Sukta 7
Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī for AV 9.7; requires edition-specific confirmation).
Devata: Dhātṛ and Savitar (functional deities of stabilization and impulsion).
Chandas: Mixed/irregular (short formulaic pādas; often treated as anustubh-fragment in AV ritual use).
AV 9.7 ഒരു സംരക്ഷണവും സമൃദ്ധി-സാധകവുമായ സൂക്തമാണ്; ഇതിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളായ ധാതാവിനെയും പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ശക്തികളായ സവിതാവിനെയും ‘സ്ഥാപിച്ച്’ ഹാനി തിരിച്ചുമാറ്റുകയും ക്ഷേമം മേലോട്ടുയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. വായുവിനെയും സ്വർഗ്ഗലോകത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിധത്തിൽ യാഗസ്ഥലം സർവ്വവ്യാപിയായി ചട്ടപ്പെടുത്തുകയും, ദിശ/സ്ഥാപന സൂത്രങ്ങളിലൂടെ പശുസമ്പത്ത്, പ്രാണശക്തി, ഗൃഹസൗഭാഗ്യം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അവസാനം ഇത് അറിയുന്നവനുള്ള ഫലശ്രുതി പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
गौः प्र॒जाप॑तिश्च परमे॒ष्ठी च॒ शृङ्गे॒ इन्द्रः॒ शिरो॑ अ॒ग्निर्ल॒लाटं॑ य॒मः कृका॑टम्
ഗോവിൽ പ്രജാപതിയും പരമേഷ്ഠിനും അവളുടെ കൊമ്പുകളിൽ വസിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രൻ അവളുടെ ശിരസ്സ്; അഗ്നി അവളുടെ ലലാടം; യമൻ അവളുടെ കൃകാടം (കഴുത്തിന്റെ പിന്നാമ്പുറം).
Mantra 2
सोमो॒ राजा॑ म॒स्तिष्को॒ द्यौरु॑त्तरह॒नुः पृ॑थि॒व्यऽधरह॒नुः
രാജാ സോമൻ മസ്തിഷ്കമാണ്; ദ്യൗ (സ്വർഗ്ഗം) മേൽതാടിയാണ്; പൃഥിവി കീഴ്താടിയാണ്.
Mantra 3
वि॒द्युज्जि॒ह्वा म॒रुतो॒ दन्ता॑ रे॒वति॑र्ग्री॒वाः कृत्ति॑का स्क॒न्धा घ॒र्मो वहः॑
വിദ്യുത് നാവാണ്; മരുതുകൾ പല്ലുകളാണ്; രേവതികൾ കഴുത്തുകൾ (ഗ്രീവ) ആണ്; കൃത്തികകൾ തോളുകൾ (സ്കന്ധ) ആണ്; ഘർമം (ഉഷ്ണത) വഹിക്കുന്ന പുറമാണ്.
Mantra 4
विश्वं॑ वा॒युः स्व॒र्गो लो॒कः कृ॑ष्ण॒द्रं वि॒धर॑णी निवे॒ष्यः
എല്ലാം വായുവാണ്; ലോകം സ്വർഗ്ഗീയമാണ്. കൃഷ്ണദ്രം (കറുത്ത കാഷ്ഠം) ഒരു അധാരമാണ്—സ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിക്കേണ്ടത്.
Mantra 5
श्ये॒नः क्रो॒डो॒३ऽन्तरि॑क्षं पाज॒स्यं॑१ बृह॒स्पतिः॑ क॒कुद् बृ॑ह॒तीः कीक॑साः
ശ്യേന (പരുന്ത്) നെഞ്ചാണ്; അന്തരിക്ഷം തേജസ്സും/ബലവും; ബൃഹസ്പതി കകുദ് (കൂമ്പ്/ഉയർന്ന ഭാഗം); ബൃഹതീ ഛന്ദസ്സുകൾ അസ്ഥികളാണ്.
Mantra 6
दे॒वानां॒ पत्नीः॑ पृ॒ष्टय॑ उप॒सदः॒ पर्श॑वः
ദേവന്മാരുടെ പത്നിമാർ പിൻഭാഗങ്ങൾ ആകുന്നു; ഉപസദ് (Upasad)കൾ വശങ്ങൾ ആകുന്നു; വാരിയെല്ലുകൾ അവരെ ചുറ്റി നിർത്തുന്ന താങ്ങുകളാകുന്നു.
