Sukta 25
Sukta 3.25
Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.25)
Agni
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification on full hymn)
हे संक्षिप्त अग्निसूक्त अग्निदेवाला स्वर्गाचा पुत्र आणि पृथ्वीतील देहधारी उपस्थिती म्हणून मांडते—यज्ञात देवतांना योग्य रीतीने क्रमबद्ध करणारा सर्वज्ञ पुरोहित. येथे अग्नीची स्तुती सर्वव्यापी, अमर तेज म्हणून केली आहे; श्रद्धापूर्ण नमस्काराने तो वाढतो आणि, ‘जलांच्या मध्ये’ प्रज्वलित झाल्यावर, मानवी जीवनाच्या सामायिक आसनांना विस्तार देऊन त्यांचे रक्षण करतो.
Mantras
Mantra 1
अग्ने दिवः सूनुरसि प्रचेतास्तना पृथिव्या उत विश्ववेदाः । ऋधग्देवाँ इह यजा चिकित्वः ॥
हे अग्ने! तू दिवाचा सूनु आहेस, प्रचेता आहेस; आणि आपल्या तनाने तू पृथ्वीचाही आहेस, विश्ववेदाः. हे विवेकी! येथे देवांना यथाक्रम, प्रत्येकाला त्याच्या स्वतंत्र सामर्थ्यासह, यज.
Mantra 2
अग्निः सनोति वीर्याणि विद्वान्त्सनोति वाजममृताय भूषन् । स नो देवाँ एह वहा पुरुक्षो ॥
विद्वान् अग्नी आमच्यासाठी वीर्य-शक्ती जिंकतो; अमृतत्वाच्या विस्तारासाठी तो ‘वाज’—बल-समृद्धी—ही मिळवतो आणि आपल्या ज्वालेने तिला शोभवतो. हे पुरुक्षो, देवांना इथे आमच्याकडे वाहून आण आणि त्यांना आमच्या यज्ञ-क्षेत्रात नेऊन प्रवेश कर.
Mantra 3
अग्निर्द्यावापृथिवी विश्वजन्ये आ भाति देवी अमृते अमूरः । क्षयन्वाजैः पुरुश्चन्द्रो नमोभिः ॥
अग्नी द्यावा-पृथिवीसाठी प्रकाशतो—विश्वजन्मा; अमृतात अढळ, तो देवी शक्ती, अचल. ‘वाज’च्या समृद्धींमध्ये वास करणारा, बहुदीप्तिमान, तो आमच्या नमस्कारांनी वाढतो.
Mantra 4
अग्न इन्द्रश्च दाशुषो दुरोणे सुतावतो यज्ञमिहोप यातम् । अमर्धन्ता सोमपेयाय देवा ॥
हे अग्नी आणि इंद्रा, दाशु (यजमान) यांच्या गृहात, जिथे सोम पिळला आहे, त्या सुतवताच्या यज्ञाजवळ इथे या. हे देवांनो, अमर्धन्ता—अविफल—सोमपेयासाठी बलवान व्हा.
Mantra 5
अग्ने अपां समिध्यसे दुरोणे नित्यः सूनो सहसो जातवेदः । सधस्थानि महयमान ऊती ॥
हे अग्ने, तू अप् (जल) यांच्या मध्ये, गृहात प्रज्वलित होतोस; नित्य, हे सहसाचा सूनो, जातवेदस्। तू आमची साधस्थाने महिमामय करीत, आपल्या ऊति (रक्षा-पालन) ने त्यांना विस्तारतोस।
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the wise sacrificial priest who connects Heaven and Earth, brings the gods to the rite in proper order, and protects and strengthens human life.
It highlights Agni’s twofold nature: his divine origin (linked to Heaven) and his tangible presence in the earthly fire that people kindle and rely upon.
It means Agni is invoked to conduct the sacrifice correctly—inviting and honoring each deity according to their distinct role, so the offering becomes complete and effective.
Ask anything about Sukta 25 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.