Prakarana 17

Verse 338 (दोहा/सोरठा)

अब लगि मोहि न मिलेउ कोउ मैं न जनावउँ काहु॥ लोकमान्यता अनल सम कर तप कानन दाहु॥161(क)॥

aba lagi mohi na mileu kou maiṁ na janāuṁ kāhu | lokamānyatā anala sama kari tapa kānana dāhu ||161(ka)||

ಈ ತನಕ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಯಾರನ್ನೂ ಭೇಟಿಯಾಗಿಲ್ಲ; ಯಾರಿಗೂ ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಲೋಕಪ್ರಶಂಸೆ ಬೆಂಕಿಯಂತಿದೆ—ಅದನ್ನೇ ಗುರಿಯೆಂದು ಹಿಡಿದರೆ, ತಪಸ್ಸಿನ ಅರಣ್ಯವನ್ನೇ ದಹಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 339 (चौपाई)

तातें गुपुत रहउँ जग माहीं। हरि तजि किमपि प्रयोजन नाहीं।। प्रभु जानत सब बिनहिं जनाएँ। कहहु कवनि सिधि लोक रिझाएँ।। तुम्ह सुचि सुमति परम प्रिय मोरें। प्रीति प्रतीति मोहि पर तोरें।। अब जौं तात दुरावउँ तोही। दारुन दोष घटइ अति मोही।। जिमि जिमि तापसु कथइ उदासा। तिमि तिमि नृपहि उपज बिस्वासा।। देखा स्वबस कर्म मन बानी। तब बोला तापस बगध्यानी।। नाम हमार एकतनु भाई। सुनि नृप बोले पुनि सिरु नाई।। कहहु नाम कर अरथ बखानी। मोहि सेवक अति आपन जानी।।

tāteṁ guputa rahuṁ jaga māhīṁ | hari taji kimapi prayojana nāhīṁ || prabhu jānata saba binahiṁ janāeṁ | kahahu kavani sidhi loka rijhāeṁ || tumha suci sumati parama priya moreṁ | prīti pratīti mohi para toreṁ || aba jauṁ tāta durāuṁ tohī | dāruṇa doṣa ghaṭai ati mohī || jimi jimi tāpasu kathai udāsā | timi timi nṛpahi upaja bisvāsā || dekhā svabasa karma mana bānī | taba bolā tāpasa bagadhyānī || nāma hamāra ekatanu bhāī | suni nṛpa bole puni siru nāī || kahahu nāma kara aratha bakhānī | mohi sevaka ati āpana jānī ||

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತೇನೆ; ಹರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾಮಿ ಹೇಳದೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೇಳು - ಯಾವ ಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯರ ಹೃದಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು? ನೀನು ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನ, ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ; ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈಗ, ಮಗು, ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದರೆ, ಭಯಂಕರ ದೋಷ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಭಾರವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ತಪಸ್ವಿಯು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದಂತೆ, ರಾಜನ ವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅವನ ಕೃತ್ಯ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಂಡು, ತಪಸ್ವಿಯು - ಕೊಕ್ಕರೆಯಂತೆ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ - ಆಗ ಮಾತನಾಡಿದನು. "ನನ್ನ ಹೆಸರು ಏಕತನು, ಸಹೋದರ." ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಮತ್ತೆ ತಲೆ ಬಾಗಿ ಹೇಳಿದನು: "ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳಿ; ನನ್ನನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತವೆಂದು ತಿಳಿದು, ನಿಮ್ಮ ಸೇವಕನೆಂದು ಎಣಿಸಿ."

Verse 340 (दोहा/सोरठा)

आदिसृष्टि उपजी जबहिं तब उतपति भै मोरि। नाम एकतनु हेतु तेहि देह न धरी बहोरि।।162।।

ādisṛṣṭi upajī jabahiṃ taba utpati bhai mori | nāma ekatanu hetu tehi deha na dharī bahori ||162||

ಆದಿಸೃಷ್ಟಿ ಮೊದಲಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದಾಗಲೇ ನನ್ನ ಜನನವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಏಕದೇಹವಾದ ನಾಮದ ನಿಮಿತ್ತ, ಆ ಬಳಿಕ ನಾನು ಮತ್ತೆ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 341 (चौपाई)

