Rig Veda 2.13.9: Mandala 2, Sukta 13, Mantra 9

Sukta 2.13

Rishi: Gṛtsamada (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

शतं वा यस्य दश साकमाद्य एकस्य श्रुष्टौ यद्ध चोदमाविथ । अरज्जौ दस्यून्त्समुनब्दभीतये सुप्राव्यो अभवः सास्युक्थ्यः ॥

Recitation with translationRig Veda 2.13.9

Transliteration

śatáṃ vā yásya dáśa sākám ā́dya ékasya śruṣṭáu yád dha códám ā́vitha | arájjau dasyū́nt sám unabd dabhī́taye suprā́vyo abhavaḥ sá āsy ukthyáḥ ||

Translation

Сто — или десять вместе — по зову одного ты пришёл, побуждённый призывом. На боевом строю ты связал дасью воедино, дабы смутить их; ты стал совершенным защитником — он воистину достоин гимна.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (गणनाविशेषः)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• यस्य: of whom/whose
• यस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दश: ten
• दश: Karma (गणनाविशेषः)
• Type: Noun
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक)

• साकम्: together
• साकम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: साकम् (अव्यय)

• आद्य: the first/foremost
• आद्य: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक; √अद् ‘भक्षणे’ इत्यस्य कृत/विशेषण-परम्परा; ‘प्रथम’ अर्थे)

• एकस्य: of one (single)
• एकस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: एक (संख्या-प्रातिपदिक)

• श्रुष्टौ: in obedience/at the hearing (in attentive compliance)
• श्रुष्टौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: श्रुष्टि (स्त्री. प्रातिपदिक; √श्रु ‘श्रवणे’ से)

• यत्: that which
• यत्: Karma (यद्-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• ह: indeed
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• चोद: you impelled/spurred
• चोद: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √चुद् (प्रेरणे)

• आविथ: you have helped/protected
• आविथ: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √अव्/√अवि (रक्षणे/पालने) + आ-

• अरज्जौ: with a rope/bond
• अरज्जौ: Karaṇa/Upāya (बन्धन-उपायः)
• Type: Noun
• Root: अरज्जु (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘रस्सी/बन्धन’)

• दस्यून्: the Dasyus (hostile foes)
• दस्यून्: Karma
• Type: Noun
• Root: दस्यु (पुं. प्रातिपदिक)

• सम्: together/completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• उनब्द: you bound/fastened
• उनब्द: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √नभ्/√नब्ध् (बन्धने/निबन्धने; वैदिक)

• भीतये: for (their) fear / to cause fear
• भीतये: Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: भीति (स्त्री. प्रातिपदिक; √भी ‘भये’)

• सुप्राव्यः: a good protector/very helpful
• सुप्राव्यः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-प्राव्य (प्रातिपदिक; सु + प्राव्य ‘रक्षणीय/पालनीय’)

• अभवः: you became/were
• अभवः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √भू (सत्तायाम्)

• सास्युक्थ्यः: worthy of praise with hymns (ukthya), with (victorious) might
• सास्युक्थ्यः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सास्य-उक्थ्य (प्रातिपदिक; ‘सास्य’ + ‘उक्थ्य’)