Adhyaya 116

Verse 1

सूतौवाच । तथान्यापि च तत्रास्ति सुविख्याताम्बरेवती । देवी कामप्रदा पुंसां बालकानां सुखप्रदा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ മറ്റൊരു ദേവിയും ഉണ്ട്; ‘അംബരേവതി’ എന്നു സുപ്രസിദ്ധയായവൾ. അവൾ പുരുഷന്മാർക്ക് ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ നൽകുകയും കുട്ടികൾക്ക് സുഖം പകരുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 2

यां दृष्ट्वा पूजयित्वाऽथ चैत्राष्टम्यां विशेषतः । शुक्लायां नाप्नुयान्मर्त्यः कुटुम्बव्यसनं क्वचित्

അവളെ ദർശിച്ച് പൂജിച്ചാൽ—വിശേഷിച്ച് ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ അഷ്ടമിദിനത്തിൽ—മർത്ത്യൻ ഒരിക്കലും കുടുംബവിപത്ത് അനുഭവിക്കുകയില്ല।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । केन वा स्थापिता तत्र सा देवी चाम्बरेवती । किंप्रभावा किंस्वरूपा सूतपुत्र वदस्व नः

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—അവിടെ ദേവി അംബരേവതിയെ ആരാണ് സ്ഥാപിച്ചത്? അവളുടെ പ്രഭാവം എന്ത്, അവളുടെ സ്വരൂപം എന്ത്? ഹേ സൂതപുത്രാ, ഞങ്ങളോട് പറയുക।

Verse 4

सूत उवाच । यदा शेषेण संदिष्टा नानानागा विषोल्बणाः । पुरस्यास्य विनाशाय क्रोधसंरक्तलोचनाः । तदा तस्य प्रिया सा च पुत्रशोकेनपीडिता

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ശേഷന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം വിഷത്തിൽ ഭയങ്കരരും ക്രോധത്തിൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ളവരുമായ അനേകം നാഗങ്ങൾ ഈ നഗരനാശത്തിനായി അയക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ പ്രിയഭാര്യയും പുത്രശോകത്തിൽ പീഡിതയായി।

Verse 5

स्वयमेवाग्रतो गत्वा भक्षयामास तं द्विजम् । कुटुम्बेन समायुक्तं येन पुत्रो निपातितः

അവൾ സ്വയം മുന്നോട്ട് ചെന്നു, തന്റെ പുത്രനെ വീഴ്ത്തിയ ആ ദ്വിജനെ അവന്റെ കുടുംബത്തോടുകൂടി ഭക്ഷിച്ചു।

Verse 6

अथ तस्य द्विजेन्द्रस्य बालवैधव्यसंयुता । अनुजाऽसीत्तपोयुक्ता ब्रह्मचर्यकृतक्षणा

അപ്പോൾ ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന് ഒരു ഇളയ സഹോദരി ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൾ ബാല്യത്തിലേ തന്നെ വൈധവ്യം പ്രാപിച്ചു; തപസ്സിൽ നിരതയായി ബ്രഹ്മചര്യവ്രതത്തിൽ ദൃഢനിശ്ചയയായി നിന്നു।

Verse 7

सा दृष्ट्वा भक्षितं सर्वं भट्टिकाख्या कुटुम्बकम् । नाग पत्न्या ततः प्राह जलमादाय पाणिना

ഭട്ടിക എന്ന ആ സ്ത്രീ, നാഗപത്നി തന്റെ കുടുംബത്തെ മുഴുവൻ ഭക്ഷിച്ചത് കണ്ട്, കയ്യിൽ വെള്ളമെടുത്ത് അവളോട് പറഞ്ഞു.

Verse 8

यस्मात्त्वया कुटुम्बं मे नाशं नीतं द्विजिह्वके । दर्शितं च महद्दुःखं मम बन्धुजनोद्भवम्

എടീ ഇരട്ട നാവുള്ളവളേ (നാഗിനീ)! നീ എന്റെ കുടുംബത്തെ നശിപ്പിക്കുകയും എന്റെ ബന്ധുക്കളുടെ നാശത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ വലിയ ദുഃഖം എന്നെ കാണിക്കുകയും ചെയ്തു.

