The Description of the Worship of Rāma and Others (Rāmādi-pūjā-vidhāna)
സനത്കുമാരൻ വൈഷ്ണവ മന്ത്രപദ്ധതികളിൽ രാമമന്ത്രങ്ങളുടെ പരമോന്നതത്വം, പാപനാശകവും മോക്ഷപ്രദവും ആയ ശക്തി വിശദീകരിക്കുന്നു. ഋഷി-ഛന്ദസ്-ദേവത-ബീജം-ശക്തി-വിനിയോഗം, ഷഡംഗന്യാസം, ദേഹസ്ഥ അക്ഷരന്യാസം എന്നിവ വിധിച്ച്, സീതാ-ലക്ഷ്മണസമേതം ശ്രീരാമനെ ഹൃദയകേന്ദ്രത്തിൽ ധ്യാനിക്കുവാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. പൂജാവിധാനത്തിൽ പരിവാരദേവതകൾ, ശാർങ്ഗ ധനുസ്സും അമ്പുകളും, ഹനുമാൻ, സുഗ്രീവൻ, ഭരതൻ, വിഭീഷണൻ മുതലായ സഹായി ദേവഭക്തർ, പദ്മമണ്ഡലാരാധന എന്നിവ വിവരിക്കുന്നു. പുരശ്ചരണ-ഹോമ നിയമങ്ങൾ, ഐശ്വര്യം, ആരോഗ്യം, രാജ്യം, കാവ്യപ്രഭ, രോഗശമനം എന്നിവയ്ക്കുള്ള പ്രത്യേക ആഹുതികൾ പറഞ്ഞ്, പരലോകത്തെ മറന്ന് വെറും ലൗകികലാഭത്തിനായി കർമ്മം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. യന്ത്രരാജത്തിന്റെ ഷട്കോണം-പദ്മം-സൂര്യപത്ര രൂപകൽപ്പന, എഴുത്തുസാമഗ്രികൾ, ധാരണവിധി, ശുഭദിന-നക്ഷത്രാനുസൃത കർമ്മങ്ങൾ എന്നിവയും പറയുന്നു. ആറു, എട്ട്, പത്ത്, പതിമൂന്ന്, പതിനെട്ട്, പത്തൊമ്പത് മുതലായ അക്ഷരമന്ത്രരൂപങ്ങൾ ഒരേ മാതൃകയിൽ നിരത്തുകയും, അവസാനം സീതാ-ലക്ഷ്മണ ഉപപൂജയും മോക്ഷം മുതൽ രാജ്യപുനഃസ്ഥാപനം വരെ പ്രയോഗങ്ങളും ഉപദേശിക്കുന്നു.
Shlokas
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । अथ रामस्य मनवो वक्ष्यंते सिद्धिदायकाः । येषामाराधनान्मर्त्यास्तरंति भवसागरम् ॥ १ ॥
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ ഞാൻ ശ്രീരാമന്റെ സിദ്ധിദായക മന്ത്രങ്ങളെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അവയുടെ ആരാധനയാൽ മർത്ത്യർ ഭവസാഗരം കടക്കുന്നു।
Verse 2
सर्वेषु मंत्रवर्येषु श्रेष्ठं वैष्णवमुच्यते । गाणपत्येषु सौरेषु शाक्तशैवेष्वभीष्टदम् ॥ २ ॥
എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ മന്ത്രങ്ങളിലുമെല്ലാം വൈഷ്ണവമന്ത്രം ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയുന്നു; ഗാണപത്യ, സൗര, ശാക്ത, ശൈവ മന്ത്രങ്ങളിലുമത് അഭീഷ്ടഫലം നൽകുന്നു।
Verse 3
वैष्णवेष्वपि मंत्रेषु राममंत्राः फलाधिकाः । गाणपत्यादिमंत्रेभ्यः कोटिकोटिगुणाधिकाः ॥ ३ ॥
വൈഷ്ണവ മന്ത്രങ്ങളിലുപോലും രാമമന്ത്രങ്ങൾ ഫലത്തിൽ അത്യധികം ശ്രേഷ്ഠം; ഗാണപത്യാദി മന്ത്രങ്ങളെക്കാൾ കോടി-കോടി ഗുണം അധികം പ്രഭാവമുള്ളവ।
Verse 4
विष्णुशय्यास्थितो वह्निरिंदुभूषितमस्तकः । रामाय हृदयांतोऽयं महाघौधविनाशनः ॥ ४ ॥
ഈ പവിത്ര വഹ്നി വിഷ്ണുവിന്റെ ശയ്യയിൽ അധിഷ്ഠിതൻ, ചന്ദ്രഭൂഷിത മസ്തകവാൻ; ശ്രീരാമനുവേണ്ടി ഹൃദയാന്തരത്തിൽ വസിച്ച് മഹാപാപങ്ങളുടെ പ്രളയത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ।
Verse 5
सर्वेषु राममंत्रषु ह्यतिश्रेष्टः षडक्षरः । ब्रह्महत्यासहस्राणि ज्ञाताज्ञातकृतानि च ॥ ५ ॥
രാമമന്ത്രങ്ങളിലൊക്കെയും ഷഡക്ഷരമന്ത്രം അത്യന്തം ശ്രേഷ്ഠം; അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ ചെയ്ത ബ്രഹ്മഹത്യാസമമായ ആയിരക്കണക്കിന് പാപങ്ങളെ അത് നശിപ്പിക്കുന്നു।
Verse 6
स्वर्णस्तेय सुरापानगुरुतल्पायुतानि च । कोटिकोटिसहस्राणि ह्युपपापानि यानि वै ॥ ६ ॥
സ്വർണ്ണമോഷണം, സുരാപാനം, ഗുരുപത്നീഗമനം തുടങ്ങിയ മഹാപാതകങ്ങളോടൊപ്പം, കോടി-കോടി സഹസ്രങ്ങളായി എണ്ണമറ്റ ഉപപാപങ്ങളും ഉണ്ടു।
Verse 7
मंत्रस्योञ्चारणात्सद्यो लयं यांति न संशयः । ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छंदो रामश्च देवता ॥ ७ ॥
ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച മാത്രത്തിൽ തന്നെ എല്ലാ വിഘ്നങ്ങളും ഉടൻ ലയിക്കുന്നു—സംശയമില്ല. ഇതിന്റെ ഋഷി ബ്രഹ്മാ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവത ശ്രീരാമൻ।
Verse 8
आद्यं बीजं च हृच्छक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये । षड्दीर्घभाजा बीजेन षडंगानि समाचरेत् ॥ ८ ॥
ആദ്യ അക്ഷരമാണ് ബീജം; ഹൃച്ഛക്തി (ഹൃദയശക്തി)യും വിനിയോഗവും—സകല ഫലസിദ്ധിക്കായി. ആറു ദീർഘസ്വരങ്ങളാൽ യുക്തമായ ആ ബീജംകൊണ്ട് ഷഡംഗകർമ്മം വിധിപൂർവ്വം ആചരിക്കണം।
Verse 9
ब्रह्मरंध्रे भ्रुवोर्मध्ये हृन्नाभ्योर्गुह्यपादयोः । मंत्रवर्णान्क्रमान्न्यस्य केशवादीन्प्रविन्यसेत् ॥ ९ ॥
ബ്രഹ്മരന്ധ്രം, ഭ്രൂമധ്യം, ഹൃദയം, നാഭി, ഗുഹ്യദേശം, പാദങ്ങൾ—ഇവിടങ്ങളിൽ ക്രമമായി മന്ത്രവർണങ്ങൾ ന്യാസം ചെയ്ത്, പിന്നെ കേശവാദി ദിവ്യനാമങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ സ്ഥാപിക്കണം।
Verse 10
पीठन्यासादिकं कृत्वा ध्यायेद्धृदि रघूत्तमम् । कालांभोधरकांतं च वीरासनसमास्थितम् ॥ १० ॥
പീഠന്യാസാദി കർമങ്ങൾ ചെയ്ത്, ഹൃദയത്തിൽ രഘൂത്തമൻ ശ്രീരാമനെ ധ്യാനിക്കണം—കറുത്ത മഴമേഘംപോലെ കാന്തിയുള്ളവനും വീരാസനത്തിൽ ദൃഢമായി ആസീനനുമായവൻ।
Verse 11
ज्ञानमुद्रां दक्षहस्ते दधतं जानुनीतरम् । सरोरुहकरां सीतां विद्युदाभां च पार्श्वगाम् ॥ ११ ॥
അവൻ വലങ്കയ്യിൽ ജ്ഞാനമുദ്ര ധരിച്ചു, മറ്റുകൈ മുട്ടിന്മേൽ വെച്ചിരുന്നു; പാർശ്വത്തിൽ പദ്മഹസ്തയായ, മിന്നൽപോലെ ദീപ്തിയുള്ള സീത നിലകൊണ്ടിരുന്നു।
Verse 12
पश्यंतीं रामवक्राब्जं विविधाकल्पभूषिताम् । ध्यात्वैवं प्रजपेद्वर्णलक्षं मंत्री दशांशतः ॥ १२ ॥
