Sukta 73
Sukta 6.73
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for this Bṛhaspati hymn cluster)
Bṛhaspati
Triṣṭubh (probable)
अयं लघुस्त्रिष्टुभः सूक्तो बृहस्पतिं स्तौति—यः ऋतस्य प्रथमजः, शैलमयावरोधान् भिनत्ति, दुर्गाणि मृणाति, च यतमानाय यजमानाय देशं आपः ज्योतिः पशूंश्च जयति। स एनं विजयीं ब्राह्मणशक्तिं पुरोहितरूपेण दर्शयति, यस्य नादः उभे लोके अनुशृणोति, यस्य च ‘अर्काः’ (दीप्तिमन्तो मन्त्राः) स्वयमेव द्वेषोविरुद्धानि आयुधानि भवन्ति। अस्य सूक्तस्य प्रयोजनं बृहस्पतिम् आह्वातुं—विघ्नभेदाय, संग्रामे रक्षणाय, च सम्यगाह्वानेन समृद्धिप्राप्तये।
Mantras
Mantra 1
यो अद्रिभित्प्रथमजा ऋतावा बृहस्पतिराङ्गिरसो हविष्मान् । द्विबर्हज्मा प्राघर्मसत्पिता न आ रोदसी वृषभो रोरवीति ॥
यो अद्रिभित् प्रथमजा ऋतावा बृहस्पतिराङ्गिरसो हविष्मान्। द्विबर्हज्मा प्राघर्मसत्पिता न आ रोदसी वृषभो रोरवीति॥
Mantra 2
जनाय चिद्य ईवत उ लोकं बृहस्पतिर्देवहूतौ चकार । घ्नन्वृत्राणि वि पुरो दर्दरीति जयञ्छत्रूँरमित्रान्पृत्सु साहन् ॥
जनाय चिद्य ईवत उ लोकं बृहस्पतिर्देवहूतौ चकार। घ्नन् वृत्राणि वि पुरो दर्दरीति जयञ्छत्रून् अमित्रान् पृत्सु साहन्॥
Mantra 3
बृहस्पतिः समजयद्वसूनि महो व्रजान्गोमतो देव एषः । अपः सिषासन्त्स्वरप्रतीतो बृहस्पतिर्हन्त्यमित्रमर्कैः ॥
बृहस्पतिः समजयद्वसूनि महो व्रजान् गोमतो रश्मिमतः; देव एषः। अपः सिषासन् स्वः (स्वरम्) चापि, अप्रतीतो बृहस्पतिरर्कैः शत्रुमित्रं हन्ति।
Frequently Asked Questions
He is the divine lord of sacred speech and priestly power, praised as the breaker of obstructions who wins space, light, waters, and prosperity through the force of mantra aligned with Ṛta.
On the outer level it evokes defeating enemies and opening hidden wealth; on the inner level it points to removing mental and spiritual blockages so clarity, strength, and right action can emerge.
Breakthrough and protection: Bṛhaspati is invoked to destroy hostile forces, create a supportive ‘loka’ (room to live and act), and grant wealth, cattle, waters, and the light of svar.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.