Adhyaya 45

Verse 1

भीष्म उवाच । इदानीं श्रोतुमिच्छामि हिरण्यकशिपोर्वधम् । नरसिंहस्य माहात्म्यं तथा पापविनाशनम्

భీష్ముడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను హిరణ్యకశిపుని వధను, శ్రీనరసింహుని మహాత్మ్యమును మరియు పాపనాశనమును వినదలచితిని।

Verse 2

पुलस्त्य उवाच । पुरा कृतयुगे राजन्हिरण्यकशिपुः प्रभुः । दैत्यानामादिपुरुषश्चकार सुमहत्तपः

పులస్త్యుడు పలికెను—ఓ రాజా! పురాతన కృతయుగంలో దైత్యుల ఆదిపురుషుడైన పరాక్రమశాలి హిరణ్యకశిపుడు అత్యంత మహత్తర తపస్సు చేసెను।

Verse 3

दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । जलवासी समभवत्स्नानमौनधृतव्रतः

పది వేల సంవత్సరాలు, మరియూ అదనంగా పది వందల సంవత్సరాలు అతడు జలంలో నివసించెను—స్నానక్రియలలో స్థిరుడై, మౌనవ్రతాన్ని ధరించి।

Verse 4

वृतः शमदमाभ्यां च ब्रह्मचर्येण चैव हि । ब्रह्मा प्रीतोऽभवत्तस्य तपसा नियमेन च

శమదమాలతో సంయమితుడై, బ్రహ్మచర్యంలో స్థితుడై, తన తపస్సు మరియు నియమాచరణతో బ్రహ్మదేవుని ప్రసన్నుడిని చేసెను।

Verse 5

ततः स्वयंभूर्भगवान्स्वयमागत्य तत्र हि । विमानेनार्कवर्णेन हंसयुक्तेन भास्वता

అప్పుడు స్వయంభూ భగవాన్ బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా అక్కడికి వచ్చెను—సూర్యవర్ణముగల, ప్రకాశమానమైన, హంసలతో యుక్తమైన విమానంలో।

Verse 6

आदित्यैर्वसुभिः साध्यैर्मरुद्भिर्दैवतैस्सह । रुद्रैर्विश्वसहायैश्च यक्षराक्षसपन्नगैः

ఆదిత్యులు, వసువులు, సాధ్యులు, మరుతులు—సమస్త దేవగణాలతో కూడి; అలాగే రుద్రులు, విశ్వాన్ని ఆధారమిచ్చే శక్తులు, యక్షులు, రాక్షసులు మరియు పన్నగులు (నాగజాతి) తో కూడి।

Verse 7

दिग्भिश्चैव विदिग्भिश्च नदीभिः सागरैस्तथा । नक्षत्रैश्च मुहूर्तैश्च खचरैश्च महाग्रहैः

దిక్కులు మరియు విదిక్కులు ద్వారా, నదులు మరియు సముద్రాలు ద్వారా కూడా; నక్షత్రాలు, ముహూర్తాలు ద్వారా, అలాగే ఆకాశంలో సంచరించే జ్యోతిష్కాలు మరియు మహాగ్రహాలు ద్వారా।

Verse 8

देवैर्ब्रह्मर्षिभिः सार्द्धं सिद्धैः सप्तर्षिभिस्तथा । राजर्षिभिः पुण्यकृद्भिर्गंधर्वाप्सरसांगणैः

దేవులతో పాటు, బ్రహ్మర్షులతో కలిసి; సిద్ధులు మరియు సప్తర్షులతో కూడి; రాజర్షులు, పుణ్యకర్మచేసేవారు, అలాగే గంధర్వ-అప్సరాగణాలతో కూడి।

Verse 9

चराचरगुरुः श्रीमान्वृतः सर्वैर्दिवौकसैः । ब्रह्मा ब्रह्मविदां श्रेष्ठो दैत्यं वचनमब्रवीत्

చరాచర జగత్తుకు గురువైన శ్రీమాన్ బ్రహ్మ—సర్వ దివౌకసులు (స్వర్గవాసులు) ఆరాధించినవాడు, బ్రహ్మవిద్యావేత్తలలో శ్రేష్ఠుడు—ఆ దైత్యునితో ఈ వాక్యములు పలికెను।

Verse 10

प्रीतोस्मि तव भक्तस्य तपसाऽनेन सुव्रत । वरं वरय भद्रं ते यथेष्टं काममाप्नुहि

హే సువ్రతా! ఈ తపస్సు వలన నీ భక్తిపై నేను ప్రసన్నుడను. వరం కోరుకో—నీకు మంగళం కలుగుగాక; నీకు ఇష్టమైన కోరికను పొందుము।

Verse 11

हिरण्यकशिपुरुवाच । न देवासुरगंधर्वा न यक्षोरगराक्षसाः । न मानुषाः पिशाचाश्च हन्युर्मां देवसत्तम

హిరణ్యకశిపుడు పలికెను—హే దేవోత్తమా! దేవులు గాని, అసుర-గంధర్వులు గాని, యక్ష-నాగ-రాక్షసులు గాని, మనుష్యులు గాని, పిశాచులు గాని నన్ను వధించలేరు।

Verse 12

ऋषयो मानवाः शापैर्न शपेयुः पितामह । यदि मे भगवान्प्रीतो वर एष वृतो मया

హే పితామహా! భగవాన్ నాపై ప్రసన్నుడైతే, నేను ఈ వరం కోరుతున్నాను—ఋషులు మరియు మనుష్యులు తమ శాపాలతో ఎవరికీ శాపం ఇవ్వలేకుండునట్లు।

Verse 13

न शस्त्रेण न चास्त्रेण गिरिणा पादपेन वा । न शुष्केण न चार्द्रेण न स्याच्चान्येन मे वधः

నా మరణం శస్త్రంతో కాదు, అస్త్రంతో కాదు; పర్వతంతో కాదు, వృక్షంతో కాదు; ఎండినదానితో కాదు, తడినదానితో కాదు—ఇతర ఏదితోనూ కాదు।

Verse 14

भवेयमहमेवार्कः सोमो वायुर्हुताशनः । सलिलं चांतरिक्षं च नक्षत्राणि दिशो दश

నేనే సూర్యుడిగా, చంద్రుడిగా, వాయువుగా, అగ్నిగా మారుదును; అలాగే జలముగా, ఆకాశముగా, నక్షత్రములుగా, దశ దిక్కులుగా కూడా నేనే అవుదును।

Verse 15

अहं क्रोधश्च कामश्च वरुणो वासवो यमः । धनदश्च धनाध्यक्षो यक्षः किंपुरुषाधिपः

నేనే క్రోధమూ కామమూ; నేనే వరుణుడు, వాసవుడు (ఇంద్రుడు), యముడు; నేనే ధనదుడు (కుబేరుడు), ధనాధ్యక్షుడు, యక్షుడు, కింపురుషాధిపతినీ।

Verse 16

ब्रह्मोवाच । एष दिव्यो वरस्तात मया दत्तस्तवाद्भुतः । सर्वकामप्रदो वत्स प्राप्स्यसि त्वं न संशयः

బ్రహ్ముడు పలికెను—వత్సా, నేను నీకు ఈ అద్భుతమైన దివ్య వరాన్ని ప్రసాదించాను. ఇది సర్వకామప్రదం; నీవు నిస్సందేహంగా దీనిని పొందుతావు।

Verse 17

एवमुक्त्वा स भगवान्जगामाकाशमेव हि । वैराजं ब्रह्मसदनं ब्रह्मर्षिगणसेवितम्

ఇలా పలికి ఆ భగవాన్ నిజంగా ఆకాశమార్గంగా వెళ్లి, బ్రహ్మర్షిగణసేవితమైన వైరాజ బ్రహ్మసదనానికి—బ్రహ్మలోకానికి—చేరెను।

Verse 18

ततो देवाश्च गंधर्वा ऋषिभिः सह चारणाः । वरप्रदानं श्रुत्वैवं पितामहमुपस्थिताः

అనంతరం దేవతలు, గంధర్వులు, చారణులు—ఋషులతో కలిసి—వరప్రదానం జరిగినదని విని పితామహుడైన బ్రహ్ముని సమీపమునకు వచ్చిరి।

Verse 19

देवा ऊचुः । वरप्रदानाद्भगवन्वधिष्यति स नोऽसुरः । तत्प्रसादश्च भगवन्वधोप्यस्य विचिंत्यताम्

దేవతలు పలికిరి—హే భగవాన్, వరప్రదాన ఫలితంగా ఆ అసురుడు మమ్మల్ని సంహరిస్తాడు. కాబట్టి ప్రభూ, అతని వధోపాయం మరియు మీ ప్రసాదం (వరమర్యాద) నిలిచే విధానమును ఆలోచించండి।

Verse 20

भगवान्सर्वभूतानामादिकर्त्ता स्वयंप्रभुः । स्रष्टा च हव्यकव्यानामव्यक्तप्रकृतिः परः

భగవాన్ సమస్త భూతములకు ఆదికర్త, స్వయంప్రభుడు, స్వతంత్రుడు. హవ్యకవ్యముల—దేవులకు, పితృలకు అర్పణల—సృష్టికర్త కూడా ఆయనే; ఆయన పరముడు, ఆయన ప్రకృతి అవ్యక్తము।

Verse 21

सर्वलोकहितं वाक्यं श्रुत्वा देवः प्रजापतिः । आश्वासयामास तदा सुशीतैर्वचनांबुभिः

సర్వలోకహితమైన వాక్యాన్ని విని దేవుడు ప్రజాపతి అప్పుడు శీతలమైన వచనామృతజలాలతో వారిని ఓదార్చెను।

Verse 22

अवश्यं त्रिदशानेन प्राप्तव्यं तपसः फलं । तपसोऽन्तेऽस्य भगवान्वधं विष्णुः करिष्यति

నిశ్చయంగా ఈ త్రిదశదేవునిచేత తపస్సు ఫలం పొందబడును; అతని తపస్సు అంతంలో భగవాన్ విష్ణువు అతని వధను చేయును।

Verse 23

तच्छ्रुत्वा विबुधा वाक्यं सर्वे पंकजजाननात् । स्वानि स्थानानि दिव्यानि विप्रजग्मुर्मुदान्विताः

పద్మముఖుడైన ఆయన వాక్యాన్ని విని సమస్త దేవతలు ఆనందంతో నిండీ తమ తమ దివ్యస్థానాలకు వెళ్లిరి।

Verse 24

लब्धमात्रे वरे सोथ प्रजास्सर्वा अबाधत । हिरण्यकशिपुर्दैत्यो वरदानेन गर्वितः

వరము లభించిన వెంటనే అతడు సమస్త ప్రజలను బాధించసాగెను; వరదాన గర్వంతో ఉబ్బిన దైత్యుడు హిరణ్యకశిపుడు।

Verse 25

आश्रमेषु महाभागान्मुनीन्वै शंसितव्रतान् । सत्यधर्मपरान्दान्तान्धर्षयामास दानवः

ఆశ్రమాలలో ఆ దానవుడు మహాభాగ మునులను—ప్రశంసిత వ్రతధారులు, సత్యధర్మపరులు, దమనశీలులు—పీడించెను।

Verse 26

देवांस्त्रिभुवनस्थांश्च पराजित्य महासुरः । त्रैलोक्यं वशमानीय स्वर्गे वसति दानवः

త్రిభువనములలో నివసించే దేవతలను జయించిన ఆ మహాసురుడు త్రిలోకమును వశపరచుకొని, ఆ దానవుడు స్వర్గంలో నివసించెను।

Verse 27

यदा वरमदोत्सिक्तश्चोदितः कालधर्मिणा । यज्ञियानकरोद्दैत्यानयज्ञीयांश्च दैवतान्

వరముల గర్వముతో మత్తుడై, కాలధర్మ ప్రేరణచేత చోదితుడై, అతడు దైత్యులను యజ్ఞయోగ్యులుగా చేసి, దేవతలను అయజ్ఞయోగ్యులుగా చేసెను।

Verse 28

तथा दैत्याश्च साध्याश्च विश्वे च वसवस्तथा । रुद्रा देवगणा यक्षा देवद्विजमहर्षयः

అలాగే దైత్యులు, సాధ్యులు, విశ్వేదేవులు, వసువులు; రుద్రులు, దేవగణములు, యక్షులు, దేవజ ఋషులు మహర్షులు కూడా (అక్కడ) ఉన్నారు।

Verse 29

शरण्यं शरणं विष्णुमुपतस्थुर्महाबलम् । देवदेवं यज्ञमयं वासुदेवं सनातनम्

వారు శరణ్యుడైన మహాబలుడు విష్ణువును ఆశ్రయించారు—దేవదేవుడు, యజ్ఞమయుడు, సనాతన వాసుదేవుని శరణు చేరారు।

Verse 30

देवा ऊचुः । नारायण महाभाग देवास्त्वां शरणं गताः । त्रायस्व जहि दैत्येंद्रं हिरण्यकशिपुं प्रभो

దేవతలు పలికిరి—హే మహాభాగ నారాయణా! మేము దేవతలు నీ శరణు పొందాము. ప్రభో, మమ్మల్ని రక్షించుము; దైత్యేంద్రుడు హిరణ్యకశిపుని సంహరించుము।

Verse 31

त्वं हि नः परमोदाता त्वं हि नः परमो गुरुः । त्वं हि नः परमो देवो ब्रह्मादीनां सुरोत्तमः

నీవే మా పరమ దాతవు, నీవే మా పరమ గురువు. నీవే మా పరమ దేవుడు—బ్రహ్మాది దేవులలోనూ నీవే శ్రేష్ఠతముడు.

Verse 32

विष्णुरुवाच । भयं त्यजद्ध्वममरा अभयं वो ददाम्यहम् । तथैव त्रिदिवं देवाः प्रतिपद्यत माचिरम्

విష్ణువు పలికెను—ఓ అమరులారా, భయాన్ని విడిచిపెట్టండి; నేను మీకు అభయాన్ని ప్రసాదిస్తున్నాను. కాబట్టి ఓ దేవతలారా, ఆలస్యం చేయక త్రిదివ స్వర్గాన్ని తిరిగి పొందండి.

Verse 33

एनं हि सगणं दैत्यं वरदानेन गर्वितम् । अवध्यममरेंद्राणां दानवेंद्रं निहन्म्यहम्

వరదానంతో గర్వించిన, తన గణంతో కూడిన ఆ దైత్యుడిని—దానవేంద్రుడిని—అమరేంద్రులకైనా అవధ్యుడని భావించబడినవాడిని, నేనే సంహరిస్తాను.

Verse 34

एवमुक्त्वा तु भगवान्विश्वपो विष्णुरव्ययः । हिरण्यकशिपुस्थानं जगाम हरिरीश्वरः

ఇలా చెప్పి భగవాన్ విష్ణువు—అవ్యయుడు, విశ్వరక్షకుడు—హరి, పరమేశ్వరుడు, హిరణ్యకశిపుని నివాసస్థానానికి వెళ్లెను.

Verse 35

तेजसा भास्काराकारः शशीकांत्येव चापरः । नरस्य कृत्वार्धतनुं सिंहस्यार्द्धतनुं तथा

తేజస్సులో ఆయన సూర్యసమాన రూపమై, మరొక వైపున చంద్రకాంతివలె ప్రకాశించాడు; ఆయన మనుష్యుని అర్ధదేహం, అలాగే సింహుని అర్ధదేహం నిర్మించాడు.

Verse 36

नारसिंहेन वपुषा पाणिं संगृह्य पाणिना । ततो ददर्श विस्तीर्णां दिव्यां रम्यां मनोरमाम्

నరసింహరూపం ధరించి ఆయన తన చేతితో ఆమె చేతిని పట్టుకున్నాడు; అనంతరం విస్తారమైన, దివ్యమైన, రమ్యమైన, అత్యంత మనోహరమైన దృశ్యాన్ని/లోకాన్ని దర్శించాడు।

Verse 37

सर्वकामयुतां शुभ्रां हिरण्यकशिपोः सभाम् । विस्तीर्णां योजनशतं शतमध्यर्द्धमायताम्

అతడు హిరణ్యకశిపుని శుభ్రమైన, కాంతిమయమైన, సర్వకామసంపన్నమైన సభను చూశాడు—అది వెడల్పు వంద యోజనాలు, పొడవు నూట యాభై యోజనాలు।

Verse 38

वैहायसीं कामगमां पंचयोजनमुच्छ्रिताम् । जराशोकक्षमापेतां निष्प्रकम्प्यां शिवां सुखाम्

అది ఆకాశగామి, ఇష్టానుసారంగా సంచరించగలది, ఐదు యోజనాల ఎత్తు—జరా, శోకం, అలసటలేని—అచలమైన, శుభమైన, సుఖమయమైనది।

Verse 39

वेश्मासनवतीं रम्यां ज्वलंतीमिव तेजसा । अंतःसलिलसंयुक्तां विहितां विश्वकर्मणा

ఆ రమ్య నిర్మాణం భవనాలు, ఆసనాలతో సమృద్ధిగా ఉండి, తేజస్సుతో మండుతున్నట్లుగా కనిపించింది; అంతర్భాగంలో జలసౌకర్యంతో, దానిని విశ్వకర్మ నిర్మించాడు।

Verse 40

दिव्यवर्णमयैर्वृक्षैः फलपुष्पप्रदैर्युताम् । नीलपीतासितश्यामैः श्वेतैर्लोहितकैरपि

అది దివ్యవర్ణాల వృక్షాలతో అలంకృతమై, ఫలపుష్పాలు ప్రసాదించేది—నీల, పీత, అసిత-శ్యామ, శ్వేత మరియు లోహిత వర్ణాలతో కూడినవి।

Verse 41

अवदातैस्तथा गुल्मै रक्तमंजरिधारिभिः । सिताभ्रघनसंकाशां प्लवंतीं च ददर्श सः

అప్పుడు అతడు ఆమెను చూచెను—తెల్లని ప్రకాశవంతమైన పొదలచే చుట్టుముట్టబడి, ఎర్రని మంజరీగుచ్ఛాలు ధరించినవిగా. ఆమె తెల్ల మేఘఘనంలా, తేలియాడుతున్నట్లు కనిపించింది.

Verse 42

रश्मिमती स्वभावेन दिव्यगंधमनोरमा । सुसुखा न च दुःखा सा न शीता न च घर्मदा

రశ్మిమతీ స్వభావముచేతనే దివ్య సుగంధముతో మనోహరమైంది. ఆమె అత్యంత సుఖదాయిని—దుఃఖకారిణి కాదు, శీతకారిణి కాదు, ఘర్మదాయిని కూడా కాదు.

Verse 43

न क्षुत्पिपासे ग्लानिं वा प्राप्यतां प्राप्नुवंति ते । नानरूपैरुपकृता सुचित्रैश्च सुभास्वरैः

వారికి ఆకలి దాహాలు కలుగవు, అలసట కూడా రాదు. వారు అనేక విధాలుగా సంరక్షింపబడుదురు—అద్భుతమైన, విచిత్రమైన, ప్రకాశవంతమైన ఏర్పాట్లతో.

Verse 44

अतिचंद्रातिसूर्याति शिखिकान्ति स्वयंप्रभा । दीप्यते नाकपृष्ठस्था भासयंती विभासुरा

ఆమె చంద్రసూర్యులను మించిన తేజస్సుతో, అగ్నికాంతివలె, స్వయంప్రభగా ఉంది. స్వర్గపృష్ఠమందు నిలిచి, విభాసురగా చుట్టూ దిశలను ప్రకాశింపజేస్తూ దీప్తిస్తుంది.

Verse 45

सर्वे चकाशिरे तस्यां मुदिताश्चैव मानुषाः । रसवच्च प्रभूतं च भक्ष्यभोज्यान्नमुत्तमं

ఆ స్థలమందు అందరు మనుష్యులు ఆనందముతో ప్రకాశించిరి. అక్కడ ఉత్తమమైన ఆహారం సమృద్ధిగా ఉండెను—రసవంతమైన, రుచికరమైన భక్ష్యభోజ్యాలతో నిండినది.

Verse 46

पुण्यगंधास्रजश्चापि नित्यकालफला द्रुमाः । उष्णे शीतानि तोयानि शीते चोष्णानि संति वै

అక్కడ పుణ్యసుగంధమయమైన మాలలు కూడా ఉన్నాయి; నిత్యకాలమూ ఫలించే వృక్షాలు ఉన్నాయి. ఎండలో నీళ్లు చల్లగా, చలిలో అవే నీళ్లు వెచ్చగా ఉంటాయి.

Verse 47

पुष्पिताग्रान्महाशाखान्प्रवालांकुरधारिणः । लतावितानसंछन्नान्कल्पानैक्षिष्ठ स प्रभुः

ఆ ప్రభువు కల్పవృక్షాలను దర్శించాడు—విశాల శాఖలతో, పుష్పించిన అగ్రభాగాలతో, ప్రవాళసమానమైన కోమల అంకురాలు మరియు కొత్త మొగ్గలు ధరించి, లతావితానాల ఛాయతో కప్పబడి ఉన్నవిగా।

Verse 48

गंधवंति च पुष्पाणि रसवंति फलानि च । तानि शीतानि चोष्णानि तत्रतत्र सरांसि च

అక్కడ సుగంధభరిత పుష్పాలు, రసభరిత ఫలాలు ఉన్నాయి; అలాగే అక్కడక్కడా సరస్సులు ఉన్నాయి—కొన్ని చల్లగా, కొన్ని వెచ్చగా।

Verse 49

अपश्यद्भूपतीर्थानि सभायां तस्य स प्रभुः । नलिनैः पुंडरीकैश्च शतपत्रैः सुगंधिभिः

ఆ ప్రభువు తన సభామండపంలో రాజతీర్థాలను దర్శించాడు; అవి నీల నలినాలు, శ్వేత పుండరీకాలు, సుగంధభరిత శతపత్ర పుష్పాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి।

Verse 50

रक्तैः कुवलयैश्चैव कल्हारैरुत्पलैस्तथा । नानाश्चर्यसमोपेतैः पुष्पैरन्यैश्च सुप्रियैः

ఆ స్థలం రక్త కువలయ కమలాలతో, అలాగే కల్హార, ఉత్పల కమలాలతో, మరియు అనేక ఆశ్చర్యగుణాలతో యుక్తమైన ఇతర అత్యంత ప్రియమైన పుష్పాలతో కూడా శోభిల్లింది।

Verse 51

कारंडवैश्चक्रवाकैः सारसैः कुररैरपि । विमलस्फटिकाभानि पांडुरच्छदनैर्द्विजैः

కారండ, చక్రవాక, సారస, కురర పక్షులు—పాండుర వర్ణపు రెక్కలతో—ఆ దృశ్యాన్ని నిర్మల స్ఫటికంలా ప్రకాశింపజేశాయి।

Verse 52

बहुहंसोपगीतानि सारसानां रुतानि च । गंधयुक्ता लतास्तत्र पुष्पमंजरिधारिणीः

అక్కడ అనేక హంసలు మధురంగా పాడుతుండగా, సారసాల కూయింపూ వినిపించింది; సువాసనతో నిండిన లతలు పుష్పమంజరులతో అలంకృతమై ఉన్నాయి।

Verse 53

दृष्टवान्भगवान्हृष्टः खदिरान्वेतसार्जुनान् । चूतानिम्बानागवृक्षाः कदंबा बकुला धवाः

అవి చూచి భగవానుడు హర్షించాడు—ఖదిర, వేతస, అర్జున; మామిడి, వేప, నాగవృక్ష; అలాగే కదంబ, బకుల, ధవ వృక్షాలను దర్శించి।

Verse 54

प्रियंगवः पाटलाख्याः शाल्मल्यस्स हरिद्रवाः । शालास्तालास्तमालाश्च चंपकाश्च मनोरमाः

అక్కడ ప్రియంగు, పాటల అని పిలువబడేవి, శాల్మలి, హరిద్రవ; అలాగే శాల, తాల, తమాల మరియు మనోహర చంపక వృక్షాలు కూడా ఉన్నాయి।

Verse 55

तथैवान्ये व्यराजंत सभायां पुष्पिता द्रुमाः । एलाक कुभकंकोल लवली कर्णपूरकाः

అలాగే సభామండపంలో ఇతర పుష్పిత వృక్షాలు కూడా విరాజిల్లాయి—ఏల (ఏలకులు), కుభక, కంకోల, లవలీ మరియు కర్ణపూరక।

Verse 56

मधुकाः कोविदाराश्च बहुतालसमुच्छ्रयाः । अंजनाशोकपर्णासा बहवश्चित्रका द्रुमाः

అక్కడ మధూక, కోవిదార వృక్షాలు ఉండెను; అలాగే అనేక ఎత్తైన తాళవృక్షాలు కూడా ఉండెను. అదేవిధంగా అంజనా, ఘనపత్ర అశోకము మరియు నానావిధ చిత్ర వృక్షాలు చాలానే ఉండెను.

Verse 57

वरुणाश्च पलाशाश्चा पनसास्सह चंदनैः । नीलास्सुमनसश्चैव नीपाश्चाश्वत्थतिंदुकाः

అక్కడ వరుణ, పలాశ, పనస (జాక్‌ఫ్రూట్) వృక్షాలు చందనంతో కూడి ఉండెను. అలాగే నీలపుష్పి, సుమనస (సుగంధ పుష్పాలు), నీప, అశ్వత్థ మరియు తిందుక వృక్షాలు కూడా ఉండెను.

Verse 58

पारिजाताश्च तरवो मल्लिका भद्रदारवः । अटरूषाः पीलूकाश्च तथा चैवैलवालुकाः

అక్కడ పారిజాత వృక్షాలు, మల్లికా (మల్లె) మరియు భద్రదారవ (శుభ కాష్ఠ వృక్షాలు) ఉండెను. అటరూషా, పీలూ వృక్షాలు మరియు ఇల్వల ప్రాంతపు ఇసుక నేలలు కూడా ఉండెను.

Verse 59

मंदारकाः कुरवका पुन्नागाः कुटजास्तथा । रक्ताः कुरवकाश्चैव नीलाश्चागरुभिः सह

అక్కడ మందార, కురవక, పున్నాగ, కుటజ వృక్షాలు కూడా ఉండెను. అలాగే ఎర్ర కురవకాలు, నీలవర్ణ పుష్పాలు మరియు అగరు (అగరువుడ్) కూడ ఉండెను.

Verse 60

किंशुकाश्चैव भव्याश्च दाडिमा बीजपूरकाः । कालेयका दुकूलाश्च हिंगवस्तैलवर्त्तिकाः

అక్కడ కింశుక, భవ్య, దాడిమ (దానిమ్మ) మరియు బీజపూరక (సిట్రాన్) కూడా ఉండెను. అలాగే కాలేయక (సుగంధ ద్రవ్యాలు), దుకూల (సూక్ష్మ వస్త్రం), హింగు మరియు దీపాల నూనె వత్తులు కూడా ఉండెను.

Verse 61

खर्जूरा नालिकेराश्च हरीतक मधूककाः । सप्तपर्णाश्च बिल्वाश्च सयावाश्च शरावताः

అక్కడ ఖర్జూర, నాళికేర వృక్షాలు; హరీతకీ, మధూక వృక్షాలు; సప్తపర్ణ, బిల్వ వృక్షాలు; అలాగే సయావ, శరావతా—ఇవన్నీ పేర్కొనబడ్డాయి.

Verse 62

असनाश्च तमालाश्च नानागुल्मसमावृताः । लताश्च विविधाकाराः पुष्पपत्रफलोपगाः

అక్కడ అసన, తమాల వృక్షాలు నానావిధ గుల్మాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉండేవి; అలాగే వివిధాకార లతలు పుష్ప-పత్ర-ఫలాలతో సమృద్ధిగా ఉండేవి.

Verse 63

एते चान्ये च बहवस्तत्र काननजा द्रुमाः । नानापुष्पफलोपेता व्यराजंत समंततः

ఇవి మాత్రమే కాక మరెన్నో అరణ్యజ వృక్షాలు అక్కడ ఉండేవి; నానావిధ పుష్ప-ఫలాలతో యుక్తమై అవి అన్ని దిక్కులా ప్రకాశించేవి.

Verse 64

चकोराः शतपत्राश्च मत्तकोकिलशारिकाः । पुष्पितान्पुष्पिताग्रांश्च संपतंति महाद्रुमान्

చకోర, శతపత్ర పక్షులు, అలాగే మత్తమైన కోకిలలు, శారికలు పుష్పాలతో నిండిన, పుష్పిత శిఖరాలున్న మహావృక్షాలపైకి దూకి వాలేవి.

Verse 65

रक्तपीतारुणास्तत्र पादपाग्रगताः खगाः । परस्परमवैक्षंत प्रहृष्टा जीवजीविकाः

అక్కడ ఎరుపు, పసుపు, అరుణ వర్ణాల పక్షులు చెట్ల అగ్రభాగాలపై కూర్చుండేవి; తమ జీవనోపాధితో సంతుష్టులై, హర్షంతో పరస్పరం ఒకరినొకరు చూచేవి.

Verse 66

तस्यां सभायां दैत्येंद्रो हिरण्यकशिपुस्तदा । आसीन आसने चित्रे दशनल्वे प्रमाणतः

ఆ సభామండపంలో దైత్యాధిపతి హిరణ్యకశిపుడు అప్పుడు పది హస్తాల ప్రమాణమున్న వైభవోపేత, అలంకృత సింహాసనంపై ఆసీనుడై ఉన్నాడు।

Verse 67

दिवाकरनिभे दिव्ये दिव्यास्तरणसंस्तृते । हिरण्यकशिपुर्दैत्य आस्ते ज्वलितकुंडलः

సూర్యుని వలె ప్రకాశించే ఆ దివ్య సభాగృహంలో, దివ్య ఆస్తరణాలతో అలంకృతమై, జ్వలించే కుండలాలు ధరించిన దైత్యుడు హిరణ్యకశిపుడు ఆసీనుడై ఉన్నాడు।

Verse 68

उपचेरुर्महादैत्या हिरण्यकशिपुं तदा । दिव्यतालानि गीतानि जगुर्गंधर्वसत्तमाः

అప్పుడు మహాదైత్యులు హిరణ్యకశిపుని సేవించుటకు సమీపించారు; ఉత్తమ గంధర్వులు దివ్య తాళాలతో కూడిన దివ్య గీతాలను ఆలపించారు।

Verse 69

विश्वाची सहजन्या च प्रम्लोचेति च पूजिता । दिव्याथ सौरभेयी च समीची पुंजिकस्थला

విశ్వాచీ, సహజన్యా మరియు పూజిత ప్రమ్లోచా; అలాగే దివ్యా, సౌరభేయీ, సమీచీ మరియు పుంజికస్థలా।

Verse 70

मिश्रकेशी च रंभा च चित्रभा श्रुतिविभ्रमा । चारुनेत्रा घृताची च मेनका चोर्वशी तथा

మిశ్రకేశీ మరియు రంభా, చిత్రభా మరియు శ్రుతివిభ్రమా; చారునేత్రా, ఘృతాచీ, అలాగే మేనకా మరియు ఊర్వశీ కూడా।

Verse 71

एतास्सहस्रशश्चान्या नृत्यगीतविशारदाः । उपातिष्ठंत राजानं हिरण्यकशिपुं प्रभुम्

నృత్యగానాలలో నిపుణులైన మరెన్నో వేలాది స్త్రీలు ప్రభువైన రాజు హిరణ్యకశిపుని సేవలో నిలిచిరి।

Verse 72

उपासते दितेः पुत्राः सर्वे लब्धवरास्तथा । बलिर्विरोचनस्तत्र नरकः पृथिवीसुतः

దితి కుమారులందరూ వరప్రాప్తులై ఆయనను ఉపాసించిరి; అక్కడ బలి, విరోచనుడు, భూమిపుత్రుడు నరకుడును ఉన్నారు.

Verse 73

प्रह्लादो विप्रचित्तिश्च गविष्ठश्च महासुरः । सुरहन्ता दुःखकर्ता समनास्सुमतिस्तथा

ప్రహ్లాదుడు, విప్రచిత్తి, మహాసురుడు గవిష్ఠుడు; అలాగే సురహంత, దుఃఖకర్త, సమనా, సుమతియు అక్కడ ఉన్నారు.

Verse 74

घटोदरो महापार्श्वः क्रथनः पिठरस्तथा । विश्वरूपस्वरूपश्च विश्वकायो महाबलः

అతడు ఘటోదరుడు, మహాపార్శ్వుడు, క్రథనుడు, పిఠరుడును; స్వభావముగా విశ్వరూపుడు, విశ్వకాయుడు, మహాబలవంతుడు.

Verse 75

दशग्रीवश्च वाली च मेघवासा महासुरः । घटाभो विटरूपश्च ज्वलनश्चेंद्रतापनः

దశగ్రీవుడు (రావణుడు), వాలి, మహాసురుడు మేఘవాసా; అలాగే ఘటాభుడు, విటరూపుడు, జ్వలనుడు, ఇంద్రతాపనుడు—ఇవీ పేర్లు.

Verse 76

दैत्यदानवसंघास्ते सर्वे ज्वलितकुंडलाः । स्रग्विणो वर्मिणः सर्वे सर्वे च चरितव्रताः

ఆ దైత్య-దానవ సమూహమంతా జ్వలించే కుండలాలు ధరించారు. అందరూ స్రగ్వులు, కవచధారులు, తాము స్వీకరించిన వ్రతాలలో స్థిరులు.

Verse 77

सर्वे लब्धवराः शूरास्सर्वे विहितमृत्यवः । एते चान्ये च बहवो हिरण्यकशिपुं प्रभुम्

అందరూ వరప్రాప్త వీరులు; అందరి మరణమూ విధించిన నియమాలకే లోబడి ఉండేది. వీరితో పాటు మరెందరో తమ ప్రభువు హిరణ్యకశిపుని సేవించి ఉపాసించేవారు.

Verse 78

उपासते महात्मानं सर्वे दिव्यपरिच्छदाः । विमानैर्विविधाकारैर्भ्राजमानैरिवाग्निभिः

దివ్య వస్త్రాభరణాలతో అలంకృతులైన వారందరూ ఆ మహాత్ముని ఉపాసించేవారు—వివిధ ఆకారాల విమానాలలో వచ్చి, అగ్నిలా ప్రకాశించేవారు.

Verse 79

महेन्द्रवपुषः सर्वे विचित्रांगदबाहवः । भूषितांगा दितेः पुत्रास्तमुपासत सर्वतः

దితి పుత్రులందరూ మహేంద్రుని వంటి వపువులు కలవారు; వారి భుజాలపై విచిత్ర అంగదాలు మెరిశాయి, శరీరమంతా ఆభరణాలతో అలంకృతమైంది. వారు అతనిని అన్ని వైపుల నుండీ ఉపాసించారు.

Verse 80

ऐश्वर्यं दैत्यसिंहस्य यथा तस्य महात्मनः । न श्रुतं नैव दृष्टं च कस्यापि भुवनत्रये

ఆ మహాత్ముడైన ‘దైత్యసింహ’ యొక్క ఐశ్వర్యం అటువంటిది; త్రిభువనములో దానికి సమానమైనది ఎవరూ వినలేదు, ఎవరూ చూడలేదు.

Verse 81

रजतकनकचित्रवेदिकायां परिकृतरत्नविचित्रवीथिकायाम् । स ददर्श मृगाधिपः सभायां सुरुचिर जालगवाक्षशोभितायाम्

వెండి–బంగారు చిత్రవేదికలతో, నానావిధ రత్నాలతో విచిత్రంగా అలంకరించిన వీధులతో శోభించిన ఆ సభలో మృగాధిపతి ఒక అతి సుందర సభామండపాన్ని చూచెను; అది మనోహర జాలగవాక్షాలతో విరాజిల్లుచుండెను।

Verse 82

कनकवलयहारभूषितांगं दितितनयं स मृगाधिपो ददर्श । दिवसकरकरप्रभं ज्वलंतं दितिजसहस्रशतैर्निषेव्यमाणम्

మృగాధిపతి దితి కుమారుని చూచెను—అతని అవయవాలు బంగారు వలయాలు, హారాలతో భూషితమైయుండెను; సూర్యకిరణప్రభతో జ్వలించుచు, శతశః దానవసైన్యములచే సేవింపబడుచుండెను।

Verse 83

ततो दृष्ट्वा महाभागं कालचक्रमिवागतम् । नारसिंहवपुश्छन्नं भस्मच्छन्नमिवानलम्

అనంతరం ఆ మహాభాగుని చూచి—కాలచక్రమే ప్రత్యక్షమై వచ్చినట్లుగా—నారసింహ వపుతో ఆవృతుడై, భస్మంతో కప్పబడిన అగ్నివలె కనిపించెను।

Verse 84

हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्लादो नाम वीर्यवान् । दिव्येन वपुषा सिंहमपश्यद्देवमागतम्

హిరణ్యకశిపుని వీర్యవంతుడైన కుమారుడు ప్రహ్లాదుడు, దివ్య వపుతో సింహరూపంలో వచ్చిన దేవుని దర్శించెను।

Verse 85

तं दृष्ट्वा रुक्मशैलाभमपूर्वां तनुमाश्रितम् । विस्मिता दानवाः सर्वे हिरण्यकशिपुश्च सः

ఆయనను చూచి—బంగారు పర్వతంలా ప్రకాశిస్తూ, అపూర్వమైన తనువును ఆశ్రయించినవాడని—దానవులందరూ విస్మయమొందిరి; హిరణ్యకశిపుడును అలాగే ఆశ్చర్యపడ్డాడు।

Verse 86

प्रह्लाद उवाच । महाराज महाबाहो दैत्यानामादिसंभव । न श्रुतं नैव मे दृष्टं नारसिंहमिदं वपुः

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—ఓ మహారాజా, మహాబాహో, దైత్యుల ఆదిసంభవా! ఈ నరసింహ వపస్సు నేను ఎప్పుడూ వినలేదు, ఎప్పుడూ చూడలేదు.

Verse 87

अव्यक्तं परमं दिव्यं किमिदं रूपमागतम् । दैत्यांतकरणं घोरं शंसतीव मनो मम

అవ్యక్తమైన, పరమమైన, దివ్యమైన—ఇది ఏ రూపం ప్రత్యక్షమైంది? నా మనస్సు ఇది దైత్యుల అంతం చేసే ఘోరశక్తి అని ముందే సూచిస్తున్నట్లుంది.

Verse 88

अस्य देवाः शरीरस्थाः सागराः सरितस्तथा । हिमवान्पारियात्रश्च ये चान्ये कुलपर्वताः

ఆయన శరీరంలో దేవతలు నివసిస్తున్నారు; సముద్రాలు, నదులు కూడా; అలాగే హిమవాన్, పారియాత్ర మరియు ఇతర కులపర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

Verse 89

चंद्रमास्सहनक्षत्रैरादित्या रश्मिभिः सह । धनदो वरुणश्चैव यमः शक्रः शचीपतिः

చంద్రుడు నక్షత్రాలతో కలిసి, ఆదిత్యులు తమ కిరణాలతో కలిసి; అలాగే ధనద కుబేరుడు, వరుణుడు, యముడు, శక్రుడు—శచీపతి ఇంద్రుడూ (అక్కడ) ఉన్నారు.

Verse 90

मरुतो देवगंधर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । नागा यक्षाः पिशाचाश्च राक्षसा भीमविक्रमाः

మరుతులు, దివ్య గంధర్వులు, తపోధనులైన ఋషులు; అలాగే నాగులు, యక్షులు, పిశాచులు మరియు భీమవిక్రమ రాక్షసులు కూడా (అందులో) ఉన్నారు.

Verse 91

ब्रह्मा देवाः पशुपतिर्ललाटस्था भ्रमंति हि । स्थावराणि च सर्वाणि जंगमानि तथैव च

బ్రహ్మా, దేవగణములు మరియు లలాటస్థుడైన పశుపతియును నిత్యము సంచరిస్తారు; అలాగే స్థావరములు, జంగమములు అన్నీ కూడా సంచరిస్తూనే ఉంటాయి।

Verse 92

भवांश्च सहितोस्माभिः सर्वैर्दैत्यगणैर्वृतः । विमानशतसंकीर्णा सर्वा या भवतः सभा

మీరు కూడా మా సహితంగా ఉండి, సమస్త దైత్యగణములతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నారు; మీ సభ అంతటా వందల విమానములతో కిటకిటలాడుతోంది।

Verse 93

सर्वं त्रिभुवनं राजन्लोकधर्मश्च शाश्वतः । दृश्यते नरसिंहेस्मिंस्तथेदं निखिलं जगत्

ఓ రాజా, ఈ నరసింహునందు సమస్త త్రిభువనమును, లోకధర్మమునకు శాశ్వత నియమమును దర్శించగలము; అలాగే ఈ సమగ్ర జగత్తు కూడా ఇందులోనే కనిపిస్తుంది।

Verse 94

प्रजापतिश्चात्र मनुर्महात्मा ग्रहाश्च योगाश्च मही नभश्च । उत्पातकालश्च धृतिर्मतिश्च रतिश्च सत्यं च तपो दमश्च

ఇక్కడ ప్రజాపతి, మహాత్ముడైన మనువు; గ్రహములు, యోగములు; భూమి, ఆకాశము; ఉపద్రవకాలము; ధృతి, మతి; రతి, సత్యము, తపస్సు, దమము—ఇవన్నీ కూడా ఉన్నాయి।

Verse 95

सनत्कुमारश्च महानुभावो विश्वे च देवा ॠषयश्च सर्वे । क्रोधश्च कामश्च तथैव हर्षो दर्पश्च मोहः पितरश्च सर्वे

మహానుభావుడైన సనత్కుమారుడు, విశ్వేదేవములు మరియు సమస్త ఋషులు; అలాగే క్రోధము, కామము, హర్షము; దర్పము, మోహము మరియు సమస్త పితృదేవతలు—ఇవన్నీ కూడా ఇందులో అంతర్భూతమై ఉన్నాయి।

Verse 96

प्रह्लादस्य वचः श्रुत्वा हिरण्यकशिपुः प्रभुः । उवाच दानवान्सर्वान्गणांश्च सगणाधिपः

ప్రహ్లాదుని వచనము విని ప్రభువు హిరణ్యకశిపుడు గణాధిపతులతో కూడిన సమస్త దానవగణాలను, సమవేత బృందాలను ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 97

मृगेंद्रो गृह्यतामेष अपूर्वां तनुमास्थितः । यदि वा संशयः कश्चिद्वध्यतां वनगोचरः

“ఈ మృగేంద్రుని పట్టుకోండి—ఇతడు అపూర్వమైన దేహాన్ని ధరించాడు. ఎవరికైనా సందేహముంటే, ఈ వనచరుని వధించండి।”

Verse 98

ते दानवगणास्सर्वे मृगेंद्रं भीमविक्रमम् । परिक्षिपंतो मुदितास्त्रासयामासुरोजसा

ఆ దానవగణమంతా ఆనందంతో భయంకర విక్రముడైన మృగేంద్ర-సింహాన్ని చుట్టుముట్టి, తమ బలంతో అతనిని భయపెట్టసాగిరి।

Verse 99

सिंहनादं विमुच्याथ नरसिंहो महाबलः । बभंज तां सभां सर्वां व्यादितास्य इवांतकः

అప్పుడు మహాబలుడైన నరసింహుడు సింహనాదం విడిచి, ఆ సమస్త సభామండపాన్ని చూర్ణం చేసెను—విశాలంగా నోరు విప్పిన అంతకుడివలె।

Verse 100

सभायां भज्यमानायां हिरण्यकशिपुः स्वयम् । चिक्षेपास्त्राणि सिंहस्य रोषव्याकुललोचनः

సభ చిద్రమవుతుండగా, కోపంతో కలవరపడిన నేత్రాలున్న హిరణ్యకశిపుడు తానే ఆ సింహునిపై అస్త్రాలను విసిరెను।

Verse 101

सर्वास्त्राणामथ श्रेष्ठं दंडमस्त्रं सुदारुणम् । कालचक्रं तथा घोरं विष्णुचक्रं तथापरं

అప్పుడు అతడు సమస్తాస్త్రాలలో శ్రేష్ఠమైన అత్యంత భయంకర దండాస్త్రం, ఘోర కాలచక్రం, అలాగే పరమ విష్ణుచక్రాన్ని కూడా వర్ణించాడు।

Verse 102

पैतामहं महात्युग्रं त्रैलोक्यनिर्मितं महत् । विचित्रामशनिं चैव शुष्काद्रं चाशनिद्वयम्

నేను పితామహ బ్రహ్ముని అత్యంత ఉగ్రమైన, మహత్తరమైన, త్రిలోకముల కొరకు నిర్మితమైన విశాలాస్త్రాన్ని; అలాగే విచిత్ర వజ్రం, ‘శుష్కాద్రం’ మరియు వజ్రద్వయాన్ని కూడా చూచితిని।

Verse 103

रौद्रं तथोग्रशूलं च कंकालं मुसलं तथा । अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव ब्राह्ममस्त्रं तथैव च

రౌద్రాస్త్రం, ఉగ్రశూలం (భయంకర త్రిశూలం), కంకాలం, ముసలం; అలాగే ‘బ్రహ్మశిర’ అనే అస్త్రం మరియు బ్రాహ్మాస్త్రం కూడా ఉన్నాయి।

Verse 104

नारायणास्त्रमैंद्रं च आग्नेयं शैशिरं तथा । वायव्यं मथनं चैव कपालमथ किंकरम्

నారాయణాస్త్రం, ఐంద్రాస్త్రం, ఆగ్నేయాస్త్రం, శైశిరాస్త్రం; వాయవ్యాస్త్రం, మథనాస్త్రం, కపాలాస్త్రం మరియు కింకరాస్త్రం కూడా ఉన్నాయి।

Verse 105

तथा प्रतिहतां शक्तिं क्रौंचमस्त्रं तथैव च । मोहनं शोषणं चैव संतापनविलापने

అలాగే ప్రతిహత ‘శక్తి’ అనే క్షిపణాస్త్రం, క్రౌంచాస్త్రం; ఇంకా మోహన, శోషణ, సంతాపన మరియు విలాపన కలిగించే శక్తులూ ఉన్నాయి।

Verse 106

कंपनं शातनं चैव महास्त्रं चैव रोधनम् । कालमुद्गरमक्षोभ्यं तापनं च महाबलम्

కంపన, శాతన, మహాస్త్ర, రోధన; కాలముద్గర, అక్షోభ్య, తాపన—ఇవన్నీ మహాబలముగల దివ్యాస్త్రాలు.

Verse 107

संवर्तनं मोहनं च तथा मायाधरं वरम् । गान्धर्वमस्त्रं दयितमसिरत्नं च नंदकम्

అతడు సంవర్తన, మోహన మరియు శ్రేష్ఠమైన మాయాధరాన్ని; ప్రియమైన గాంధర్వాస్త్రాన్ని, రత్నసమాన నందక ఖడ్గాన్ని కూడా ధరించాడు.

Verse 108

प्रस्वापनं प्रमथनं वारुणं चास्त्रमुत्तमम् । अस्त्रं पाशुपतं चैव यस्या प्रतिहता गतिः

ప్రస్వాపన, ప్రమథన, ఉత్తమ వారుణాస్త్రం, పాశుపతాస్త్రం వరకు—ఆమె (సమక్షంలో) వాటి గతి ప్రతిహతమై నిర్వీర్యమైంది.

Verse 109

एतान्यस्त्राणि दिव्यानि हिरण्यकशिपुस्तदा । असृजन्नरसिंहस्य दीप्तस्याग्नेरिवाहुतिम्

అప్పుడు హిరణ్యకశిపుడు ఈ దివ్యాస్త్రాలను నరసింహునిపై విసిరెను—దీప్తమైన అగ్నిలో ఆహుతి వేసినట్లుగా.

Verse 110

अस्त्रैः प्रज्वलितैः सिंहमावृणोदसुरोत्तमः । विवस्वान्घर्मसमये हिमवंतमिवांशुभिः

జ్వలించే అస్త్రాలతో అసురోత్తముడు సింహాన్ని ఆవరించాడు—గ్రీష్మకాలంలో సూర్యుడు తన కిరణాలతో హిమవంతాన్ని కప్పినట్లుగా.

Verse 111

स ह्यमर्षानिलोद्भूतो दैत्यानां सैन्यसागरः । क्षणेनाप्लावयत्सर्वं मैनाकमिव सागरः

క్రోధవాయువునుండి ఉద్భవించిన దైత్యుల సముద్రసమాన సైన్యం క్షణంలోనే సమస్తాన్ని ముంచెత్తింది; సముద్రం మైనాక పర్వతాన్ని కప్పివేసినట్లుగా।

Verse 112

प्रासैः पाशैश्च खड्गैश्च गदाभिर्मुसलैस्तथा । वज्रैरशनिभिश्चैव बहुशाखैर्महाद्रुमैः

వారు ప్రాసాలు, పాశాలు, ఖడ్గాలు, గదలు, ముసలాలతో; వజ్రాలు, అశని-విద్యుత్తులతో, అలాగే అనేక శాఖలుగల మహావృక్షాలతో కూడ (యుద్ధం చేశారు)।

Verse 113

मुद्गरैः कूटपाशैश्च शिलोलूखलपर्वतैः । शतघ्नीभिश्च दीप्ताभिर्दंडैरपि सुदारुणैः

వారు ముద్గరాలు, కూటపాశాలు, శిలలు, ఉలూఖలాలు, పర్వతాలతో; అలాగే దీప్తమైన శతఘ్నీ ఆయుధాలతోను, అత్యంత భయంకర దండాలతోను (దాడి చేశారు)।

Verse 114

ते दानवाः पाशगृहीतहस्ता महेंद्रतुल्याशनितुल्य वेगाः । समंततोभ्युद्यतबाहुकायाः स्थिताः सशीर्षा इव नागपोताः

ఆ దానవులు చేతుల్లో పాశాలు పట్టుకొని, మహేంద్రుని సమాన పరాక్రమంతో, వజ్రసమాన వేగంతో; అన్ని వైపులా భుజాలు ఎత్తి నిలిచారు—ఫణాలు ఎత్తిన నాగశిశువులవలె।

Verse 115

सुवर्णमालाकुलभूषितांगाः सुतीक्ष्णदंष्ट्राकुलवक्त्रगर्ताः । स्फुरत्प्रभास्ते च सशृंगदेहाश्चीनांशुका भांति यथैव हंसाः

వారి దేహాలు స్వర్ణమాలలతో సుసంపన్నంగా అలంకరించబడ్డాయి; ముఖగర్భాలు అత్యంత తీక్ష్ణ దంష్ట్రాలతో నిండినవి. వారు స్ఫురించే కాంతితో ప్రకాశించారు; శృంగములు గల దేహాలతో, చీనాంశుకాలు ధరించి, నిజంగా హంసలవలె కనిపించారు।

Verse 116

सोसृजद्दानवो मायामग्निं वायुं समीरितम् । तमिंद्रस्तोयदैः सार्धं सहस्राक्षो महाद्युतिः

అప్పుడు దానవుడు మాయను సృష్టించి అగ్ని, వాయువులను ఉద్ధృతం చేశాడు. సహస్రాక్షుడు, మహాద్యుతిమంతుడైన ఇంద్రుడు వర్షధారక మేఘాలతో కలిసి దానిని ఎదుర్కొన్నాడు।

Verse 117

महता तोयवर्षेण शमयमास पावकम् । तस्यां प्रतिहतायां तु मायायां युधि दानवः

మహా జలవర్షంతో అతడు అగ్నిని శమింపజేశాడు. అయితే యుద్ధంలో ఆ మాయ అడ్డుపడగానే దానవుడు మరల…

Verse 118

असृजद्घोरसंकाशं तमस्तीव्रं समंततः । तमसा संवृते लोके दैत्येष्वात्तायुधेषु च

అతడు అన్ని వైపులా ఘోరరూపమైన తీవ్రమైన చీకటిని విస్తరింపజేశాడు. ఆ తమస్సుతో లోకం కప్పబడగా దైత్యులు కూడా ఆయుధాలు ఎత్తి నిలిచారు.

Verse 119

स्वतेजसा परिवृतो दिवाकर इवोद्गतः । त्रिशिखां भ्रुकुटीमस्य ददृशुर्दानवा रणे

తన స్వతేజస్సుతో ఆవరించబడి అతడు సూర్యునివలె ఉదయించాడు. యుద్ధంలో దానవులు అతని త్రిశిఖాసమానమైన భ్రూకుటిని చూశారు.

Verse 120

ललाटस्थां त्रिकूटस्थां गंगां त्रिपथगामिव । ततः सर्वासु मायासु हतासु दितिनंदनाः

అతడు లలాటస్థితమైన, త్రికూటపర్వతంపై నిలిచిన గంగను త్రిపథగా నదివలె దర్శించాడు. అనంతరం వారి సమస్త మాయలు నశించగానే దితి కుమారులు సంహరింపబడ్డారు.

Verse 121

हिरण्यकशिपुं दैत्या विषण्णाश्शरणं ययुः । ततः प्रज्वलितः क्रोधात्प्रदहन्निव तेजसा

విషణ్ణులైన దైత్యులు శరణార్థంగా హిరణ్యకశిపుని ఆశ్రయించారు. అప్పుడు అతడు కోపాగ్నితో ప్రజ్వలించి, తన తేజస్సుతో అన్నిటినీ దహించునట్లు ప్రకాశించాడు।

Verse 122

तस्मिन्क्रुद्धे तु दैत्येंद्रे तमोभूतमभूज्जगत् । आवहः प्रवहश्चैव विवहोथ समीरणः

దైత్యేంద్రుడు కోపించినప్పుడు జగత్తంతా తమస్సుతో కమ్మబడింది. అప్పుడు ఆవహ, ప్రవహ, వివహ, సమీరణ అనే వాయువులు ఉద్భవించి వీచసాగాయి।

Verse 123

परावहस्संवहश्च उद्वहश्च महाबलः । तथा परिवहः श्रीमानुत्पातभयशंसिनः

పరావహ, సంవహ, ఉద్వహ అనే మహాబలవంతమైన వాయువులు, అలాగే శ్రీమంతుడైన పరివహ కూడా—అతడు ఉపద్రవాల భయసూచక లక్షణాలను తెలియజేయువాడు।

Verse 124

इत्येवं क्षुभिताः सप्त मरुतो गगनेचराः । ये ग्रहास्सर्वलोकस्य क्षये प्रादुर्भवंति हि

ఇలా గగనంలో సంచరించే ఆ ఏడు మరుతులు క్షుభితులయ్యారు. వీరే ‘గ్రహ’లుగా, సమస్త లోకాల ప్రళయకాలంలో ప్రత్యక్షమవుతారు।

Verse 125

ते सर्वे गगने हृष्टाव्यचरंश्च यथासुखम् । अयोगतश्चाप्यचरद्योगं निशि निशाचरः

వారందరూ హర్షంతో గగనంలో యథేచ్ఛగా విహరించారు. ఆ నిశాచరుడు యోగ్యుడు కాకపోయినా, రాత్రివేళ యోగంలాంటి ఆచరణను చేశాడు।

Verse 126

सग्रहः सह नक्षत्रैस्तारापतिररिंदम । विवर्णतां च भगवान्गतो दिवि दिवाकरः

గ్రహనక్షత్రాలతో కూడి తారాపతి చంద్రుడు—హే అరిం దమ—వర్ణహీనుడయ్యెను; దివిలో భగవాన్ దివాకర సూర్యుడును తన కాంతివర్ణమును కోల్పోయెను।

Verse 127

कृष्णः कबंधश्च तदा लक्ष्यते सुमहान्दिवि । असृजच्चासितां सूर्यो धूमवत्तां विभावसुः

అప్పుడు ఆకాశంలో అతి మహత్తరమైన నల్లని కబంధము కనబడెను. సూర్యుడు అగ్నివలె జ్వలించి పొగవంటి నల్లటి మబ్బును వెలువరించెను।

Verse 128

गगनस्थश्च भगवानभीक्ष्णं परिविष्यते । सप्तधूमनिभा घोराः सूर्यादि विसमुत्थिताः

గగనస్థుడైన భగవాన్ పునఃపునః పరివేష్టితుడగుచున్నాడు; సూర్యాది జ్యోతుల నుండి ధూమసదృశమైన ఏడు ఘోరరూపాలు ఉద్భవించుచున్నవి।

Verse 129

सोमस्य गगनस्थस्य ग्रहास्तिष्ठंति शृंङ्गगाः । वामे च दक्षिणे चैव स्थितौ शुक्रबृहस्पती

గగనంలో స్థితుడైన సోముని (చంద్రుని) శృంగాలపై గ్రహములు నిలుచుచున్నవి; ఎడమ కుడమలలో శుక్రుడు, బృహస్పతి స్థితులై ఉన్నారు।

Verse 130

शनैश्चरो लोहितांगो लोहितांगसमद्युतिः । समं समधिरोहंत सर्वे वै गगनेचराः

శనైశ్చరుడు లోహితాంగుడై, ఆ లాలిమతో సమానమైన కాంతితో ప్రకాశించెను; మరియు సమస్త గగనచర గ్రహములు ఒకేసారి ఆకాశంలో సమంగా అధిరోహించెను।

Verse 131

शृंगाणि शनकैर्घोरा युगांता वर्त्तन ग्रहाः । चंद्रमाश्च सनक्षत्रो ग्रहैः सह तमोनुदः

క్రమంగా భయంకర అపశకునాలు ఉద్భవించాయి; యుగాంతంలో కాలచక్ర గమనాన్ని నడిపించే ఘోర గ్రహాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి. నక్షత్రాలతో కూడిన చంద్రుడు కూడా గ్రహాలతో కలిసి తమస్సును తొలగించే ప్రకాశకుడయ్యాడు.

Verse 132

चराचरविनाशाय रोहिणीं नाभ्यनंदत । गृहीतो राहुणा चन्द्र उल्काभिरभिहन्यते

చరాచర వినాశార్థం రోహిణి ఆనందించలేదు. రాహువు గ్రహించిన చంద్రుడు ఉల్కల దెబ్బలతో కొట్టబడుతున్నాడు.

Verse 133

उल्काः प्रज्वलिताश्चंद्रे व्यचरंत यथासुखम् । देवानामधिपो देवः सोप्यवर्षत शोणितम्

ప్రజ్వలిత ఉల్కలు చంద్రుని చుట్టూ ఇష్టానుసారం సంచరించాయి; దేవాధిదేవుడైన దేవుడు కూడా రక్తవర్షం కురిపించాడు.

Verse 134

अपतद्गगनादुल्का विद्युद्रूपा महास्वना । अकाले च द्रुमास्सर्वे पुष्प्यंति च फलंति च

ఆకాశం నుండి మెరుపు రూపంతో మహానాదం చేసే ఉల్క పడింది; కాలం కాకముందే అన్ని వృక్షాలు పూసి ఫలించసాగాయి.

Verse 135

लताश्च सफलाः सर्वा या आहुर्दैत्यनाशिकाः । फले फलान्यजायंत पुष्पे पुष्पं तथैव च

‘దైత్యనాశికలు’ అని పిలువబడే ఆ లతలన్నీ సంపూర్ణ ఫలవంతమయ్యాయి; ఫలంలోనుంచి మరిన్ని ఫలాలు, పుష్పంలోనుంచి పుష్పాలు కూడా అలాగే పుట్టాయి.

Verse 136

उन्मीलंति निमीलंति हसंति प्ररुदंति च । विक्रोशंति च गंभीरं धूमायंते ज्वलंति च

వారు కన్నులు తెరచి మూసుకుంటారు; నవ్వుతారు, విలపిస్తారు కూడా. గంభీర స్వరంతో కేకలు వేస్తారు; పొగలు కక్కి జ్వాలలవలె మండుతారు.

Verse 137

प्रतिमास्सर्वदेवानां कथयंत्यो महद्भयम् । आरण्यैः सह संसृष्टा ग्राम्याश्च मृगपक्षिणः

సర్వ దేవతల ప్రతిమలు మహాభయాన్ని ప్రకటించుచుండెను; అడవి జీవులు గ్రామ్య జీవులతో కలసి—మృగములు, పక్షులు అన్నీ—ఒకటిగా కలిసిపోయినవి.

Verse 138

चुक्रुशुर्भैरवं तत्र मृगयुद्ध उपस्थिते । नद्यश्च प्रतिकूलानि वहंति कलुषोदकाः

అక్కడ మృగయుద్ధం సమీపించగా వారు భయంకరంగా కేకలు వేశారు; నదులు తమ సహజ ప్రవాహానికి విరుద్ధంగా, మలిన జలమును మోసుకుంటూ ప్రవహించాయి.

Verse 139

न प्राकाशंत च दिशो रक्तरेणुसमाकुलाः । वानस्पत्या न पूज्यंते पूजनार्हाः कथंचन

రక్తవర్ణ ధూళితో నిండినందున దిక్కులు ప్రకాశించలేదు. పూజార్హమైన వృక్షములు కూడ ఏ విధంగానూ పూజింపబడలేదు.

Verse 140

वायुवेगेन हन्यंते भज्यंते प्रणमंति च । तथा च सर्वभूतानां छाया न परिवर्त्तते

వాయువేగానికి వారు దెబ్బతిని, విరిగి, వంగిపోతారు; అయినా సమస్త భూతముల నీడ మాత్రం మారదు.

Verse 141

अपरेण गते सूर्ये सलोकानां युगक्षये । तदा हिरण्यकशिपोर्दैत्यस्योपरिवेश्मनः

సూర్యుడు పశ్చిమ దిశకు గతించి, లోకాల యుగక్షయం సమీపించిన వేళ, దైత్యుడు హిరణ్యకశిపుని పైప్రాసాదంపై అప్పుడు ఆ సంఘటన జరిగింది।

Verse 142

भांडागारायुधागारे निविष्टमभवन्मधु । असुराणां विनाशाय सुराणां विजयाय च

మధు భాండాగారములోను ఆయుధాగారములోను ప్రవేశించి నివసించాడు—అసురుల వినాశానికి, దేవతల విజయానికి చ।

Verse 143

दृश्यंते विविधोत्पाता घोराघोरनिदर्शनाः । एते चान्ये च बहवो घोररूपाः समुत्थिताः

వివిధ విధాల ఉత్పాతాలు దర్శనమిచ్చాయి—భయంకరమైయూ, భయంకరం కాని సూచనలతో కూడినవి; ఇవి మరియు మరెన్నో ఘోరరూపాలు ఉద్భవించాయి।

Verse 144

दैत्येंद्रस्य विनाशाय दृश्यंते रणशंसिनः । मेदिन्यां कंपमानायां दैत्येंद्रेण महात्मनः

దైత్యేంద్రుని వినాశార్థం యుద్ధసూచక శకునాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి; ఆ మహాత్మ దైత్యేంద్రుడు ముందుకు సాగగానే భూమి కంపించింది।

Verse 145

महीधरा नागगणा निपेतुरमितौजसः । विषज्वालाकुलैर्वक्त्रैर्विमुंचंतो हुताशनम्

అమిత తేజస్సుగల, భూమిని ధరించే నాగగణాలు కూలిపడ్డాయి; విషజ్వాలలతో నిండిన ముఖాల నుండి వారు హుతాశనాన్ని ఉద్గారించారు।

Verse 146

चतुःशीर्षाः पंचशीर्षाः सप्तशीर्षाश्च पन्नगाः । वासुकिस्तक्षकश्चैव कर्कोटकधनंजयौ

నాలుగు శిరస్సులు, ఐదు శిరస్సులు, ఏడు శిరస్సులు గల పన్నగులు కూడా ఉన్నారు; నాగులలో వాసుకి, తక్షకుడు, అలాగే కర్కోటకుడు మరియు ధనంజయుడు ప్రసిద్ధులు।

Verse 147

एलामुखः कालियश्च महापद्मश्च वीर्यवान् । सहस्रशीर्षश्शुद्धांगो हेमतालध्वजः प्रभुः

ఎలాముఖుడు, కాలియుడు, మరియు వీర్యవంతుడైన మహాపద్ముడు; శుద్ధాంగుడైన సహస్రశీర్షుడు, అలాగే ప్రభువు హేమతాలధ్వజుడు—ఇవి పేర్లు।

Verse 148

शेषोनंतो महानागो ह्यप्रकंप्यश्च कंपिताः । दीप्यंतेंतर्जलस्थानि पृथिवीविवराणि वै

అనంత మహానాగుడైన శేషుడు తాను అచలుడై ఉన్నప్పటికీ కంపనాలను కలిగిస్తాడు; జలాంతర్గతమైన భూమి చీలికలు, గుహలు నిజంగా జ్వలించి ప్రకాశిస్తాయి।

Verse 149

सप्तदैत्येंद्रकोपेन कंपितानि समंततः । नानातेजोधराश्चापि पातालतलचारिणः

ఏడు దైత్యేంద్రుల కోపంతో చుట్టూ ఉన్నదంతా కంపించింది; పాతాళతలంలో సంచరించే, నానావిధ తేజస్సు ధరించినవారూ కలవరపడ్డారు।

Verse 150

पाताले सहसा क्षुब्धे दुष्प्रकंप्याः प्रकंपिताः । हिरण्यकशिपुर्दैत्यस्तदा संस्पृष्टवान्महीम्

పాతాళం అకస్మాత్తుగా కలవరపడగా కదలని వాటికీ కంపనం వచ్చింది; అప్పుడు దైత్యుడు హిరణ్యకశిపుడు భూమిని స్పర్శించి దానిపై ఒత్తిడి చేశాడు।

Verse 151

संदष्टौष्ठपुटः क्रुद्धो वराह इव पूर्वजः । गंगा भागीरथी चैव कौशिकी सरयूरपि

కోపంతో పెదవులు బిగించి ఉన్న ఆ పూర్వజుడు వరాహునివలె కనిపించాడు; అలాగే గంగా, భాగీరథీ, కౌశికీ మరియు సరయూ కూడా (అక్కడ ఉన్నాయి)।

Verse 152

यमुना चाथ कावेरी कृष्णवेणी च निम्नगा । तुंगभद्रा महावेगा नदी गोदावरी तथा

యమునా, అలాగే కావేరీ, కృష్ణవేణీ మరియు నిమ్నగా; మహావేగవంతమైన తుంగభద్రా, అలాగే గోదావరి నదీ కూడా (ఉన్నాయి).

Verse 153

चर्मण्वती च सिंधुश्च तथा नदनदीपतिः । मेलकप्रभवश्चैव शोणो मणिनिभोदकः

చర్మణ్వతీ మరియు సింధు, అలాగే నదనదుల అధిపతి (నదీపతి) కూడా; మేలకప్రభవ నది, అలాగే మణివలె మెరిసే జలముగల శోణ నదీ (ఉన్నాయి).

Verse 154

नर्मदा च शुभस्रोतास्तथा वेत्रवती नदी । गोमती गोकुलाकीर्णा तथा पूर्वा सरस्वती

నర్మదా, శుభస్రోతా, అలాగే వేత్రవతీ నది; గోకులంతో నిండిన గోమతీ, అలాగే ప్రాచీన సరస్వతీ కూడా (ఉన్నాయి).

Verse 155

महाकालमहीचैव तमसा पुष्पवाहिनी । जंबूद्वीपं रत्नवच्च सर्वरत्नोपशोभितम्

మహాకాల, మహీ, అలాగే పుష్పవాహినీ తమసా; మరియు జంబూద్వీపం రత్నరాశివలె, సమస్త రత్నాలతో శోభిల్లింది (అని వర్ణన).

Verse 156

सुवर्णपुटकं चैव सुवर्णाकरमंडितम् । महानदश्च लौहित्यश्शैलः कांचनशोभितः

అక్కడ సువర్ణపుటకము అనే దేశము ఉంది, అది స్వర్ణాకరములతో అలంకృతము; అలాగే మహానదా అనే మహానది, మరియు కాంచనకాంతితో ప్రకాశించే లౌహిత్య పర్వతము ఉన్నాయి।

Verse 157

पत्तनं कोशकाराणां कशं च रजताकरम् । मगधाश्च महाग्रामाः पुण्ड्रा उग्रास्तथैव च

కోశకారుల పట్టణము, అలాగే కశము కూడా—అది రజతాకరముగా ప్రసిద్ధి; మరియు మగధుల మహాగ్రామములు, అలాగే పుండ్రులు, ఉగ్రులు అనే జనపదములు కూడా ఉన్నాయి।

Verse 158

स्रुघ्ना मल्ला विदेहाश्च मालवाः काशि कोसलाः । भवनं वैनतेयस्य दैत्येंद्रेणाभिकंपितम्

స్రుఘ్న, మల్లులు, విదేహులు, మాలవులు, కాశీ, కోసల—ఈ సమస్త ప్రాంతాలు దైత్యేంద్రునిచేత కంపించాయి; అలాగే వైనతేయుడు (గరుడుడు) యొక్క భవనమూ కంపించింది।

Verse 159

कैलासशिखराकारं यत्कृतं विश्वकर्मणा । रत्नतोयो महाभीमो लौहित्यो नाम सागरः

లౌహిత్యము అనే ఒక సాగరం ఉంది—కైలాస శిఖరాకారముగా, విశ్వకర్మచే నిర్మితము; దాని జలము రత్నసమ కాంతిమంతము, అది మహావిశాలమై భయంకర-గంభీరముగా ఉంది।

Verse 160

उदयश्च महाशैल उच्छ्रितः शतयोजनम् । सवर्णवेदिकः श्रीमान्मेघपंक्तिनिषेवितः

మరియు ఉదయము అనే మహాశైలం ఉంది, అది శతయోజనముల ఎత్తుకు ఉచ్చ్రితము; సమవర్ణ వేదికలతో శోభిల్లి, శ్రీమంతమై, మేఘపంక్తులచే నిత్యము సేవింపబడుతుంది।

Verse 161

भ्राजमानोर्कसदृशैर्जातरूपमयैर्द्रुमैः । सालैस्तालैस्तमालैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः

ఆ ప్రాంతం సూర్యసమానంగా ప్రకాశించింది; స్వర్ణమయ వృక్షాలవలె—శాల, తాళ, తమాల మరియు పుష్పించిన కర్ణికార వృక్షాలతో అలంకృతమైంది।

Verse 162

अयोमुखश्च विख्यातः सर्वतो धातुमंडितः । तमालवनगंधश्च पर्वतो मलयः शुभः

అయోముఖ పర్వతం ప్రసిద్ధి పొందింది, అది అన్ని వైపులా ధాతు-అలంకారాలతో ముస్తాబై ఉంది; తమాల వనాల సువాసనతో శుభ మలయ పర్వతం పరిమళిస్తుంది।

Verse 163

सुराष्ट्राश्च सबाह्लीकाश्शूद्राभीरास्तथैव च । भोजाः पांड्याश्च वंगाश्च कलिंगास्ताम्रलिप्तकाः

సురాష్ట్రులు, బాహ్లీಕರು; అలాగే శూద్రులు, ఆభీరులు; భోజులు, పాండ్యులు, వంగులు, కలింగులు మరియు తామ్రలిప్త నివాసులు కూడా (ఉన్నారు)।

Verse 164

तथैव पौंड्राः शुभ्राश्च वामचूडास्सकेरलाः । क्षोभितास्तेन दैत्येन देवाश्चाप्सरसां गणाः

అలాగే పౌండ్రులు, శుభ్రులు, వామచూడులు, కేరళులు; దేవగణాలు మరియు అప్సరసల సమూహాలు కూడా—ఆ దైత్యునిచే కలవరపడ్డారు।

Verse 165

अगस्त्यभवनं चैव यदगस्त्यकृतं पुरा । सिद्धचारणसंघैश्च विप्रकीर्णं मनोहरम्

అగస్త్యుని ఆశ్రమం కూడా—పూర్వకాలంలో స్వయంగా అగస్త్యుడు నిర్మించినది—మనోహరంగా ఉండి, సిద్ధ-చారణ సమూహాలతో నిండివుండేది।

Verse 166

विचित्रनानाविहगं सपुष्पितमहाद्रुमम् । जातरूपमयैः शृंगैरप्सरोगणसेवितम्

అది అనేక విచిత్రమైన నానావిధ పక్షులతో నిండిపోయి, పుష్పించిన మహావృక్షాలతో అలంకృతమై, స్వర్ణమయ శిఖరాలతో శోభించి, అప్సరాగణాల సేవను పొందింది।

Verse 167

गिरिः पुष्पितकश्चैव लक्ष्मीवान्प्रियदर्शनः । उत्थितः सागरं भित्वा विश्रामश्चंद्रसूर्ययोः

ఆ పర్వతం పుష్పితమై, ఐశ్వర్యవంతమై, చూడటానికి మనోహరంగా ఉండెను; అది సముద్రాన్ని చీల్చుకొని పైకి లేచి చంద్రసూర్యులకు విశ్రాంతిస్థానమైంది।

Verse 168

रराज स महाशृंगैर्गगनं विलिखन्निव । चंद्रसूर्यांशुसंकाशैः सागरांबुसमावृतैः

అది మహాశిఖరాలతో ఆకాశాన్ని గీచుతున్నట్లుగా ప్రకాశించింది; చంద్రసూర్య కిరణాలవలె దీప్తిమంతమై, సముద్రజలాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉండెను।

Verse 169

विद्युत्त्वान्पर्वतः श्रीमानायतः शतयोजनम् । विद्युतां यत्र संपाता निपात्यंते नगोत्तमे

విద్యుత్త్వాన్ అనే శ్రీమంతమైన పర్వతం ఉంది, అది శతయోజనాల పొడవున విస్తరించింది; ఆ ఉత్తమ పర్వతంపై మెరుపుల గుంపులు వచ్చి పడుతున్నట్లు కనిపిస్తాయి।

Verse 170

ऋषभः पर्वतश्चैव श्रीमानृषभसंस्थितः । कुंजरः पर्वतः श्रीमानगस्त्यस्य गृहं शुभम्

ఋషభ అనే శుభప్రదమైన శ్రీమంత పర్వతం ఉంది; అక్కడ ఋషభుడు స్థాపితుడై ఉన్నాడు. అలాగే కుంజర అనే శ్రీమంత పర్వతం, శుభంగా అగస్త్య ముని నివాసస్థానం.

Verse 171

विमलाख्या च दुर्द्धर्षा सर्पाणां मालती पुरी । तथा भोगवती चापि दैत्येंद्रेणाभिकंपिता

విమలాఖ్యా—దుర్ధర్ష—మరియు సర్పుల మాలతీపురి, అలాగే భోగవతీ కూడా దైత్యేంద్రుని వల్ల కంపించెను।

Verse 172

महासेनगिरिश्चैव पारियात्रश्च पर्वतः । चक्रवांश्च गिरिश्रेष्ठो वाराहश्चैव पर्वतः

మహాసేనగిరి మరియు పారియాత్ర పర్వతము; చక్రవాన్—గిరిశ్రేష్ఠుడు—మరియు వారాహ పర్వతమును కూడా (వర్ణించెను).

Verse 173

प्राग्ज्योतिषपुरं चापि जातरूपमयं शुभम् । यस्मिन्नुवास दुष्टात्मा नरको नाम दानवः

ప్రాగ్జ్యోతిషపురము అనే శుభనగరము కూడా ఉండెను, అది స్వర్ణమయము; అందులో నరకుడు అనే దుష్టాత్మ దానవుడు నివసించెను.

Verse 174

मेघश्च पर्वतश्रेष्ठो मेघगंभीरनिस्स्वनः । षष्टिस्तत्र सहस्राणि पर्वतानां विशांपते

మేఘము అనే పర్వతము పర్వతశ్రేష్ఠము; దాని నాదము మేఘగర్జనవలె గంభీరము. అక్కడ, ఓ ప్రజాపతీ, పర్వతములు అరవై వేల ఉన్నాయి.

Verse 175

तरुणादित्यसंकाशो मेरुश्चैव महान्गिरिः । यक्षराक्षसगंधर्वैर्नित्यं सेवितकंदरः

మహాగిరి మేరువు యువసూర్యునివలె ప్రకాశించును; దాని గుహలు, కందరలు యక్షులు, రాక్షసులు, గంధర్వులు నిత్యం సేవించుచుండెదరు.

Verse 176

हेमगर्भो महासेनस्तथा मेघसखो गिरिः । कैलासश्चैव शैलेंद्रो दानवेंद्रेण कंपितः

హేమగర్భ, మహాసేన, అలాగే మేఘసఖ అనే గిరి—పర్వతరాజైన కైలాసముతో కూడ—దానవేంద్రుని చేత కంపింపబడెను।

Verse 177

हेमपुष्करसञ्छन्नं तेन वैखानसं सरः । कंपितं मानसं चैव हंसकारंडवाकुलम्

దానివల్ల స్వర్ణపద్మములతో ఆవరితమైన వైఖానస సరస్సు కలత చెందెను; హంసలు, కారండవ పక్షులతో నిండిన మానస సరస్సు కూడా కంపించెను.

Verse 178

त्रिशृंगः पर्वतश्रेष्ठः कुमारी च सरिद्वरा । तुषारचयसंच्छन्नो मंदरश्चापि पर्वतः

త్రిశృంగము పర్వతములలో శ్రేష్ఠము, కుమారీ నదులలో ఉత్తమము; మందర పర్వతము కూడా హిమరాశులతో ఆవరితమై యున్నది.

Verse 179

उशीरबीजश्च गिरिर्भद्रप्रस्थस्तथाद्रिराट् । प्रजापतिगिरिश्चैव तथा पुष्करपर्वतः

ఉశీరబీజ అనే గిరి, భద్రప్రస్థ, అలాగే అద్రిరాట్; అంతేకాదు ప్రజాపతిగిరి మరియు పుష్కర పర్వతమును కూడా (వర్ణించెను)।

Verse 180

देवाभः पर्वतश्चैव तथा वै वालुकागिरिः । क्रौंचः सप्तर्षिशैलश्च धूम्रवर्णश्च पर्वतः

దేవాభ పర్వతము, అలాగే వాలుకాగిరి; క్రౌంచ, సప్తర్షిశైలం మరియు ధూమ్రవర్ణ అనే పర్వతమును కూడా (చెప్పెను)।

Verse 181

एते चान्ये च गिरयो देशा जनपदास्तथा । नद्यः ससागराः सर्वाः दानवेनाभिकंपिताः

ఇవి మరియు మరెన్నో పర్వతాలు, దేశాలు, జనపదాలు; అలాగే సముద్రాలతో కూడిన సమస్త నదులు—అన్నీ దానవునిచే బలంగా కంపింపబడ్డాయి.

Verse 182

कपिलश्च महीपुत्रो व्याघ्रवांश्च प्रकंपितः । खेचराश्च निशापुत्राः पातालतलवासिनः

భూమిపుత్రుడైన కపిలుడు, వ్యాఘ్రవంశమూ కంపించాయి; అలాగే ఖేచరులు, నిశాపుత్రులు, పాతాళతల నివాసులూ కంపించారు.

Verse 183

गणस्तथापरो रौद्रो मेघनामांकुशायुधः । ऊर्द्ध्वगो भीमवेगश्च सर्व एतेभिकंपिताः

మరొక గణమూ—రౌద్రంగా, ఉగ్రంగా—‘మేఘ’ అనే పేరుతో, అంకుశమే ఆయుధంగా; అలాగే ఊర్ధ్వగ, భీమవేగ—ఇవన్నీ కంపించాయి.

Verse 184

गदी शूली करालश्च हिरण्यकशिपुस्तथा । जीमूतघननिर्घोषो जीमूत इव वेगवान्

గదా, శూలం ధరించి, భయంకర రూపంతో—హిరణ్యకశిపువలె—ఘన మేఘగర్జనలా నినదిస్తూ, మేఘంలా వేగవంతుడై ఉన్నాడు.

Verse 185

देवारिर्दितिजो दृप्तो नृसिंहं समुपाद्रवत् । स तु तेन ततस्तीक्ष्णैर्मृगेंद्रेण महानखैः

దేవశత్రువైన దితిజుడు, గర్విత దానవుడు నృసింహునిపై దూసుకొచ్చాడు; అప్పుడు ఆ మృగేంద్రుడు తన తీక్ష్ణ మహానఖాలతో అతనిని దెబ్బతీశాడు.

Verse 186

तदोंकारसहायेन विदार्य निहतो युधि । मही च कालश्च शशीनभश्च ग्रहास्स सूर्याश्च दिशश्च सर्वाः

పవిత్ర ‘ఓం’ సహాయంతో అతడు చీల్చబడి యుద్ధంలో హతుడయ్యాడు; అప్పుడు భూమి, కాలము, చంద్రుడు, ఆకాశము, గ్రహములు, సూర్యుడు మరియు సమస్త దిక్కులు కంపించాయి।

Verse 187

नद्यश्च शैलाश्च महार्णवाश्च गताः प्रसादं दितिपुत्रनाशात् । ततः प्रमुदिता देवा ऋषयश्च तपोधनाः

దితి కుమారుని నాశనంతో నదులు, పర్వతాలు, మహాసముద్రాలు కూడా శాంతిని పొందాయి; ఆపై దేవతలు మరియు తపోధనులైన ఋషులు హర్షించారు।

Verse 188

तुष्टुवुर्नामभिर्दिव्यैरादिदेवं सनातनम् । यत्त्वया विधृतं देव नारसिंहमिदं वपुः

వారు దివ్య నామాలతో సనాతన ఆదిదేవుని స్తుతించారు—“హే దేవా! ఈ నరసింహ వపువును నీవే ధరించావు।”

Verse 189

एतदेवार्चयिष्यंति परापरविदो जनाः । ब्रह्मोवाच । भवान्ब्रह्मा च रुद्रश्च महेंद्रो देवसत्तमः

పరాపర తత్త్వాలను తెలిసిన జనులు ఇదే ఆరాధిస్తారు. బ్రహ్మ అన్నాడు—“నీవే బ్రహ్మ, నీవే రుద్ర, నీవే మహేంద్రుడు—దేవసత్తమా!”

Verse 190

भवान्कर्त्ता विकर्त्ता च लोकानां प्रभवोऽव्ययः । परां च सिद्धिं च परं च सत्वं परं रहस्यं परमं हविश्च

నీవే సృష్టికర్తవు, వికర్తవు (పరివర్తక-సంహారకుడు); లోకాల అవ్యయ కారణము. నీవే పరమ సిద్ధి, పరమ సత్త్వ-శుద్ధి, పరమ రహస్యము మరియు పరమ హవిస్సు (యజ్ఞార్పణము) కూడా।

Verse 191

परं च धर्मं परमं यशश्च त्वामाहुरग्र्यं परमं पुराणम् । परं च सत्यं परमं तपश्च परं पवित्रं परमं च मार्गं

వారు నిన్నే పరమ ధర్మముగా, పరమ యశస్సుగా—అగ్ర్యమైన పరమ పురాణముగా ప్రకటిస్తారు. నీవే పరమ సత్యము, పరమ తపస్సు, పరమ పవిత్రకర్త, పరమ మార్గము.

Verse 192

परं च यज्ञं परमं च होत्रं त्वामाहुरग्य्रं परमं पुराणम् । परं शरीरं परमं च ब्रह्म परं च योगं परमां च वाणीम्

వారు నిన్నే పరమ యజ్ఞముగా, పరమ హోమముగా (ఆహుతిగా) అంటారు—అగ్ర్యమైన పరమ పురాణమని. నీవే పరమ శరీరము, పరమ బ్రహ్మ; నీవే పరమ యోగము, పరమ వాణి.

Verse 193

परं रहस्यं परमां गतिं च त्वामाहुरग्य्रं परमं पुराणम् । एवमुक्त्वा तु भगवान्सर्वलोकपितामहः

వారు నిన్నే పరమ రహస్యముగా, పరమ గతిగా (లక్ష్యముగా) అంటారు—అగ్ర్యమైన పరమ పురాణమని. ఇలా పలికి భగవాన్ సర్వలోకపితామహుడు (బ్రహ్మ)…

Verse 194

स्तुत्वा नारायणं देवं ब्रह्मलोकं गतः प्रभुः । ततो नदत्सु तूर्येषु नृत्यंतीष्वप्सरःसु च

నారాయణ దేవుని స్తుతించి ప్రభువు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లెను. ఆపై తూర్యనాదాలు మార్మోగగా, అప్సరసలు నర్తించుచుండగా…

Verse 195

क्षीरोदस्योत्तरं कूलं जगाम हरिरीश्वरः । नारसिंहं वपुर्देवः स्थापयित्वा सुदीप्तिमान्

హరి ఈశ్వరుడు క్షీరసాగరపు ఉత్తర తీరానికి వెళ్లెను. దేవుడు నరసింహ వపువును స్థాపించి (ధరించి) అత్యంత దీప్తిమంతుడై ప్రకాశించెను.

Verse 196

पौराणं रूपमास्थाय प्रययौ गरडध्वजः । अष्टचक्रेण यानेन भूतियुक्तेन भास्वता

పౌరాణిక రూపాన్ని ధరించి గరుడధ్వజుడైన ప్రభువు బయలుదేరెను; అష్టచక్రాలైన, ప్రకాశవంతమైన, ఐశ్వర్యయుక్తమైన దివ్యయానమున అధిరోహించెను।

Verse 197

अव्यक्तप्रकृतिर्देवः स्वस्थानं गतवान्प्रभुः

అవ్యక్త ప్రకృతిస్వరూపుడైన దేవప్రభువు తన స్వస్థానమైన స్వధామమునకు తిరిగి వెళ్లెను।