Prakarana 17

Verse 338 (दोहा/सोरठा)

अब लगि मोहि न मिलेउ कोउ मैं न जनावउँ काहु॥ लोकमान्यता अनल सम कर तप कानन दाहु॥161(क)॥

aba lagi mohi na mileu kou maiṁ na janāuṁ kāhu | lokamānyatā anala sama kari tapa kānana dāhu ||161(ka)||

Aż do tej godziny nie znalazłem nikogo, kogo mógłbym prawdziwie uznać; nikomu nie wyjawiam się. Albowiem uznanie światowe jest jak ogień - gdy raz uczynisz je swoim celem, podpala cały las ascezy.

Verse 339 (चौपाई)

तातें गुपुत रहउँ जग माहीं। हरि तजि किमपि प्रयोजन नाहीं।। प्रभु जानत सब बिनहिं जनाएँ। कहहु कवनि सिधि लोक रिझाएँ।। तुम्ह सुचि सुमति परम प्रिय मोरें। प्रीति प्रतीति मोहि पर तोरें।। अब जौं तात दुरावउँ तोही। दारुन दोष घटइ अति मोही।। जिमि जिमि तापसु कथइ उदासा। तिमि तिमि नृपहि उपज बिस्वासा।। देखा स्वबस कर्म मन बानी। तब बोला तापस बगध्यानी।। नाम हमार एकतनु भाई। सुनि नृप बोले पुनि सिरु नाई।। कहहु नाम कर अरथ बखानी। मोहि सेवक अति आपन जानी।।

tāteṁ guputa rahuṁ jaga māhīṁ | hari taji kimapi prayojana nāhīṁ || prabhu jānata saba binahiṁ janāeṁ | kahahu kavani sidhi loka rijhāeṁ || tumha suci sumati parama priya moreṁ | prīti pratīti mohi para toreṁ || aba jauṁ tāta durāuṁ tohī | dāruṇa doṣa ghaṭai ati mohī || jimi jimi tāpasu kathai udāsā | timi timi nṛpahi upaja bisvāsā || dekhā svabasa karma mana bānī | taba bolā tāpasa bagadhyānī || nāma hamāra ekatanu bhāī | suni nṛpa bole puni siru nāī || kahahu nāma kara aratha bakhānī | mohi sevaka ati āpana jānī ||

Dlatego pozostaję ukryty w świecie; poza Hari nie ma celu w niczym. Pan zna wszystko bez bycia poinformowanym. Powiedz mi - jakim osiągnięciem można zdobyć serca ludzi? Jesteś czysty i o dobrym zrozumieniu, najdroższy mi; twoja miłość i zaufanie spoczywają na mnie. Jeśli teraz, drogi, ukrywam się przed tobą, straszna wina spadnie ciężko na mnie. Jak asceta mówił z pozornym oderwaniem, tak rosło zaufanie króla. Widząc jego samokontrolę w czynie, umyśle i mowie, asceta - medytujący jak żuraw - wtedy przemówił. "Moje imię to Ekatanu, bracie." Słysząc to, król przemówił ponownie, kłaniając głowę: "Powiedz mi znaczenie twojego imienia; uważając mnie za swojego własnego, licz mnie jako swojego sługę."

Verse 340 (दोहा/सोरठा)

आदिसृष्टि उपजी जबहिं तब उतपति भै मोरि। नाम एकतनु हेतु तेहि देह न धरी बहोरि।।162।।

ādisṛṣṭi upajī jabahiṃ taba utpati bhai mori | nāma ekatanu hetu tehi deha na dharī bahori ||162||

Gdy pierwotne stworzenie powstało po raz pierwszy, moja własna manifestacja nastąpiła wtedy. Dla imienia Jednociałego, potem nie przyjąłem już ciała ponownie.

