంలో భూమిపై దేవతలే జన్మించారు; దైత్యులు గాని ఇతర జాతులు గాని లేవు. త్రేతాయుగంలో అది ఏకపాదమైంది; ద్వాపరయుగంలో ద్విపాదమైంది.

Verse 119

संध्यायां च कलेरेव सर्वपादं च संकुलम् । देवादीनां भवेज्जातं भारतं यत्प्रवर्तितम्

కలియుగ సంధ్యాకాలంలో, సమస్త పాదములు సంకులమై అవ్యవస్థగా మారినప్పుడు, అప్పుడే ప్రవర్తింపబడిన ‘భారతం’ దేవాదుల నుండే ఉద్భవించిందని ప్రసిద్ధి పొందును.

Verse 120

ये ते दुर्योधनस्यैव योधाः सैन्यादयस्तथा । ते च दैत्यादयः सर्वे ये च कर्णादयो भुवि

దుర్యోధనుని యోధులు—అతని సైన్యాదులు—అందరూ దైత్యస్వభావులే; అలాగే భూమిపై కర్ణాదులూ అటువారే.

Verse 121

गांगेयो वसुमुख्यश्च द्रोणो देवमुनिः प्रभुः । अश्वत्थामा हरः साक्षाद्धरिर्नंदकुलोद्भवः

గాంగేయుడు (భీష్ముడు), వసువుల్లో శ్రేష్ఠుడు వసువు, ప్రభువైన దేవముని ద్రోణుడు, అశ్వత్థామ—ఇవన్నీ సాక్షాత్తు హరుడే (శివుడు); నందకులంలో జన్మించినవాడు హరియే.

Verse 122

पंचेंद्राः पांडवा जाता विदुरो धर्म एव च । गांधारी द्रौपदी कुंती चैता देव्यो धरातले

పాండవులు ఐదు ఇంద్రులుగా జన్మించారు; విదురుడు స్వయంగా ధర్ముడే. గాంధారీ, ద్రౌపది, కుంతీ—ఇవీ భూమిపై దివ్య స్త్రీలు.

Verse 123

देवदैत्याः कलेर्मध्ये दैत्याश्शेषे च मानवाः । उत्पत्स्यंते सदा प्रेताः क्रव्यादाः पशुपक्षिणः

కలియుగ మధ్యలో దేవ-దైత్య స్వభావమున్న జీవులు పుట్టుకొస్తారు; దాని చివరలో మనుష్యులు. అయితే ఎల్లప్పుడూ ప్రేతాలు, మాంసభక్షకులు, పశుపక్షులు జన్మిస్తూనే ఉంటారు.

Verse 124

तेषां च कुलटा दासी नित्यकष्टा यवीयसी । नित्यं द्वंद्वेषु संप्रीत्या तेषामाचारभाषिणी

వారిలో ఒక కులట దాసి ఉండేది—ఎల్లప్పుడూ కష్టపడే, వయసులో చిన్నది—ఆమె నిత్యం కలహాలలో ఆనందించి, వారి (దుష్ట) ఆచారానుసారంగా మాటలాడేది.

Verse 125

किल्बिषेषु च सर्वेषु कलहेऽन्यायकर्मणि । रता दैत्यादयो ये ते सर्वे निरयगामिनः

సర్వ విధమైన పాపాలలో, కలహంలో, అన్యాయకర్మలలో రమించే దైత్యాదులు అందరూ నరకగాములు అవుతారు।

Verse 126

वैशंपायन उवाच । दैत्यादीनां मृषाभावात्सुरत्वं न सुरालयम् । कथं भोग्यं कथं सौख्यमारोग्यं बलसंचयम्

వైశంపాయనుడు పలికెను—దైత్యాదుల మిథ్యాభావం వల్ల వారికి దేవత్వమూ లేదు, దేవలోకమూ లేదు. అప్పుడు భోగాలు ఎలా, సుఖం ఎలా, ఆరోగ్యం లేదా బలసంచయం ఎలా కలుగును?

Verse 127

राज्यमायुस्तथा कीर्तिरभीष्टं दयितं बलम् । नीतिविद्यादिकं भाव्यं जन्मवृद्धं सनातनम्

రాజ్యం, ఆయుష్షు, కీర్తి, అభీష్టము, ప్రియమైనది, బలం—మరియు నీతి, విద్య మొదలైనవి—ఇవి భాగ్యనిర్ణీతమై, జన్మతోనే పెరుగుతూ, కారణపరంపరలో సనాతనమని గ్రహించవలెను।

Verse 128

दानाध्ययनकर्माणि यज्ञादि च कथं प्रभो । एतदाप्ताय शिष्याय मह्यं भो वक्तुमर्हसि

ప్రభూ! దానం, అధ్యయనం, నిత్యకర్మలు మరియు యజ్ఞాది కార్యాలు ఎలా చేయవలెను? మీ విశ్వాసపాత్ర శిష్యుడైన నాకు దయచేసి వివరించండి।

Verse 129

व्यास उवाच । दैत्यानां साहसादेव तपो भवति निश्चितम् । व्रतं यज्ञादिकं चैव संप्रीतिः स्वजनस्य च

వ్యాసుడు పలికెను—దైత్యుల తపస్సు నిశ్చయంగా కేవలం సాహసమునుండే పుడుతుంది; అలాగే వారి వ్రతాలు, యజ్ఞాది కర్మలు, స్వజనుల ప్రీతియు కూడా।

Verse 130

यो दांतो विगुणैर्मुक्तो नीतिशास्रार्थतत्त्वगः । एतैश्च विविधैः पूतः स भवेत्सुरलक्षणः

యెవడు దాంతుడు, దోషముల నుండి విముక్తుడు, నీతిశాస్త్రార్థతత్త్వాన్ని యథార్థంగా తెలిసినవాడో—ఈ నానావిధ గుణములతో పవిత్రుడై దేవసదృశ లక్షణములు పొందును.

