Sukta 39
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for oṣadhi-sūktas; specific r̥ṣi attribution requires pada-anukramaṇī confirmation).
Devata: Kuṣṭha (oṣadhi as devatā); secondarily Takmán (as adversary) and Yātudhānīs (as adversaries).
Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV healing charms; to be metrically verified per pāda).
AVŚ 19.39 to uzdrawiające i demonów przepędzające zaklęcie, które przyzywa himalajskie zioło Kuṣṭha jako żywego boskiego wybawiciela, by unicestwić każdą formę takmán (gorączki) i odpędzić yātudhānīs (szkodliwe istoty przypominające czarownice). Hymn opiera skuteczność Kuṣṭha na kosmicznym micie o pochodzeniu, zrodzonym z Aśvattha w „trzecim niebie”, stojącym razem z Somą, następnie przekuwa ten autorytet w bezpośrednie rozkazy, które przepędzają chorobę, w dół i poza sferę pacjenta.
Mantras
Mantra 1
कुष्ठनाशनम्। ऐतु॑ दे॒वस्त्राय॑माणः॒ कुष्ठो॑ हि॒मव॑त॒स्परि॑ । त॒क्मानं॒ सर्वं॑ नाशय॒ सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यः
Niech przybędzie bóg Kuṣṭha, jako zbawca, spod Himawatu. Zniszcz każdą gorączkę Takmán i wszystkie demony Yātudhānī.
Mantra 2
त्रीणि॑ ते कुष्ठ॒ नामा॑नि नद्यमा॒रो न॒द्यारि॑षः । नद्या॒यं पुरु॑षो रिषत्। यस्मै॑ परि॒ब्रवी॑मि त्वा सा॒यंप्रा॑त॒रथो॒ दिवा॑
Trzy są twoje imiona, o Kuṣṭho: Zabójca rzeki, Nieszkodliwy rzece. Przy rzece człowiek doznaje krzywdy; dla którego mówię o tobie dokoła, wieczorem, rano i także za dnia.
Mantra 3
जी॒व॒ला नाम॑ ते मा॒ता जी॑व॒न्तो नाम॑ ते पि॒ता। नद्या॒यं पुरु॑षो रिषत्। यस्मै॑ परि॒ब्रवी॑मि त्वा सा॒यंप्रा॑त॒रथो॒ दिवा॑
Jīvalā z imienia jest twoją matką; Jīvantá z imienia jest twoim ojcem. Przy rzece człowiek doznaje krzywdy; dla którego mówię o tobie dokoła, wieczorem, rano i także za dnia.
Mantra 4
उ॒त्त॒मो अ॒स्योष॑धीनामन॒ड्वान् जग॑तामिव व्या॒घ्रः श्वप॑दामिव । नद्या॒यं पुरु॑षो रिषत्। यस्मै॑ परि॒ब्रवी॑मि त्वा सा॒यंप्रा॑त॒रथो॒ दिवा॑
Jesteś najwyższy wśród ziół: jak byk wśród istot poruszających się; jak tygrys wśród dzikich bestii. Przy rzece człowiek doznaje krzywdy; dla którego mówię o tobie dokoła, wieczorem, rano i także za dnia.
Mantra 5
त्रिः शाम्बु॑भ्यो॒ अङ्गि॑रेभ्य॒स्त्रिरा॑दि॒त्येभ्य॒स्परि॑ । त्रिर्जा॒तो वि॒श्वदे॑वेभ्यः । स कुष्ठो॑ वि॒श्वभे॑षजः सा॒कं सोमे॑न तिष्ठति । त॒क्मानं॒ सर्वं॑ नाशय॒ सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यः
Trzykroć od Śambhów, od Angirasów; trzykroć spośród Aditjów; trzykroć zrodzony od Wszystkich Bogów. Ten Kusztha, powszechne lekarstwo, trwa razem z Somą. Zniszcz każdą gorączkę Takman i wszystkie demony Jatudhani.