जनि आचरुज करहु मन माहीं। सुत तप तें दुर्लभ कछु नाहीं।। तपबल तें जग सृजइ बिधाता। तपबल बिष्नु भए परित्राता।। तपबल संभु करहिं संघारा। तप तें अगम न कछु संसारा।। भयउ नृपहि सुनि अति अनुरागा। कथा पुरातन कहै सो लागा।। करम धरम इतिहास अनेका। करइ निरूपन बिरति बिबेका।। उदभव पालन प्रलय कहानी। कहेसि अमित आचरज बखानी।। सुनि महिप तापस बस भयऊ। आपन नाम कहत तब लयऊ।। कह तापस नृप जानउँ तोही। कीन्हेहु कपट लाग भल मोही।।

jani ācaruja karahu mana māhīṁ | suta tapa teṁ durlabha kachu nāhīṁ || tapabala teṁ jaga sṛjai bidhātā | tapabala biṣṇu bhae paritrātā || tapabala saṁbhu karahiṁ saṁghārā | tapa teṁ agama na kachu saṁsārā || bhayu nṛpahi suni ati anurāgā | kathā purātana kahai so lāgā || karama dharama itihāsa anekā | karai nirūpana birati bibekā || udabhava pālana pralaya kahānī | kahesi amita ācaraja bakhānī || suni mahip tāpasa basa bhayū | āpana nāma kahata taba layū || kaha tāpasa nṛpa jānaūṁ tohī | kīṇhehu kapaṭa lāga bhala mohī ||

ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡ: ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ಏನೂ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ವಿಧಾತನು ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ; ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವು ರಕ್ಷಕನಾದನು. ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಶಂಭುವು ಸಂಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಅಗಮ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ತೀವ್ರ ಅನುರಾಗದಿಂದ ತುಂಬಿದನು, ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನು. ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದನು. ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ರಾಜನು ತಪಸ್ವಿಯ ವಶವಾದನು; ನಂತರ, ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿ, ಅವನು ಹೊರಟನು. ತಪಸ್ವಿಯು ಹೇಳಿದನು, "ರಾಜ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸುತ್ತೇನೆ: ನಿನ್ನ ವೇಷ ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಂಡಿದೆ."

Verse 342 (दोहा/सोरठा)

सुनु महीस असि नीति जहँ तहँ नाम न कहहिं नृप। मोहि तोहि पर अति प्रीति सोइ चतुरता बिचारि तव।।163।।

sunu mahīsa asi nīti jahã-tahã nāma na kahahĩ nṛpa | mo-hi to-hi para ati prīti soi caturatā bicāri tava ||163||

“ಕೇಳು, ಓ ಮಹೇಶಾ: ಇದೇ ನೀತಿ—ರಾಜರು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ, ಅಕಾರಣವಾಗಿ, ಪವಿತ್ರ ನಾಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ; ನೀನು ಮನನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದೇ ನಿನ್ನ ನಿಜವಾದ ಚಾತುರ್ಯವೂ ಜ್ಞಾನವೂ ಆಗಿದೆ.”

Verse 343 (चौपाई)

नाम तुम्हार प्रताप दिनेसा। सत्यकेतु तव पिता नरेसा।। गुर प्रसाद सब जानिअ राजा। कहिअ न आपन जानि अकाजा।। देखि तात तव सहज सुधाई। प्रीति प्रतीति नीति निपुनाई।। उपजि परि ममता मन मोरें। कहउँ कथा निज पूछे तोरें।। अब प्रसन्न मैं संसय नाहीं। मागु जो भूप भाव मन माहीं।। सुनि सुबचन भूपति हरषाना। गहि पद बिनय कीन्हि बिधि नाना।। कृपासिंधु मुनि दरसन तोरें। चारि पदारथ करतल मोरें।। प्रभुहि तथापि प्रसन्न बिलोकी। मागि अगम बर होउँ असोकी।।

nāma tumhār pratāpa dinesā | satyaketu tava pitā naresā || gura prasāda saba jāni-a rājā | kahi-a na āpana jāni akā-jā || dekhi tāta tava sahaja sudhāī | prīti pratīti nīti nipunāī || upaji pari mamatā mana moreṁ | kahauṁ kathā nija pūche toreṁ || aba prasanna maiṁ saṁsaya nāhīṁ | māgu jo bhūpa bhāva mana māhīṁ || suni subacana bhūpati haraṣānā | gahi pada binaya kīnhi bidhi nānā || kṛpāsiṁdhu muni darasana toreṁ | cāri padāratha karatala moreṁ || prabhūhi tathāpi prasanna bilokī | māgi agama bara houṁ asokī ||

"ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ಪ್ರತಾಪದಿನೇಶ, ದಿನದ ಒಡೆಯ; ಸತ್ಯಕೇತು ನಿನ್ನ ರಾಜ ತಂದೆ. ಗುರುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿದಿದೆ, ರಾಜ - ನೀನೇ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆಂದು ಹೇಳಬೇಡ, ಅದು ಅನುಚಿತವಾಗಬಹುದು. ಮಗು, ನಿನ್ನ ಸಹಜ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಕಂಡು - ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿ, ನಿನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸ, ಮತ್ತು ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣತೆಯನ್ನು - ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಮತೆ ಮೂಡಿದೆ; ನೀನೇ ಕೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈಗ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟ; ನನಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಕೇಳು, ರಾಜ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಯಾವುದೇ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು." ಈ ಕೃಪಾಮಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು; ಮುನಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಯದಿಂದ ಬೇಡಿದನು: "ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರ, ಮುನಿ - ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನದಿಂದ ಜೀವನದ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು ನನ್ನ ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿವೆ; ಆದರೂ, ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿ, ನಾನು ವಿರಳವಾದ ವರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ, ಶೋಕರಹಿತನಾಗಲಿಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ."

Verse 344 (दोहा/सोरठा)

जरा मरन दुख रहित तनु समर जितै जनि कोउ। एकछत्र रिपुहीन महि राज कलप सत होउ।।164।।

jarā marana dukha rahita tanu samara jitai jani kou | eka-chhatra ripu-hīna mahi rāja kalapa sata hou ||164||

ಅವನ ದೇಹವು ಜರಾ, ಮರಣ, ಶೋಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಲಿ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಯಾರೂ ಜಯಿಸದಿರಲಿ. ಶತ್ರುರಹಿತನಾಗಿ, ಏಕಚ್ಛತ್ರ ಅಧಿಪತ್ಯದಿಂದ, ನೂರು ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ಆಳಲಿ.

Verse 345 (चौपाई)

कह तापस नृप ऐसेइ होऊ। कारन एक कठिन सुनु सोऊ।। कालउ तुअ पद नाइहि सीसा। एक बिप्रकुल छाड़ि महीसा।। तपबल बिप्र सदा बरिआरा। तिन्ह के कोप न कोउ रखवारा।। जौं बिप्रन्ह सब करहु नरेसा। तौ तुअ बस बिधि बिष्नु महेसा।। चल न ब्रह्मकुल सन बरिआई। सत्य कहउँ दोउ भुजा उठाई।। बिप्र श्राप बिनु सुनु महिपाला। तोर नास नहि कवनेहुँ काला।। हरषेउ राउ बचन सुनि तासू। नाथ न होइ मोर अब नासू।। तव प्रसाद प्रभु कृपानिधाना। मो कहुँ सर्ब काल कल्याना।।

kaha tāpasa nṛpa aisei hoū | kārana eka kaṭhina sunu soū || kālau tua pada nāihi sīsā | eka bipra-kula chāḍi mahīsā || tapa-bala bipra sadā bariārā | tinh ke kopa na kou rakhavārā || jaũ bipranha saba karahu naresā | tau tua basa bidhi biṣṇu mahesā || cala na brahma-kula sana bariāī | satya kahauँ dou bhujā uṭhāī || bipra śrāpa binu sunu mahipālā | tora nāsa nahi kavanehu kālā || haraṣeu rāu bacana suni tāsū | nātha na hoi mora aba nāsū || tava prasāda prabhu kṛpānidhānā | mo kahuँ sarba kāla kalyānā ||

ತಪಸ್ವಿಯು ಹೇಳಿದನು, "ರಾಜ, ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ; ಆದರೆ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳು. ಕಾಲವೂ ಸಹ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ತಲೆ ಬಾಗುತ್ತದೆ - ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೊರತು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಡ. ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯಾವಾಗಲೂ ಭಯಂಕರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಕೋಪದ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವ ರಕ್ಷಕನೂ ಇಲ್ಲ. ಮನುಜರ ಒಡೆಯ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೆದ್ದರೆ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶರೂ ಸಹ ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಜಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅತಿರೂಢಿಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ; ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಎರಡೂ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ. ಕೇಳು, ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಕ: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪವಿಲ್ಲದೆ, ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನಿನ್ನ ನಾಶವಾಗಲಾರದು. ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು: 'ಸ್ವಾಮಿ, ಹಾಗಾದರೆ ನನ್ನ ನಾಶ ಈಗ ಆಗಲಾರದು. ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಕರುಣಾಮಯ ಸ್ವಾಮಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನನಗೆ ಕಲ್ಯಾಣವಾಗಲಿ.'"