Mantra 7
मि॒त्रश्च॒ वरु॑ण॒श्चांसौ॒ त्वष्टा॑ चार्य॒मा च॑ दो॒षणी॑ महादे॒वो बा॒हू
മിത്രനും വരുണനും തോളുകൾ; ത്വഷ്ടൃയും അര്യമനും മുൻകൈകൾ; മഹാദേവൻ രണ്ടു കൈകൾ.
Mantra 8
इ॒न्द्रा॒णी भ॒सद् वा॒युः पुच्छं॒ पव॑मानो॒ बालाः॑
ഇന്ദ്രാണി ഇരിപ്പിടം (ഭസദ്); വായു വാൽ; പവമാനൻ രോമങ്ങൾ.
Mantra 9
ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॒ श्रोणी॒ बल॑मू॒रू
ബ്രഹ്മവും ക്ഷത്രവും—ഇവ കിടുപ്പുകൾ; ബലം—ഇവ തുടകൾ.
Mantra 10
धा॒ता च॑ सवि॒ता चा॑ष्ठी॒वन्तौ॒ जङ्घा॑ गन्ध॒र्वा अ॑प्स॒रसः॒ कुष्ठि॑का॒ अदि॑तिः श॒फाः
ധാതാവും സവിതാവും—ഇവ മുട്ടുസന്ധികൾ; ജംഘകൾ—ഗന്ധർവരും അപ്സരസ്സുകളും; കണങ്കാൽസന്ധികൾ—കുഷ്ഠികകൾ; അദിതി—ഖുരങ്ങൾ (പാദതളങ്ങൾ).
Mantra 11
चेतो॒ हृद॑यं॒ यकृ॑न्मे॒धा व्र॒तं पु॑री॒तत्
ചേതോ (മനം), ഹൃദയം, യകൃത് (കരൾ); മേധാ, വ്രതം, പൂരീതത് (അന്തരത്തിൻ്റെ പാളി)—ഇവയൊക്കെയും തത്തത്ത സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 12
क्षुत् कु॒क्षिरिरा॑ वनि॒ष्ठुः पर्व॑ताः प्ला॒शयः॑
ക്ഷുത് (വിശപ്പ്), കുക്ഷി (വയറ്); ഇരാ (പോഷക രസം/തൃപ്തി); വനിഷ്ഠു (മൂത്രാശയം); പർവതാഃ (പർവതസദൃശമായ ഉയർച്ചകൾ/കട്ടകൾ), പ്ലാശയഃ (പ്ലീഹ/തില)—ഇവയൊക്കെയും തത്തത്ത സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിയുക്തമാകട്ടെ.
Mantra 13
क्रोधो॑ वृ॒क्कौ म॒न्युरा॒ण्डौ प्र॒जा शेपः॑
ക്രോധം വൃക്കകളാണ്; മന്യു (ഉഗ്രകോപം) അണ്ഡങ്ങളാണ്; പ്രജ (സന്തതി) ശേഫ (ലിംഗം)—ഇങ്ങനെ ശക്തികൾ വിന്യസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
Mantra 14
न॒दी सू॒त्री व॒र्षस्य॒ पत॑य॒ स्तना॑ स्तनयि॒त्नुरूधः॑
നദി സൂത്രിത (പാതയിൽ നെയ്തതുപോലെ) ആണ്; വർഷസ്യ പതയഃ (മഴയുടെ അധിപതികൾ); സ്തനങ്ങൾ; സ്തനയിത്നു (ഇടിമുഴക്കുന്നവൻ); ഊധഃ (തണ)—ഇവയൊക്കെയും സ്രവണത്തിന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.
Mantra 15
वि॒श्वव्य॑चा॒स्चर्मौष॑धयो॒ लोमा॑नि॒ नक्ष॑त्राणि रू॒पम्
വിശ്വവ്യാചാ (സർവ്വവ്യാപി) ചർമ്മമാണ്; ഔഷധയഃ (ഔഷധികൾ); ലോമാനി (രോമങ്ങൾ); നക്ഷത്രാണി—ഇവയൊക്കെയും രൂപമാണ്.
