Sukta 72

Mantra 1

हरिं मृजन्त्यरुषो न युज्यते सं धेनुभिः कलशे सोमो अज्यते । उद्वाचमीरयति हिन्वते मती पुरुष्टुतस्य कति चित्परिप्रियः ॥

അവർ ഹരിത-താമ്രവർണ്ണനായ സോമനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; ചുവപ്പ്-സ്വർണ്ണ കുതിരപോലെ അവൻ കര്‍മ്മത്തിലേക്ക് യോജിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ധേനുക്കളുടെ ധാരകളോടുകൂടെ കലശത്തിലേക്ക് അവൻ ഒഴുക്കപ്പെടുന്നു; സോമൻ തന്റെ ഭാവനാപാത്രത്തിൽ അഭിഷിക്തനാകുന്നു. അവൻ വാക്കിനെ ഉയർത്തി, മതിയെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; ബഹുസ്തുതനായ ദേവനോടു അവൻ പലവിധത്തിൽ പരിപ്രിയൻ—അന്തരംഗ പ്രിയൻ—ആകുന്നു.

Mantra 2

साकं वदन्ति बहवो मनीषिण इन्द्रस्य सोमं जठरे यदादुहुः । यदी मृजन्ति सुगभस्तयो नरः सनीळाभिर्दशभिः काम्यं मधु ॥

അനേകം മനീഷികൾ ഒരുമിച്ച് ഇന്ദ്രന്റെ സോമത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു, അവർ അതിനെ ജഠരത്തിൽ—അന്തരപാത്രത്തിൽ—ദോഹിച്ചെടുക്കുമ്പോൾ. ശക്തഹസ്തരായ പുരുഷന്മാർ ഒരേ വാസത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന പത്ത് സഹോദരിമാരോടുകൂടെ അതിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുമ്പോൾ, ആത്മാവിന് അഭിലഷണീയമായ കാമ്യ മധു—ആനന്ദത്തിന്റെ ഇഷ്ടമധു—സിദ്ധമായി ഒരുക്കപ്പെടുന്നു.

Mantra 3

अरममाणो अत्येति गा अभि सूर्यस्य प्रियं दुहितुस्तिरो रवम् । अन्वस्मै जोषमभरद्विनंगृसः सं द्वयीभिः स्वसृभिः क्षेति जामिभिः ॥

അശ്രാന്തനായി അവൻ ഗാവുകളെ (കിരണങ്ങളെ) അതിക്രമിച്ച് സൂര്യന്റെ പ്രിയസ്ഥാനത്തേക്ക് കടക്കുന്നു; പാൽ കറക്കുന്ന പുത്രിയുടെ നിലവിളിയെ അതീതമായി. അവനെ അനുഗമിച്ച് വളഞ്ഞുപിടിക്കുന്ന ഗ്രാഹകൻ അവനിൽ ആനന്ദം കൊണ്ടുവരുന്നു; കൂടാതെ അവൻ രണ്ടു സഹോദരി-ശക്തികളോടൊപ്പം—സജാതീയരായ ജാമിഭിഃ—ഏകീഭവിച്ച് വസിക്കുന്നു.

Mantra 4

नृधूतो अद्रिषुतो बर्हिषि प्रियः पतिर्गवां प्रदिव इन्दुॠत्वियः । पुरंधिवान्मनुषो यज्ञसाधनः शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते ॥

മനുഷ്യർ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും അദ്രി (കല്ല്)കൊണ്ട് പിഴിയുകയും ചെയ്ത പ്രിയ ഇന്ദു ബർഹിഷി (പവിത്രാസനം)മേൽ ഒഴുകുന്നു; ഗവാം (കിരണങ്ങൾ/ഗോ)യുടെ പതി, പ്രദിവ (വിശാലാകാശം)യിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന, ഋത്വിയ (വിധിക്കു യോഗ്യൻ). പുരന്ധിവാൻ—സമൃദ്ധിയാൽ നിറഞ്ഞവൻ—മനുഷ്യനുവേണ്ടി യജ്ഞസാധന (യജ്ഞം സഫലമാക്കുന്നവൻ) ആയി, ശുചി ധിയാ (പവിത്ര പ്രകാശമയ ബുദ്ധി)യോടെ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിനക്കായി സോമം പ്രവഹിക്കുന്നു.

Mantra 5

नृबाहुभ्यां चोदितो धारया सुतोऽनुष्वधं पवते सोम इन्द्र ते । आप्राः क्रतून्त्समजैरध्वरे मतीर्वेर्न द्रुषच्चम्वोरासदद्धरिः ॥

മനുഷ്യരുടെ ഭുജങ്ങളാൽ പ്രേരിതനായി, ധാരയിൽ പ്രകടിതനായ, സുധിതനായ സോമൻ തന്റെ തന്നെ ആനന്ദനിയമപ്രകാരം നിനക്കായി, ഹേ ഇന്ദ്രാ, ശുദ്ധിയായി ഒഴുകുന്നു. അധ്വരയജ്ഞത്തിൽ നീ ക്രതുക്കളെ (സങ്കൽപശക്തികളെ) പൂരിപ്പിച്ച് യുക്തമാക്കി; പക്ഷി തന്റെ വിശ്രമസ്ഥാനത്തേക്ക് വരുന്നതുപോലെ, ഹരിതവർണ്ണനായ ഹരി പാത്രങ്ങളിൽ വന്നു ഇരുന്നു.