Verse 346 (दोहा/सोरठा)

एवमस्तु कहि कपटमुनि बोला कुटिल बहोरि। मिलब हमार भुलाब निज कहहु त हमहि न खोरि।।165।।

evam astu kahi kapaṭa-muni bolā kuṭila bahori | milaba hamāra bhulāba nija kahahu ta hamahi na khori ||165||

“ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ,” ಎಂದು ಆ ಕಪಟ ತಪಸ್ವಿ ಮತ್ತೆ ಕುತಂತ್ರದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೇಳಿದನು: “ನನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವೆನೆಂದು ನೀನು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನೇ ಮರೆತಿರುವೆ; ನನ್ನ ಹಕ್ಕು ತಪ್ಪದಂತೆ, (ಏರ್ಪಾಡನ್ನು) ನನಗೆ ಹೇಳು.”

Verse 347 (चौपाई)

तातें मै तोहि बरजउँ राजा। कहें कथा तव परम अकाजा।। छठें श्रवन यह परत कहानी। नास तुम्हार सत्य मम बानी।। यह प्रगटें अथवा द्विजश्रापा। नास तोर सुनु भानुप्रतापा।। आन उपायँ निधन तव नाहीं। जौं हरि हर कोपहिं मन माहीं।। सत्य नाथ पद गहि नृप भाषा। द्विज गुर कोप कहहु को राखा।। राखइ गुर जौं कोप बिधाता। गुर बिरोध नहिं कोउ जग त्राता।। जौं न चलब हम कहे तुम्हारें। होउ नास नहिं सोच हमारें।। एकहिं डर डरपत मन मोरा। प्रभु महिदेव श्राप अति घोरा।।

tāteṁ maiṁ tohi barajauṁ rājā | kaheṁ kathā tava param akāzā || chaṭheṁ śravaṇa yaha parata kahānī | nāsa tumhāra satya mama bānī || yaha pragaṭeṁ athavā dvija-śrāpā | nāsa tora sunu bhānu-pratāpā || āna upāyaṁ nidhana tava nāhīṁ | jauṁ hari hara kopahiṁ mana māhīṁ || satya nātha pada gahi nṛpa bhāṣā | dvija gura kopa kahahu ko rākhā || rākhai gura jauṁ kopa bidhātā | gura birodha nahiṁ kou jaga trātā || jauṁ na calaba hama kahe tumhāreṁ | hou nāsa nahiṁ soca hamāreṁ || ekahiṁ ḍara ḍarapata mana morā | prabhu mahideva śrāpa ati ghorā ||

ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತೇನೆ - ನೀನು ಹೇಳುವ ಈ ಕಥೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಚಿತ. ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುವೆ - ಈಗ ಆರನೇ ಬಾರಿಗೆ - ನಿನ್ನ ನಾಶ ನಿಶ್ಚಿತ; ನನ್ನ ಮಾತು ಸುಳ್ಳಾಗಲಾರದು. ಅದು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರಲಿ, ನಿನ್ನ ನಾಶ ಖಚಿತ - ಕೇಳು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೇ. ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವರು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡರೆ, ನಿನ್ನ ಮರಣದ ವಿರುದ್ಧ ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಾಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಸತ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ - ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು - ರಾಜನಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಹೇಳಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗುರುವಿನ ಕೋಪವನ್ನು ಯಾರು ತಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ? ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೂ ಸಹ ಗುರುವಿನ ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗುರುವಿರೋಧಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಾನು ಹೋಗದಿದ್ದರೆ, ನಾಶವಾಗಲಿ - ನನ್ನ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಭಯಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಡುಗುತ್ತಿದೆ: ಸ್ವಾಮಿ ಮಹಾದೇವನ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಶಾಪ.

