Sukta 7
Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī for AV 9.7; requires edition-specific confirmation).
Devata: Dhātṛ and Savitar (functional deities of stabilization and impulsion).
Chandas: Mixed/irregular (short formulaic pādas; often treated as anustubh-fragment in AV ritual use).
AV 9.7 এটা সুৰক্ষামূলক আৰু সমৃদ্ধি-সাধক সূক্ত, য’ত স্থিতি-দাতা শক্তি (ধাতৃ) আৰু প্ৰেৰণা-দাতা শক্তি (সবিতৃ) ক “স্থাপন/নিয়োজিত” কৰি অনিষ্টক উলটাই দিয়া হয় আৰু কল্যাণক ঊৰ্ধ্বমুখী কৰি উন্নীত কৰা হয়। ইয়াত যজ্ঞ-স্থানক সৰ্বব্যাপী (বায়ু, স্বৰ্গলোক) ৰূপে ফ্ৰেম কৰা হৈছে আৰু দিশ-নির্দেশ/স্থাপন সূত্রে গোধন, প্ৰাণশক্তি আৰু গৃহ-সৌভাগ্য সুৰক্ষিত কৰা হয়; শেষত জ্ঞাতাৰ বাবে ফলশ্ৰুতিৰে সমাপ্ত হয়।
Mantras
Mantra 1
गौः प्र॒जाप॑तिश्च परमे॒ष्ठी च॒ शृङ्गे॒ इन्द्रः॒ शिरो॑ अ॒ग्निर्ल॒लाटं॑ य॒मः कृका॑टम्
গাইত প্ৰজাপতি আৰু পৰমেষ্ঠী শিঙত অৱস্থিত; ইন্দ্ৰ মূৰত; অগ্নি ললাটত; যম গৰ্দনৰ পিঠিৰ (কৃকাট) স্থানত।
Mantra 2
सोमो॒ राजा॑ म॒स्तिष्को॒ द्यौरु॑त्तरह॒नुः पृ॑थि॒व्यऽधरह॒नुः
সোম ৰজা মস্তিষ্ক; দ্যৌ (স্বৰ্গ) ওপৰৰ হনু; পৃথিৱী তলৰ হনু।
Mantra 3
वि॒द्युज्जि॒ह्वा म॒रुतो॒ दन्ता॑ रे॒वति॑र्ग्री॒वाः कृत्ति॑का स्क॒न्धा घ॒र्मो वहः॑
বিদ্যুৎ জিহ্বা; মরুত দন্ত; ৰেৱতীসকল গ্ৰীৱা; কৃত্তিকাসকল স্কন্ধ; ঘর্ম (উষ্ণতা) বহনকাৰী পিঠি।
Mantra 4
विश्वं॑ वा॒युः स्व॒र्गो लो॒कः कृ॑ष्ण॒द्रं वि॒धर॑णी निवे॒ष्यः
সৰ্বং বায়ুঃ; লোক স্বৰ্গীয়। কৃষ্ণ-কাষ্ঠ ধাৰণী—স্থাপনাৰ বাবে নিবেশ্য (স্থাপনীয়) আধাৰ।
Mantra 5
श्ये॒नः क्रो॒डो॒३ऽन्तरि॑क्षं पाज॒स्यं॑१ बृह॒स्पतिः॑ क॒कुद् बृ॑ह॒तीः कीक॑साः
শ্যেন (বাজ) বক্ষ; অন্তৰিক্ষ পাজস্য (উদ্যম/বীৰ্য); বৃহস্পতিঃ ককুদ্ (কুঁজ/উচ্চাংশ); বৃহতী-ছন্দসমূহ কীকসা (অস্থি)।
Mantra 6
दे॒वानां॒ पत्नीः॑ पृ॒ष्टय॑ उप॒सदः॒ पर्श॑वः
দেৱতাসকলৰ পত্নীসকল পিঠিৰ পাছফাল; উপসদ্সমূহ কাষফাল; আৰু পাঁজৰবোৰ সিহঁতৰ আৱৰণ-ধৰা ঠেকনি।