Verse 341 (चौपाई)

जनि आचरुज करहु मन माहीं। सुत तप तें दुर्लभ कछु नाहीं।। तपबल तें जग सृजइ बिधाता। तपबल बिष्नु भए परित्राता।। तपबल संभु करहिं संघारा। तप तें अगम न कछु संसारा।। भयउ नृपहि सुनि अति अनुरागा। कथा पुरातन कहै सो लागा।। करम धरम इतिहास अनेका। करइ निरूपन बिरति बिबेका।। उदभव पालन प्रलय कहानी। कहेसि अमित आचरज बखानी।। सुनि महिप तापस बस भयऊ। आपन नाम कहत तब लयऊ।। कह तापस नृप जानउँ तोही। कीन्हेहु कपट लाग भल मोही।।

jani ācaruja karahu mana māhīṁ | suta tapa teṁ durlabha kachu nāhīṁ || tapabala teṁ jaga sṛjai bidhātā | tapabala biṣṇu bhae paritrātā || tapabala saṁbhu karahiṁ saṁghārā | tapa teṁ agama na kachu saṁsārā || bhayu nṛpahi suni ati anurāgā | kathā purātana kahai so lāgā || karama dharama itihāsa anekā | karai nirūpana birati bibekā || udabhava pālana pralaya kahānī | kahesi amita ācaraja bakhānī || suni mahip tāpasa basa bhayū | āpana nāma kahata taba layū || kaha tāpasa nṛpa jānaūṁ tohī | kīṇhehu kapaṭa lāga bhala mohī ||

Nie chowaj zdumienia w swoim umyśle: dla własnego syna, dzięki ascezie, nic nie jest naprawdę nieosiągalne. Przez siłę tapasu Porządkujący stwarza świat; przez siłę tapasu Wisznu stał się Wybawcą. Przez siłę tapasu Śambhu dokonuje zniszczenia; przez tapas nic w tym świecie nie pozostaje poza zasięgiem. Słysząc to, król był napełniony głęboką życzliwością i zaczął opowiadać dawną opowieść. Wyłożył wiele opisów obowiązku i prawości, przedstawiając oderwanie i rozeznanie. Opowiedział historię początku, zachowania i rozpuszczenia oraz opisał niezliczone cuda. Słuchając, król popadł pod urok ascety; wtedy, wymawiając swoje własne imię, pożegnał się. Asceta rzekł: "O królu, rozpoznaję cię: twój przebranie zadowoliło mnie dobrze."

Verse 342 (दोहा/सोरठा)

सुनु महीस असि नीति जहँ तहँ नाम न कहहिं नृप। मोहि तोहि पर अति प्रीति सोइ चतुरता बिचारि तव।।163।।

sunu mahīsa asi nīti jahã-tahã nāma na kahahĩ nṛpa | mo-hi to-hi para ati prīti soi caturatā bicāri tava ||163||

"Słuchaj, o Mahesza: taka jest droga sztuki rządzenia - królowie nie wymawiają Boskiego Imienia wszędzie ani bez odpowiedniej okazji. Jednakże moje serce nosi bezgraniczną miłość do ciebie; a jeśli się zastanowisz, to właśnie jest twoje prawdziwe rozeznanie i mądrość."

Verse 343 (चौपाई)

नाम तुम्हार प्रताप दिनेसा। सत्यकेतु तव पिता नरेसा।। गुर प्रसाद सब जानिअ राजा। कहिअ न आपन जानि अकाजा।। देखि तात तव सहज सुधाई। प्रीति प्रतीति नीति निपुनाई।। उपजि परि ममता मन मोरें। कहउँ कथा निज पूछे तोरें।। अब प्रसन्न मैं संसय नाहीं। मागु जो भूप भाव मन माहीं।। सुनि सुबचन भूपति हरषाना। गहि पद बिनय कीन्हि बिधि नाना।। कृपासिंधु मुनि दरसन तोरें। चारि पदारथ करतल मोरें।। प्रभुहि तथापि प्रसन्न बिलोकी। मागि अगम बर होउँ असोकी।।

nāma tumhār pratāpa dinesā | satyaketu tava pitā naresā || gura prasāda saba jāni-a rājā | kahi-a na āpana jāni akā-jā || dekhi tāta tava sahaja sudhāī | prīti pratīti nīti nipunāī || upaji pari mamatā mana moreṁ | kahauṁ kathā nija pūche toreṁ || aba prasanna maiṁ saṁsaya nāhīṁ | māgu jo bhūpa bhāva mana māhīṁ || suni subacana bhūpati haraṣānā | gahi pada binaya kīnhi bidhi nānā || kṛpāsiṁdhu muni darasana toreṁ | cāri padāratha karatala moreṁ || prabhūhi tathāpi prasanna bilokī | māgi agama bara houṁ asokī ||