Verse 348 (दोहा/सोरठा)

होहिं बिप्र बस कवन बिधि कहहु कृपा करि सोउ। तुम्ह तजि दीनदयाल निज हितू न देखउँ कोउँ।।166।।

hohiṃ bipra basa kavan bidhi kahahu kṛpā kari sou | tumha taji dīnadayāla nija hitū na dekhauṃ kouṃ ||166||

ಕರುಣೆಯಿಂದ ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿರಿ—ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು (ನಿಮ್ಮ) ವಶಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು? ಓ ದೀನದಯಾಳು, ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು ನನ್ನ ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲವರನ್ನು ನಾನು ಯಾರನ್ನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 349 (चौपाई)

सुनु नृप बिबिध जतन जग माहीं। कष्टसाध्य पुनि होहिं कि नाहीं।। अहइ एक अति सुगम उपाई। तहाँ परंतु एक कठिनाई।। मम आधीन जुगुति नृप सोई। मोर जाब तव नगर न होई।। आजु लगें अरु जब तें भयऊँ। काहू के गृह ग्राम न गयऊँ।। जौं न जाउँ तव होइ अकाजू। बना आइ असमंजस आजू।। सुनि महीस बोलेउ मृदु बानी। नाथ निगम असि नीति बखानी।। बड़े सनेह लघुन्ह पर करहीं। गिरि निज सिरनि सदा तृन धरहीं।। जलधि अगाध मौलि बह फेनू। संतत धरनि धरत सिर रेनू।।

sunu nṛpa bibidha jatan jaga māhīṁ. kaṣṭa-sādhya puni hohiṁ ki nāhīṁ.. ahei eka ati sugama upāī. tahāṁ parantu eka kaṭhināī.. mama ādhīna juguti nṛpa soī. mora jāba tava nagara na hoī.. āju lageṁ aru jaba teṁ bhayūṁ. kāhū ke gṛha grāma na gayūṁ.. jaũ na jāũ tava hoi akājū. banā āi asamañjasa ājū.. suni mahīsa बोलेu mṛdu bānī. nātha nigama asi nīti bakhānī.. baṛe saneha laghunha para karahīṁ. giri nija sirani sadā tṛna dharahīṁ.. jaladhi agādha mauli baha phenū. santata dharani dharata sira renū..

"ಕೇಳು, ರಾಜ: ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಅನೇಕ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ - ಆದರೆ ಅವು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತವೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಯಾರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ, ಅವು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿವೆ. ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಉಪಾಯವಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ; ಆದರೆ ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಷ್ಟವಿದೆ. ಆ ವಿಧಾನ, ರಾಜ, ನನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ; ಆದರೆ ನಾನು ಹೋದರೆ, ನಿನ್ನ ನಗರ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನನ್ನದಾಗಿ ಉಳಿಯಲಾರದು. ಇಂದಿನವರೆಗೆ - ನಾನು ಹೀಗಿರುವಂದಿನಿಂದ - ಯಾರ ಮನೆಗೂ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹೋಗದಿದ್ದರೆ, ನಿನಗೆ ಯಾವುದೋ ಅಪಾಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಇಂದು ನಾನು ಸಂದಿಗ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದೇನೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹೇಶನು ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು: 'ಸ್ವಾಮಿ, ವೇದವೇ ಅಂತಹ ನೀತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ: ಮಹಾನ್ ಜನರು ಸಣ್ಣವರ ಮೇಲೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರೀತಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ; ಪರ್ವತವು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಗಾಧ ಸಾಗರವು ತನ್ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೊರೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಭೂಮಿಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧೂಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ.'"

Verse 350 (दोहा/सोरठा)

अस कहि गहे नरेस पद स्वामी होहु कृपाल। मोहि लागि दुख सहिअ प्रभु सज्जन दीनदयाल।।167।।

asa kahi gahe naresa pada svāmī hohu kṛpāla | mohi lāgi dukha sahia prabhu sajjana dīnadayāla ||167||

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ರಾಜನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು: “ಓ ಸ್ವಾಮಿ, ಓ ಪ್ರಭು, ಕೃಪೆ ತೋರಿರಿ. ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ, ಓ ದೀನಬಂಧು—ಉದಾತ್ತ ಮತ್ತು ಕರುಣಾಮಯ—ಈ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸಿರಿ.”