Mantra 7
मि॒त्रश्च॒ वरु॑ण॒श्चांसौ॒ त्वष्टा॑ चार्य॒मा च॑ दो॒षणी॑ महादे॒वो बा॒हू
মিত্ৰ আৰু বৰুণ কাঁধ; ত্বষ্টা আৰু আৰ্যমণ আগবাহু; মহাদেৱ দুটা বাহু।
Mantra 8
इ॒न्द्रा॒णी भ॒सद् वा॒युः पुच्छं॒ पव॑मानो॒ बालाः॑
ইন্দ্ৰাণী আসন; বায়ু পুচ্ছ; পবমান লোমসমূহ।
Mantra 9
ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॒ श्रोणी॒ बल॑मू॒रू
ব্ৰাহ্মণ আৰু ক্ষত্ৰ—এই দুয়ো কঁকাল; বল (শক্তি)—উৰু, অৰ্থাৎ জাংঘা।
Mantra 10
धा॒ता च॑ सवि॒ता चा॑ष्ठी॒वन्तौ॒ जङ्घा॑ गन्ध॒र्वा अ॑प्स॒रसः॒ कुष्ठि॑का॒ अदि॑तिः श॒फाः
ধাতা আৰু সৱিতা—আঁঠুৰ সন্ধি; জাংঘা—গন্ধৰ্ব আৰু অপ্সৰাসসকল; গোৰালিৰ গাঁঠি—কুষ্ঠিকাসকল; অদিতি—খুৰ (পদ)।
Mantra 11
चेतो॒ हृद॑यं॒ यकृ॑न्मे॒धा व्र॒तं पु॑री॒तत्
চেতনা, হৃদয়, যকৃত; মেধা, ব্ৰত (পবিত্ৰ আচাৰ), আৰু পুৰীতত্ (অন্তৰতম আৱৰণ)—এইসকল নিজ নিজ স্থানত স্থাপিত।
Mantra 12
क्षुत् कु॒क्षिरिरा॑ वनि॒ष्ठुः पर्व॑ताः प्ला॒शयः॑
ক্ষুধা, কুক্ষি (উদৰ); ইৰা (পুষ্টি/সজীৱতা); বনিষ্ঠু (মূত্ৰাশয়); পৰ্বতাস্ (পৰ্বতসমূহ), আৰু প্লাশয়ঃ (প্লীহাসমূহ)—এইসকল নিজ নিজ স্থানত নিযুক্ত।
Mantra 13
क्रोधो॑ वृ॒क्कौ म॒न्युरा॒ण्डौ प्र॒जा शेपः॑
ক্ৰোধেই বৃক্কদ্বয়; মন্যু (উগ্ৰ ৰোষ) অণ্ডদ্বয়; প্ৰজা (সন্তান-শক্তি) শেপঃ (লিঙ্গ)—এইদৰে শক্তিসমূহ স্থাপিত।
Mantra 14
न॒दी सू॒त्री व॒र्षस्य॒ पत॑य॒ स्तना॑ स्तनयि॒त्नुरूधः॑
নদী সূত্ৰীৰ দৰে (পথত) গাঁথা; বৰ্ষাৰ পতি-সকল; স্তনদ্বয়; স্তনয়িত্নু (গর্জনকাৰী বজ্ৰ-মেঘ); ঊধঃ (থন/উদর)—এইবোৰেই উজাৰি-পেলোৱাৰ ৰূপ।
Mantra 15
वि॒श्वव्य॑चा॒स्चर्मौष॑धयो॒ लोमा॑नि॒ नक्ष॑त्राणि रू॒पम्
বিশ্বব্যাচা (সৰ্বব্যাপী) চর্ম; ঔষধি-সমূহ; লোমানি (কেশ/ৰোম); নক্ষত্ৰাণি—এই সকলোয়ে ৰূপ।
Mantra 16
दे॒व॒ज॒ना गुदा॑ मनु॒ष्याऽ आ॒न्त्राण्य॒त्रा उ॒दर॑म्
দেৱজনাৰ অংশ গুদা (অধোভাগ); মানুহৰ অংশ অন্ত্ৰসমূহ; ইয়াত আছে উদৰ (পেট)।
Mantra 17
रक्षां॑सि॒ लोहि॑तमितरज॒ना ऊब॑ध्यम्
ৰাক্ষসসকল লোহিত-বৰ্ণ; পৰজাতি লোকসকলক দৃঢ়ভাৱে বান্ধি থোৱাৰ যোগ্য।
