Sukta 7
Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī for AV 9.7; requires edition-specific confirmation).
Devata: Dhātṛ and Savitar (functional deities of stabilization and impulsion).
Chandas: Mixed/irregular (short formulaic pādas; often treated as anustubh-fragment in AV ritual use).
AV 9.7 ഒരു സംരക്ഷണവും സമൃദ്ധി-സാധകവുമായ സൂക്തമാണ്; ഇതിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളായ ധാതാവിനെയും പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ശക്തികളായ സവിതാവിനെയും ‘സ്ഥാപിച്ച്’ ഹാനി തിരിച്ചുമാറ്റുകയും ക്ഷേമം മേലോട്ടുയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. വായുവിനെയും സ്വർഗ്ഗലോകത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിധത്തിൽ യാഗസ്ഥലം സർവ്വവ്യാപിയായി ചട്ടപ്പെടുത്തുകയും, ദിശ/സ്ഥാപന സൂത്രങ്ങളിലൂടെ പശുസമ്പത്ത്, പ്രാണശക്തി, ഗൃഹസൗഭാഗ്യം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അവസാനം ഇത് അറിയുന്നവനുള്ള ഫലശ്രുതി പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
गौः प्र॒जाप॑तिश्च परमे॒ष्ठी च॒ शृङ्गे॒ इन्द्रः॒ शिरो॑ अ॒ग्निर्ल॒लाटं॑ य॒मः कृका॑टम्
ഗോവിൽ പ്രജാപതിയും പരമേഷ്ഠിനും അവളുടെ കൊമ്പുകളിൽ വസിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രൻ അവളുടെ ശിരസ്സ്; അഗ്നി അവളുടെ ലലാടം; യമൻ അവളുടെ കൃകാടം (കഴുത്തിന്റെ പിന്നാമ്പുറം).
Mantra 2
सोमो॒ राजा॑ म॒स्तिष्को॒ द्यौरु॑त्तरह॒नुः पृ॑थि॒व्यऽधरह॒नुः
രാജാ സോമൻ മസ്തിഷ്കമാണ്; ദ്യൗ (സ്വർഗ്ഗം) മേൽതാടിയാണ്; പൃഥിവി കീഴ്താടിയാണ്.
Mantra 3
वि॒द्युज्जि॒ह्वा म॒रुतो॒ दन्ता॑ रे॒वति॑र्ग्री॒वाः कृत्ति॑का स्क॒न्धा घ॒र्मो वहः॑
വിദ്യുത് നാവാണ്; മരുതുകൾ പല്ലുകളാണ്; രേവതികൾ കഴുത്തുകൾ (ഗ്രീവ) ആണ്; കൃത്തികകൾ തോളുകൾ (സ്കന്ധ) ആണ്; ഘർമം (ഉഷ്ണത) വഹിക്കുന്ന പുറമാണ്.
Mantra 4
विश्वं॑ वा॒युः स्व॒र्गो लो॒कः कृ॑ष्ण॒द्रं वि॒धर॑णी निवे॒ष्यः
എല്ലാം വായുവാണ്; ലോകം സ്വർഗ്ഗീയമാണ്. കൃഷ്ണദ്രം (കറുത്ത കാഷ്ഠം) ഒരു അധാരമാണ്—സ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിക്കേണ്ടത്.
Mantra 5
श्ये॒नः क्रो॒डो॒३ऽन्तरि॑क्षं पाज॒स्यं॑१ बृह॒स्पतिः॑ क॒कुद् बृ॑ह॒तीः कीक॑साः
ശ്യേന (പരുന്ത്) നെഞ്ചാണ്; അന്തരിക്ഷം തേജസ്സും/ബലവും; ബൃഹസ്പതി കകുദ് (കൂമ്പ്/ഉയർന്ന ഭാഗം); ബൃഹതീ ഛന്ദസ്സുകൾ അസ്ഥികളാണ്.
Mantra 6
दे॒वानां॒ पत्नीः॑ पृ॒ष्टय॑ उप॒सदः॒ पर्श॑वः
ദേവന്മാരുടെ പത്നിമാർ പിൻഭാഗങ്ങൾ ആകുന്നു; ഉപസദ് (Upasad)കൾ വശങ്ങൾ ആകുന്നു; വാരിയെല്ലുകൾ അവരെ ചുറ്റി നിർത്തുന്ന താങ്ങുകളാകുന്നു.
