Rig Veda 2.13.9 — Mandala 2, Sukta 13, Mantra 9
Sukta 2.13
Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
शतं वा यस्य दश साकमाद्य एकस्य श्रुष्टौ यद्ध चोदमाविथ । अरज्जौ दस्यून्त्समुनब्दभीतये सुप्राव्यो अभवः सास्युक्थ्यः ॥
Transliteration
śatáṃ vā yásya dáśa sākám ā́dya ékasya śruṣṭáu yád dha códám ā́vitha | arájjau dasyū́nt sám unabd dabhī́taye suprā́vyo abhavaḥ sá āsy ukthyáḥ ||
Translation
शंभर असोत—किंवा दहा एकत्र—एकाच्याच हाकेला, प्रेरणेसह, तू धावून आलास. रणरेषेत तू दस्यूंना बांधून एकत्र केलेस, त्यांच्या गोंधळ-भीतीसाठी; तू श्रेष्ठ रक्षक झालास—तोच खरोखर या उक्थाचा ‘उक्थ्य’ (स्तुत्य) आहे.
Word by Word
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (गणनाविशेषः)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
यस्यof whom/whose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दशten
दश:
Karma (गणनाविशेषः)
TypeNoun
Rootदश (संख्या-प्रातिपदिक)
साकम्together
साकम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
आद्यthe first/foremost
आद्य:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक; √अद् ‘भक्षणे’ इत्यस्य कृत/विशेषण-परम्परा; ‘प्रथम’ अर्थे)
एकस्यof one (single)
एकस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
श्रुष्टौin obedience/at the hearing (in attentive compliance)
श्रुष्टौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootश्रुष्टि (स्त्री. प्रातिपदिक; √श्रु ‘श्रवणे’ से)
यत्that which
यत्:
Karma (यद्-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
हindeed
ह:
—
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
चोदyou impelled/spurred
चोद:
Kriyā
TypeVerb
Root√चुद् (प्रेरणे)
आविथyou have helped/protected
आविथ:
Kriyā
TypeVerb
Root√अव्/√अवि (रक्षणे/पालने) + आ-
अरज्जौwith a rope/bond
अरज्जौ:
Karaṇa/Upāya (बन्धन-उपायः)
TypeNoun
Rootअरज्जु (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘रस्सी/बन्धन’)
दस्यून्the Dasyus (hostile foes)
दस्यून्:
Karma
TypeNoun
Rootदस्यु (पुं. प्रातिपदिक)
सम्together/completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
उनब्दyou bound/fastened
उनब्द:
Kriyā
TypeVerb
Root√नभ्/√नब्ध् (बन्धने/निबन्धने; वैदिक)
भीतयेfor (their) fear / to cause fear
भीतये:
Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootभीति (स्त्री. प्रातिपदिक; √भी ‘भये’)
सुप्राव्यःa good protector/very helpful
सुप्राव्यः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-प्राव्य (प्रातिपदिक; सु + प्राव्य ‘रक्षणीय/पालनीय’)
अभवःyou became/were
अभवः:
Kriyā
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
सास्युक्थ्यःworthy of praise with hymns (ukthya), with (victorious) might
सास्युक्थ्यः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसास्य-उक्थ्य (प्रातिपदिक; ‘सास्य’ + ‘उक्थ्य’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.