HomeRig VedaMandala 2Sukta 13Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 2.13

Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)

शतं वा यस्य दश साकमाद्य एकस्य श्रुष्टौ यद्ध चोदमाविथ । अरज्जौ दस्यून्त्समुनब्दभीतये सुप्राव्यो अभवः सास्युक्थ्यः ॥

श॒तं वा॒ यस्य॒ दश॑ सा॒कमाद्य॒ एक॑स्य श्रु॒ष्टौ यद्ध॑ चो॒दमावि॑थ । अ॒र॒ज्जौ दस्यू॒न्त्समु॑नब्द॒भीत॑ये सुप्रा॒व्यो॑ अभव॒: सास्यु॒क्थ्य॑: ॥

śatáṃ vā yásya dáśa sākám ā́dya ékasya śruṣṭáu yád dha códám ā́vitha | arájjau dasyū́nt sám unabd dabhī́taye suprā́vyo abhavaḥ sá āsy ukthyáḥ ||

A hundred—or ten together—when, at the call of a single one, you came with the impulse. On the battle-line you bound the Dasyus together for their confounding; you became a perfect protector—he indeed is the true subject of the hymn.

श॒तम् । वा॒ । यस्य॑ । दश॑ । सा॒कम् । आ । अद्यः॑ । एक॑स्य । श्रु॒ष्टौ । यत् । ह॒ । चो॒दम् । आवि॑थ । अ॒र॒ज्जौ । दस्यू॑न् । सम् । उ॒न॒प् । द॒भीत॑ये । सु॒प्र॒ऽअ॒व्यः॑ । अ॒भ॒वः॒ । सः । अ॒सि॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥शतम् । वा । यस्य । दश । साकम् । आ । अद्यः । एकस्य । श्रुष्टौ । यत् । ह । चोदम् । आविथ । अरज्जौ । दस्यून् । सम् । उनप् । दभीतये । सुप्रअव्यः । अभवः । सः । असि । उक्थ्यः ॥śatam | vā | yasya | daśa | sākam | ā | adyaḥ | ekasya | śruṣṭau | yat | ha | codam | āv itha | arajjau | dasyūn | sam | unap | dabhītaye | supra-avyaḥ | abhavaḥ | saḥ | asi | ukthyaḥ

शतम्a hundred
शतम्:
Karma (गणनाविशेषः)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
यस्यof whom/whose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दशten
दश:
Karma (गणनाविशेषः)
TypeNoun
Rootदश (संख्या-प्रातिपदिक)
साकम्together
साकम्:
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
आद्यthe first/foremost
आद्य:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक; √अद् ‘भक्षणे’ इत्यस्य कृत/विशेषण-परम्परा; ‘प्रथम’ अर्थे)
एकस्यof one (single)
एकस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
श्रुष्टौin obedience/at the hearing (in attentive compliance)
श्रुष्टौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootश्रुष्टि (स्त्री. प्रातिपदिक; √श्रु ‘श्रवणे’ से)
यत्that which
यत्:
Karma (यद्-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
चोदyou impelled/spurred
चोद:
Kriyā
TypeVerb
Root√चुद् (प्रेरणे)
आविथyou have helped/protected
आविथ:
Kriyā
TypeVerb
Root√अव्/√अवि (रक्षणे/पालने) + आ-
अरज्जौwith a rope/bond
अरज्जौ:
Karaṇa/Upāya (बन्धन-उपायः)
TypeNoun
Rootअरज्जु (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘रस्सी/बन्धन’)
दस्यून्the Dasyus (hostile foes)
दस्यून्:
Karma
TypeNoun
Rootदस्यु (पुं. प्रातिपदिक)
सम्together/completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
उनब्दyou bound/fastened
उनब्द:
Kriyā
TypeVerb
Root√नभ्/√नब्ध् (बन्धने/निबन्धने; वैदिक)
भीतयेfor (their) fear / to cause fear
भीतये:
Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootभीति (स्त्री. प्रातिपदिक; √भी ‘भये’)
सुप्राव्यःa good protector/very helpful
सुप्राव्यः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-प्राव्य (प्रातिपदिक; सु + प्राव्य ‘रक्षणीय/पालनीय’)
अभवःyou became/were
अभवः:
Kriyā
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
सास्युक्थ्यःworthy of praise with hymns (ukthya), with (victorious) might
सास्युक्थ्यः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसास्य-उक्थ्य (प्रातिपदिक; ‘सास्य’ + ‘उक्थ्य’)