"Twoje Imię jest chwalebne, o panu dnia; a Satjaketu jest twoim królewskim ojcem. Wszystko jest znane dzięki łasce Guru, o Królu - nie mów tak, jakbyś wiedział to sam, by nie było to niewłaściwe. Widząc, drogi dziecko, twoją naturalną dobroć - twoją życzliwość, twoje zaufanie i twoją biegłość w prawej polityce - tkliwa miłość powstała w moim sercu; opowiem ci historię, skoro sam o nią pytałeś. Teraz jestem zadowolony; nie mam już wątpliwości. Pytaj, o władco, o cokolwiek, co leży w twoim umyśle." Słysząc te łaskawe słowa, król się ucieszył; chwytając stopy mędrca, składał pokorne błagania na wiele sposobów: "O oceanie współczucia, mędrcze - na widok ciebie cztery cele życia leżą w mojej dłoni; jednakże, ujrzawszy Pana jeszcze bardziej upodobanego, poprosiłbym o rzadki dar, abym mógł stać się wolnym od smutku."

Verse 344 (दोहा/सोरठा)

जरा मरन दुख रहित तनु समर जितै जनि कोउ। एकछत्र रिपुहीन महि राज कलप सत होउ।।164।।

jarā marana dukha rahita tanu samara jitai jani kou | eka-chhatra ripu-hīna mahi rāja kalapa sata hou ||164||

Niech jego ciało będzie nietknięte przez starość, śmierć i smutek; niech nikt nie zwycięży go w walce. Niech panuje nad ziemią w samotnej, niekwestionowanej władzy - bez wroga - przez sto wieków.

Verse 345 (चौपाई)

कह तापस नृप ऐसेइ होऊ। कारन एक कठिन सुनु सोऊ।। कालउ तुअ पद नाइहि सीसा। एक बिप्रकुल छाड़ि महीसा।। तपबल बिप्र सदा बरिआरा। तिन्ह के कोप न कोउ रखवारा।। जौं बिप्रन्ह सब करहु नरेसा। तौ तुअ बस बिधि बिष्नु महेसा।। चल न ब्रह्मकुल सन बरिआई। सत्य कहउँ दोउ भुजा उठाई।। बिप्र श्राप बिनु सुनु महिपाला। तोर नास नहि कवनेहुँ काला।। हरषेउ राउ बचन सुनि तासू। नाथ न होइ मोर अब नासू।। तव प्रसाद प्रभु कृपानिधाना। मो कहुँ सर्ब काल कल्याना।।

kaha tāpasa nṛpa aisei hoū | kārana eka kaṭhina sunu soū || kālau tua pada nāihi sīsā | eka bipra-kula chāḍi mahīsā || tapa-bala bipra sadā bariārā | tinh ke kopa na kou rakhavārā || jaũ bipranha saba karahu naresā | tau tua basa bidhi biṣṇu mahesā || cala na brahma-kula sana bariāī | satya kahauँ dou bhujā uṭhāī || bipra śrāpa binu sunu mahipālā | tora nāsa nahi kavanehu kālā || haraṣeu rāu bacana suni tāsū | nātha na hoi mora aba nāsū || tava prasāda prabhu kṛpānidhānā | mo kahuँ sarba kāla kalyānā ||