Verse 351 (चौपाई)

जानि नृपहि आपन आधीना। बोला तापस कपट प्रबीना।। सत्य कहउँ भूपति सुनु तोही। जग नाहिन दुर्लभ कछु मोही।। अवसि काज मैं करिहउँ तोरा। मन तन बचन भगत तैं मोरा।। जोग जुगुति तप मंत्र प्रभाऊ। फलइ तबहिं जब करिअ दुराऊ।। जौं नरेस मैं करौं रसोई। तुम्ह परुसहु मोहि जान न कोई।। अन्न सो जोइ जोइ भोजन करई। सोइ सोइ तव आयसु अनुसरई।। पुनि तिन्ह के गृह जेवँइ जोऊ। तव बस होइ भूप सुनु सोऊ।। जाइ उपाय रचहु नृप एहू। संबत भरि संकलप करेहू।।

jāni nṛpahi āpana ādhīnā | bolā tāpasa kapaṭa prabīnā || satya kahauṁ bhūpati sunu tohī | jaga nāhina durlabha kachu mohī || avasi kāja maiṁ karihauṁ torā | mana tana bacana bhagata taiṁ morā || joga juguti tapa mantra prabhāū | phalai tabahiṁ jaba kari-a durāū || jauṁ naresa maiṁ karauṁ rasoī | tumha parusahu mohi jāna na koī || anna so joi-joi bhojana karaī | soi-soi tava āyasu anusaraī || puni tin̐ha ke gṛha jev̐i joū | tava basa hoi bhūpa sunu soū || jāi upāya racahu nṛpa ehū | saṁbata bhari saṅkalapa karehū ||

ರಾಜನು ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ವಂಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಆ ತಪಸ್ವಿಯು ಹೇಳಿದನು: "ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಕೇಳು. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮನಸ್ಸು, ದೇಹ ಮತ್ತು ವಾಣಿಗಳಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನು. ಯೋಗ, ಉಪಾಯ, ತಪಸ್ಸು, ಮಂತ್ರದ ಪ್ರಭಾವ - ಇವುಗಳು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಅಡುಗೆಯವನಾದರೆ, ನೀನು ಮಾತ್ರ ನನ್ನಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡು, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಿರಲಿ. ನಾನು ನೀಡುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಯಾರು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೋ ಅವರು ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಆ ಜನರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುವವನೂ ಸಹ, ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ವಶವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಹೋಗು, ಈ ಉಪಾಯವನ್ನು ರಚಿಸು, ಓ ರಾಜನೇ, ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಈ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊ."

Verse 352 (दोहा/सोरठा)

नित नूतन द्विज सहस सत बरेहु सहित परिवार। मैं तुम्हरे संकलप लगि दिनहिंकरिब जेवनार।।168।।

nita nūtana dvija sahasa sata barehu sahita parivāra | maiṁ tumhare saṅkalapa lagi dinahiṁ kariba jevanāra ||168||

“ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಸಾವಿರ ನೂರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ, ಅವರ ಕುಟುಂಬಸಹಿತ, ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸು. ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ-ಸಂಕಲ್ಪದ ನಿಮಿತ್ತ, ಹಗಲಿನ ಭೋಜನೋತ್ಸವವನ್ನು ನಾನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.”

Verse 353 (चौपाई)

एहि बिधि भूप कष्ट अति थोरें। होइहहिं सकल बिप्र बस तोरें।। करिहहिं बिप्र होम मख सेवा। तेहिं प्रसंग सहजेहिं बस देवा।। और एक तोहि कहऊँ लखाऊ। मैं एहि बेष न आउब काऊ।। तुम्हरे उपरोहित कहुँ राया। हरि आनब मैं करि निज माया।। तपबल तेहि करि आपु समाना। रखिहउँ इहाँ बरष परवाना।। मैं धरि तासु बेषु सुनु राजा। सब बिधि तोर सँवारब काजा।। गै निसि बहुत सयन अब कीजे। मोहि तोहि भूप भेंट दिन तीजे।। मैं तपबल तोहि तुरग समेता। पहुँचेहउँ सोवतहि निकेता।।

ehi bidhi bhūpa kaṣṭa ati thorẽ। hoihahiṁ sakala bipra basa torẽ॥ karihahiṁ bipra homa makha sevā। tehiṁ prasaṅga sahajehiṁ basa devā॥ aura eka tohi kahauṁ lakhāū। maiṁ ehi beṣa na āuba kāū॥ tumhare uparohita kahuँ rāyā। hari ānaba maiṁ kari nija māyā॥ tapabala tehi kari āpu samānā। rakhihauँ ihā̃ baraṣa paravānā॥ maiṁ dhari tāsu beṣu sunu rājā। saba bidhi tora saṁvāraबा kājā॥ gai nisi bahuta sayana aba kīje। mohi tohi bhūpa bheṁṭa dina tīje॥ maiṁ tapabala tohi turaga sametā। pahū̃cehauँ sovatahi niketā॥

"ಹೀಗೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನಿನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೋಮ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಹ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ವಶವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾರ ಮುಂದೆಯೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ನನ್ನ ಮಾಯಾ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ರಾಜಗುರುವನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತೇನೆ. ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ - ಕೇಳು, ಓ ರಾಜನೇ - ನಾನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ರಾತ್ರಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಳೆದಿದೆ; ಈಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊ: ಮೂರನೇ ದಿನ, ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತೀಯೆ. ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ನಿನ್ನ ಕುದುರೆಯೊಂದಿಗೆ, ನೀನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ನಿನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತೇನೆ."

Verse 354 (दोहा/सोरठा)

मैं आउब सोइ बेषु धरि पहिचानेहु तब मोहि। जब एकांत बोलाइ सब कथा सुनावौं तोहि।।169।।

maĩ āuba soi beṣu dhari pahicānehū taba mohi | jaba ekānta bolāi saba kathā sunāvaũ tohi ||169||

“ನಾನು ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಬರುವೆನು; ಆಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸು. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಏಕಾಂತಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಸಮಸ್ತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುವೆನು.”

Verse 355 (चौपाई)

सयन कीन्ह नृप आयसु मानी। आसन जाइ बैठ छलग्यानी।। श्रमित भूप निद्रा अति आई। सो किमि सोव सोच अधिकाई।। कालकेतु निसिचर तहँ आवा। जेहिं सूकर होइ नृपहि भुलावा।। परम मित्र तापस नृप केरा। जानइ सो अति कपट घनेरा।। तेहि के सत सुत अरु दस भाई। खल अति अजय देव दुखदाई।। प्रथमहि भूप समर सब मारे। बिप्र संत सुर देखि दुखारे।। तेहिं खल पाछिल बयरु सँभरा। तापस नृप मिलि मंत्र बिचारा।। जेहि रिपु छय सोइ रचेन्हि उपाऊ। भावी बस न जान कछु राऊ।।

sayana kīnha nṛpa āyasu mānī. āsana jāi baiṭha chala-gyānī.. śramita bhūpa nidrā ati āī. so kimi sova soca adhikāī.. kālaketu nisi-cara tahaṁ āvā. jehiṁ sūkāra hoi nṛpahi bhulāvā.. parama mitra tāpasa nṛpa kerā. jānai so ati kapaṭa ghanerā.. tehi ke sata suta aru dasa bhāī. khala ati ajaya deva dukhadāī.. prathamahĩ bhūpa samara saba māre. bipra santa sura dekhi dukhāre.. tehiṁ khala pāchila bayaru saṁbharā. tāpasa nṛpa mili mantra bicārā.. jehi ripu chaya soi racenhĩ upāū. bhāvī basa na jāna kachu rāū..

ರಾಜನು ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿದನು; ಮತ್ತು ಆ ವಂಚಕ ತಪಸ್ವಿಯು ಹೋಗಿ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತನು. ದಣಿದ ರಾಜನಿಗೆ ಭಾರಿ ನಿದ್ರೆ ಬಂತು; ಆದರೆ ಚಿಂತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನು ಹೇಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಮಲಗಲಿ? ಆಗ ರಾತ್ರಿ ಸಂಚಾರಿ ರಾಕ್ಷಸ ಕಾಲಕೇತು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು - ಅವನು ಹಂದಿಯಾಗಿ ರಾಜನನ್ನು ವಂಚಿಸುವವನು. ಅವನು ತಪಸ್ವಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಅವನು ದಟ್ಟವಾದ ವಂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದನು ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ಅವನಿಗೆ ಏಳು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಹೋದರರಿದ್ದರು - ದುಷ್ಟರು, ಜಯಿಸಲು ಕಷ್ಟ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ದುಃಖ ತರುವವರು. ಮೊದಲು ರಾಜನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಂದನು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಸಂತರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ದುಃಖಿತರಾದರು. ಆ ದುಷ್ಟನು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ವೈರವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡನು; ತಪಸ್ವಿ ಮತ್ತು ರಾಜನು ಸೇರಿ ಸಂಧಿಸಿ ಮಂತ್ರಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಶತ್ರುವಿನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು; ಆದರೆ, ಭಾವಿಯ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜನಿಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 356 (दोहा/सोरठा)

