Sukta 38
Sukta 9.38
Unknown/unspecified in provided input
Soma Pavamāna
Undetermined here
ਇਹ ਛੋਟਾ ਪਵਮਾਨ ਭਜਨ ਉਸ ਸੋਮ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਿਚੋੜਿਆ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਬਲ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਰਥ ਵਾਂਗ ਧਾਰ ਬਣ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਸੋਮ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ‘ਪਿਆਰੇ ਗਰਭ’—ਉਸ ਨਿੱਘੇ ਠਹਿਰਾਉ-ਸਥਾਨ—ਵੱਲ ਉਸ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਰਪਣ ਅਤੇ ਪਾਨ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ-ਧਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀਦਾਇਕ, ਜੀਵਨ-ਧਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
एष उ स्य वृषा रथोऽव्यो वारेभिरर्षति । गच्छन्वाजं सहस्रिणम् ॥
ਇਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ—ਰਥ ਵਾਂਗ—ਅਵ੍ਯ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ) ਆਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਹਸ੍ਰਿਣ ਵਾਜ (ਹਜ਼ਾਰਗੁਣਾ ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਵੱਲ ਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
एतं त्रितस्य योषणो हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । इन्दुमिन्द्राय पीतये ॥
ਤ੍ਰਿਤ ਦਾ ਇਹ ਹਰਿਤ (ਸੋਮ) ਕੁਆਰੀਆਂ ਅਦ੍ਰਿ (ਪੀੜਨ-ਪੱਥਰਾਂ) ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦੀਆਂ ਹਨ—ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੀਣ ਲਈ ਚਮਕਦਾ ਇੰਦੂ-ਬੂੰਦ।
Mantra 3
एतं त्यं हरितो दश मर्मृज्यन्ते अपस्युवः । याभिर्मदाय शुम्भते ॥
ਇਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ ਹਰਿਤ ਘੋੜੇ ਮਲ ਕੇ ਚਮਕਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਮਦ (ਸ਼ਕਤੀ-ਉੱਲਾਸ) ਲਈ ਸਜਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
एष स्य मानुषीष्वा श्येनो न विक्षु सीदति । गच्छञ्जारो न योषितम् ॥
ਇਹ ਸੋਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਯੇਨ (ਬਾਜ਼) ਵਾਂਗ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿਚ ਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਜਾਰ ਵਾਂਗ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਤੇਜ਼, ਅੰਤਰੰਗ, ਅਟੱਲ।
Mantra 5
एष स्य मद्यो रसोऽव चष्टे दिवः शिशुः । य इन्दुर्वारमाविशत् ॥
ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਮਧੁਰ ਰਸ ਹੈ—ਦਿਵ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁ—ਜੋ ਇੱਥੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਇੰਦੂ-ਬੂੰਦ, ਜੋ ਵਾੜੇ/ਆਵਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ।
Mantra 6
एष स्य पीतये सुतो हरिरर्षति धर्णसिः । क्रन्दन्योनिमभि प्रियम् ॥
ਇਹ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ, ਹਰਿਤ-ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ ਅਤੇ ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਾਨ ਲਈ ਧਾਵਦਾ ਹੈ, ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ; ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਿਯ ਯੋਨੀ ਵੱਲ—ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਿਯ ਆਸਨ, ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਣ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ—ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being pressed and purified, describing his swift streaming through the filter and his arrival into the vessel where he becomes fit for offering and drinking.
The falcon image conveys speed and decisive arrival among the clans, while the lover image conveys intimacy and inevitability—Soma is drawn to his proper seat and to those who welcome him in the rite.
It refers to Soma’s rightful settling place after purification—both the ritual vessel/seat of collection and, symbolically, the stable ground where refined power becomes fully present and usable.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.