Verse 131

पुराणागमकर्माणि नाकेष्वत्र च वै द्विज । स्वयमाचरते पुण्यं स धरोद्धरणक्षमः

హే ద్విజా! పురాణ-ఆగమవిహిత కర్మలను కేవలం స్వర్గంలో గాని ఇక్కడ గాని చేయడమే కాక, తానే పుణ్యాచరణ చేయువాడు—అతడే భూమిని उद्धరించి ధరించగల సమర్థుడు.

Verse 132

विशेषाद्वैष्णवं दृष्ट्वा प्रीयते पूजयेच्च यः । विमुक्तस्सर्वपापेभ्यस्स धरोद्धरणक्षमः

యెవడు వైష్ణవుణ్ని చూచి విశేషంగా ఆనందించి అతనిని పూజించునో, అతడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడగును; అటువంటి వాడు భూమి उद्धరణకు సమర్థుడు.

Verse 133

षट्कर्मनिरतो विप्रस्सर्वयज्ञरतस्सदा । धर्माख्यानप्रियो नित्यं स धरोद्धरणक्षमः

షట్కర్మములలో నిరతుడై, సదా సమస్త యజ్ఞములలో రతుడై, నిత్యం ధర్మాఖ్యానములను ప్రేమించు విప్రుడు—అతడే జగదుద్ధరణకు సమర్థుడు.

Verse 134

विश्वासघातिनो ये च कृतघ्ना व्रतलोपिनः । द्विजदेवेषु विद्विष्टाः शातयंति धरां नराः

విశ్వాసఘాతకులు, కృతఘ్నులు, వ్రతలంఘకులు, ద్విజులయందు దేవులయందు ద్వేషించువారు—అటువంటి నరులు భూమిని క్షయమునకు నాశమునకు గురిచేస్తారు.

Verse 135

ये च मद्यरताः पापा द्यूतकर्मरतास्तथा । पाषंडपतितालापाः शातयंति धरां नराः

మద్యాసక్తులై పాపకార్యాలలో మునిగినవారు, జూదకర్మలో రతులైనవారు, పాషండులు‑పతితులతో సంగమించి సంభాషించువారు—అటువంటి నరులు భూమిని బాధింపజేస్తారు।

Verse 136

सुकर्मरहिता ये च नित्योद्वेगाश्च निर्भयाः । स्मृतिशास्त्रार्थकोद्विग्नाश्शातयंति धरां नराः

సత్కర్మరహితులు, నిత్యం కలతచెందినా నిర్భయులు, స్మృతిశాస్త్రాల తాత్పర్యంతో కలవరపడువారు—అటువంటి నరులు భూమిని క్లేశింపజేస్తారు।

Verse 137

निजवृत्तिं परित्यज्य कुर्वंति चाधमां च ये । गुरुनिंदारता द्वेषाच्छातयंति धरां नराः

తమ యథోచిత ఆచారాన్ని విడిచి నీచకర్మలు చేయువారు, ద్వేషంతో గురునిందలో మునిగినవారు—అటువంటి నరులు భూమిని నాశనమార్గంలో నెడతారు।

Verse 138

दातारं ये रोधयंति पातके प्रेरयंति च । दीनानाथान्पीडयंति शातयंति धरां नराः

దాతను అడ్డగించువారు, ఇతరులను పాతకంలోకి ప్రేరేపించువారు, దీన‑అనాథులను పీడించువారు—అటువంటి నరులు భూమిని తపింపజేస్తారు।

Verse 139

एते चान्ये च बहवः पापकर्मकृतो नराः । पुरुषान्पातयित्वा तु शातयंति धरां नराः

ఇవీ మరియు ఇలాంటి అనేక పాపకర్మకారులు, ఇతరులను పతనంలో పడేసి, ఆపై భూమిని కూడా క్లేశింపజేస్తారు।

Verse 140

य इदं शृणुयाद्रम्यं गुह्याद्गुह्यं परं हितम् । न तस्य दुर्गतिर्दुःखं दौर्भाग्यं दीनता भुवि

ఈ రమ్యమైన ఉపదేశాన్ని—గుహ్యాలలోనూ పరమగుహ్యమై, అత్యంత హితకరమైనదిగా—శ్రవణం చేసేవానికి భూమిపై దుర్గతి, దుఃఖం, దౌర్భాగ్యం, దారిద్ర్యం కలుగవు।

Verse 141

न दैत्यादौ भवेज्जन्म स्वर्लोके शाश्वतं सुखम् । नाकाले मरणं तस्य न च पापैः प्रलिप्यते

అతనికి దైత్యాదులలో జన్మ కలగదు; స్వర్గలోకంలో శాశ్వతమైన సుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు. అతనికి అకాలమరణం రాదు, పాపాలు అతనిని అంటవు।

Verse 142

इह सर्वजनाध्यक्षस्त्रिदिवे त्रिदिवेश्वरः । कल्पंकल्पं दिवं भुक्त्वा मोक्षमार्गं व्रजत्यसौ

ఇహలోకంలో అతడు సమస్త జనుల అధికారి అవుతాడు; త్రిదివంలో దేవాధిదేవుడవుతాడు. కల్పం కల్పం స్వర్గాన్ని అనుభవించి, అనంతరం మోక్షమార్గాన్ని చేరుతాడు।