Mantra 6

अंशुं दुहन्ति स्तनयन्तमक्षितं कविं कवयोऽपसो मनीषिणः । समी गावो मतयो यन्ति संयत ऋतस्य योना सदने पुनर्भुवः ॥

ഇടിമുഴക്കമെന്നപോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്നതും ക്ഷയമില്ലാത്തതുമായ പ്രകാശമയ അംശുവിനെ അവർ പാൽപോലെ ദോഹിക്കുന്നു—കവികൾ, കർമ്മങ്ങളിൽ നിപുണരും മനീഷയിൽ സമൃദ്ധരുമായ ഋഷികൾ. ഒരുമിച്ച് ഗാവഃ (കിരണങ്ങൾ)യും മതയഃ (ചിന്താ-പ്രവാഹങ്ങൾ)യും സംയമിതമായ ഐക്യത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു—ഋതസ്യ യോനയിലേക്കു, ആ സദനത്തിലേക്കു, അവിടെ പുനർഭവം (വീണ്ടും-ആവിർഭാവം) പുതുക്കപ്പെടുന്നു.

Mantra 7

नाभा पृथिव्या धरुणो महो दिवोऽपामूर्मौ सिन्धुष्वन्तरुक्षितः । इन्द्रस्य वज्रो वृषभो विभूवसुः सोमो हृदे पवते चारु मत्सरः ॥

പൃഥിവിയുടെ നാഭിപോലെ, മഹാദ്യൗവിന്റെ ധരുണ (അചഞ്ചല ആധാരം)പോലെ, അപാം ഊർമി (ജലതരംഗം)യിൽ—സിന്ധുക്കളുടെ ഉള്ളിൽ സ്ഥിതനായി—സോമൻ ഒഴുക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രം, ബലത്തിന്റെ വൃഷഭം, വിഭൂവസു (വിശാല സമ്പത്തുള്ളവൻ)—ആ ചാരു മത്സര (മധുര ഉല്ലാസം) ഹൃദയത്തിൽ ശുദ്ധിയായി ഒഴുകുന്നു.

Mantra 8

स तू पवस्व परि पार्थिवं रजः स्तोत्रे शिक्षन्नाधून्वते च सुक्रतो । मा नो निर्भाग्वसुनः सादनस्पृशो रयिं पिशङ्गं बहुलं वसीमहि ॥

ഹേ സുക്രതു (സത്കാര്യസങ്കൽപവാൻ) സോമാ! നീ പവിത്രനായി ഒഴുകുക; പാർത്ഥിവം രജഃ (ഭൗമധൂളി/ഭൂലോകധൂളി) ചുറ്റി പരിക്രമിച്ച്; നമ്മുടെ സ്തോത്രത്തെയും അധ്വാനിക്കുന്നവനെയും ശിക്ഷിക്ക (ബോധിപ്പിക്ക). ഹേ വസുവിന്റെ സദനങ്ങളെ സ്പർശിക്കുന്നവനേ! ഞങ്ങളെ നിധിധനത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തരുത്; പിശംഗ (കേശരി-വർണ്ണ)വും ബഹുലവും ബഹുവിധവുമായ റയി (സമൃദ്ധി) ഞങ്ങൾ കൈവശമാക്കട്ടെ.

Mantra 9

आ तू न इन्दो शतदात्वश्व्यं सहस्रदातु पशुमद्धिरण्यवत् । उप मास्व बृहती रेवतीरिषोऽधि स्तोत्रस्य पवमान नो गहि ॥

ഹേ ഇന്ദു (സോമ)! ശതദാതു—നൂറുനൂറായി ദാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നവനേ—അശ്വ്യം (അശ്വബലം/അശ്വസമ്പത്ത്) സഹിതം; സഹസ്രദാതു—ആയിരം ദാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നവനേ—പശുമത്, ഹിരണ്യവത് (സ്വർണ്ണപ്രഭ/സ്വർണ്ണസമ്പത്ത് ഉള്ളവൻ) ആയി ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക. ബൃഹതീയും രേവതീയും ആയ ഇഷഃ (പോഷക പ്രേരണകൾ/ഉത്സാഹധാരകൾ) ഞങ്ങളോടു അടുത്തുവരട്ടെ; ഹേ പവമാന! നമ്മുടെ സ്തോത്രത്തിലേക്കു വന്നു അതിന്മേൽ ആസനം ഏൽക്കുക.