Verse 9

तथा त्वमपि संप्राप्य मानुषत्वं सुगर्हितम् । मानुषं पतिमासाद्य पुत्रपौत्रानवाप्य च

അതുപോലെ നീയും അത്യന്തം നിന്ദ്യമായ മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിക്കും. മനുഷ്യനായ ഭർത്താവിനെയും പുത്രപൗത്രന്മാരെയും ലഭിച്ച്...

Verse 10

तेषां विनाशजं दुःखं मा नुषे त्वमवाप्स्यसि । नागत्वे वर्तमानायाः शापं तेऽमुं ददाम्यहम्

മനുഷ്യജന്മത്തിൽ അവരുടെ നാശത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ദുഃഖം നീ അനുഭവിക്കും. ഇപ്പോൾ നാഗിയായിരിക്കുന്ന നിനക്ക് ഞാൻ ഈ ശാപം നൽകുന്നു.

Verse 11

साऽपि श्रुत्वाऽथ तं शापं रेवती भट्टिकोद्भवम् । क्रोधेन महताविष्टा ह्यदशत्तां द्रुतं ततः

ഭട്ടിക നൽകിയ ആ ശാപം കേട്ട്, രേവതി (നാഗപത്നി) കടുത്ത കോപത്തോടെ ഉടൻ തന്നെ അവളെ കടിച്ചു.

Verse 12

अथ तस्यास्तनुं प्राप्य नागीदंष्ट्रा विषोल्बणा । जगाम शतधा नाशं बिभिदे न त्वचं क्वचित्

എന്നാൽ ആ സ്ത്രീയുടെ ശരീരത്തിൽ സ്പർശിച്ചപ്പോൾ, വിഷം നിറഞ്ഞ ആ നാഗത്തിൻ്റെ പല്ലുകൾ നൂറു കഷ്ണങ്ങളായി തകർന്നു, എങ്കിലും അവളുടെ ചർമ്മത്തിന് ഒരു പോറലും ഏൽപ്പിച്ചില്ല.

Verse 13

ततः सा लज्जयाविष्टा स्वरक्तप्लावितानना । विषण्णा निषसादाथ संनिविष्टा धरातले

അപ്പോൾ അവൾ ലജ്ജയാൽ തലകുനിച്ച്, സ്വന്തം രക്തത്താൽ നനഞ്ഞ മുഖത്തോടെ, വിഷാദവതിയായി തറയിൽ ഇരുന്നു.

Verse 14

एतस्मिन्नंतरे नागास्तथान्ये ये समागताः । रेवतीं ते समालोक्य तथारूपां भयान्विताम् । प्रोचुश्च किमिदं देवि तव वक्त्रे रुजास्पदम्

ഇതിനിടയിൽ അവിടെ ഒത്തുകൂടിയ മറ്റ് നാഗങ്ങൾ, രേവതിയെ ആ അവസ്ഥയിലും ഭയപ്പെട്ടവളായും കണ്ട് ചോദിച്ചു: "ദേവി, നിൻ്റെ മുഖത്ത് ഈ വേദനാജനകമായ മുറിവ് എന്താണ്?"

Verse 15

अथवा किं प्रभावोऽयं कस्यचिद्रक्तसंपदः

"അല്ലെങ്കിൽ ഇത് ആരുടെ സ്വാധീനമാണ്? ഈ രക്തപ്രവാഹത്തിന് കാരണമെന്താണ്?"

Verse 16

रेवत्युवाच । येयं दुष्टतमा काचिद्दृश्यते दुष्टतापसी । अस्या जातो विकारोऽयं ममास्ये नागसत्तमाः

രേവതി പറഞ്ഞു: "ഹേ നാഗശ്രേഷ്ഠരേ, ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന ഈ അതിദുഷ്ടയായ തപസ്വിനി കാരണമാണ് എൻ്റെ മുഖത്ത് ഈ വൈകൃതം ഉണ്ടായത്."

Verse 17

तस्मादेनां महा दुष्टां भगिनीं तस्य दुर्मतेः । येन मे निहतः पुत्रो द्विजपुत्रेण सांप्रतम्

അതിനാൽ, ആ ദുർബുദ്ധിയുടെ സഹോദരിയായ ഈ മഹാദുഷ്ടയെ പിടികൂടുവിൻ; ഇവൾ കാരണമാണ് ഇപ്പോൾ ഒരു ബ്രാഹ്മണബാലനാൽ എന്റെ മകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടത്.

Verse 18

भक्ष्यतां भक्ष्यतां शीघ्रं मम नाशाय संस्थिताम् । सांप्रतं मन्मुखे तेनं रुधिरं पन्नगोत्तमाः

ഹേ സർപ്പശ്രേഷ്ഠരേ! എന്റെ നാശത്തിനായി നിൽക്കുന്ന ഇവളെ വേഗത്തിൽ ഭക്ഷിക്കുവിൻ, ഭക്ഷിക്കുവിൻ. ഇപ്പോൾ ഇവൾ കാരണമാണ് എന്റെ വായിൽ രക്തം വന്നിരിക്കുന്നത്.

Verse 19

अथ ते पन्नगाः क्रुद्धा ददंशुस्तां तपस्विनीम् । समं सर्वेषु गात्रेषु यथान्या प्राकृता स्त्रियम्

അപ്പോൾ ആ കോപിഷ്ഠരായ സർപ്പങ്ങൾ ആ തപസ്വിനിയെ, മറ്റൊരു സാധാരണ സ്ത്രീയെപ്പോലെ കരുതി, അവളുടെ എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും ഒരേപോലെ കടിച്ചു.

Verse 20

ततस्तेषामपि तथा मुखाद्दंष्ट्रा विनिर्गताः । रुधिरं च ततो जज्ञे शेषपत्न्या यथा तथा

അപ്പോൾ അവരുടെ വായിൽ നിന്നും പല്ലുകൾ തെറിച്ചു വീഴുകയും, ശേഷനാഗത്തിന്റെ പത്നിയുടെ കാര്യത്തിൽ സംഭവിച്ചതുപോലെ രക്തം ഒഴുകുകയും ചെയ്തു.

Verse 21

अथ तस्याः प्रभावं तं दृष्ट्वा ते नागसत्तमाः । शेषा भय परित्रस्ताः प्रजग्मुश्च दिशो दश

അപ്പോൾ അവളുടെ ആ പ്രഭാവം കണ്ട്, ആ നാഗശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഭയത്താൽ വിറച്ച് പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിപ്പോയി.

Verse 22

भट्टिकापि जगामाशु स्वाश्रमं प्रति दुःखिता । भयत्रस्तैः समंताच्च वीक्ष्यमाणा महोरगैः

ഭട്ടികയും ദുഃഖിതയായി വേഗത്തിൽ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി. ഭയത്താൽ വിറച്ച മഹാനാഗങ്ങൾ അവളെ ചുറ്റുമെല്ലാം നോക്കി നിന്നു.

Verse 23

ततः सर्वं समालोक्य ताप्यमानं महोरगैः । तत्स्थानं स्वजनैर्मुक्तं दुःखेन महतान्वितैः

പിന്നീട് മഹാനാഗങ്ങൾ എല്ലാം പീഡിപ്പിക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, ആ സ്ഥലത്തെ ജനങ്ങൾ മഹാദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി ആ സ്ഥലം ഉപേക്ഷിച്ചു.

Verse 24

जगामान्यत्र सा साध्वी सम्यग्व्रतपरायणा । तीर्थ यात्रां प्रकुर्वाणा परिबभ्राम मेदिनीम्

ആ സാധ്വി, സമ്യക്വ്രതങ്ങളിൽ പരായണയായി, മറ്റിടത്തേക്ക് പോയി; തീർത്ഥയാത്ര നടത്തിക്കൊണ്ട് ഭൂമിയാകെ പര്യടനം ചെയ്തു.

Verse 25

एवमुद्वासिते स्थाने तस्मिन्सा रेवती तदा । स्मृत्वा तं भट्टिकाशापं दुःखेन महताऽन्विता

ഇങ്ങനെ ആ സ്ഥലം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, രേവതി ഭട്ടികയുടെ ശാപം ഓർത്ത് മഹാദുഃഖത്തിൽ നിറഞ്ഞു.

Verse 26

कथं मे मानुषीगर्भे शापाद्वासो भविष्यति । मानुष्येण च कांतेन प्रभविष्यति संगमः

‘ശാപം കാരണം എനിക്ക് മനുഷ്യഗർഭത്തിൽ വാസം എങ്ങനെ സംഭവിക്കും? മനുഷ്യപ്രിയനോടുള്ള എന്റെ സംഗമം എങ്ങനെ സാധ്യമാകും?’

Verse 27

नैतत्पुत्रोद्भवं दुःखं तथा मां बाधते ह्रदि । यथेदं मानुषे गर्भे संवासो मानुषं प्रति

പുത്രപ്രസവത്തിന്റെ ദുഃഖം എന്റെ ഹൃദയത്തെ അത്ര പീഡിപ്പിക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ ഇത്—മാനവഗർഭത്തിൽ വസിച്ച് മാനവാവസ്ഥയിൽ ബന്ധിതയാകുക—അതിയായി പീഡിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 28

तथा दशनसंत्यक्ता कथं भर्तुः स्वमाननम् । दर्शयिष्यामि भूयोऽपि क्षते क्षारोऽत्र मे स्थितः

പല്ലുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷം ഞാൻ ഭർത്താവിന് വീണ്ടും എങ്ങനെ മുഖം കാണിക്കും—എന്റെ മാനമർ്യാദ എങ്ങനെ കാക്കും? കാരണം ഈ മുറിവ് എന്റെ ഉള്ളിൽ ഇപ്പോഴും ക്ഷാരത്തെപ്പോലെ കത്തുന്നു.

Verse 29

तस्मात्परिचरिष्यामि क्षेत्रेऽत्रैव व्यवस्थिता । किं करिष्यामि संप्राप्य गृहं पुत्रं विनाकृता

അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ തന്നേ സ്ഥിരമായി നിന്നു സേവനം ചെയ്യും. വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും, എന്നെ പുത്രവിയോഗിനിയാക്കിയപ്പോൾ?

Verse 30

ततश्चाराधयामास सम्यक्छ्रद्धासमन्विता । अंबिकां सा तदा देवीं स्थापयित्वा सुरेश्वरीम्

അനന്തരം ദൃഢശ്രദ്ധയോടെ അവൾ സമ്യകമായി ആരാധിച്ചു; അവിടെ ദേവാധീശ്വരിയായ അംബികാദേവിയെ സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട്.

Verse 31

गन्धपुष्पोपहारेण नैवेद्यैर्विविधैरपि । गीतनृत्यैस्तथा वाद्यैर्मनोहारिभिरेव च

സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും പുഷ്പോപഹാരങ്ങളും, നാനാവിധ നൈവേദ്യങ്ങളും, കൂടാതെ മനോഹരമായ ഗാനം, നൃത്തം, വാദ്യങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും അവൾ പൂജ ചെയ്തു.

Verse 32

ततः कतिपयाहस्य तस्तास्तुष्टा सुरेश्वरी । प्रोवाच वरदाऽस्मीति प्रार्थयस्व हृदि स्थितम्

അനന്തരം ചില ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം അവളുടെ തപസ്സും പൂജയും കണ്ടു പ്രസന്നയായ ദേവേശ്വരി അരുളിച്ചെയ്തു—“ഞാൻ വരദായിനി; നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉള്ളത് അപേക്ഷിക്ക.”

Verse 33

रेवत्युवाच । अहं शप्ता पुरा देवि ब्राह्मण्या कारणांतरे । यत्त्वं मानुषमासाद्य स्वयं भूत्वा च मानुषी

രേവതി പറഞ്ഞു—“ഹേ ദേവി, പണ്ടൊരിക്കൽ മറ്റൊരു കാരണത്താൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീ എന്നെ ശപിച്ചു—നീ മനുഷ്യാവസ്ഥ പ്രാപിച്ച് സ്വയം മനുഷ്യയായി മാറുമെന്നു.”

Verse 34

ततः संप्राप्स्यसि फलं तेषां नाशसमुद्रवम् । महद्दुःखं स्वपुत्रोत्थं मम शापेन पीडिता

“അപ്പോൾ ആ ശാപഫലം നീ പ്രാപിക്കും—അവർക്കു നാശത്തിന്റെ പ്രചണ്ഡ പ്രളയം; എന്റെ ശാപം മൂലം പീഡിതയായി സ്വന്തം പുത്രനിൽ നിന്നുയരുന്ന മഹാദുഃഖവും.”

Verse 35

तथा मम मुखाद्दंष्ट्रा संनीताश्च सुरेश्वरि । तेषां च संभवस्तावत्कथं स्यात्त्वत्प्रभावतः

“കൂടാതെ, ഹേ സുരേശ്വരി, എന്റെ വായിൽ നിന്നു ദംഷ്ട്രകൾ (പല്ലുകൾ) എടുത്തുകളഞ്ഞു. നിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ അവ വീണ്ടും ഉദ്ഭവിക്കുകയോ മടങ്ങിവരികയോ എങ്ങനെ സാധ്യമാകും?”

Verse 36

भवंतु तनया नश्च तथा वंशविवर्धनाः । एतन्मे वांछितं देवि नान्यत्संप्रार्थयाम्यहम्

“ഞങ്ങൾക്കു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടാകട്ടെ; അവർ വംശവർധകരാകട്ടെ. ഹേ ദേവി, ഇതുതന്നെ എന്റെ അഭിലാഷം; ഇതൊഴികെ മറ്റൊന്നും ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നില്ല.”

Verse 37

देव्युवाच । नात्र वासस्त्वया कार्यः कथंचिदपि शोभने । मनुष्यगर्भसंवासो भर्त्ता च भविता नरः

ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ശോഭനേ, യാതൊരു വിധത്തിലും ഇനി നീ ഇവിടെ വസിക്കരുത്. നീ മനുഷ്യഗർഭത്തിൽ ജന്മം പ്രാപിക്കും; നിന്റെ ഭർത്താവും മനുഷ്യനാകും.

Verse 38

तस्माच्छृणुष्व मे वाक्यं यत्त्वां वक्ष्यामि सांप्रतम् । दुःखनाशकरं तुभ्यं सत्यं च वरवर्णिनि

അതുകൊണ്ട് എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കുക—ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നതു. ഹേ വരവർണിനീ, അത് നിന്റെ ദുഃഖം നശിപ്പിക്കും; അതു സത്യമാണ്.

Verse 39

उत्पत्स्यति न संदेहो देवकार्यप्रसिद्धये । तव भर्त्ता त्रिलोकेऽस्मिन्कृत्वा मानुषविग्रहम्

ദേവകാര്യസിദ്ധിക്കായി സംശയമില്ല—നിന്റെ ഭർത്താവ് ഈ ത്രിലോകത്തിൽ മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ചു ജന്മം പ്രാപിക്കും.

Verse 42

तस्या गर्भं समासाद्य त्वं जन्म समवाप्स्यसि । रामरूपस्य शेषस्य पुनर्भार्या भविष्यसि

അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് നീ ജന്മം പ്രാപിക്കും; രാമരൂപധാരിയായ ശേഷന്റെ നീ വീണ്ടും ഭാര്യയാകും.

Verse 43

तस्मात्त्वं देवि मा शोकं कार्येऽस्मिन्कुरु शोभने । तेन मानुषजे गर्भे संभूतिः संभविष्यति

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദേവീ, ഹേ ശോഭനേ, ഈ കാര്യത്തിൽ ദുഃഖിക്കരുത്. അവനാൽ മനുഷ്യഗർഭത്തിൽ ജനനം നിശ്ചയമായും സംഭവിക്കും.

Verse 44

तत्र पश्यसि यन्नाशं स्वकुटुम्बसमुद्भवम् । हिताय तदवस्थायास्तद्भविष्यत्यसंशयम्

അവിടെ നിന്റെ സ്വന്തം കുലത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന നാശം നീ കാണുന്നതെല്ലാം ആ അവസ്ഥയുടെ ഹിതത്തിനായിട്ടുതന്നെ സംഭവിക്കും—സംശയമില്ല.

Verse 45

ततः परं युगं पापं यतो भीरु भविष्यति । तदूर्ध्वं मर्त्यधर्माणो म्लेच्छाः स्थास्यंति सर्वतः

അതിന് ശേഷം പാപയുഗം ഉദയം ചെയ്ത് ജനങ്ങളെ ഭീതിയിലാഴ്ത്തും; തുടർന്ന് വെറും മാനുഷധർമ്മങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന മ്ലേച്ഛർ എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളും.

Verse 46

ततः स्वर्गनिवासार्थं भगवान्देवकीसुतः । संहर्ता स्वकुलं सर्वं स्वयमेव न संशयः

അപ്പോൾ സ്വർഗ്ഗനിവാസാർത്ഥം ഭഗവാൻ ദേവകീസുതൻ സ്വയം തന്റെ സമസ്ത കുലത്തെയും സംഹരിക്കും—സംശയമില്ല.

Verse 47

भविष्यंति पुनर्दंष्ट्रास्तव वक्त्रे मनोरमाः । तस्मात्त्वं गच्छ पातालं स्वभर्त्ता यत्र तिष्ठति

വീണ്ടും നിന്റെ വായിൽ മനോഹരമായ ദംഷ്ട്രകൾ (പല്ലുകൾ) പ്രത്യക്ഷപ്പെടും. അതിനാൽ നിന്റെ ഭർത്താവ് വസിക്കുന്ന പാതാളത്തിലേക്ക് നീ പോകുക.

Verse 48

अन्यच्चापि यदिष्टं ते किंचिच्चित्ते व्यवस्थितम् । तत्कीर्तयस्व कल्याणि महांस्तोषो मम स्थितः

ഇനിയും നിനക്ക് ഇഷ്ടമായ എന്തെങ്കിലും, മനസ്സിൽ ഉറച്ചുനിന്നിരിക്കുന്നതൊന്നുമുണ്ടെങ്കിൽ, ഹേ കല്യാണി, അത് പറയുക; എന്റെ തൃപ്തി മഹത്തായിരിക്കുന്നു.

Verse 49

रेवत्यु वाच । स्थाने स्थेयं सदाऽत्रैव मम नाम्ना सुरेश्वरि । येन मे जायते कीर्तिस्त्रैलोक्ये सचराचरे

രേവതി പറഞ്ഞു—ഹേ സുരേശ്വരി! എന്റെ നാമത്തോടുകൂടി ഞാൻ ഈ സ്ഥാനത്തുതന്നെ സദാ നിലകൊള്ളട്ടെ; അങ്ങനെ എന്റെ കീർത്തി ത്രിലോകത്തിലും ചരാചരങ്ങളോടുകൂടി എല്ലാടവും വ്യാപിക്കട്ടെ.

Verse 50

तथाऽहं नागलोकाच्च चतुर्दश्यष्टमीषु च । सदा त्वां पूजयिष्यामि विशेषान्नवमीदिने

അതുപോലെ ഞാനും—നാഗലോകത്തിൽ നിന്നുമെത്തി—ചതുര്ദശിയും അഷ്ടമിയും തിഥികളിൽ സദാ നിന്നെ പൂജിക്കും; നവമിദിനത്തിൽ പ്രത്യേക ഭക്തിയോടെയും പൂജിക്കും.

Verse 51

आश्विनस्य सिते पक्षे सर्वैर्नागैः समन्विता । प्रपूजां ते विधास्यामि श्रद्धया परया युता

ആശ്വിന മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, എല്ലാ നാഗങ്ങളോടും കൂടെ, പരമ ശ്രദ്ധയോടെ ഞാൻ നിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ പൂജ നടത്തും.

Verse 52

तस्मिन्नहनि येऽन्येऽपि पूजां दास्यंति ते नराः । मा पश्यंतु प्रसादात्ते नरास्ते वल्लभक्षयम्

ആ ദിവസത്തിൽ മറ്റുള്ള മനുഷ്യരും നിനക്കു പൂജ അർപ്പിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ അവർ തങ്ങൾക്ക് പ്രിയമായതിന്റെ നാശമോ നഷ്ടമോ കാണാതിരിക്കട്ടെ.

Verse 53

देव्युवाच । एवं भद्रे करिष्यामि वासो मेऽत्र भविष्यति । त्वन्नाम्ना पूजकानां च श्रेयो दास्यामि ते सदा । महानवमिजे चाह्नि विशेषेण शुचिस्मिते

ദേവി പറഞ്ഞു—ഹേ ഭദ്രേ! അങ്ങനെ തന്നെയാകും; എന്റെ വാസം ഇവിടെ തന്നെയുണ്ടാകും. നിന്റെ നാമത്തിൽ പൂജിക്കുന്ന ഭക്തർക്കു ഞാൻ സദാ ശ്രേയസ്സും മംഗളവും നൽകും; പ്രത്യേകിച്ച് പവിത്രമായ മഹാനവമി ദിനത്തിൽ, ഹേ ശുചിസ്മിതേ.

Verse 54

सूत उवाच । एवमुक्ता तया साऽथ रेवती शेषवल्लभा । जगाम स्वगृहं पश्चाद्धर्षेण महतान्विता

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ദേവി ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തപ്പോൾ, ശേഷന്റെ പ്രിയയായ രേവതി മഹാഹർഷത്തോടെ നിറഞ്ഞ് പിന്നെ സ്വന്തം ഗൃഹത്തിലേക്കു മടങ്ങി।

Verse 55

ततःप्रभृति सा देवी तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिता । तन्नाम्ना कामदा नृणां सर्वव्यसननाशिनी

അന്നുമുതൽ ആ ദേവി ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിതയായി പാർത്തു; അതേ നാമത്താൽ മനുഷ്യരിൽ ‘കാമദാ’—സകല ദുരിതനാശിനി—എന്നു പ്രസിദ്ധയായി।

Verse 56

अंबा सा कीर्त्यते दुर्गा रेवती सोरगप्रिया । ततः संकीर्त्यते लोके भूतले चांबरेवती

ആ അമ്മ ‘ദുർഗ്ഗ’ എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു; ‘രേവതി’ എന്നു നാഗകുലപ്രിയയായും പ്രസിദ്ധയാണ്. അതുകൊണ്ട് ലോകത്തിൽ, ഭൂതലത്തിൽ, അവൾ ‘അംബാ-രേവതി’ എന്നു സംകീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 57

यस्तां श्रद्धासमोपेतः शुचिर्भूत्वा प्रपूजयेत् । नवम्यामाश्विने मासि शुक्लपक्षे समाहितः । न स संवत्सरं यावद्व्यसनं स्वकुलो द्भवम्

ആശ്വിനമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ നവമിയിൽ, ശ്രദ്ധയോടെ ശുചിയായി ഏകാഗ്രചിത്തനായി അവളെ പൂജിക്കുന്നവന് ഒരു വർഷം വരെ സ്വന്തം കുലത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന ദുരിതം സംഭവിക്കുകയില്ല।

Verse 58

दृष्ट्वाग्रे छिद्रकं व्यालयुक्तं दोषैर्विमुच्यते । ग्रहभूतपिशाचोत्थैस्तथान्यैरपि चापदैः

മുന്നിലുള്ള സർപ്പചിഹ്നങ്ങളോടുകൂടിയ ‘ഛിദ്രക’ ദർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും; ഗ്രഹം, ഭൂതം, പിശാച് മുതലായവയിൽ നിന്നുള്ളതും മറ്റു ആപത്തുകളും അകലും।