Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

अथ तस्याः प्रभावं तं दृष्ट्वा ते नागसत्तमाः । शेषा भय परित्रस्ताः प्रजग्मुश्च दिशो दश

atha tasyāḥ prabhāvaṃ taṃ dṛṣṭvā te nāgasattamāḥ | śeṣā bhaya paritrastāḥ prajagmuśca diśo daśa

അപ്പോൾ അവളുടെ ആ പ്രഭാവം കണ്ട്, ആ നാഗശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഭയത്താൽ വിറച്ച് പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിപ്പോയി.

athathen
atha:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर्य-बोधक)
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
prabhāvampower, majesty
prabhāvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprabhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tamthat
tam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (prabhāvam)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√dṛś (दृश्) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund): ‘having seen’
tethey
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
nāga-sattamāḥbest of nāgas
nāga-sattamāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक) + sat-tama (प्रातिपदिक; sat + tama)
Formकर्मधारय-समास (‘sattamāḥ nāgāḥ’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
śeṣāḥthe rest
śeṣāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘remaining/others’ (te इत्यस्य विशेषण)
bhayafear
bhaya:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र समास-पूर्वपदवत् (paritrastāḥ इत्यस्य हेतु-निर्देशः)
paritrastāḥterrified
paritrastāḥ:
Kriyā (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Root√tras (त्रस्) + pari- (उपसर्ग) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘terrified’
prajagmuḥwent forth, fled
prajagmuḥ:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (गम्) + pra- (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; तृतीय-पुरुष, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
diśaḥdirections
diśaḥ:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
daśaten
daśa:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdaśan (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषण; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; diśaḥ इत्यस्य विशेषण

Narrator (contextual; within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya discourse)

Type: kshetra

Scene: Nāga chiefs scatter in all directions, bodies streaming like living rivers, hoods lowered in fear; at the center, the ascetic woman stands radiant and still, the landscape opening into ten directional vistas.

N
Nāgas
T
tapasvinī (ascetic woman)

FAQs

True spiritual radiance (prabhāva) commands even powerful beings; dharma shields the disciplined.

This verse contributes to the tīrtha-māhātmya atmosphere but does not name the site itself.

No explicit prescription; the emphasis is on the fruit of steadfast vrata/tapas.