Mantra 16
दे॒व॒ज॒ना गुदा॑ मनु॒ष्याऽ आ॒न्त्राण्य॒त्रा उ॒दर॑म्
ദേവജനങ്ങൾ ഗുദം (താഴ്ഭാഗം) ആകുന്നു; മനുഷ്യർ ആന്ത്രങ്ങൾ (കുടലുകൾ) ആകുന്നു; ഇവിടെ ഉദരം (വയറ്) ആകുന്നു.
Mantra 17
रक्षां॑सि॒ लोहि॑तमितरज॒ना ऊब॑ध्यम्
രക്ഷാംസികൾ ലോഹിതം (ചുവപ്പ്) ആകുന്നു; പരജന—അപരിചിത ജനങ്ങൾ—ബന്ധിപ്പിച്ച് കെട്ടിവയ്ക്കുന്നതിനായി ആകുന്നു.
Mantra 18
अ॒भ्रं पीबो॑ म॒ज्जा नि॒धन॑म्
അഭ്രം (മേഘം) പീബോ—കൊഴുപ്പ്; മജ്ജാ നിധനം—അവസാനത്തിൽ വെച്ചിറക്കുന്നതിന്റെ സ്ഥലം.
Mantra 19
अ॒ग्निरासी॑न॒ उत्थि॑तो॒ऽश्विना॑
അഗ്നി ഇരുന്നിരുന്നിട്ടും എഴുന്നേറ്റിരിക്കുന്നു—ഹേ അശ്വിനൗ!
Mantra 20
इन्द्रः॒ प्राङ् तिष्ठ॑न् दक्षि॒णा तिष्ठ॑न् य॒मः
ഇന്ദ്രൻ കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് നില്ക്കുന്നു; വലത്തുഭാഗത്ത് യമൻ നില്ക്കുന്നു.
Mantra 21
प्र॒त्यङ् तिष्ठ॑न् धा॒तोद॒ङ् तिष्ठ॑न्त्सवि॒ता
പിന്നോട്ട് തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നവൻ—ധാതൃ; മുകളോട്ടു തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നവൻ—സവിതൃ.
Mantra 22
तृणा॑नि प्राप्तः॒ सोमो॒ राजा॑
തൃണങ്ങളിലേക്കു സോമരാജൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
Mantra 23
मि॒त्र ईक्ष॑माण॒ आवृ॑त्त आन॒न्दः
മിത്രൻ ദർശിച്ചുകൊണ്ട് പിന്നോട്ടു തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ആനന്ദം മടങ്ങിവന്നിരിക്കുന്നു.
Mantra 24
यु॒ज्यमा॑नो वैश्वदे॒वो यु॒क्तः प्र॒जाप॑ति॒र्विमु॑क्तः॒ सर्व॑म्
യോജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ വൈശ്വദേവ (സർവ്വദേവ) ശക്തി യുക്തമാകുന്നു; പ്രജാപതി വിമുക്തനാകുന്നു—അങ്ങനെ എല്ലാം (സുരക്ഷിതമാകുന്നു).
Mantra 25
ए॒तद् वै वि॒श्वरू॑पं॒ सर्व॑रूपं गोरू॒पम्
ഇതുതന്നെ സത്യമായി വിശ്വരൂപം—സർവ്വരൂപം, എല്ലാ രൂപങ്ങളുമുള്ളത്—ഗോരൂപം (പശു-രൂപം) ആകുന്നു.
Mantra 26
उपै॑नं वि॒श्वरू॑पाः॒ सर्व॑रूपाः प॒शव॑स्तिष्ठन्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവന്റെ സമീപത്ത് സർവ്വരൂപങ്ങളായ, വിശ്വരൂപങ്ങളായ പശുക്കൾ നിലകൊള്ളുന്നു.
Frequently Asked Questions
It is used to protect and stabilize the household or cattle-pen, to reverse harmful influences, and to attract/hold livestock-prosperity through Dhātṛ’s fixing power and Savitar’s uplifting impulse.
The backward-turning (praty-añc) stationing functions as a ritual reversal—sending danger away—while the upward (ud-añc) stationing directs vitality, luck, and increase toward a higher, thriving state.
Not strictly, but it alludes to setting a ‘black wood’ support (kṛṣṇadruma) in place as a stabilizing ward; many recitation-only uses treat the ‘support’ as symbolic emplacement in the protected space.
Ask anything about Sukta 7 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.