Asceta rzekł: "O królu, niech tak będzie; jednak posłuchaj jednego trudnego powodu. Nawet Czas kłania głowę u twoich stóp - z wyjątkiem jednej sprawy: nie porzucaj stanu bramińskiego. Przez potęgę ascezy bramin jest zawsze groźny; przeciwko jego gniewowi nie ma obrońcy. Jeśli, o władco ludzi, zyskasz przychylność wszystkich braminów, wtedy nawet Brahma, Wisznu i Mahesa są w twojej mocy. Ale obchodzenie się wyniośle z rasą bramińską nie przystoi tobie; mówię prawdę, unosząc obie ręce na świadka. Słuchaj, o opiekunie ziemi: bez przekleństwa bramina, twoja zguba nie nadejdzie w żadnym czasie. Słysząc te słowa, król się ucieszył: 'Panie, wtedy moja zguba nie nastąpi teraz. Przez twoją łaskę, o współczujący Mistrzu, niech dobro będzie moje przez cały czas.'"

Verse 346 (दोहा/सोरठा)

एवमस्तु कहि कपटमुनि बोला कुटिल बहोरि। मिलब हमार भुलाब निज कहहु त हमहि न खोरि।।165।।

evam astu kahi kapaṭa-muni bolā kuṭila bahori | milaba hamāra bhulāba nija kahahu ta hamahi na khori ||165||

„Niech tak będzie”, rzekł fałszywy asceta, przemawiając ponownie z podstępem w sercu: „Zapomniałeś o swojej obietnicy spotkania ze mną, powiedz mi o ustaleniu, abyś mnie nie pozbawił tego, co mi się należy.”

Verse 347 (चौपाई)

तातें मै तोहि बरजउँ राजा। कहें कथा तव परम अकाजा।। छठें श्रवन यह परत कहानी। नास तुम्हार सत्य मम बानी।। यह प्रगटें अथवा द्विजश्रापा। नास तोर सुनु भानुप्रतापा।। आन उपायँ निधन तव नाहीं। जौं हरि हर कोपहिं मन माहीं।। सत्य नाथ पद गहि नृप भाषा। द्विज गुर कोप कहहु को राखा।। राखइ गुर जौं कोप बिधाता। गुर बिरोध नहिं कोउ जग त्राता।। जौं न चलब हम कहे तुम्हारें। होउ नास नहिं सोच हमारें।। एकहिं डर डरपत मन मोरा। प्रभु महिदेव श्राप अति घोरा।।

tāteṁ maiṁ tohi barajauṁ rājā | kaheṁ kathā tava param akāzā || chaṭheṁ śravaṇa yaha parata kahānī | nāsa tumhāra satya mama bānī || yaha pragaṭeṁ athavā dvija-śrāpā | nāsa tora sunu bhānu-pratāpā || āna upāyaṁ nidhana tava nāhīṁ | jauṁ hari hara kopahiṁ mana māhīṁ || satya nātha pada gahi nṛpa bhāṣā | dvija gura kopa kahahu ko rākhā || rākhai gura jauṁ kopa bidhātā | gura birodha nahiṁ kou jaga trātā || jauṁ na calaba hama kahe tumhāreṁ | hou nāsa nahiṁ soca hamāreṁ || ekahiṁ ḍara ḍarapata mana morā | prabhu mahideva śrāpa ati ghorā ||

Dlatego, o Królu, zabraniam ci tego, opowieść, którą opowiadasz, jest najbardziej niewłaściwa. Słysząc ją wciąż od nowa, już po raz szósty, twoja zguba jest pewna; moje słowo nie okaże się fałszywe. Czy stanie się to jawne, czy przybierze postać klątwy bramina, twoje zniszczenie jest nieuchronne, słuchaj mnie, o Promienny. Nie ma innego lekarstwa na twoją śmierć, jeśli Wisznu i Śiwa zapłoną gniewem w swoich sercach. Prawdziwy Pan, ujmując twoje stopy, mówię jako król: powiedz mi, kto może odwrócić gniew duchowego nauczyciela-bramina? Jeśli nawet Stwórca nie potrafi powstrzymać gniewu guru, to w całym świecie nie ma nikogo, kto mógłby ocalić tego, kto sprzeciwia się guru. Jeśli nie odejdę tak, jak mi rozkazałeś, niech przyjdzie zguba, nie ma to mojej troski. Tylko z jednego powodu drży moje serce: z powodu straszliwej klątwy Pana Mahadewy.