Mantra 6
अ॒श्व॒त्थो दे॑व॒सद॑नस्तृ॒तीय॑स्यामि॒तो दि॒वि। तत्रा॒मृत॑स्य॒ चक्ष॑णं॒ ततः॒ कुष्ठो॑ अजायत । स कुष्ठो॑ वि॒श्वभे॑षजः सा॒कं सोमे॑न तिष्ठति । त॒क्मानं॒ सर्वं॑ नाशय॒ सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यः
Aśvattha, siedziba Bogów, w trzecim, nieskończonym niebie - tam znajduje się widoczna stacja Nieśmiertelności: stamtąd narodził się Kuṣṭha. Ten Kuṣṭha, uniwersalne lekarstwo, stoi razem z Somą. Zniszcz każdą gorączkę i wszystkie czarownice Yātudhānī.
Mantra 7
हि॒र॒ण्ययी॒ नौर॑चर॒द्धिर॑ण्यबन्धना दि॒वि। तत्रा॒मृत॑स्य॒ चक्ष॑णं॒ ततः॒ कुष्ठो॑ अजायत । स कुष्ठो॑ वि॒श्वभे॑षजः सा॒कं सोमे॑न तिष्ठति । त॒क्मानं॒ सर्वं॑ नाशय॒ सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यः
Złoty statek płynął po niebie, przywiązany złotem. Tam znajduje się widoczna stacja Nieśmiertelności: stamtąd narodził się Kuṣṭha. Ten Kuṣṭha, uniwersalne lekarstwo, stoi razem z Somą. Zniszcz każdą gorączkę i wszystkie czarownice Yātudhānī.
Mantra 8
यत्र॒ नाव॑प्र॒भ्रंश॑नं॒ यत्र॑ हि॒मव॑तः॒ शिरः॑ । तत्रा॒मृत॑स्य॒ चक्ष॑णं॒ ततः॒ कुष्ठो॑ अजायत । स कुष्ठो॑ वि॒श्वभे॑षजः सा॒कं सोमे॑न तिष्ठति । त॒क्मानं॒ सर्वं॑ नाशय॒ सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यः
Gdzie jest miejsce zjazdu statku, gdzie głowa Himavat - tam znajduje się widoczna stacja Nieśmiertelności: stamtąd narodził się Kuṣṭha. Ten Kuṣṭha, uniwersalne lekarstwo, stoi razem z Somą. Zniszcz każdą gorączkę i wszystkie czarownice Yātudhānī.
Mantra 9
यं त्वा॒ वेद॒ पूर्व॒ इक्ष्वा॑को॒ यं वा॑ त्वा कुष्ठ का॒म्यः । यं वा॒ वसो॑ यमात्स्य॒स्तेनासि॑ वि॒श्वभे॑षजः
Którego poznał starożytny Ikṣvāku - tak, którego poznał poszukiwacz ciebie, o Kuṣṭha; którego poznał Vasu, którego poznał Mātsya - dzięki temu jesteś uniwersalnym lekarstwem.
Mantra 10
शी॒र्ष॒लो॒कं तृ॒तीय॑कं सद॒न्दिर्यश्च॑ हाय॒नः । त॒क्मानं॑ विश्वधावीर्याध॒राञ्चं॒ परा॑ सुव
Do świata głowy, do trzeciej sfery - Sadan-di i Hāyana: gorączkę, o szlachetny wędrujący przez światy, spędź w dół, wyślij ją precz.
Frequently Asked Questions
Kuṣṭha is a medicinal herb treated as a divine person—invited like a god—whose healing power is praised and activated to remove fever and protect the patient.
Takmán is fever personified as an attacking force; yātudhānīs are hostile, witch-like beings linked with illness and misfortune. The hymn uses command-formulas to expel both the symptom (fever) and its perceived occult causes.
A healer recites it over Kuṣṭha (and water/medicine), applies the herb as an amulet, fumigation, or paste, and performs a downward/outward banishing gesture while commanding the fever to depart and not return.
Ask anything about Sukta 39 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.