Mantra 7
मि॒त्रश्च॒ वरु॑ण॒श्चांसौ॒ त्वष्टा॑ चार्य॒मा च॑ दो॒षणी॑ महादे॒वो बा॒हू
മിത്രനും വരുണനും തോളുകൾ; ത്വഷ്ടൃയും അര്യമനും മുൻകൈകൾ; മഹാദേവൻ രണ്ടു കൈകൾ.
Mantra 8
इ॒न्द्रा॒णी भ॒सद् वा॒युः पुच्छं॒ पव॑मानो॒ बालाः॑
ഇന്ദ്രാണി ഇരിപ്പിടം (ഭസദ്); വായു വാൽ; പവമാനൻ രോമങ്ങൾ.
Mantra 9
ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॒ श्रोणी॒ बल॑मू॒रू
ബ്രഹ്മവും ക്ഷത്രവും—ഇവ കിടുപ്പുകൾ; ബലം—ഇവ തുടകൾ.
Mantra 10
धा॒ता च॑ सवि॒ता चा॑ष्ठी॒वन्तौ॒ जङ्घा॑ गन्ध॒र्वा अ॑प्स॒रसः॒ कुष्ठि॑का॒ अदि॑तिः श॒फाः
ധാതാവും സവിതാവും—ഇവ മുട്ടുസന്ധികൾ; ജംഘകൾ—ഗന്ധർവരും അപ്സരസ്സുകളും; കണങ്കാൽസന്ധികൾ—കുഷ്ഠികകൾ; അദിതി—ഖുരങ്ങൾ (പാദതളങ്ങൾ).
Mantra 11
चेतो॒ हृद॑यं॒ यकृ॑न्मे॒धा व्र॒तं पु॑री॒तत्
ചേതോ (മനം), ഹൃദയം, യകൃത് (കരൾ); മേധാ, വ്രതം, പൂരീതത് (അന്തരത്തിൻ്റെ പാളി)—ഇവയൊക്കെയും തത്തത്ത സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 12
क्षुत् कु॒क्षिरिरा॑ वनि॒ष्ठुः पर्व॑ताः प्ला॒शयः॑
ക്ഷുത് (വിശപ്പ്), കുക്ഷി (വയറ്); ഇരാ (പോഷക രസം/തൃപ്തി); വനിഷ്ഠു (മൂത്രാശയം); പർവതാഃ (പർവതസദൃശമായ ഉയർച്ചകൾ/കട്ടകൾ), പ്ലാശയഃ (പ്ലീഹ/തില)—ഇവയൊക്കെയും തത്തത്ത സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിയുക്തമാകട്ടെ.
Mantra 13
क्रोधो॑ वृ॒क्कौ म॒न्युरा॒ण्डौ प्र॒जा शेपः॑
ക്രോധം വൃക്കകളാണ്; മന്യു (ഉഗ്രകോപം) അണ്ഡങ്ങളാണ്; പ്രജ (സന്തതി) ശേഫ (ലിംഗം)—ഇങ്ങനെ ശക്തികൾ വിന്യസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
Mantra 14
न॒दी सू॒त्री व॒र्षस्य॒ पत॑य॒ स्तना॑ स्तनयि॒त्नुरूधः॑
നദി സൂത്രിത (പാതയിൽ നെയ്തതുപോലെ) ആണ്; വർഷസ്യ പതയഃ (മഴയുടെ അധിപതികൾ); സ്തനങ്ങൾ; സ്തനയിത്നു (ഇടിമുഴക്കുന്നവൻ); ഊധഃ (തണ)—ഇവയൊക്കെയും സ്രവണത്തിന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.
Mantra 15
वि॒श्वव्य॑चा॒स्चर्मौष॑धयो॒ लोमा॑नि॒ नक्ष॑त्राणि रू॒पम्
വിശ്വവ്യാചാ (സർവ്വവ്യാപി) ചർമ്മമാണ്; ഔഷധയഃ (ഔഷധികൾ); ലോമാനി (രോമങ്ങൾ); നക്ഷത്രാണി—ഇവയൊക്കെയും രൂപമാണ്.