Verse 348 (दोहा/सोरठा)

होहिं बिप्र बस कवन बिधि कहहु कृपा करि सोउ। तुम्ह तजि दीनदयाल निज हितू न देखउँ कोउँ।।166।।

hohiṃ bipra basa kavan bidhi kahahu kṛpā kari sou | tumha taji dīnadayāla nija hitū na dekhauṃ kouṃ ||166||

Z miłosierdzia powiedz mi: jakim sposobem bramin może znaleźć się pod Twoim wpływem? Poza Tobą, o Schronienie pokornych, nie widzę nikogo, kto mógłby zapewnić moje prawdziwe dobro.

Verse 349 (चौपाई)

सुनु नृप बिबिध जतन जग माहीं। कष्टसाध्य पुनि होहिं कि नाहीं।। अहइ एक अति सुगम उपाई। तहाँ परंतु एक कठिनाई।। मम आधीन जुगुति नृप सोई। मोर जाब तव नगर न होई।। आजु लगें अरु जब तें भयऊँ। काहू के गृह ग्राम न गयऊँ।। जौं न जाउँ तव होइ अकाजू। बना आइ असमंजस आजू।। सुनि महीस बोलेउ मृदु बानी। नाथ निगम असि नीति बखानी।। बड़े सनेह लघुन्ह पर करहीं। गिरि निज सिरनि सदा तृन धरहीं।। जलधि अगाध मौलि बह फेनू। संतत धरनि धरत सिर रेनू।।

sunu nṛpa bibidha jatan jaga māhīṁ. kaṣṭa-sādhya puni hohiṁ ki nāhīṁ.. ahei eka ati sugama upāī. tahāṁ parantu eka kaṭhināī.. mama ādhīna juguti nṛpa soī. mora jāba tava nagara na hoī.. āju lageṁ aru jaba teṁ bhayūṁ. kāhū ke gṛha grāma na gayūṁ.. jaũ na jāũ tava hoi akājū. banā āi asamañjasa ājū.. suni mahīsa बोलेu mṛdu bānī. nātha nigama asi nīti bakhānī.. baṛe saneha laghunha para karahīṁ. giri nija sirani sadā tṛna dharahīṁ.. jaladhi agādha mauli baha phenū. santata dharani dharata sira renū..

„Słuchaj mnie, o Królu: na tym świecie ludzie podejmują wiele zabiegów, lecz kto wie, czy zostaną one osiągnięte, gdyż są trudne. Istnieje zaiste jeden środek najłatwiejszy; jednak w tej samej sprawie kryje się jedna trudność. Ta metoda, o Królu, jest w mojej mocy; lecz jeśli odejdę, twoje miasto przestanie być moje. Aż do dziś, odkąd stałem się tym, kim jestem, nie udałem się do domu ani wioski żadnego człowieka. Jeśli nie pójdę, spotka cię jakieś nieszczęście; i tak dziś popadłem w zakłopotanie. Słysząc to, Mahesz przemówił łagodnymi słowy: 'Panie, sam Weda głosi taką zasadę postępowania: Wielcy zawsze okazują życzliwość małym; góra zawsze nosi źdźbło trawy na swoim szczycie. Niezmierzony ocean niesie pianę na swoim grzbiecie; a ziemia nieustannie niesie pył na swojej głowie.'”

Verse 350 (दोहा/सोरठा)

अस कहि गहे नरेस पद स्वामी होहु कृपाल। मोहि लागि दुख सहिअ प्रभु सज्जन दीनदयाल।।167।।

asa kahi gahe naresa pada svāmī hohu kṛpāla | mohi lāgi dukha sahia prabhu sajjana dīnadayāla ||167||

Tak mówiąc, ujął stopy króla: „Panie, Mistrzu, bądź łaskawy. Dla mnie, o szlachetny, litościwy dla bezbronnych, znos to cierpienie.”

Verse 351 (चौपाई)

जानि नृपहि आपन आधीना। बोला तापस कपट प्रबीना।। सत्य कहउँ भूपति सुनु तोही। जग नाहिन दुर्लभ कछु मोही।। अवसि काज मैं करिहउँ तोरा। मन तन बचन भगत तैं मोरा।। जोग जुगुति तप मंत्र प्रभाऊ। फलइ तबहिं जब करिअ दुराऊ।। जौं नरेस मैं करौं रसोई। तुम्ह परुसहु मोहि जान न कोई।। अन्न सो जोइ जोइ भोजन करई। सोइ सोइ तव आयसु अनुसरई।। पुनि तिन्ह के गृह जेवँइ जोऊ। तव बस होइ भूप सुनु सोऊ।। जाइ उपाय रचहु नृप एहू। संबत भरि संकलप करेहू।।

jāni nṛpahi āpana ādhīnā | bolā tāpasa kapaṭa prabīnā || satya kahauṁ bhūpati sunu tohī | jaga nāhina durlabha kachu mohī || avasi kāja maiṁ karihauṁ torā | mana tana bacana bhagata taiṁ morā || joga juguti tapa mantra prabhāū | phalai tabahiṁ jaba kari-a durāū || jauṁ naresa maiṁ karauṁ rasoī | tumha parusahu mohi jāna na koī || anna so joi-joi bhojana karaī | soi-soi tava āyasu anusaraī || puni tin̐ha ke gṛha jev̐i joū | tava basa hoi bhūpa sunu soū || jāi upāya racahu nṛpa ehū | saṁbata bhari saṅkalapa karehū ||

Wiedząc, że król jest całkowicie w jego mocy, asceta, biegły w oszustwie, przemówił: „Mówię prawdę, o władco ludzi; słuchaj mnie. Na tym świecie nic nie jest dla mnie trudne do uzyskania. Z pewnością spełnię twój cel; myślą, ciałem i mową jestem twoim 'czcicielem'. Joga, sposoby, asceza, moc mantry, te dają owoc tylko wtedy, gdy są ukryte. Jeśli, o królu, zostanę twoim kucharzem, i ty będziesz spożywał jedynie z moich rąk, nikt inny niech o tym nie wie. Ktokolwiek spożywa jakiekolwiek jedzenie, które ja przygotuję, ten będzie podążał za twoim rozkazem. A ponadto, ktokolwiek będzie ucztował w domach tych ludzi, ten również, o królu, znajdzie się pod twoją władzą. Idź więc, obmyśl ten plan, o królu, i podtrzymuj to postanowienie przez cały rok.”

Verse 352 (दोहा/सोरठा)

नित नूतन द्विज सहस सत बरेहु सहित परिवार। मैं तुम्हरे संकलप लगि दिनहिंकरिब जेवनार।।168।।

nita nūtana dvija sahasa sata barehu sahita parivāra | maiṁ tumhare saṅkalapa lagi dinahiṁ kariba jevanāra ||168||

„Codziennie nakarm na nowo jedenaście set braminów wraz z ich rodzinami. Dla wypełnienia twojego świętego ślubowania, ja sam urządzić uczę południową.”

Verse 353 (चौपाई)

एहि बिधि भूप कष्ट अति थोरें। होइहहिं सकल बिप्र बस तोरें।। करिहहिं बिप्र होम मख सेवा। तेहिं प्रसंग सहजेहिं बस देवा।। और एक तोहि कहऊँ लखाऊ। मैं एहि बेष न आउब काऊ।। तुम्हरे उपरोहित कहुँ राया। हरि आनब मैं करि निज माया।। तपबल तेहि करि आपु समाना। रखिहउँ इहाँ बरष परवाना।। मैं धरि तासु बेषु सुनु राजा। सब बिधि तोर सँवारब काजा।। गै निसि बहुत सयन अब कीजे। मोहि तोहि भूप भेंट दिन तीजे।। मैं तपबल तोहि तुरग समेता। पहुँचेहउँ सोवतहि निकेता।।

