Adhyaya 70

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्यापि च तत्रास्ति शक्तिः पापप्रणाशिनी । कार्तिकेयेन निर्मुक्ता हत्वा वै तारकं रणे

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ മറ്റൊരു പാപനാശിനിയായ ശക്തി (വേൽ)യും ഉണ്ട്; കാർത്തികേയൻ യുദ്ധത്തിൽ താരകനെ വധിച്ച ശേഷം അതിനെ വിമുക്തമാക്കി।

Verse 2

तथास्ति सुमहत्कुण्डं स्वच्छोदकसमावृतम् । तेनैव निर्मितं तत्र यः स्नात्वा तां प्रपूजयेत् । स पापान्मुच्यते सद्य आजन्ममरणांति कात्

അതുപോലെ അവിടെ തെളിഞ്ഞ ജലത്തോടെ നിറഞ്ഞ അതിവിശാലമായ ഒരു കുണ്ഡം ഉണ്ട്; അതും അവൻ തന്നെയാണ് നിർമ്മിച്ചത്. അതിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ആ ശക്തി (വേൽ)യെ പൂജിക്കുന്നവൻ, ജനനം മുതൽ മരണസന്നിഹിതം വരെയുള്ള പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉടൻ മോചിതനാകുന്നു।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कस्मिन्काले विनिर्मुक्ता सा शक्तिस्तेन नो वद । किमर्थं स्वामिना तत्र किंप्रभावा वद स्वयम्

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—അവൻ ആ ശക്തി (വേൽ) ഏത് കാലത്ത് വിട്ടയച്ചു? ഞങ്ങളോട് പറയുക. അതിന്റെ സ്വാമി അതിനെ അവിടെ ഏതു ലക്ഷ്യത്തോടെ സ്ഥാപിച്ചു? അതിന്റെ പ്രഭാവം എന്ത്—നീ തന്നേ പറയുക.

Verse 4

सूत उवाच । पुरासीत्तारकोनाम दानवोऽतिबलान्वितः । हिरण्याक्षस्य दायादस्त्रैलोक्यस्य भयावहः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—പുരാതനകാലത്ത് താരകൻ എന്നൊരു ദാനവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അത്യന്തം ബലവാൻ. അവൻ ഹിരണ്യാക്ഷന്റെ വംശജൻ; ത്രിലോകത്തിനും ഭയാവഹൻ ആയിരുന്നു.

Verse 5

स ज्ञात्वा जनकं ध्वस्तं विष्णुना प्रभविष्णुना । तपस्तेपे ततस्तीव्रं गोकर्णं प्राप्य पर्वतम्

പ്രഭവിഷ്ണുവായ വിഷ്ണു തന്റെ പിതാവിനെ നശിപ്പിച്ചതായി അറിഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ ഗോകർണ്ണപർവതത്തിലെത്തി കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു.

Verse 6

यावद्वर्षसहस्रांतं शीर्णपर्णा शनः स्थितः । ध्यायमानो महादेवं कायेन मनसा गिरा

ആയിരം വർഷം പൂർത്തിയാകുവോളം അവൻ അവിടെ തന്നെ നിന്നു; ക്രമേണ ക്ഷീണിച്ചു, ദേഹം-മനം-വാക്ക് കൊണ്ട് മഹാദേവനെ ധ്യാനിച്ചു.

Verse 7

वरुपूजोपहारैश्च नैवेद्यैर्विविधैस्ततः । ततो वर्षसहस्रांते स दैत्यो दुःखसंयुतः

അവിടെ അവൻ വരപൂജയുടെ ഉപഹാരങ്ങളും വിവിധ നൈവേദ്യങ്ങളും അർപ്പിച്ച് ആരാധിച്ചു; എങ്കിലും ആയിരം വർഷാന്ത്യത്തിൽ ആ ദൈത്യൻ ദുഃഖബന്ധിതനായിത്തന്നെ നിന്നു.

Verse 8

ज्ञात्वा रुद्रमसंतुष्टं ततो रौद्रं तपोऽकरोत् । विनिष्कृत्त्यात्ममांसानि जुहोतिस्म हुताशने

രുദ്രൻ ഇനിയും പ്രസന്നനായിട്ടില്ലെന്ന് അറിഞ്ഞ് അവൻ പിന്നെ ഭയങ്കരമായ രൗദ്രതപസ് ചെയ്തു. സ്വന്തം ശരീരമാംസത്തിന്റെ ഖണ്ഡങ്ങൾ മുറിച്ച് ഹുതാശന അഗ്നിയിൽ ആഹുതിയായി അർപ്പിച്ചു।

Verse 9

ततस्तुष्टो महादेवो वृषारूढ उमापतिः । सर्वैरेव गणैः सार्धं तस्य संदर्शनं ययौ

അപ്പോൾ വൃഷാരൂഢനും ഉമാപതിയുമായ മഹാദേവൻ പ്രസന്നനായി, തന്റെ എല്ലാ ഗണങ്ങളോടും കൂടി അവന് ദർശനം നൽകാൻ വന്നു।

Verse 10

तत्र प्रोवाच संहृष्टस्तारनादेन नादयन् । दिशः सर्वा महादेवो हर्ष गद्गदया गिरा

അവിടെ മഹാദേവൻ ആനന്ദത്തിൽ ഉല്ലസിച്ച്, താരനാദംപോലെ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് സംസാരിച്ചു; ഹർഷത്തിൽ വിറയുന്ന അവന്റെ വാക്കുകൾ എല്ലാ ദിക്കുകളെയും നിറച്ചു।

Verse 11

भोभोस्तारक तुष्टोऽस्मि साहसं मेदृशं कुरु । प्रार्थयस्व मनोऽभीष्टं येन ते प्रददाम्यहम्

“ഓ ഓ താരകാ! ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്. നിന്റെ ധൈര്യമായ അപേക്ഷ പറയുക. നിന്റെ മനസ്സിന് അഭീഷ്ടമായത് ചോദിക്കൂ—ഞാൻ നിനക്കത് നൽകാം.”

Verse 12

तारक उवाच । अजेयः सर्वदेवानां त्वत्प्रसादादहं विभो । यथा भवामि संग्रामे त्वां विहाय तथा कुरु

താരകൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ വിഭോ! നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും അജേയനായിരിക്കണം. യുദ്ധത്തിൽ നിങ്ങളെ ഒഴികെ എന്റെ അജേയത നിലനിൽക്കുമാറു വരം നൽകുക.”

Verse 13

भगवानुवाच । मत्प्रसादादसंदिग्धं सर्वमेतद्भविष्यति । त्वया यत्प्रार्थितं दैत्य त्वमेको बलवानिह

ഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—എന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഇതെല്ലാം സംശയമില്ലാതെ സംഭവിക്കും. ഹേ ദൈത്യാ, നീ അപേക്ഷിച്ചതെല്ലാം നിശ്ചയം ലഭിക്കും; ഇവിടെ നീ ഒരുത്തൻ തന്നെ അത്യന്തം ബലവാനാകും.

Verse 14

एवमुक्त्वा महादेवः स्वमेव भवनं गतः । तारकश्चापि संहृष्टस्तथैवनिज मन्दिरम्

ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്ത് മഹാദേവൻ തന്റെ സ്വധാമത്തിലേക്ക് പോയി. താരകനും സന്തോഷത്തോടെ അതുപോലെ തന്റെ മന്ദിര-പ്രാസാദത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

Verse 15

ततो दानवसैन्येन महता परिवारितः । गतः शक्रपुरीं योद्धुं विख्याताममरावतीम्

അനന്തരം മഹത്തായ ദാനവസൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി, യുദ്ധത്തിനായി ശക്രപുരി—ലോകവിഖ്യാത അമരാവതി—യിലേക്കു പോയി.

Verse 16

अथाभवन्महायुद्धं देवानां दानवैः सह । यावद्वर्षसहस्रांते मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മിൽ മഹായുദ്ധം ഉണ്ടായി. ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ അവസാനം വരെ അത് നീണ്ടു—മരണസംഹാരം വരുത്തി—അവസാനം അവർ പിന്മാറി മടങ്ങി.

Verse 17

तत्राभवत्क्षयो नित्यं देवानां रणमूर्धनि । विजयो दानवानां च प्रसादाच्छूलपा णिनः

അവിടെ യുദ്ധത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ ദേവന്മാർക്ക് നിരന്തരം ക്ഷയം സംഭവിച്ചു; ശൂലപാണി പ്രഭുവിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ദാനവന്മാർക്കേ വിജയം ലഭിച്ചു.

Verse 18

ततश्चक्रुरुपायांस्ते विजयाय दिवौकसः । वर्माणि सुविचित्राणि यन्त्राणि परिखास्तथा

അപ്പോൾ സ്വർഗ്ഗവാസികളായ ദേവന്മാർ വിജയത്തിനായി ഉപായങ്ങൾ ആവിഷ്കരിച്ചു—അത്യന്തം വിചിത്രമായി നിർമ്മിച്ച കവചങ്ങൾ, യുദ്ധയന്ത്രങ്ങൾ, കൂടാതെ പ്രതിരോധത്തിനുള്ള പരിഖകളും ഒരുക്കി।

Verse 19

अन्यान्यपि शरीरस्य रक्षणार्थं प्रयत्नतः । तथैव योधमुख्यानां विशेषाद्द्विजसत्तमाः

ശരീരസംരക്ഷണത്തിനായി അവർ പരിശ്രമപൂർവം മറ്റു പല പ്രതിരോധങ്ങളും ഒരുക്കി—വിശേഷിച്ച് പ്രമുഖ യോദ്ധാക്കൾക്കായി, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ।

Verse 20

ससृजुस्ते सुराधीशा दानवेभ्यो दिवानिशम्

ആ ദേവാധിപന്മാർ ദാനവന്മാർക്കെതിരെ പകലും രാത്രിയും തങ്ങളുടെ സൈന്യവും ആയുധങ്ങളും പ്രയോഗിച്ചു വിട്ടു।

Verse 21

मुद्गरा भिंडिपालाश्च शतघ्न्योऽथ वरेषवः । प्रासाः कुन्ताश्च भल्लाश्च तस्मिन्काले विनिर्मिताः । विशेषाहवसंबन्धव्यूहानां प्रक्रियाश्च याः

ആ സമയത്ത് മുദ്ഗരങ്ങൾ, ഭിണ്ഡിപാലങ്ങൾ, ശതഘ്നികൾ, ഉത്തമ അമ്പുകൾ; കൂടാതെ പ്രാസങ്ങൾ, കുന്തങ്ങൾ, ഭല്ലശസ്ത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു—പ്രത്യേക യുദ്ധരീതികൾക്കനുസരിച്ച വ്യൂഹക്രമങ്ങളുടെ നടപടികളും നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടു।

Verse 22

तथान्यानि विचित्राणि कूटयुद्धान्यनेकशः । भीषिकाः कुहकाश्चैव शक्रजालानि कृत्स्नशः

അതുപോലെ അനവധി വിചിത്രമായ കൂറ്റയുദ്ധങ്ങളും ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടു—ഭീതിജനക ഉപകരണങ്ങൾ, വഞ്ചനാപരമായ യന്ത്രങ്ങൾ, കൂടാതെ സമ്പൂർണ്ണമായി ശക്രജാലസദൃശമായ മായാവലകളും।

Verse 23

न च ते विजयं प्रापुस्तथापि द्विजसत्तमाः । दानवेभ्यो महायुद्धे प्रहारैर्जर्जरीकृताः

എങ്കിലും, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, അവർ വിജയം പ്രാപിച്ചില്ല; ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ദാനവരുടെ പ്രഹാരങ്ങളാൽ അവർ ചിതറിച്ചിതറിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 24

अथ प्राह सहस्राक्षो भयत्रस्तो बृहस्पतिम् । दिनेदिने वयं दैत्यैर्विजयामो द्विजोत्तम

അപ്പോൾ ഭയത്തിൽ വിറച്ച സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) ബൃഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു— “ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ദിനംപ്രതി ഞങ്ങൾ ദൈത്യന്മാരാൽ പരാജിതരാകുന്നു.”

Verse 25

यथायथा रणार्थाय सदुपायान्करोम्यहम् । तथातथा पराभूतिर्जायते मे महाहवे

യുദ്ധത്തിനായി ഞാൻ എത്രയത്ര നല്ല ഉപായങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചാലും, ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ എനിക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും പരാജയം തന്നെയുണ്ടാകുന്നു.

Verse 26

तदुपायं सुराचार्य स्वबुद्ध्या त्वं प्रचिन्तय । येन मे स्याज्जयो युद्धे तव कीर्तिरनिन्दिता ०

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദേവഗുരുവേ, നിങ്ങളുടെ സ്വബുദ്ധിയാൽ ആ ഉപായം ആലോചിക്കണം; യുദ്ധത്തിൽ എനിക്ക് വിജയം ലഭിക്കയും നിങ്ങളുടെ കീർത്തി നിന്ദാരഹിതമായി നിലനിൽക്കയും ചെയ്യട്ടെ.

Verse 27

सूत उवाच । ततो बृहस्पतिः प्राह चिरं ध्यात्वा शचीपतिम् । प्रहृष्टवदनो ज्ञात्वा जयोपायं महाहवे

സൂതൻ പറഞ്ഞു— തുടർന്ന് ബൃഹസ്പതി ശചീപതി (ഇന്ദ്രൻ)യെ ദീർഘനേരം ധ്യാനിച്ച് പറഞ്ഞു; മഹായുദ്ധത്തിലെ ജയോപായം അറിഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖം ആനന്ദത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.

Verse 28

मया शक्र परिज्ञातः स उपायो महाहवे । जीयन्ते शत्रवो येन लीलयैवापि भूरिशः

ഹേ ശക്രാ! മഹാസമരത്തിൽ ആ ഉപായം ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ, ഹേ മഹാബലവാനായ പ്രഭോ, ശത്രുക്കൾ ലീലപോലെ തന്നെ ജയിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 29

यदाभीष्टं वरं तेन प्रार्थितस्त्रिपुरांतकः । तदैवं वचनं प्राह प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

അവൻ അഭീഷ്ടമായ വരം അപേക്ഷിച്ച് ത്രിപുരാന്തകൻ (ശിവൻ)നെ പ്രാർത്ഥിച്ചപ്പോൾ, അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു ഇങ്ങനെ വചനം പറഞ്ഞു।

Verse 30

अजेयः सर्वदेवानां त्वत्प्रसादादहं विभो । यथा भवामि संग्रामे त्वां विहाय तथा कुरु

ഹേ വിഭോ! നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ സർവ്വദേവന്മാർക്കും അജേയൻ; യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ നേരിട്ടുള്ള സാന്നിധ്യം ഇല്ലാതിരുന്നാലും ഞാൻ അതുപോലെ തന്നെയിരിക്കുമാറാക്കുക।

Verse 31

न तं स्वयं महादेवः स्वशिष्यं सूदयिष्यति । विषवृक्षमपि स्थाप्य कश्छिनत्ति पुनः स्वयम्

മഹാദേവൻ തന്റെ ശിഷ്യനെ സ്വയം വധിക്കുകയില്ല; വിഷവൃക്ഷം നട്ടിട്ട് പിന്നെ അതിനെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ആരാണ് വെട്ടിമാറ്റുക?

Verse 32

यो वै पिता स पुत्रः स्याच्छ्रुतिवाक्यमिदं स्मृतम् । तस्माज्जनयतु क्षिप्रं हरस्तन्नाशकृत्सुतम्

‘യോ വൈ പിതാ സ പുത്രഃ സ്യാത്’ എന്ന ശ്രുതിവാക്യം സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ ഹരൻ വേഗത്തിൽ അവനെ നശിപ്പിക്കുന്ന പുത്രനെ ജനിപ്പിക്കട്ടെ।

Verse 33

येन सेनाधिपत्ये तं विनियोज्य महाहवम् । कुर्मो दैत्यैः समं शस्त्रैः प्राप्नुयाम ततो जयम्

അവനെ സേനാധിപനായി നിയോഗിച്ച് നാം മഹായുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടാം; ദാനവരോടു സമാനായുധങ്ങളോടെ പോരാടി പിന്നെ വിജയം നേടാം।

Verse 34

एष एव उपायोऽत्र मया ते परिकीर्तितः । विजयाय सहस्राक्ष नान्योऽस्ति भुवनत्रये

ഹേ സഹസ്രാക്ഷാ! വിജയത്തിനായി ഇവിടെ ഞാൻ നിനക്കു പ്രഖ്യാപിച്ചതു ഇതേ ഏകോപായം; ത്രിഭുവനത്തിൽ മറ്റൊരു മാർഗമില്ല।

Verse 35

ततो देवगणैः सर्वैः समेतः पाकशासनः । तमर्थं प्रोक्तवाञ्छंभुं विनयावनतः स्थितः

അപ്പോൾ പാകശാസകനായ ഇന്ദ്രൻ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളോടും കൂടി ശംഭുവിനെ സമീപിച്ചു; വിനയത്തോടെ നമിഞ്ഞുനിന്ന് തന്റെ കാര്യം അറിയിച്ചു।

Verse 36

सुतस्य जननार्थाय कुरु यत्नं वृषध्वज । येन सेनाधिपत्ये तं योजयामि दिवौकसाम्

ഹേ വൃഷധ്വജാ! പുത്രജനനത്തിനായി പരിശ്രമിക്കണമേ; അങ്ങനെ ഞാൻ അവനെ ദേവഗണങ്ങളുടെ സേനാധിപനായി നിയമിക്കാം।

Verse 37

प्राप्नोम्यहं च संग्रामे विजयं त्वत्प्रसादतः । निहत्य दानवान्सर्वांस्तारकेण समन्वितान्

നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ വിജയം നേടും; താരകനോടു ചേർന്നിരിക്കുന്ന എല്ലാ ദാനവരെയും വധിച്ച്।

Verse 38

नान्यथा विजयो मे स्यात्संग्रामे दानवैः सह । इति मां प्राह देवेज्यो ज्ञात्वा सम्यङ्महामतिः

“അല്ലെങ്കിൽ ദാനവരോടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ എനിക്ക് വിജയം ഉണ്ടാകുകയില്ല.” സ്ഥിതി ശരിയായി ഗ്രഹിച്ച മഹാമതി ദേവേജ്യൻ (ബൃഹസ്പതി) എന്നോടിങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 39

अथोवाच विहस्योच्चैः शंकरस्त्रिदशेश्वरम् । करिष्यामि वचः क्षिप्रं तव शक्र न संशयः

അപ്പോൾ ശങ്കരൻ ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ത്രിദശേശ്വരനോട് പറഞ്ഞു— “ഹേ ശക്രാ, സംശയമില്ല; നിന്റെ അഭ്യർത്ഥന ഞാൻ शीഘ്രം നിറവേറ്റും।”

Verse 40

पुत्रमुत्पादयिष्यामि सर्वदैत्यविनाशकम् । यं त्वं सेनापतिं कृत्वा जयं प्राप्स्यसि सर्वदा

“സകല ദൈത്യന്മാരെയും നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പുത്രനെ ഞാൻ ജനിപ്പിക്കും. അവനെ സേനാപതിയാക്കി നീ എപ്പോഴും വിജയം പ്രാപിക്കും.”

Verse 41

एवमुक्त्वा महादेवो गत्वा कैलास पर्वतम् । गौर्या समं ततश्चक्रे कामधर्मं यथोचितम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാദേവൻ കൈലാസപർവതത്തിലേക്ക് പോയി, പിന്നെ ഗൗരിയോടൊപ്പം യഥോചിതമായി കാമധർമ്മം ആചരിച്ചു.

Verse 42

हावैर्भावैः समोपेतं हास्यैरन्यैस्तदात्मिकैः । यावद्वर्षसहस्रांतं दिव्यं चैव निमेषवत्

ഹാവഭാവങ്ങളും സ്നിഗ്ധഭാവങ്ങളും ഹാസ്യാദി പ്രകടനങ്ങളും നിറഞ്ഞ ആ ദിവ്യകാലം—ആയിരം വർഷങ്ങളുടെ അവസാനംവരെ നീണ്ടിരുന്നിട്ടും—നിമിഷംപോലെ കടന്നുപോയി.

Verse 43

अथ देवगणाः सर्वे भयसंत्रस्तमानसाः । चक्रुर्मंत्रं तदर्थं हि तारकेण प्रपीडिताः

അപ്പോൾ ഭയത്താൽ വിറച്ച മനസ്സോടെ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും, താരകനാൽ പീഡിതരായതിനാൽ, അതേ ലക്ഷ്യത്തിനായി ഒരു മന്ത്രം രൂപപ്പെടുത്തി.

Verse 44

सहस्रं वत्सराणां तु रतासक्तस्य शूलिनः । अतिक्रांतं न देवानां तेन कृत्यं विनिर्मितम्

ശൂലിൻ (ശിവൻ) രതി-സംയോഗത്തിൽ ആസക്തനായി ആയിരം വർഷങ്ങൾ അങ്ങനെ തന്നെയിരുന്നു; ആ കാലമൊട്ടാകെ ദേവന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ഉദ്ദേശ്യകർമ്മം സാധിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

Verse 45

तस्माद्गच्छामहे तत्र यत्र देवो महेश्वरः । संतिष्ठते समं गौर्या कैलासे विजने स्थितः

അതുകൊണ്ട്, ഗൗരിയോടൊപ്പം സമമായി കൈലാസത്തിന്റെ നിർജനത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവ മഹേശ്വരൻ ഇരിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് നാം പോകാം।

Verse 46

ततस्तत्रैव संजग्मुः सर्वे देवाः सवासवाः । उद्वहन्तः परामार्तिं तारकारिसमुद्भवाम्

അപ്പോൾ അവിടെയേ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു; താരകാരി (സ്കന്ദൻ) സംബന്ധമായി ഉദ്ഭവിച്ച മഹാ ആർ‍ത്തി വഹിച്ചുകൊണ്ടു.

Verse 47

अथ कैलासमासाद्य यावद्यांति भवांतिकम् । निषिद्धा नंदिना तावन्न गंतव्यमतः परम्

പിന്നീട് കൈലാസത്തിലെത്തി ഭവൻ (ശിവൻ) സമീപത്തേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, നന്ദി അവരെ തടഞ്ഞു—“ഇതിനു അപ്പുറം പോകുവാൻ പാടില്ല” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 48

रहस्ये भगवान्सार्धं पार्वत्या समवस्थितः । अस्माकमपि नो गम्यं तस्मात्तावन्न गम्यताम्

ഭഗവാൻ പാർവതിയോടുകൂടെ രഹസ്യത്തിൽ വസിക്കുന്നു; അവിടേക്ക് പ്രവേശനം ഞങ്ങൾക്കുപോലും അനുമതിയില്ല. അതിനാൽ ഇപ്പോൾ മുന്നോട്ട് പോകരുത്.

Verse 49

ततस्तैर्विबुधैः सर्वैः प्रेषितस्तत्र चानिलः । किं करोति महादेवः शीघ्रं विज्ञायतामिति

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും അനിലനെ (വായുവിനെ) അവിടേക്ക് അയച്ചു—“മഹാദേവൻ എന്ത് ചെയ്യുന്നു? വേഗം അറിഞ്ഞുവരിക” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 50

अथ वायुर्गतस्तत्र यत्रास्ते भगवाञ्छिवः । गौर्या सह रतासक्त आनन्दं परमं गतः

പിന്നീട് വായു ഭഗവാൻ ശിവൻ ഇരിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് ചെന്നു; ഗൗരിയോടുള്ള സംഗമത്തിൽ ആസക്തനായി അദ്ദേഹം പരമാനന്ദത്തിൽ ലീനനായിരുന്നു.

Verse 51

अथ प्रचलिते शुक्रे स्थानादप्राप्तयोनिके । देवेन वीक्षितो वायुर्नातिदूरे व्यवस्थितः

ശുക്രം ചലനം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ—ഇനിയും അതിന്റെ സ്ഥാനത്തേക്കോ യോനിയിലേക്കോ എത്താത്ത നിലയിൽ—ദേവൻ അടുത്ത് നിന്ന വായുവിനെ കണ്ടു.

Verse 52

ततो व्रीडा समोपेतस्तत्क्षणादेव चोत्थितः । भावासक्तां प्रियां त्यक्त्वा मा मोत्तिष्ठेतिवादिनीम्

അപ്പോൾ ലജ്ജയാൽ മൂടപ്പെട്ട് അദ്ദേഹം അതേ ക്ഷണത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു; “എഴുന്നേൽക്കരുത്” എന്നു പറയുന്ന, സ്നേഹത്തിൽ ലീനയായ പ്രിയയെ വിട്ടു.

Verse 53

अब्रवीदथ तं वायुं विनयावनतं स्थितम् । किमर्थं त्वमिहायातः कच्चित्क्षेमं दिवौकसाम्

അപ്പോൾ വിനയത്തോടെ തലകുനിഞ്ഞു നിന്ന വായുവിനോട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു— “നീ ഇവിടെ ഏതു കാര്യമൂലം വന്നിരിക്കുന്നു? ദിവൗകസന്മാരായ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ക്ഷേമത്തിലാണോ?”

Verse 54

वायुरुवाच । एते शक्रादयो देवा नंदिना विनिवारिताः । तारकेण हतोत्साहास्तिष्ठंति गिरिरोधसि

വായു പറഞ്ഞു— “ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാർ നന്ദിയാൽ തടയപ്പെട്ടു. താരകനാൽ ഉത്സാഹം തകർന്നു അവർ പർവതത്തിന്റെ ചരിവിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.”

Verse 55

तस्मादेतान्समाभाष्य समाश्वास्य च सादरम् । प्रेषयस्व द्रुतं तत्र यत्र ते दानवाः स्थिताः

“അതുകൊണ്ട് അവരോട് സംസാരിച്ചു, ആദരത്തോടെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ആ ദാനവർ നിലകൊള്ളുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് അവരെ വേഗത്തിൽ അയയ്ക്കുക.”

Verse 56

अथ तानाह्वयामाम तत्क्षणात्त्रिपुरांतकः । संप्राह चविषण्णास्यः कृतांजलिपुटान्स्थितान्

അപ്പോൾ ത്രിപുരാന്തകൻ ക്ഷണത്തിൽ അവരെ വിളിച്ചു; വിഷണ്ണമുഖത്തോടെ കരംകൂപ്പി നിന്നിരുന്നവരോട് അദ്ദേഹം പ്രസംഗിച്ചു.

Verse 57

श्रीभगवानुवाच । युष्मत्कृते समारंभः पुत्रार्थं यो मया कृतः । स्वस्थानाच्चलिते शुक्रे कृतो मोघोद्य वायुना

ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു— “നിങ്ങളുടെ നിമിത്തം പുത്രലാഭത്തിനായി ഞാൻ ആരംഭിച്ച ശ്രമം, ഇന്ന് വായുവാൽ ബീജം സ്വസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് ചലിച്ചതിനാൽ നിഷ്ഫലമായി.”

Verse 58

एतद्वीर्यं मया धैर्यात्स्तंभितं लिंगमध्यगम् । अमोघं तिष्ठते सर्वं क्व दधामि निवेद्यताम्

ധൈര്യബലത്തോടെ ഞാൻ ഈ പ്രചണ്ഡ വീര്യം നിയന്ത്രിച്ച് ലിംഗത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തി. ഇത് സർവ്വഥാ അമോഘമായി നിലകൊള്ളുന്നു—എവിടെ ഞാൻ ഇതിനെ സ്ഥാപിക്കണം, അറിയിക്കൂ.

Verse 59

येन संजायते पुत्रो दानवांतकरः परः । सेनानाथश्च युष्माकं दुर्द्धरः समरे परैः

ഇതിൽ നിന്നൊരു പുത്രൻ ജനിക്കും—പരമൻ, ദാനവാന്തകൻ. അവൻ നിങ്ങളുടെ സേനാനാഥനായി, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കൾക്ക് ദുർധരനും അപ്രതിരോധ്യനും ആയിരിക്കും.

Verse 60

एतत्कल्पाग्निसंकाशं धर्तुं शक्नोति नापरः । विना वैश्वानरं तस्माद्दधात्वेष सनातनम्

ഇത് കല്പാന്താഗ്നിയെപ്പോലെ; മറ്റാരും ഇതിനെ ധരിക്കുവാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ വൈശ്വാനരൻ (അഗ്നി) ഈ സനാതന ശക്തിയെ സ്വീകരിച്ച് ധരിക്കട്ടെ.

Verse 61

येन तत्र प्रमुञ्चामि सुताय विजयाय च । एतद्वीर्यं महातीव्रं द्वादशार्कसमप्रभम्

അവിടെ ഞാൻ അതിനെ പുത്രജനനത്തിനും വിജയത്തിനുമായി മോചിപ്പിക്കേണ്ടതിനാൽ. ഈ വീര്യം അത്യന്തം തീവ്രം, പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തിമാൻ.

Verse 62

अथ प्राहुः सुराः सर्वे वह्निं संश्लाघ्य सादराः । त्वं धारयाग्ने वक्त्रांते वीर्यमेतद्भवोद्भवम्

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും വഹ്നിയെ ആദരത്തോടെ പ്രശംസിച്ച് പറഞ്ഞു—“ഹേ അഗ്നേ, ഭവൻ (ശിവൻ) നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച ഈ വീര്യം നിന്റെ വായ്ക്കുള്ളിൽ ധരിക്കൂ.”

Verse 63

ततः प्रसारयामास स्ववक्त्रं पावको द्रुतम् । कुर्वञ्छक्रसमादेशमविकल्पेन चेतसा

അപ്പോൾ പാവകൻ (അഗ്നി) വേഗത്തിൽ തന്റെ വായ് വിരിച്ചു; അചഞ്ചലചിത്തത്തോടെ ഇന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞ നടപ്പാക്കി।

Verse 64

शंकरोऽप्यक्षिपत्तत्र कामबाणप्रपीडितः । गौरीं भगवतीं ध्यायन्नानन्दं परमं गतः

അവിടെ കാമബാണങ്ങളാൽ പീഡിതനായ ശങ്കരനും അതിനെ നിക്ഷേപിച്ചു; ഭഗവതി ഗൗരിയെ ധ്യാനിച്ച് പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ചു।

Verse 65

पावकोऽपि भृशं तेन कल्पाग्निसदृशेन च । दह्यमानोऽक्षिपद्भूमौ शरस्तंबे सुविस्तरे

അഗ്നിയും ആ കല്പാന്താഗ്നിസദൃശമായ ജ്വാലയിൽ അത്യന്തം ദഹിച്ചുകൊണ്ട്, ഭൂമിയിലെ വിശാലമായ ഞാങ്ങൽക്കാടിൽ അതിനെ ഇടിച്ചുവിട്ടു।

Verse 66

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता भ्रममाणा इतस्ततः । भार्यास्तत्र मुनीनां ताः षण्णां षट्कृत्तिकाः शुभाः

അതിനിടയിൽ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന, ആറ് മുനിമാരുടെ ഭാര്യമാരായ ശുഭമായ ഷട്കൃത്തികകൾ അവിടെ എത്തി।

Verse 67

तासां निदेशयामास स्वयमेव शतक्रतुः । एतद्बीजं त्रिनेत्रस्य परिपाल्यं प्रयत्नतः

അപ്പോൾ സ്വയം ശതക്രതു (ഇന്ദ്രൻ) അവരോട് നിർദ്ദേശിച്ചു—“ത്രിനേത്രനായ പ്രഭുവിന്റെ ഈ ബീജം അത്യന്തം പരിശ്രമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കണം।”

Verse 68

अत्र संपत्स्यते पुत्रो द्वादशार्कसमप्रभः । भवतीनामपि प्रायः पुत्रत्वं संप्रयास्यति

ഇവിടെ പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തിയുള്ള പുത്രൻ ജനിക്കും; നിങ്ങളിലും പ്രത്യേകമായി മാതൃത്വം പ്രത്യക്ഷമാകും।