Mantra 16
दे॒व॒ज॒ना गुदा॑ मनु॒ष्याऽ आ॒न्त्राण्य॒त्रा उ॒दर॑म्
ദേവജനങ്ങൾ ഗുദം (താഴ്ഭാഗം) ആകുന്നു; മനുഷ്യർ ആന്ത്രങ്ങൾ (കുടലുകൾ) ആകുന്നു; ഇവിടെ ഉദരം (വയറ്) ആകുന്നു.
Mantra 17
रक्षां॑सि॒ लोहि॑तमितरज॒ना ऊब॑ध्यम्
രക്ഷാംസികൾ ലോഹിതം (ചുവപ്പ്) ആകുന്നു; പരജന—അപരിചിത ജനങ്ങൾ—ബന്ധിപ്പിച്ച് കെട്ടിവയ്ക്കുന്നതിനായി ആകുന്നു.
Mantra 18
अ॒भ्रं पीबो॑ म॒ज्जा नि॒धन॑म्
അഭ്രം (മേഘം) പീബോ—കൊഴുപ്പ്; മജ്ജാ നിധനം—അവസാനത്തിൽ വെച്ചിറക്കുന്നതിന്റെ സ്ഥലം.
Mantra 19
अ॒ग्निरासी॑न॒ उत्थि॑तो॒ऽश्विना॑
അഗ്നി ഇരുന്നിരുന്നിട്ടും എഴുന്നേറ്റിരിക്കുന്നു—ഹേ അശ്വിനൗ!
Mantra 20
इन्द्रः॒ प्राङ् तिष्ठ॑न् दक्षि॒णा तिष्ठ॑न् य॒मः
ഇന്ദ്രൻ കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് നില്ക്കുന്നു; വലത്തുഭാഗത്ത് യമൻ നില്ക്കുന്നു.
Mantra 21
प्र॒त्यङ् तिष्ठ॑न् धा॒तोद॒ङ् तिष्ठ॑न्त्सवि॒ता
പിന്നോട്ട് തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നവൻ—ധാതൃ; മുകളോട്ടു തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നവൻ—സവിതൃ.
Mantra 22
तृणा॑नि प्राप्तः॒ सोमो॒ राजा॑
തൃണങ്ങളിലേക്കു സോമരാജൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
Mantra 23
मि॒त्र ईक्ष॑माण॒ आवृ॑त्त आन॒न्दः
മിത്രൻ ദർശിച്ചുകൊണ്ട് പിന്നോട്ടു തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ആനന്ദം മടങ്ങിവന്നിരിക്കുന്നു.
Mantra 24
यु॒ज्यमा॑नो वैश्वदे॒वो यु॒क्तः प्र॒जाप॑ति॒र्विमु॑क्तः॒ सर्व॑म्
യോജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ വൈശ്വദേവ (സർവ്വദേവ) ശക്തി യുക്തമാകുന്നു; പ്രജാപതി വിമുക്തനാകുന്നു—അങ്ങനെ എല്ലാം (സുരക്ഷിതമാകുന്നു).
Mantra 25
ए॒तद् वै वि॒श्वरू॑पं॒ सर्व॑रूपं गोरू॒पम्
ഇതുതന്നെ സത്യമായി വിശ്വരൂപം—സർവ്വരൂപം, എല്ലാ രൂപങ്ങളുമുള്ളത്—ഗോരൂപം (പശു-രൂപം) ആകുന്നു.
Mantra 26
उपै॑नं वि॒श्वरू॑पाः॒ सर्व॑रूपाः प॒शव॑स्तिष्ठन्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവന്റെ സമീപത്ത് സർവ്വരൂപങ്ങളായ, വിശ്വരൂപങ്ങളായ പശുക്കൾ നിലകൊള്ളുന്നു.
Frequently Asked Questions
It is used to protect and stabilize the household or cattle-pen, to reverse harmful influences, and to attract/hold livestock-prosperity through Dhātṛ’s fixing power and Savitar’s uplifting impulse.
The backward-turning (praty-añc) stationing functions as a ritual reversal—sending danger away—while the upward (ud-añc) stationing directs vitality, luck, and increase toward a higher, thriving state.
Not strictly, but it alludes to setting a ‘black wood’ support (kṛṣṇadruma) in place as a stabilizing ward; many recitation-only uses treat the ‘support’ as symbolic emplacement in the protected space.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.