रिपु तेजसी अकेल अपि लघु करि गनिअ न ताहु। अजहुँ देत दुख रबि ससिहि सिर अवसेषित राहु।।170।।

ripu tejasī akela api laghu kari gani-a na tāhu | ajahũ det dukha rabi sasihi sira avaseṣita rāhu ||170||

“ಬಲಸಂಪನ್ನ ಶತ್ರು ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದರೂ ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಪನೆಂದು ಎಣಿಸಬಾರದು. ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿರುವ ರಾಹುವೇ ಮೇಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರಿಗೆ ಕಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.”

Verse 357 (चौपाई)

तापस नृप निज सखहि निहारी। हरषि मिलेउ उठि भयउ सुखारी।। मित्रहि कहि सब कथा सुनाई। जातुधान बोला सुख पाई।। अब साधेउँ रिपु सुनहु नरेसा। जौं तुम्ह कीन्ह मोर उपदेसा।। परिहरि सोच रहहु तुम्ह सोई। बिनु औषध बिआधि बिधि खोई।। कुल समेत रिपु मूल बहाई। चौथे दिवस मिलब मैं आई।। तापस नृपहि बहुत परितोषी। चला महाकपटी अतिरोषी।। भानुप्रतापहि बाजि समेता। पहुँचाएसि छन माझ निकेता।। नृपहि नारि पहिं सयन कराई। हयगृहँ बाँधेसि बाजि बनाई।।

tāpasa nṛpa nija sakhahi nihārī | haraṣi mileu uṭhi bhayu sukhārī || mitrahi kahi saba kathā sunāī | jātudhāna bolā sukha pāī || aba sādheuṁ ripu sunahu naresā | jauṁ tumha kīnha mora upadesā || parihari soca rahahu tumha soī | binu auṣadha biādhi bidhi khoī || kula sameta ripu mūla bahāī | cauthē divasa milaba maiṁ āī || tāpasa nṛpahi bahuta paritoṣī | calā mahā-kapaṭī ati-roṣī || bhānu-pratāpahi bāji sametā | pahuṁcāesi chana mājha niketā || nṛpahi nāri paiṁ sayana karāī | haya-gṛhaṁ bāṁdhesi bāji banāī ||

ರಾಜನ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರನಾದ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎದ್ದು ಅವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು, ತುಂಬಾ ಸಂತುಷ್ಟನಾದಂತೆ ಕಂಡನು. ಅವನನ್ನು 'ಮಿತ್ರ' ಎಂದು ಕರೆದು ಇಡೀ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ರಾಕ್ಷಸನು ಮಾತನಾಡಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಪಟ್ಟನು. "ನಾನು ಈಗ ಶತ್ರುವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದೇನೆ - ಕೇಳು, ಓ ರಾಜನೇ - ನೀನು ನಾನು ಕೊಟ್ಟ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಎಲ್ಲ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಮಲಗು; ಯಾವುದೇ ಔಷಧವಿಲ್ಲದೆ, ವಿಧಿಯೇ ಈ ರೋಗವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದೆ. ಅವನ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಶತ್ರುವನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬರುತ್ತೇನೆ." ಹೀಗೆ ರಾಜನನ್ನು ತುಂಬಾ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ಆ ಮಹಾವಂಚಕನು ಒಳಗೊಳಗೆ ಕೋಪದಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತಾ ಹೊರಟನು. ಅವನು ಭಾನುಪ್ರತಾಪನನ್ನು, ಕುದುರೆಯೊಂದಿಗೆ, ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿದನು. ಅವನು ರಾಜನನ್ನು ರಾಣಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಕುದುರೆಯನ್ನು ತಬ್ಬಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದನು.