Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

Devanagari script

अंबा सा कीर्त्यते दुर्गा रेवती सोरगप्रिया । ततः संकीर्त्यते लोके भूतले चांबरेवती

Transliteration

aṃbā sā kīrtyate durgā revatī soragapriyā | tataḥ saṃkīrtyate loke bhūtale cāṃbarevatī

Translation

ആ അമ്മ ‘ദുർഗ്ഗ’ എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു; ‘രേവതി’ എന്നു നാഗകുലപ്രിയയായും പ്രസിദ്ധയാണ്. അതുകൊണ്ട് ലോകത്തിൽ, ഭൂതലത്തിൽ, അവൾ ‘അംബാ-രേവതി’ എന്നു സംകീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു।

Word by Word

• अम्बा: Mother (Ambā)
• अम्बा: Karta (Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: अम्बा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कीर्त्यते: is praised/called
• कीर्त्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कीर्त् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• दुर्गा: Durgā
• दुर्गा: Karta (Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: दुर्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रेवती: Revatī
• रेवती: Karta (Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: रेवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उरगप्रिया: beloved of serpents
• उरगप्रिया: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: उरग (प्रातिपदिक) + प्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष: ‘उरगाणां प्रिया’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ततः: thereupon/therefore
• ततः: Kriya-vishesana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ/क्रमवाचक (therefore/then)

• संकीर्त्यते: is sung/celebrated
• संकीर्त्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कीर्त् (धातु) + सम्-उपसर्ग
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• भूतले: on the earth
• भूतले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अम्बरॆवती: Ambarevatī (Revatī of the sky/heaven)
• अम्बरॆवती: Karta (Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: अम्बर (प्रातिपदिक) + रेवती (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: ‘अम्बरे (स्वर्गे) रेवती’/‘अम्बरसम्बन्धिनी रेवती’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Sūta (narrative naming/epithet explanation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ambā-Revatī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Naimiṣāraṇya ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A triptych-like devotional visualization: the same Devī shown with three name-aspects—Ambā (maternal), Durgā (armed protector), Revatī (nāga-associated), while devotees chant ‘Ambā-Revatī’.

Characters & Entities

• Ambā
• Durgā
• Revatī
• Nāgas (serpent-race)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Multiple divine names encode functions and relationships—here, the Mother’s protective Durgā-form and her Nāga-affiliation are both honored.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The kṣetra where the Goddess is worshipped and remembered under the combined epithet Ambā-Revatī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse provides nāma-māhātmya (glory of names) supporting devotional remembrance and praise.