Sukta 13
Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī attributions vary for AV 4.13).
Devata: Viśve Devāḥ (All Gods).
Chandas: Anuṣṭubh (common Atharvanic healing meter; may be slightly irregular by recension).
AV 4.13 ఒక సంక్షిప్త ఆథర్వణిక చికిత్సా-ప్రార్థన. వ్యాధితో క్షీణించి పడిపోయిన వ్యక్తిని లేపి నిలబెట్టమని, అలాగే వ్యాధి ఆగస్ (దోషం) లేదా కర్మ-నైతిక మలినతతో బంధింపబడి ఉన్న చోట కూడా ప్రాణాన్ని పునఃస్థాపించమని విశ్వే దేవాఃను వేడుకుంటుంది. దేవతలు, మరుతులు, “సర్వభూతాలు” కలిసి రోగిని చుట్టుముట్టే రక్షావలయాన్ని నిర్మిస్తాయి. చివరికి, మంత్రనిర్దేశిత చికిత్సాస్పర్శలో—సమ్యక్ వాక్తో శక్తి పొందిన చేతులు అనామయాన్ని (రోగరహితత్వం) కలిగిస్తాయని—ఉపసంహరిస్తుంది. ఈ సూక్తి శక్తి ప్రాయశ్చిత్తాన్ని పునర్జీవనంతో జోడించడంలో ఉంది: కారణం (అపరాధం/అశుద్ధి) తొలగింపు మరియు జీవశక్తి పునఃప్రతిష్ఠ.
Mantras
Mantra 1
रोगनिवारणम् उ॒त दे॑वा॒ अव॑हितं॒ देवा॒ उन्न॑यथा॒ पुनः॑ । उ॒ताग॑श्च॒क्रुषं॑ देवा॒ देवा॑ जी॒वय॑था॒ पुनः॑
రోగనివారణం—ఓ దేవులారా, పడిపోయి నలిగినవానిని, ఓ దేవులారా, మళ్లీ పైకి లేపండి. అలాగే అపరాధం చేసినవానిని, ఓ దేవులారా, ఓ దేవులారా, మళ్లీ జీవింపజేయండి.
Mantra 2
द्वावि॒मौ वातौ॒ वात॒ आ सिन्धो॒रा प॑रावतः॑ । दक्षं॑ ते अ॒न्य आ॒वातु॒ व्य॑१न्यो वा॑तु॒ यद् रपः॑
ఓ వాతా (వాయువా), ఇవి రెండు వాయువులు—ఒకటి సింధు నుండి, మరొకటి దూర ప్రాంతం నుండి. వాటిలో ఒకటి నీ ప్రభావశక్తి (దక్ష)ను తీసుకొని ఇక్కడికి వీయుగాక; మరొకటి ఏ హాని (రపః) ఉన్నా దానిని విడదీసి దూరంగా తోలివేయుగాక.
Mantra 3
आ वा॑त वाहि भेष॒जं वि वा॑त वाहि॒ यद्रपः॑ । त्वं हि वि॑श्वभेषज दे॒वानां॑ दू॒त ईय॑से
ఓ వాతా (వాయువా), భేషజం (ఔషధం)ను ఇక్కడికి మోసుకొనిరా; అలాగే ఏ హాని (రపః) ఉన్నా దానిని దూరంగా మోసుకుపో. ఎందుకంటే నీవే విశ్వ-భేషజం; నీవు దేవుల దూతగా సంచరిస్తావు.
Mantra 4
त्राय॑न्तामि॒मं दे॒वास्त्राय॑न्तां म॒रुतां॑ ग॒णाः । त्राय॑न्तां॒ विश्वा॑ भू॒तानि॒ यथा॒यम॑र॒पा अस॑त्
దేవులు ఈ మనుష్యుణ్ని రక్షించుగాక; మరుతుల గణాలు అతన్ని రక్షించుగాక. సమస్త భూతప్రాణులు అతన్ని రక్షించుగాక; ఇతడు హానిలేక, అపాయంలేక ఉండుగాక.
Mantra 5
आ त्वा॑गमं॒ शंता॑तिभि॒रथो॑ अरि॒ष्टता॑तिभिः । दक्षं॑ त उ॒ग्रमाभा॑रिषं॒ परा॒ यक्ष्मं॑ सुवामि ते
శాంతి ప్రసాదాలతోను, అహింసిత-రక్ష ప్రసాదాలతోను నేను నీ దగ్గరకు వచ్చాను. నీకోసం బలమైన, ఉగ్రమైన శక్తిని నేను తెచ్చాను; నీ నుండి యక్ష్మాన్ని నేను దూరంగా తరిమివేస్తాను.
Mantra 6
अ॒यं मे॒ हस्तो॒ भग॑वान॒यं मे॒ भग॑वत्तरः । अ॒यं मे॑ वि॒श्वभे॑षजो॒ऽयं शि॒वाभि॑मर्शनः
ఇది నా హస్తం భగవాన్; ఇది నా హస్తం ఇంకా అధికంగా భగవత్తరమైనది. ఇది నా విశ్వభేషజం (సర్వౌషధి); ఇది శివ-చికిత్స యొక్క శుభస్పర్శ.
Mantra 7
हस्ता॑भ्यां॒ दश॑शाखाभ्यां जि॒ह्वा वा॒चः पु॑रोग॒वी। अ॒ना॒म॒यि॒त्नुभ्यां॒ हस्ता॑भ्यां॒ ताभ्यां॑ त्वा॒भि मृ॑शामसि
పది శాఖలు (వేళ్లు) గల హస్తాలతో—వాక్కులో జిహ్వే ముందుండగా—అనామయాన్ని కలిగించే ఆ హస్తాలతో, ఆ రెండు హస్తాలతోనే మేము నిన్ను స్పృశిస్తున్నాము.
Frequently Asked Questions
It is used to revive and stabilize someone laid low by sickness, especially when the illness is feared to be connected with offense (āgas) or impurity, and to place the person under broad protection.
In Atharvanic healing, illness can be treated as both a physical affliction and a sign of moral/ritual disturbance; the hymn therefore asks the Gods to restore life while also releasing the underlying taint or fault.
Not necessarily. The cited verses emphasize divine protection and the healing act of mantra-guided touch (mṛś) with the hands, supported by correct speech (vāc); optional clean-water purification may be added by custom.
Ask anything about Sukta 13 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.