Mantra 18
अ॒भ्रं पीबो॑ म॒ज्जा नि॒धन॑म्
অভ্ৰই মেদ; মজ্জাই নিধান—শুৱাই থোৱাৰ অন্তিম স্থান।
Mantra 19
अ॒ग्निरासी॑न॒ उत्थि॑तो॒ऽश्विना॑
অগ্নি আসীন হৈয়ো উঠিল—হে অশ্বিনদ্বয়।
Mantra 20
इन्द्रः॒ प्राङ् तिष्ठ॑न् दक्षि॒णा तिष्ठ॑न् य॒मः
ইন্দ্ৰ পূবমুখে থিয় আছে; সোঁফালে যম থিয় আছে।
Mantra 21
प्र॒त्यङ् तिष्ठ॑न् धा॒तोद॒ङ् तिष्ठ॑न्त्सवि॒ता
পিছফালে মুখ কৰি থিয় হোৱা—ধাতৃৰ; ওপৰলৈ মুখ কৰি থিয় হোৱা—সৱিতৃ।
Mantra 22
तृणा॑नि प्राप्तः॒ सोमो॒ राजा॑
ঘাঁহ-তৃণলৈ সোম ৰজা আহি পাইছে।
Mantra 23
मि॒त्र ईक्ष॑माण॒ आवृ॑त्त आन॒न्दः
মিত্ৰে ইক্ষমান—চাই থকা অৱস্থাত—পিছলৈ ঘূৰি আহে; আনন্দো পুনৰ উভতি আহে।
Mantra 24
यु॒ज्यमा॑नो वैश्वदे॒वो यु॒क्तः प्र॒जाप॑ति॒र्विमु॑क्तः॒ सर्व॑म्
যুজ্যমান অৱস্থাত বৈশ্বদেৱ শক্তি যুজিত হয়; প্ৰজাপতি বিমুক্ত হয়—আৰু সকলো (বস্তু) সুৰক্ষিত হয়।
Mantra 25
ए॒तद् वै वि॒श्वरू॑पं॒ सर्व॑रूपं गोरू॒पम्
এইটো নিশ্চয়েই বিশ্বৰূপ—সৰ্বৰূপ, সকলো ৰূপৰ—গোৰূপ।
Mantra 26
उपै॑नं वि॒श्वरू॑पाः॒ सर्व॑रूपाः प॒शव॑स्तिष्ठन्ति॒ य ए॒वं वेद॑
যি এইদৰে জানে, তাৰ ওচৰত সকলো ৰূপৰ, নানা আকাৰৰ পশুবোৰ ওচৰতে থিয় হৈ থাকে।
Frequently Asked Questions
It is used to protect and stabilize the household or cattle-pen, to reverse harmful influences, and to attract/hold livestock-prosperity through Dhātṛ’s fixing power and Savitar’s uplifting impulse.
The backward-turning (praty-añc) stationing functions as a ritual reversal—sending danger away—while the upward (ud-añc) stationing directs vitality, luck, and increase toward a higher, thriving state.
Not strictly, but it alludes to setting a ‘black wood’ support (kṛṣṇadruma) in place as a stabilizing ward; many recitation-only uses treat the ‘support’ as symbolic emplacement in the protected space.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.