ehi bidhi bhūpa kaṣṭa ati thorẽ। hoihahiṁ sakala bipra basa torẽ॥ karihahiṁ bipra homa makha sevā। tehiṁ prasaṅga sahajehiṁ basa devā॥ aura eka tohi kahauṁ lakhāū। maiṁ ehi beṣa na āuba kāū॥ tumhare uparohita kahuँ rāyā। hari ānaba maiṁ kari nija māyā॥ tapabala tehi kari āpu samānā। rakhihauँ ihā̃ baraṣa paravānā॥ maiṁ dhari tāsu beṣu sunu rājā। saba bidhi tora saṁvāraबा kājā॥ gai nisi bahuta sayana aba kīje। mohi tohi bhūpa bheṁṭa dina tīje॥ maiṁ tapabala tohi turaga sametā। pahū̃cehauँ sovatahi niketā॥

„W ten sposób, o Królu, twoja trudność będzie bardzo mała; wszyscy bramini znajdą się pod twoją władzą. Będą wykonywać ofiary ogniowe, rytuały i należną służbę; i przy tej okazji nawet bogowie sami z siebie zostaną pozyskani. I jeszcze jedną rzecz mówię ci wyraźnie: w tym przebraniu nie ukażę się nikomu. Sprowadzę, o Królu, moją własną mocą okultystyczną twojego królewskiego kapłana. Siłą mojej ascezy wchłonę go w siebie i będę go tu trzymał przez wyznany termin jednego roku. Przyjmując jego postać, słuchaj, o Królu, w każdy sposób załatwię twoje sprawy. Noc już prawie minęła; teraz odpocznij: trzeciego dnia, o Królu, spotkasz mnie. Mocą mojej pokuty, wraz z twoim koniem, przyniosę cię do twego mieszkania nawet podczas snu.”

Verse 354 (दोहा/सोरठा)

मैं आउब सोइ बेषु धरि पहिचानेहु तब मोहि। जब एकांत बोलाइ सब कथा सुनावौं तोहि।।169।।

maĩ āuba soi beṣu dhari pahicānehū taba mohi | jaba ekānta bolāi saba kathā sunāvaũ tohi ||169||

„W tym właśnie przebraniu przyjdę, wtedy rozpoznaj Mnie. Kiedy wezwę cię na osobności, opowiem ci całą historię.”

Verse 355 (चौपाई)

सयन कीन्ह नृप आयसु मानी। आसन जाइ बैठ छलग्यानी।। श्रमित भूप निद्रा अति आई। सो किमि सोव सोच अधिकाई।। कालकेतु निसिचर तहँ आवा। जेहिं सूकर होइ नृपहि भुलावा।। परम मित्र तापस नृप केरा। जानइ सो अति कपट घनेरा।। तेहि के सत सुत अरु दस भाई। खल अति अजय देव दुखदाई।। प्रथमहि भूप समर सब मारे। बिप्र संत सुर देखि दुखारे।। तेहिं खल पाछिल बयरु सँभरा। तापस नृप मिलि मंत्र बिचारा।। जेहि रिपु छय सोइ रचेन्हि उपाऊ। भावी बस न जान कछु राऊ।।

sayana kīnha nṛpa āyasu mānī. āsana jāi baiṭha chala-gyānī.. śramita bhūpa nidrā ati āī. so kimi sova soca adhikāī.. kālaketu nisi-cara tahaṁ āvā. jehiṁ sūkāra hoi nṛpahi bhulāvā.. parama mitra tāpasa nṛpa kerā. jānai so ati kapaṭa ghanerā.. tehi ke sata suta aru dasa bhāī. khala ati ajaya deva dukhadāī.. prathamahĩ bhūpa samara saba māre. bipra santa sura dekhi dukhāre.. tehiṁ khala pāchila bayaru saṁbharā. tāpasa nṛpa mili mantra bicārā.. jehi ripu chaya soi racenhĩ upāū. bhāvī basa na jāna kachu rāū..

Król, przyjmując rozkaz, położył się spać; a przebiegły udawacz mądrości odszedł i usiadł na siedzeniu. Zmęczony trudem, ciężki sen ogarnął monarchę; lecz jak mógł prawdziwie zasnąć, gdy troska tylko rosła? Wtedy przybył tam demon Kālaketu wędrujący w nocy, ten, który stając się dzikiem, miał sprowadzić króla na manowce. Był uważany za najbliższego przyjaciela króla w przebraniu ascety; lecz wiedz, że był on pogrążony w gęstym oszustwie. Miał siedmiu synów i dziesięciu braci, łotrzy, najtrudniejsi do pokonania, sprawcy smutku bogów. Początkowo król pozabijał ich wszystkich w bitwie; bramini, święci i niebianie, widząc to, byli zasmuceni. Ten zły człowiek pielęgnował wtedy swą dawną wrogość; asceta i król spotkali się i rozważali swą radę. Obmyślili strategię na zgubę wroga; lecz, związany przeznaczeniem, król niczego nie pojął.

Verse 356 (दोहा/सोरठा)

रिपु तेजसी अकेल अपि लघु करि गनिअ न ताहु। अजहुँ देत दुख रबि ससिहि सिर अवसेषित राहु।।170।।

ripu tejasī akela api laghu kari gani-a na tāhu | ajahũ det dukha rabi sasihi sira avaseṣita rāhu ||170||

Nieprzyjaciel obdarzony potęgą, choćby stał samotnie, nigdy nie powinien być uważany za nieistotnego. Nawet teraz pozostałość Rahu dręczy Słońce i Księżyc na niebiosach.

Verse 357 (चौपाई)

तापस नृप निज सखहि निहारी। हरषि मिलेउ उठि भयउ सुखारी।। मित्रहि कहि सब कथा सुनाई। जातुधान बोला सुख पाई।। अब साधेउँ रिपु सुनहु नरेसा। जौं तुम्ह कीन्ह मोर उपदेसा।। परिहरि सोच रहहु तुम्ह सोई। बिनु औषध बिआधि बिधि खोई।। कुल समेत रिपु मूल बहाई। चौथे दिवस मिलब मैं आई।। तापस नृपहि बहुत परितोषी। चला महाकपटी अतिरोषी।। भानुप्रतापहि बाजि समेता। पहुँचाएसि छन माझ निकेता।। नृपहि नारि पहिं सयन कराई। हयगृहँ बाँधेसि बाजि बनाई।।

tāpasa nṛpa nija sakhahi nihārī | haraṣi mileu uṭhi bhayu sukhārī || mitrahi kahi saba kathā sunāī | jātudhāna bolā sukha pāī || aba sādheuṁ ripu sunahu naresā | jauṁ tumha kīnha mora upadesā || parihari soca rahahu tumha soī | binu auṣadha biādhi bidhi khoī || kula sameta ripu mūla bahāī | cauthē divasa milaba maiṁ āī || tāpasa nṛpahi bahuta paritoṣī | calā mahā-kapaṭī ati-roṣī || bhānu-pratāpahi bāji sametā | pahuṁcāesi chana mājha niketā || nṛpahi nāri paiṁ sayana karāī | haya-gṛhaṁ bāṁdhesi bāji banāī ||

Ujrzawszy własnego przyjaciela króla, asceta powstał i spotkał go z radością, okazując wielkie zadowolenie. Nazwawszy go przyjacielem, opowiedział całą historię; rakszasa przemówił, zadowolony w sercu. Teraz załatwiłem sprawę nieprzyjaciela, słuchaj, o królu, ponieważ posłuchałeś rady, którą ci dałem. Odrzuć wszelką trwogę i śpij spokojnie; bez żadnego lekarstwa sama Opatrzność usunęła chorobę. Wraz z całym jego domem wróg został wykorzeniony i zmieciony. Czwartego dnia przyjdę spotkać cię ponownie. W ten sposób wielce zadowoliwszy króla, ten mistrz oszustwa odszedł, wewnętrznie kipiąc gniewem. Przewiózł Bhanupratapa wraz z koniem do domu w jednej chwili. Położył króla obok kobiety i kazał przywiązać konia w stajni.