Rig Veda 2.13.9: Mandala 2, Sukta 13, Mantra 9

Sukta 2.13

Rishi: Gṛtsamada (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

शतं वा यस्य दश साकमाद्य एकस्य श्रुष्टौ यद्ध चोदमाविथ । अरज्जौ दस्यून्त्समुनब्दभीतये सुप्राव्यो अभवः सास्युक्थ्यः ॥

Recitation with translationRig Veda 2.13.9

Transliteration

śatáṃ vā yásya dáśa sākám ā́dya ékasya śruṣṭáu yád dha códám ā́vitha | arájjau dasyū́nt sám unabd dabhī́taye suprā́vyo abhavaḥ sá āsy ukthyáḥ ||

Translation

Ek aadmi ki pukar sun ke tum das ya sau log le kar aaye. Yuddh ki line mein tumne dushmanon ko pakad liya. Tumne unhe ghabra diya. Tum ek acche rakshak ban gaye. Isliye log tumhare baare mein gaate hain.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (गणनाविशेषः)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• यस्य: of whom/whose
• यस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दश: ten
• दश: Karma (गणनाविशेषः)
• Type: Noun
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक)

• साकम्: together
• साकम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: साकम् (अव्यय)

• आद्य: the first/foremost
• आद्य: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक; √अद् ‘भक्षणे’ इत्यस्य कृत/विशेषण-परम्परा; ‘प्रथम’ अर्थे)

• एकस्य: of one (single)
• एकस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: एक (संख्या-प्रातिपदिक)

• श्रुष्टौ: in obedience/at the hearing (in attentive compliance)
• श्रुष्टौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: श्रुष्टि (स्त्री. प्रातिपदिक; √श्रु ‘श्रवणे’ से)

• यत्: that which
• यत्: Karma (यद्-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• ह: indeed
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• चोद: you impelled/spurred
• चोद: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √चुद् (प्रेरणे)

• आविथ: you have helped/protected
• आविथ: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √अव्/√अवि (रक्षणे/पालने) + आ-

• अरज्जौ: with a rope/bond
• अरज्जौ: Karaṇa/Upāya (बन्धन-उपायः)
• Type: Noun
• Root: अरज्जु (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘रस्सी/बन्धन’)

• दस्यून्: the Dasyus (hostile foes)
• दस्यून्: Karma
• Type: Noun
• Root: दस्यु (पुं. प्रातिपदिक)

• सम्: together/completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• उनब्द: you bound/fastened
• उनब्द: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √नभ्/√नब्ध् (बन्धने/निबन्धने; वैदिक)

• भीतये: for (their) fear / to cause fear
• भीतये: Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: भीति (स्त्री. प्रातिपदिक; √भी ‘भये’)

• सुप्राव्यः: a good protector/very helpful
• सुप्राव्यः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-प्राव्य (प्रातिपदिक; सु + प्राव्य ‘रक्षणीय/पालनीय’)

• अभवः: you became/were
• अभवः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √भू (सत्तायाम्)

• सास्युक्थ्यः: worthy of praise with hymns (ukthya), with (victorious) might
• सास्युक्थ्यः: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सास्य-उक्थ्य (प्रातिपदिक; ‘सास्य’ + ‘उक्थ्य’)