സീത ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായി രാമന്റെ പദ്മമുഖത്തെ നോക്കി നിൽക്കുന്നതായി ധ്യാനിക്കണം; ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രസാധകൻ ലക്ഷവർണ്ണം ജപിക്കുകയും വിധിപ്രകാരം ദശാംശവും നിർവഹിക്കുകയും വേണം।
Verse 13
कमलैर्जुहुयाद्वह्नौ ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः । पूजयेद्वैष्णवे पीठे विमलादिसमन्विते ॥ १३ ॥
താമരപ്പൂക്കൾകൊണ്ട് അഗ്നിയിൽ ഹോമം നടത്തണം; തുടർന്ന് ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജനിപ്പിക്കണം. പിന്നെ വിമലാ മുതലായ ശക്തികളോടുകൂടിയ വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ പൂജ ചെയ്യണം।
Verse 14
मूर्तिं मूलेन संकल्प्य तस्यामावाह्य साधकः । सीतां वामे समासीनां तन्मन्त्रेण प्रपूजयेत् ॥ १४ ॥
മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് ദേവമൂർത്തി മനസ്സിൽ സങ്കൽപ്പിച്ച് അതിൽ ആവാഹനം ചെയ്യണം; തുടർന്ന് ഇടതുവശത്ത് ആസീനയായ സീതയെ അതേ മന്ത്രംകൊണ്ട് യഥാവിധി പൂജിക്കണം।
Verse 15
रमासीतापदं ङेंतं द्विठांतो जानकीमनुः । अग्रेः शार्ङ्गं च सम्पूज्य शरान्पार्श्वद्वयेऽर्चयेत् ॥ १५ ॥
രമാ-സീതാ പദങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് ദ്വിഠാന്ത ജാനകീമന്ത്രംകൊണ്ട്; ആദ്യം മുന്നിൽ ശാർങ്ഗ ധനുസ്സിനെ സമ്യകായി പൂജിച്ച്, പിന്നെ ഇരുപാർശ്വങ്ങളിലും ശരങ്ങളെ അർച്ചിക്കണം।
Verse 16
केशरेषु षडंगानि पत्रेष्वेतान्समर्चयेत् । हनुमंतं च सुग्रीवं भरतं सबिभीषणम् ॥ १६ ॥
പുഷ്പത്തിന്റെ കേസരങ്ങളിൽ ഷഡംഗങ്ങളെ വിധിപൂർവ്വം അർച്ചിക്കണം; ദളങ്ങളിൽ ഹനുമാൻ, സുഗ്രീവൻ, ഭരതൻ, വിഭീഷണൻ എന്നിവരെയും സമ്യകമായി പൂജിക്കണം.
Verse 17
लक्ष्मणांगदशत्रुघ्नान् जांबवंतं क्रमात्पुनः । वाचयंतं हनूमंतग्रतो धृतपुस्तकम् ॥ १७ ॥
പിന്നീട് ക്രമമായി ലക്ഷ്മണൻ, അങ്കദൻ, ശത്രുഘ്നൻ, ജാംബവാൻ എന്നിവരെ ദർശിക്കണം—കയ്യിൽ ഗ്രന്ഥം പിടിച്ച് പാരായണം ചെയ്യുകയും, മുന്നിൽ ശ്രോതാവായി ഹനുമാൻ ഇരിക്കയും ചെയ്യുന്നു.
Verse 18
यजेद्भरतशत्रुघ्नौ पार्श्वयोर्धृतचामरौ । धृतातपत्रं हस्ताभ्यां लक्ष्मणं पृष्टतोऽर्चयेत् ॥ १८ ॥
ഇരുവശങ്ങളിലും ചാമരം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ഭരതൻ, ശത്രുഘ്നൻ എന്നിവരെ പൂജിക്കണം; പിന്നിൽ ഇരുകൈകളാൽ രാജഛത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണനെയും അർച്ചിക്കണം.
Verse 19
ततोऽष्टपत्रे सृष्टिं च जपंतं विजयं तथा । सुराष्ट्रं राष्ट्रपालं च अकोपं धर्मपालकम् ॥ १९ ॥
പിന്നീട് അഷ്ടദള പദ്മത്തിൽ സൃഷ്ടി, വിജയം, സുരാഷ്ട്രം, രാഷ്ട്രപാലൻ, അകോപൻ, ധർമ്മപാലകൻ എന്നീ നാമങ്ങൾ ജപിക്കണം.
Verse 20
सुमंतं चेति सम्पूज्य लोके शानायुधैर्युतान् । एवं रामं समाराध्य जीवन्मुक्तः प्रजायते ॥ २० ॥
പിന്നീട് സുമന്തൻ മുതലായവർ—ലോകസംരക്ഷണാർത്ഥം മംഗളായുധങ്ങളാൽ യുക്തർ—അവരെ സമ്യകമായി പൂജിച്ച്; ഇങ്ങനെ ശ്രീരാമനെ ആരാധിക്കുന്നവൻ ജീവന്മുക്തനായി ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 21
चंदनाक्तैः प्रजुहुयाज्जातीपुष्पैः समाहितः । राजवश्याय कमलैर्धनधान्यादिसिद्धये ॥ २१ ॥
സമാഹിതചിത്തത്തോടെ ചന്ദനലേപിത ജാതി (മുല്ല) പുഷ്പങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ വിധിപൂർവ്വം ഹോമമായി അർപ്പിക്കണം. താമരകളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ രാജാവ് വശനാകും; ധന-ധാന്യാദി സമൃദ്ധി സിദ്ധിക്കും.
Verse 22
लक्ष्मीकामः प्रजुहुयात्प्रसूनैर्विल्वसंभवैः । आज्याक्तैर्नीलकमलैर्वशयेदखिलं जगत् ॥ २२ ॥
ലക്ഷ്മീ (സമൃദ്ധി) ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ബിൽവവൃക്ഷജന്യ പുഷ്പങ്ങളാൽ വിധിപൂർവ്വം ആഹുതി അർപ്പിക്കണം. നെയ്യ് ലേപിച്ച നീലത്താമരകളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ അഖില ജഗത്തെയും വശപ്പെടുത്താം.
Verse 23
घृताक्तशतवर्वीभिर्दीर्घायुश्च निरामयः । रक्तोत्पलानां होमेन धनं प्राप्नोति वांछितम् ॥ २३ ॥
നെയ്യ് ലേപിച്ച ശതാവരി തണ്ടുകളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ ദീർഘായുസ്സും രോഗരഹിതത്വവും ലഭിക്കും. ചുവന്ന താമരകളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ ആഗ്രഹിച്ച ധനം ലഭിക്കുന്നു.
Verse 24
पालाशकुसुमैर्हुत्वा मेधावी जायते नरः । तज्जप्तांभः पिबेत्प्रातर्वत्सरात्कविराड् भवेत् ॥ २४ ॥
പലാശപുഷ്പങ്ങളാൽ ആഹുതി അർപ്പിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ മേധാവിയാകും. ആ മന്ത്രം ജപിച്ച ജലം പ്രഭാതത്തിൽ കുടിച്ചാൽ ഒരു വർഷത്തിനകം തേജസ്സുള്ള ശ്രേഷ്ഠ കവി-ഋഷിയാകും.
Verse 25
तन्मंत्रितान्नं भुंजीतमहारोगप्रशांतये । रोगोक्तौषधहोमेन तद्रोगान्मुच्यते क्षणाम् ॥ २५ ॥
മഹാരോഗം ശമിപ്പാൻ ആ മന്ത്രം സംസ്കരിച്ച അന്നം ഭുജിക്കണം. രോഗത്തിന് നിർദേശിച്ച ഔഷധദ്രവ്യങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ ആ രോഗത്തിൽ നിന്ന് ക്ഷണത്തിൽ മോചനം ലഭിക്കും.
Verse 26
नदीतीरे च गोष्ठे वा जपेल्लक्षं पयोब्रतः । पायसेनाज्ययुक्तेन हुत्वा विद्यानिधिर्भवेत् ॥ २६ ॥
നദീതീരത്തിലോ ഗോശാലയിലോ പയോവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച് മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം ജപിക്കണം. നെയ്യ് ചേർത്ത പായസം ഹോമത്തിൽ അർപ്പിച്ചാൽ വിദ്യാനിധിയാകും.
Verse 27
परिक्षीणाधिपत्यो यः शाकाहारो जलांतरे । जपेल्लक्षं च जुहुयाद्विल्वपुष्पैर्दशांशतः ॥ २७ ॥
അധിപത്യം ക്ഷയിച്ചവൻ ശാകാഹാരം സ്വീകരിച്ച് ജലത്തിനുള്ളിൽ നിലകൊള്ളണം. മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം ജപിച്ച്, അതിന്റെ ദശാംശം എണ്ണത്തിൽ ബിൽവപുഷ്പങ്ങളാൽ ആഹുതി അർപ്പിക്കണം.
Verse 28
तदैव पुनराप्नोति स्वाधिपत्यं न संशयः । उपोष्य गङ्गातीरांते स्थित्वा लक्षं जपेन्नरः ॥ २८ ॥
അപ്പോൾ അവൻ സംശയമില്ലാതെ ഉടൻ തന്നെ സ്വന്തം അധിപത്യം വീണ്ടും പ്രാപിക്കുന്നു. ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് ഗംഗാതീരത്ത് നിലകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ ഒരു ലക്ഷം ജപിക്കണം.
Verse 29
दशांशं कमलैर्हुत्वा विल्वोत्थैर्वा प्रसूनकैः । मधुरत्रयसंयुक्तैरादज्यश्रियमवाप्नुयात् ॥ २९ ॥
കമലപുഷ്പങ്ങളാലോ ബിൽവവൃക്ഷപുഷ്പങ്ങളാലോ നിശ്ചിത ദശാംശം ആഹുതിയായി അർപ്പിക്കണം. മധുരത്രയം ചേർത്ത് അർപ്പിച്ചാൽ ആദ്യശ്രീയോടുകൂടിയ സമൃദ്ധിയും സൗഭാഗ്യവും ലഭിക്കും.
Verse 30
मार्गमासे जले स्थित्वा कन्दमूलफलाशनः । लक्षं जप्त्वा दशांशेन पायसैर्जुहुयाद्वसौ ॥ ३० ॥
മാർഗശീർഷ മാസത്തിൽ ജലത്തിൽ നിലകൊണ്ട് കന്ദം-മൂലം-ഫലം ആഹാരമാക്കി ജീവിക്കണം. ഒരു ലക്ഷം ജപം പൂർത്തിയാക്കി, വസുക്കളുടെ ദിനത്തിൽ അതിന്റെ ദശാംശം എണ്ണത്തിൽ പായസംകൊണ്ട് ആഹുതി അർപ്പിക്കണം.
Verse 31
श्रीरामचन्द्रसदृशः पुत्रः पौत्रोऽपि जायते । अन्येऽपि बहवः संति प्रयोगामन्त्रराजके ॥ ३१ ॥
മന്ത്രരാജത്തെ സമ്യകമായി പ്രയോഗിച്ചാൽ ശ്രീരാമചന്ദ്രസദൃശനായ പുത്രനും, പൗത്രനും പോലും ജനിക്കുന്നു; മറ്റു പല ഫലങ്ങളും ലഭ്യമാണ്।
Verse 32
किंतु प्रयोगकर्तॄणां परलोको न विद्यते । षट्कोणं वसुपत्रं च तद्बाह्यार्कदलं लिखेत् ॥ ३२ ॥
എന്നാൽ വെറും തന്ത്രപ്രയോഗമായി ഇതു ചെയ്യുന്നവർക്ക് പരലോകപ്രാപ്തിയില്ല. ഷട്കോണം, പിന്നെ അഷ്ടപത്രപദ്മം, അതിന്റെ പുറത്തായി സൂര്യസദൃശ ദളമണ്ഡലം വരയ്ക്കണം।
Verse 33
षट्कोणेषु षडर्णानि मन्त्रस्य विलिखेद् बुधः । अष्टपत्रे तथाष्टार्णांल्लिखेत्प्रणवगर्भितान् ॥ ३३ ॥
ബുദ്ധിമാൻ साधകൻ ഷട്കോണങ്ങളിൽ മന്ത്രത്തിന്റെ ആറക്ഷരങ്ങൾ എഴുതണം; അഷ്ടപത്രപദ്മത്തിൽ പ്രണവം (ഓം) ഗർഭിതമായ മന്ത്രത്തിന്റെ എട്ടക്ഷരങ്ങളും എഴുതണം।
Verse 34
कामबीजं रविदले मध्ये मन्त्रावृताभिधाम् । सुदर्शनावृतं बाह्ये दिक्षु युग्मावृतं तथा ॥ ३४ ॥
രവിദളത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ കാമബീജത്തെ മന്ത്രനാമംകൊണ്ട് ആവൃതമാക്കി സ്ഥാപിക്കണം. പുറത്തായി സുദർശനാവരണം ചെയ്യണം; ദിക്കുകളിലും യുഗ്മാവരണങ്ങളോടെ അതുപോലെ വിന്യസിക്കണം।
Verse 35
वज्रोल्लसद्भूमिगेहं कन्दर्पांकुशपाशकैः । भूम्या च विलसत्कोणं यन्त्रराजमिदं स्मृतम् ॥ ३५ ॥
വജ്രംപോലെ ദീപ്തമായ ഭൂമിഗൃഹം ഉള്ളതും, കന്ദർപ്പ (കാമ), അങ്കുശം, പാശം എന്നീ ചിഹ്നങ്ങളാൽ അലങ്കൃതവുമായതും, ഭൂമിഭാഗത്തിന്റെ കോണുകൾ വ്യക്തമായി തിളങ്ങുന്നതുമായ ഇതിനെ ‘യന്ത്രരാജം’ എന്നു സ്മരിക്കുന്നു।
Verse 36
भूर्जेऽष्टगन्धैः संलिख्य पूजयेदुक्तवर्त्मना । षट्कोणेषु दलार्काब्जान्यावेष्टवृत्तयुग्मतः ॥ ३६ ॥
ഭൂർജപത്രത്തിൽ അഷ്ടഗന്ധം പുരട്ടി എഴുതി, മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം അതിനെ പൂജിക്കണം. ഷട്കോണങ്ങള്ക്കുള്ളിൽ ദളങ്ങളുള്ള സൂര്യ-പദ്മം വരച്ച്, ഇരട്ട സമകേന്ദ്ര വൃത്തങ്ങളാൽ ചുറ്റിവെയ്ക്കണം.
Verse 37
केशरेष्वष्टपत्रस्य स्वरद्वंद्वं लिखेद् बुधः । बहिस्तु मातृकां चैव मन्त्रं प्राणनिधयनम् ॥ ३७ ॥
അഷ്ടപത്രപദ്മത്തിന്റെ കേസരങ്ങളിൽ പണ്ഡിതൻ സ്വരദ്വയങ്ങൾ എഴുതണം. പുറത്തായി മാതൃക (അക്ഷരമാല)യും പ്രാണനിധാന മന്ത്രവും കൂടി എഴുതി വിന്യസിക്കണം.
Verse 38
यन्त्रमेतच्छुभे घस्रे कण्ठे वा दक्षिणे भुजे । मूर्ध्नि वा धारयेन्मंत्री सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३८ ॥
ശുഭദിനത്തിൽ മന്ത്രസാധകൻ ഈ യന്ത്രം കഴുത്തിലോ, വലതുകൈയിലെ ഭുജത്തിലോ, അല്ലെങ്കിൽ ശിരസ്സിലോ ധരിക്കണം; അങ്ങനെ ധരിച്ചാൽ സർവപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും.
Verse 39
सुदिने शुभनक्षत्रे सुदेशे शल्यवर्जिते । वश्याकर्षणविद्वेषद्रावणोच्चाटनादिकम् ॥ ३९ ॥
ശുഭദിനത്തിലും ശുഭനക്ഷത്രത്തിലും, ദോഷ-തടസ്സങ്ങളില്ലാത്ത അനുയോജ്യദേശത്ത് വശ്യ, ആകർഷണം, വിദ്വേഷം, ദ്രാവണം, ഉച്ചാടനം മുതലായ കർമങ്ങൾ ചെയ്യണം.
Verse 40
पुष्यद्वयं तथादित्यार्द्रामघासु यथाक्रमम् । दूर्वोत्था लेखनी वश्ये तथाकृष्टौ करंजजा ॥ ४० ॥
പുഷ്യദ്വയത്തിലും, അതുപോലെ ക്രമമായി ആദിത്യ, ആർദ്ര, മഘാ നക്ഷത്രങ്ങളിലും—വശ്യകർമ്മത്തിന് ദൂർവാഗ്രാസത്തിൽ നിന്നുള്ള എഴുത്തുപേനയും, ആകർഷണകർമ്മത്തിന് കരഞ്ജമരത്തിൽ നിന്നുള്ള എഴുത്തുപേനയും വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
Verse 41
नरास्थिजा मारणे तु स्तंभने राजवृक्षजा । शांतिपुष्टष्ट्यायुषां सिद्धयै सर्वापच्छमनाय च ॥ ४१ ॥
മനുഷ്യ-അസ്ഥിജ ദ്രവ്യം മാരണകർമ്മത്തിൽ പ്രയോഗിക്കുന്നു; ‘രാജവൃക്ഷ’ജന്യ ദ്രവ്യം സ്തംഭനത്തിനായി. ശാന്തി, പുഷ്ടി, ആയുസ്സിദ്ധി, സർവ്വാപത്തുകളുടെ ശമനം എന്നിവയ്ക്കും ഇതു ഉപകരിക്കുന്നതായി പറയുന്നു.
Verse 42
विभ्रमोत्पादने चैव शिलायां विलिखेद् बुधः । खरचर्मणि विद्वेषे ध्वजे तूञ्चाटनाय च ॥ ४२ ॥
വിഭ്രമം ഉളവാക്കാൻ ബുദ്ധിമാൻ അത് ശിലയിൽ എഴുതണം; വിദ്വേഷത്തിനായി കഴുതയുടെ ചർമത്തിൽ; ഉച്ചാടനം (ദൂരത്താക്കൽ) ലക്ഷ്യത്തിന് ധ്വജത്തിൽ എഴുതണം.
Verse 43
शत्रूणां ज्वरसन्तापशोकमारणकर्मणि । पीतवस्रं लिखित्वा तु साधयेत्साधकोत्तमः ॥ ४३ ॥
ശത്രുക്കൾക്ക് ജ്വരം, ദാഹസന്താപം, ശോകം അല്ലെങ്കിൽ മാരണകർമ്മം ലക്ഷ്യമാക്കി, സാധകരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ അത് മഞ്ഞ വസ്ത്രത്തിൽ എഴുതി പ്രവർത്തി സിദ്ധിപ്പിക്കണം.
Verse 44
वश्याकृष्टौ चाष्टगन्धैः सम्पूज्य च यथाविधि । चितांगारादिना चैव ताडनोच्चाटनादिकम् ॥ ४४ ॥
വശ്യവും ആകർഷണവും ലക്ഷ്യമാക്കി ആദ്യം അഷ്ടഗന്ധങ്ങളാൽ വിധിപ്രകാരം സമ്പൂർണ്ണ പൂജ നടത്തണം. തുടർന്ന് ചിതാംഗാരം മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് താഡനം, ഉച്ചാടനം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യണം.
Verse 45
विषार्कक्षीरयोगेन मारणं भवति ध्रुवम् । लिखित्वैवं यंत्रराजं गन्धपुष्पादिभिर्यजेत् ॥ ४५ ॥
വിഷവും അർക്കക്ഷീരവും ചേർത്താൽ മാരണഫലം നിശ്ചയമായി സംഭവിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ‘യന്ത്രരാജം’ എഴുതി, ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവ കൊണ്ട് പൂജിക്കണം.
Verse 46
त्रिलोहवेष्टितं कृत्वा धारयेत्साधकोत्तमः । बीजं रामाय ठद्वंद्वं मन्त्रोऽयं रसवर्णकः ॥ ४६ ॥
മൂന്നു ലോഹങ്ങളാൽ പൊതിഞ്ഞ് ശ്രേഷ്ഠസാധകൻ അത് ധരിക്കണം. ബീജം ‘രാമായ’; ‘ഠ’ ദ്വയവും വിധേയമാണ്—ഈ മന്ത്രം ‘രസവർണക’ (സങ്കേതാക്ഷരസമൂഹം) എന്നു പറയുന്നു।
Verse 47
महासुदर्शनमनुः कथ्यते सिद्धिदायकः । सुदर्शनमहाशब्दाच्चक्रराजेश्वरेति च ॥ ४७ ॥
‘മഹാസുദർശന’ എന്ന മന്ത്രം സിദ്ധിദായകനെന്ന് പ്രസിദ്ധം. ‘സുദർശന’ എന്ന മഹാശബ്ദത്തിൽ നിന്നു ഇതിനെ ‘ചക്രരാജേശ്വരൻ’—ചക്രരാജന്റെ അധിപൻ—എന്നും വിളിക്കുന്നു।
Verse 48
दुष्टांतकदुष्टभयानकदुष्टभयंकरम् । छिंधिद्वयं भिंधियुग्मं विदारययुगं ततः ॥ ४८ ॥
ഹേ ദുഷ്ടാന്തകാ, ഹേ ദുഷ്ടഭയാനകാ, ഹേ ദുഷ്ടഭയംകരാ! തുടർന്ന് ‘ഛിന്ദി ഛിന്ദി’, ‘ഭിന്ദി ഭിന്ദി’, ‘വിദാരയ വിദാരയ’ എന്നു ജപിക്കണം।
Verse 49
परमन्त्रान् ग्रसद्वंद्वं भक्षयद्वितयं ततः । त्रासयद्वितयं वर्मास्त्राग्निजायांतिमो मनुः ॥ ४९ ॥
പിന്നീട് വൈരിപരമന്ത്രങ്ങളെ ‘ഗ്രസ ഗ്രസ’ എന്ന ദ്വയത്തോടെ വിഴുങ്ങി, തുടർന്ന് ‘ഭക്ഷയ ഭക്ഷയ’ എന്ന ദ്വിതയത്തോടെ ഭക്ഷിക്കുന്നു. വർമ്മമന്ത്രവും അസ്ത്രമന്ത്രവും കൊണ്ട് അഗ്നിജനായ അന്തിമ മനു ‘ത്രാസയ ത്രാസയ’ ദ്വയത്തോടെ ഭയം വിതയ്ക്കുന്നു।
Verse 50
अष्टषष्ट्यक्षरः प्रोक्तो यंत्रसंवेष्टने त्वयम् । तारो हृद्भगवान् ङेंतो ङेंतो हि रघुनन्दनः ॥ ५० ॥
യന്ത്രസംവേഷ്ടനത്തിനായി അഷ്ടഷഷ്ടി അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രം ഉപദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രണവം ‘ഓം’ ഹൃദയസ്ഥനായ ഭഗവാൻ; ‘ങേന്തോ ങേന്തോ’ എന്നത് നിശ്ചയമായും രഘുനന്ദനൻ ശ്രീരാമനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു।
Verse 51
रक्षोघ्नविशदायांते मधुरादिप्रसन्न च । वरदानायामितांते नुतेजसेपदमीरयेत् ॥ ५१ ॥
“രക്ഷോഘ്ന” മുതൽ “വിശദായാന്തേ” വരെ ഉള്ള ഖണ്ഡത്തിന്റെ അവസാനം, അതുപോലെ “മധുരാദി” കൊണ്ട് ആരംഭിക്കുന്ന പ്രസന്ന ഖണ്ഡത്തിന്റെ അവസാനം, കൂടാതെ “വരദാനായ” മുതൽ “അമിതാന്തേ” വരെ ഉള്ള ഖണ്ഡത്തിന്റെ അവസാനം—“തേജസേ” എന്ന പദം ഉച്ചരിക്കണം।
Verse 52
बालायांते तु रामाय विष्णवे हृदयांतिमः । सप्तचत्वारिंशदर्णो मालामन्त्रोऽयमीरितः ॥ ५२ ॥
അവസാനത്തിൽ “ബാലാ” ബീജം സ്ഥാപിച്ച്, “രാമായ വിഷ്ണവേ” എന്ന ഹൃദയാന്തിമ വാക്യത്തോടെ സമാപിപ്പിക്കുന്നതു—ഇത് നാൽപ്പത്തേഴു അക്ഷരങ്ങളുള്ള മാലാ-മന്ത്രമെന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Verse 53
विश्वामित्रो मुनिश्चास्य गायत्री छंद ईरितम् । श्रीरामो देवता बीजं ध्रुवः शक्तिश्च ठद्वयम् ॥ ५३ ॥
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷിയായി മുനി വിശ്വാമിത്രൻ പ്രസ്താവിതൻ; ഛന്ദസ് ഗായത്രി എന്നു പറയുന്നു. ദേവത ശ്രീരാമൻ; ബീജം ‘ബീജ’; ശക്തി ധ്രുവ; കൂടാതെ ‘ഠ’ ദ്വയവും ലക്ഷണമായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു।
Verse 54
षड्दीर्घस्वरयुग्मायाबीजेनांगानि कल्पयेत् । ध्यानपूजादिकं सर्वमस्य पूर्ववदाचरेत् ॥ ५४ ॥
“ഷഡ്ദീർഘസ്വരയുഗ്മാ” എന്ന ബീജംകൊണ്ട് അങ്കന്യാസം നിർവഹിക്കണം; ഇതിന്റെ ധ്യാനം, പൂജ മുതലായ എല്ലാ ക്രിയകളും മുൻപുപോലെ തന്നേ ആചരിക്കണം।
Verse 55
अयमाराधितो मन्त्रः सर्वान्कामान्प्रयच्छति । स्वकामसत्यवाग्लक्ष्मीताराढ्यः पञ्चवर्णकः ॥ ५५ ॥
ഈ മന്ത്രം വിധിപൂർവം ആരാധിച്ചാൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നു. സ്വകാമം, സത്യവാക്ക്, ലക്ഷ്മി, താരാ എന്നിവയാൽ സമൃദ്ധമായ ഈ പഞ്ചവർണക സൂത്രം സിദ്ധി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു।
Verse 56
षडक्षरः षड्विधः स्याञ्चतुर्वर्गफलप्रदः । ब्रह्मा संमोहनः शक्तिर्दक्षिणामूर्तिसंज्ञकः ॥ ५६ ॥
ഷഡക്ഷര മന്ത്രം ആറുവിധമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അത് ധർമ്മം-അർത്ഥം-കാമം-മോക്ഷം എന്ന ചതുര്വർഗഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. അതിന്റെ രൂപങ്ങൾ ബ്രഹ്മാ, സമ്മോഹന, ശക്തി, ‘ദക്ഷിണാമൂർത്തി’ എന്നറിയപ്പെടുന്നതുമാണ്.
Verse 57
अगस्त्यः श्रीशिवः प्रोक्तास्ते तेषां मुनयः क्रमात् । अथवा कामबीजादेर्विश्वामित्रो मुनिः स्मृतः ॥ ५७ ॥
അവയ്ക്കു ക്രമമായി ഋഷികളായി അഗസ്ത്യനും ശ്രീശിവനും പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ കാമബീജാദികൾക്കു ദ്രഷ്ടാവായി വിശ്വാമിത്ര മുനിയെ സ്മരിക്കുന്നു.
Verse 58
छन्दः प्रोक्तं च गायत्री श्रीरामो देवता पुनः । बीजशक्तिराधमांत्यं मन्त्रार्णैः स्यात्षडंगकम् ॥ ५८ ॥
ഛന്ദസ് ഗായത്രിയെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ദേവത വീണ്ടും ശ്രീരാമൻ. ബീജവും ശക്തിയും ആദ്യവും അന്ത്യവും അക്ഷരങ്ങൾ; മന്ത്രാക്ഷരങ്ങളാൽ ഷഡംഗം രൂപപ്പെടുത്തണം.
Verse 59
बीजैः षड्दीर्घयुक्तैर्वा मंत्रार्णान्पूर्ववन्न्यसेत् । ध्यायेत्कल्पतरोर्मूले सुवर्णमयमण्डपे ॥ ५९ ॥
ഷഡ്ദീർഘസ്വരയുക്ത ബീജങ്ങളാലോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റെങ്ങനെങ്കിലോ, മുൻപുപോലെ മന്ത്രാക്ഷരങ്ങളുടെ ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് കൽപതരുവിന്റെ മൂലത്തിൽ, സ്വർണമയ മണ്ഡപത്തിനുള്ളിൽ ധ്യാനിക്കണം.
Verse 60
पुष्पकाख्यविमानांतः सिंहासनपरिच्छदे । पद्मे वसुदलेदेवमिंद्रनीलसमप्रभम् ॥ ६० ॥
പുഷ്പക എന്ന വിമാനത്തിനുള്ളിൽ, സിംഹാസനപരിച്ഛദങ്ങളുടെ മദ്ധ്യേ, അഷ്ടദള പദ്മത്തിൽ ആസീനനായ ദേവനെ ധ്യാനിക്കണം—ഇന്ദ്രനീലമണിപോലെ ദീപ്തിമാനനായവനെ.
Verse 61
वीरासनसमासीनं ज्ञानमुद्रोपशोभितम् । वामोरुन्यस्ततद्धस्तसीतालक्ष्मणसेवितम् ॥ ६१ ॥
അവൻ വീരാസനത്തിൽ ആസീനനായി, ജ്ഞാനമുദ്രയാൽ ശോഭിതൻ; ഇടത് തുടയിൽ കൈ വെച്ച്, സീതയും ലക്ഷ്മണനും സേവിച്ചു നിന്നു.
Verse 62
रत्नाकल्पं विभुंध्यात्वा वर्णलक्षं जपेन्मनुम् । यद्वा स्मारादिमन्त्राणां जयाभं च हरिं स्मरेत् ॥ ६२ ॥
രത്നാകൽപ രൂപത്തിലുള്ള സർവ്വവ്യാപിയായ വിഭുവിനെ ധ്യാനിച്ച് ലക്ഷ വർണ്ണം മന്ത്രജപം ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ സ്മാരാദി മന്ത്രങ്ങളാൽ ജയശ്രീദാതാവായ ഹരിയെ സ്മരിക്കണം.
Verse 63
येजनं काम्यकर्माणि सर्वं कुर्यात्षडर्णवत् । रामश्च चन्द्रभ द्रांतो ङेनमोंतो ध्रुवादिकः ॥ ६३ ॥
യജ്ഞവും എല്ലാ കാമ്യകർമ്മങ്ങളും മുഴുവനായി ഷഡർണ മന്ത്രവിധിപോലെ നടത്തണം. ‘രാമ’ മുതലായ ഷഡർണരൂപങ്ങൾ—ചന്ദ്രഭാന്തം, ‘ങേ നമോം’ അന്തം, ധ്രുവാദി ആരംഭം—യോഗ്യമായി പ്രയോഗിക്കണം.
Verse 64
मन्त्रावष्टाक्षरौ ह्येतौ तारांत्यौ चेन्नवाक्षरौ । एतेषां यजनं सर्वं कुर्यान्मंत्री षडर्णवत् ॥ ६४ ॥
ഈ രണ്ട് മന്ത്രങ്ങളും അഷ്ടാക്ഷരങ്ങളാണ്; എന്നാൽ അവസാനം ‘താരാ’ (ഓം) ചേർന്നാൽ നവാക്ഷരമാകും. ഇവയൊക്കെയുടെയും യജന-പൂജ മന്ത്രജ്ഞൻ ഷഡർണവിധിപോലെ നടത്തണം.
Verse 65
जानकीवल्लभो ङेंतो द्विठांतः कवचादिकः । दशार्णोऽयं महामन्त्रो विशिष्टोऽस्य मुनिः स्वराट् ॥ ६५ ॥
‘ജാനകീവല്ലഭ’ എന്നു തുടങ്ങി ‘ങേം’ എന്നു അവസാനിച്ച്, ‘ദ്വിഠാം’ കൊണ്ട് ഉപസംഹരിക്കപ്പെടുന്ന—ഇത് കവചാദി കർമങ്ങളിൽ പ്രയോഗ്യമാണ്. ഇത് ദശാർണ മഹാമന്ത്രം; ഇതിന്റെ വിശിഷ്ട ഋഷി ‘സ്വരാട്’ ആകുന്നു.
Verse 66
छन्दश्च देवता सीता पतिर्बीजं तथादिमम् । स्वाहा शक्तिश्च कामेन कुर्यादंगानि षट् क्रमात् ॥ ६६ ॥
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഛന്ദസ്സും അധിഷ്ഠാത്രീ ദേവതയും സീതയാണ്; സീതാപതി ശ്രീരാമൻ ബീജവും ആദ്യപ്രയോഗവും എന്നു പ്രസിദ്ധം. “സ്വാഹാ” ശക്തി; ഇഷ്ടഫലാർത്ഥം ക്രമമായി ഷഡംഗന്യാസം ചെയ്യണം.
Verse 67
शिरोललाटभ्रूमध्यतालुकण्ठेषु हृद्यपि । नाभ्यंघ्रिजानुपादेषु दशार्णान्विन्यसेन्मनोः ॥ ६७ ॥
മനസ്സോടെ മന്ത്രത്തിലെ പത്ത് അക്ഷരങ്ങളെ ശിരസ്സ്, ലലാടം, ഭ്രൂമധ്യം, താലു, കണ്ഠം, ഹൃദയം എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം; പിന്നെ നാഭി, പാദങ്ങൾ, മുട്ടുകൾ, ജംഘകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും ക്രമമായി ന്യാസം ചെയ്യണം.
Verse 68
अयोध्यानगरे रत्नचित्रसौवर्णमण्डपे । मंदारपुष्पैराबद्धविताने तोरणान्विते ॥ ६८ ॥
അയോധ്യാനഗരത്തിൽ രത്നചിത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച സ്വർണമണ്ഡപം ഉണ്ടായിരുന്നു; മന്ദാരപുഷ്പങ്ങളാൽ ബന്ധിച്ച വിതാനവും തോരണങ്ങളുമുള്ള ആ പുണ്യ മണ്ഡപം ദീപ്തമായി ശോഭിച്ചു.
Verse 69
सिंहासनसमासीन पुष्पकोपरि राघवम् । रक्षोभिर्हरिभिर्देवैः सुविमानगतैः शुभैः ॥ ६९ ॥
പുഷ്പകവിമാനത്തിലെ സിംഹാസനത്തിൽ ആസീനനായ രാഘവനെ ശുഭമായ രാക്ഷസരും വാനരരും ദേവന്മാരും ചുറ്റിനിന്നു; അവർ എല്ലാവരും ഭംഗിയാർന്ന വിമാനംകളിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
Verse 70
संस्तूयमानं मुनिभिः प्रह्वैश्च परिसेवितम् । सीतालंकृतवामांगं लक्ष्मणेनोपशोभितम् ॥ ७० ॥
മുനിമാർ സ്തുതിച്ചും വിനീതഭക്തർ പരിചരിച്ചും നിന്നവൻ; ഇടത്തുഭാഗം സീത അലങ്കരിക്കുകയും ലക്ഷ്മണൻ കൂടുതൽ ശോഭ കൂട്ടുകയും ചെയ്ത ആ പ്രഭുവിനെ ഭക്തിയോടെ നിരന്തരം സേവിച്ചു.
Verse 71
श्यामं प्रसन्नवदनं सर्वाभरणभूषितम् । एवं ध्यात्वा जपेन्मंत्री वर्णलक्षं समाहितः ॥ ७१ ॥
ശ്യാമവർണ്ണനും പ്രസന്നമുഖനും സർവാഭരണങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതനുമായ പ്രഭുവിനെ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച്, സമാഹിതചിത്തനായ മന്ത്രസാധകൻ ലക്ഷ അക്ഷരപര്യന്തം മന്ത്രജപം ചെയ്യണം।
Verse 72
दशांशः कमलैर्होमो यजनं च षडर्णवत् । रामो ङेंन्तो धनुष्पाणिर्ङैतोंऽते वह्निसुंदरी ॥ ७२ ॥
ദശാംശം അർപ്പിക്കണം; കമലപുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്യണം; കൂടാതെ ഷഡർണ (ആറ് അക്ഷര) രീതിയിൽ യജനം നിർവഹിക്കണം. ‘രാമ’ം ങ-ആരംഭത്തോടെ, ‘ധനുഷ്പാണി’യും അതുപോലെ; അവസാനം ‘വഹ്നിസുന്ദരി’ രൂപം പ്രസ്താവിക്കണം।
Verse 73
दशाक्षरोऽयं मंत्रोऽस्य मुनिर्ब्रह्मा विराट् पुनः । छन्दस्तु देवता प्रोक्तो रामो राक्षसमर्दनः ॥ ७३ ॥
ഇത് ദശാക്ഷര മന്ത്രമാണ്. ഇതിന്റെ മുനി ബ്രഹ്മാ; ഛന്ദസ് വിരാട്; ദേവതയായി രാക്ഷസമർദ്ദനനായ ശ്രീരാമൻ പ്രസ്താവിതൻ।
Verse 74
आद्यं बीजं द्विठः शक्तिबींजेनांगानि कल्पयेत् । वर्णन्यासं तथा ध्यानं पुरश्चर्यार्चनादिकमन् ॥ ७४ ॥
ആദ്യ ബീജവും ദ്വിവിധ വിന്യാസവും ഉപയോഗിച്ച് ശക്തിബീജംകൊണ്ട് അങ്കന്യാസം കല്പിക്കണം. തുടർന്ന് വർണ്ണന്യാസം, ധ്യാനം, പിന്നെ പുരശ്ചര്യാ-അർച്ചനാദി അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ആചരിക്കണം।
Verse 75
दशाक्षरोक्तवत्कुर्याच्चापबाणधरं स्मरेत् । तारो नमो भगवते रामान्ते चंद्रभद्रकौ ॥ ७५ ॥
ദശാക്ഷരവിധിപ്രകാരം തന്നെ അനുഷ്ഠിച്ച്, ചാപബാണധാരിയായ ഭഗവാനെ സ്മരിക്കണം. മന്ത്രം— ‘ഓം’, തുടർന്ന് ‘നമോ ഭഗവതേ’; ‘രാമ’യുടെ അവസാനം ‘ചന്ദ്ര’യും ‘ഭദ്രക’യും ചേർക്കണം।
Verse 76
ङेंतावर्काक्षरौ मंत्रौ ऋषिध्यानादि पूर्ववत् । श्रीपूर्वं जयपूर्वं च तद्द्विधा रामनाम च ॥ ७६ ॥
‘ങേംതാ’ എന്നും ‘വർക’ എന്നും രണ്ടു മന്ത്രാക്ഷരങ്ങൾ; ഋഷി, ധ്യാനം മുതലായ അനുബന്ധങ്ങൾ മുൻപുപറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ. ‘ശ്രീ’ മുൻപിലും ‘ജയ’ മുൻപിലും ചേർത്ത് ജപിക്കണം; അതേ ദ്വിവിധമായി ‘രാമ’നാമവും പ്രയോഗ്യമാണ്।
Verse 77
त्रयोदशाक्षरो मंत्रो मुनिर्ब्रह्मा विराट् स्मृतम् । छन्दस्तु देवता प्रोक्तो रामः पापौघनाशनः ॥ ७७ ॥
ഇത് ത്രയോദശാക്ഷര മന്ത്രം; ഇതിന്റെ ഋഷി ബ്രഹ്മാവും ഛന്ദസ് വിരാടും എന്നു സ്മൃതം. ദേവത രാമൻ—പാപസമൂഹനാശകൻ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Verse 78
षडंगानि प्रकुर्वीत द्विरावृत्त्या पदत्रयैः । ध्यानार्चनादिकं सव ह्यस्य कुर्याद्दशार्णवत् ॥ ७८ ॥
ത്രിപദസൂത്രം രണ്ടുതവണ ആവർത്തിച്ച് ഷഡംഗന്യാസം ചെയ്യണം. ഈ ഉപാസനയിൽ ധ്യാനം, അർച്ചനം മുതലായ സമസ്ത ക്രമവും ദശാർണവിധിപോലെ തന്നെ നിർവഹിക്കണം।
Verse 79
तारो नमो भगवते रामायांते महापदम् । पुरुषाय हृदंतोऽयं मनुरष्टादशाक्षरः ॥ ७९ ॥
‘താര’ (ഓം), തുടർന്ന് ‘നമോ ഭഗവതേ’, അവസാനം ‘രാമായ’—ഇതാണ് മഹാപദം. ഇതിൽ ‘പുരുഷായ’ ചേർത്ത് ഹൃദയത്തിൽ ധരിച്ചാൽ ഇത് അഷ്ടാദശാക്ഷര മന്ത്രമാകുന്നു।
Verse 80
विश्वामित्रो मुनिश्छदो धृती रामोऽस्य देवता । तारो बीजं नमः शक्तिश्चंद्राक्ष्यब्ध्यग्निषड्भुजैः ॥ ८० ॥
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി വിശ്വാമിത്രൻ; ഛന്ദസ് ‘മുനി’; ധൃതി ധാരണശക്തി; ദേവത രാമൻ. ‘താര’ ബീജം, ‘നമഃ’ ശക്തി; ചന്ദ്ര–അക്ഷി–അബ്ധി–അഗ്നി–ഷഡ്ഭുജ സംഖ്യാസങ്കേതപ്രകാരം ന്യാസം ചെയ്യുന്നു।
Verse 81
वर्णैमंत्रोत्थितैः कुर्यात्षडंगानि समाहितः । निश्शाणभेरीपटहशंखतुर्यादिनिःस्वनैः ॥ ८१ ॥
സമാഹിതചിത്തനായി മന്ത്രജന്യ വർണങ്ങളാൽ ഷഡംഗകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം; നിശ്ശാണം, ഭേരി, പടഹം, ശംഖം, തൂര്യം മുതലായവയുടെ മുഴക്കത്തോടുകൂടി।
Verse 82
प्रवृत्तनृत्ये परितो जयमंगलभाषिते । चंदनागरुकस्तूरीकर्पूरादिसुवासिते ॥ ८२ ॥
ചുറ്റുമെങ്ങും നൃത്തം ആരംഭിച്ചു; ജയഘോഷവും മംഗളവചനങ്ങളും മുഴങ്ങി; ചന്ദനം, അഗരു, കസ്തൂരി, കർപ്പൂരം മുതലായ സുഗന്ധങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്ഥലം പരിമളിച്ചു।
Verse 83
नानाकुसुमसौरभ्यवाहिगंधवहान्विते । देवगंधर्वनारीभिर्गायन्तीभिरलकृते ॥ ८३ ॥
അവിടെ പലവിധ പുഷ്പങ്ങളുടെ സൗരഭം വഹിക്കുന്ന സുഗന്ധവായുക്കൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു; പാടിക്കൊണ്ടിരുന്ന ദേവഗന്ധർവ നാരികളാൽ അത് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു।
Verse 84
सिंहासने समासीनं पुष्पकोपरि राघवम् । सौमित्रिसीतासहितं जटामुकुटशोभितम् ॥ ८४ ॥
അവൻ പുഷ്പകത്തിൽ ഉള്ള സിംഹാസനത്തിൽ ആസീനനായ രാഘവനെ കണ്ടു—സൗമിത്രി (ലക്ഷ്മണൻ)യും സീതയും കൂടെ, ജടാമുകുടം കൊണ്ട് ദീപ്തനായി।
Verse 85
चापबाणधरं श्यामं ससुग्रीवविभीषणम् । हत्वा रावणमायांतं कृतत्रैलोक्यरक्षणम् ॥ ८५ ॥
ശ്യാമവർണ്ണനായി വില്ലും അമ്പും ധരിച്ച്, സുഗ്രീവനും വിഭീഷണനും കൂടെ—മുന്നോട്ട് വന്ന രാവണനെ വധിച്ച് ത്രിലോകരക്ഷ പൂർത്തിയാക്കി।
Verse 86
एवं ध्यात्वा जपेद्वर्णं लक्षं मत्री दशांशतः । घृताक्तैः पायसैर्हुत्वा यजनं पूर्ववञ्चरेत् ॥ ८६ ॥
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രസാധകൻ ആ വർണം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; അതിന്റെ ദശാംശമായി നെയ്യ് കലർന്ന പായസത്തോടെ ഹോമം ചെയ്ത്, മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം യജനകർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കണം।
Verse 87
प्रणवो हृदयं सीतापतये तदनंतरम् । रामाय हनयुग्मांते वर्मास्त्राग्निप्रियांतिमः ॥ ८७ ॥
പ്രണവം (ഓം) ഹൃദയത്തിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം; തുടർന്ന് സീതാപതിക്കു അർപ്പിച്ച്, പിന്നെ രാമായ; അവസാനം ‘ഹ-ന’ യുഗ്മത്തോടെ അഗ്നിപ്രിയമായ അഗ്ന്യാസ്ത്രത്തിനായി കവച-അസ്ത്ര വിന്യാസം ചെയ്യണം।
Verse 88
एकोनविंशद्वर्णोऽयं मंत्रः सर्वार्थसाधकः । विश्वामित्रो मुनिश्चास्यानुष्टुप्छन्द उदाहृतम् ॥ ८८ ॥
ഈ മന്ത്രം പത്തൊമ്പത് വർണങ്ങളുള്ളതും സർവാർത്ഥസാധകവുമാണ്. ഇതിന്റെ ഋഷി വിശ്വാമിത്ര മുനി; ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ് എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Verse 89
देवता रामभद्रो जं बीजं शक्तिर्नम इति । मंत्रोत्थितैः क्रमाद्वर्णैस्ततो ध्यायेञ्च पूर्ववत् ॥ ८९ ॥
ഇതിന്റെ ദേവത രാമഭദ്രൻ; ‘ജം’ ബീജം; ‘നമഃ’ ശക്തി എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു. തുടർന്ന് മന്ത്രത്തിൽ നിന്നുയർന്ന വർണങ്ങളെ ക്രമമായി വിന്യസിച്ച്, മുൻപുപോലെ ധ്യാനിക്കണം।
Verse 90
पूजनं काम्यकर्मादि सर्वमस्य षडर्णवत् । तारः स्वबीजं कमला रामभद्रेति संपठेत् ॥ ९० ॥
ഇതിനുള്ള പൂജനവും കാമ്യകർമ്മാദികളും എല്ലാം ഷഡർണ മന്ത്രവിധിപോലെ ചെയ്യണം. ‘താര’, സ്വബീജം, ‘കമലാ’, ‘രാമഭദ്ര’ എന്നു സംപഠിക്കണം।
Verse 91
महेष्वासपदांते तु रघुवीर नृपोत्तम । दशास्यांतकशब्दांते मां रक्ष देहि संपठेत् ॥ ९१ ॥
“മഹേഷ്വാസ” എന്ന പദത്തിന്റെ അവസാനംയും “ദശാസ്യാന്തക” എന്ന പദത്തിന്റെ അവസാനംയും ഇങ്ങനെ ജപിക്കണം— “ഹേ രഘുവീര, നൃപോത്തമാ! എന്നെ രക്ഷിക്കേണമേ; എനിക്ക് ശരണം തരേണമേ।”
Verse 92
परमांते मे श्रियं स्यान्मंत्रो बाणगुणाक्षरः । बीजैर्वियुक्तो द्वात्रिंशदर्णोऽयं फलदायकः ॥ ९२ ॥
“എനിക്ക് പരമ ശ്രീ-സമൃദ്ധി ഉണ്ടാകട്ടെ”—ഈ മന്ത്രം ബാണ-ഗുണാനുസൃത അക്ഷരഗണനയോടെ ഘടിതം; ബീജാക്ഷരങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയ ഈ മുപ്പത്തിരണ്ട് അക്ഷരമന്ത്രം ഫലദായകമെന്ന് പറയുന്നു।
Verse 93
विश्वामित्रो मुनिश्चास्यानुष्टुप्छंद उदाहृतम् । देवता रामभद्रोऽत्र बीजं स्वं शक्तिरिंदिरा ॥ ९३ ॥
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി വിശ്വാമിത്ര മുനി; ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ് എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഇവിടെ ദേവത രാമഭദ്രൻ; ബീജം സ്വനാമം തന്നേ, ശക്തി ഇന്ദിരാ (ലക്ഷ്മി) ആകുന്നു।
Verse 94
बीजत्रयाद्यैः कुर्वीत पदैः सर्वेण मंत्रवित् । पंचांगानि च विन्यस्य मंत्रवर्णान्क्रमान्न्यसेत् ॥ ९४ ॥
മന്ത്രവിദ് മൂന്നു ബീജങ്ങളാൽ ആരംഭിക്കുന്ന പദങ്ങളോടുകൂടി സമ്പൂർണ്ണവിധി നടത്തണം. ആദ്യം പഞ്ചാംഗ-ന്യാസം ചെയ്ത്, പിന്നെ മന്ത്രവർണങ്ങളെ ക്രമമായി ന്യസിക്കണം।
Verse 95
मूर्ध्नि भाले दृशोः श्रोत्रे गंडयुग्मे सनासिके । आस्ये दोःसंधियुगले स्तनहृन्नाभिषु क्रमात् ॥ ९५ ॥
ക്രമമായി—ശിരസ്സിന്റെ മുകളിൽ, നെറ്റിയിൽ, കണ്ണുകളിൽ, ചെവികളിൽ, മൂക്കോടുകൂടി ഇരുകവിളുകളിൽ; പിന്നെ വായിൽ; ഇരുകൈ-സന്ധികളിൽ; തുടർന്ന് സ്തനങ്ങളിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ (ന്യാസം ചെയ്യണം)।
Verse 96
कटौ मेढ्रे पायुपादसंधिष्वर्णान्न्यसेन्मनोः । ध्यानार्चनादिकं चास्य पूर्ववत्समुपाचरेत् ॥ ९६ ॥
കടി, മേഢ്രം, പായു, പാദസന്ധികൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ മന്ത്രവർണ്ണങ്ങളെ മനസ്സിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മുൻപറഞ്ഞവിധം ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ച് അർച്ചനാദി കർമങ്ങൾ ആചരിക്കണം.
Verse 97
लक्षत्रयं पुरश्चर्यां पायसैर्हवनं मतम् । ध्यात्वा रामं पीतवर्णं जपेल्लक्षं समाहितः ॥ ९७ ॥
പുരശ്ചര്യയ്ക്കു മൂന്നു ലക്ഷം ജപം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പായസത്തോടെ ഹവനം ചെയ്യുന്നതാണ് ഉചിതം. പീതവർണ്ണനായ ശ്രീരാമനെ ധ്യാനിച്ച് ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ഒരു ലക്ഷം ജപം പൂർത്തിയാക്കണം.
Verse 98
दशांशं कमलैर्हुत्वा धनैर्धनपतिर्भवेत् । तारो माया रमाद्वंद्वं दाशरथाय हृञ्च वै ॥ ९८ ॥
ദശാംശം കമലപുഷ്പങ്ങളാൽ ഹവനം ചെയ്ത്, അതുപോലെ ധനത്താലും വിധിപൂർവ്വം ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ചാൽ साधകൻ ധനപതിയാകും. ‘താര’, ‘മായാ’, ‘രമാ’ ദ്വന്ദ്വം—ഇവ ദാശരഥി രാമനു ‘ഹൃഞ്’ സഹിതം പ്രയോഗിക്കണം.
Verse 99
एकादशाक्षरो मंत्रो मुन्याद्यर्चास्य पूर्ववत् । त्रैलोक्यांते तु नाथाय हृदंतो वसुवर्णवान् ॥ ९९ ॥
ഈ മന്ത്രം ഏകാദശാക്ഷരമാണ്; മുനിയാദി മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന അർച്ചനയും മുൻപുപോലെ തന്നെ ചെയ്യണം. ത്രിലോകാന്തത്തിലും നാഥൻ ഹൃദയാന്തർവർത്തിയായി, വസു-സ്വർണ്ണപ്രഭപോലെ ദീപ്തനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Verse 100
अस्यापि पूर्ववत्सर्वं न्यासध्यानार्चनादिकम् । आंजनेयपदांते तु गुरवे हृदयांतिमः ॥ १०० ॥
ഇതിലും മുൻപുപോലെ ന്യാസം, ധ്യാനം, അർച്ചനം തുടങ്ങിയ എല്ലാം ചെയ്യണം. ‘ആഞ്ജനേയ’ പദാന്തത്തിൽ ഹൃദയബീജത്തിന്റെ അന്തിമം ചേർത്ത് ഗുരുവിന് സമർപ്പിക്കണം.
Verse 101
मंत्रो नवाक्षरोऽस्यापि यजनं पूर्ववन्मतम् । ङेतं रामपद पश्चाद्धृदयं पंचवणवत् ॥ १०१ ॥
ഈ മന്ത്രവും നവാക്ഷരമാണ്; ഇതിന്റെ യജനം മുൻപുപറഞ്ഞവിധം തന്നെയെന്ന് കരുതുന്നു. ‘രാമ’ പദം സ്ഥാപിച്ച്, പഞ്ചവർണവിധിപോലെ ഹൃദയ-ബീജം ചേർക്കണം.
Verse 102
मुनिध्यानार्चनं चास्य प्रोक्तं सर्वं षडर्णवत् । रामांते चंद्रभद्रौ च ङेंतौ पावकवल्लभा ॥ १०२ ॥
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ മുനി-ധ്യാനവും അർച്ചനയും എല്ലാം ഷഡർണവിധിപോലെ ഉപദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവസാനം ‘രാമാ’; കൂടാതെ ‘ചന്ദ്രഭദ്രാ’, ‘ങേംതൗ’, ‘പാവകവല്ലഭാ’ എന്നിവയും ഉണ്ട്.
Verse 103
मंत्रो द्वौ च समाख्यातौ मुन्याद्यर्चादि पूर्ववत् । वह्निः शेषान्वितश्चैव चंद्रभूषितमस्तकः ॥ १०३ ॥
ഇങ്ങനെ രണ്ട് മന്ത്രങ്ങളും പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; മുനി മുതലായവരെ ആരംഭമാക്കി അർച്ചനാദി മുൻപുപോലെ നടത്തണം. ധ്യാനിക്കേണ്ടത് ശേഷസഹിതനും ചന്ദ്രാഭൂഷിത മസ്തകവുമായ വഹ്നിയാണ്.
Verse 104
एकाक्षरो रघुपतेर्मंत्रः कल्पद्रुमोऽपरः । ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छंदो रामोऽस्य देवता ॥ १०४ ॥
രഘുപതിയുടെ ഏകാക്ഷര മന്ത്രവും മറ്റൊരു കല്പദ്രുമംപോലെ തന്നെയാണ്. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി ബ്രഹ്മാ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവത ശ്രീരാമൻ.
Verse 105
षड्दीर्घाढ्येन मंत्रेण षडंगानि समाचरेत् । सरयूतीरमंदारवेदिकापंकजासने ॥ १०५ ॥
ആറ് ദീർഘസ്വരങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മന്ത്രംകൊണ്ട് ഷഡംഗകർമ്മങ്ങൾ യഥാവിധി ആചരിക്കണം. സരയൂതീരത്ത്, മന്ദാരവേദികയിൽ സ്ഥാപിച്ച പദ്മാസനത്തിൽ ഇത് ചെയ്യണം.
Verse 106
श्यामं वीरासनासीनं ज्ञानमुद्रोपशोभितम् । वामोरुन्यस्तं तद्धस्तं सीतालक्ष्मणसंयुतम् ॥ १०६ ॥
ശ്യാമവർണ്ണനായ പ്രഭു വീരാസനത്തിൽ ആസീനനായി, ജ്ഞാനമുദ്രയാൽ ശോഭിതൻ; അവന്റെ കൈ ഇടത് ഊരുവിൽ നിക്ഷിപ്തം, സീതാ-ലക്ഷ്മണസഹിതൻ।
Verse 107
अवेक्षणाणमात्मानं मन्मथामिततेजसम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं केवलं मोक्षकांक्षया ॥ १०७ ॥
ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെ അതിക്രമിച്ച ആത്മസ്വരൂപത്തെ ധ്യാനിക്കണം—മന്മഥനെയും മീതെക്കടക്കുന്ന അപാരതേജസ്സോടെ ദീപ്തമായ, ശുദ്ധസ്ഫടികസദൃശമായി നിർമ്മലമായതിനെ—മോക്ഷകാംക്ഷ മാത്രം കൊണ്ട് അന്വേഷിക്കണം।
Verse 108
चिंतयेत्परमात्मानमृतुलक्षं जपेन्मनुम् । सर्व्वं षडर्णवञ्चास्य होमनित्यार्चनादिकम् ॥ १०८ ॥
പരമാത്മാവിനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം. ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിൽ ഷഡക്ഷരമന്ത്രം മുതൽ ഹോമം, നിത്യാർച്ചന മുതലായ എല്ലാ ക്രിയകളും യഥാവിധി നിർവഹിക്കണം।
Verse 109
वह्निः शेषासनो भांतः केवलो द्व्यक्षरो मनुः । एकाक्षरोक्त वत्सर्वं मुनिध्यानार्चनादिकम् ॥ १०९ ॥
‘വഹ്നി’, ‘ശേഷാസന’, ‘ഭാന്ത’, ‘കേവല’—ഇവ ദ്വ്യക്ഷര പവിത്രമന്ത്രങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ഏകാക്ഷരമന്ത്രത്തിൽ തന്നെ മുനികളുടെ ധ്യാനം, അർച്ചന മുതലായ എല്ലാ അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളപ്പെട്ടതായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Verse 110
तारमानारमानंगचास्त्रबीजैर्द्विवर्णकः । त्र्यक्षरो मंत्रराजः स्यात्षड्विधः सकलेष्टदः ॥ ११० ॥
താര, മാന, അര, മാനംഗ, ചാസ്ത്ര—ഇവയുടെ ബീജാക്ഷരങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായ ദ്വിവർണകം ത്ര്യക്ഷര ‘മന്ത്രരാജ’മാകുന്നു; അത് ഷഡ്വിധവും സകല ഇഷ്ടഫലദായകവുമാണ്।
Verse 111
व्द्यक्षरश्चंद्रभद्रांतो द्विविधश्चतुरक्षरः । एकार्णोक्तवदेतेषां मुनिध्यानार्चनादिकम् ॥ १११ ॥
‘ചന്ദ്രഭദ്ര’ എന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്ന ദ്വാക്ഷരീ മന്ത്രം പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; ചതുരാക്ഷരീ മന്ത്രം രണ്ടുവിധം. ഇവയുടെ മുനി-ധ്യാനം, അർച്ചന മുതലായ കർമങ്ങൾ ഏകാക്ഷരിയിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ ചെയ്യണം।
Verse 112
तारो रामश्चतुर्थ्यंतो वर्मास्त्रं वह्निवल्लभा । अष्टार्णोऽयं महामंत्रो मुन्याद्यर्चा षडर्णवत् ॥ ११२ ॥
‘താര’ (ഓം) ശേഷം ചതുര്ഥ്യന്ത ‘രാമായ’, കൂടാതെ വർമ്മ-അസ്ത്ര മന്ത്രങ്ങളും ‘വഹ്നിവല്ലഭാ’ എന്ന പദവും—ഇതാണ് മഹാ അഷ്ടാക്ഷരീ മന്ത്രം. മുനി മുതലായവയിൽ ആരംഭിക്കുന്ന അർച്ചാവിധി ഷഡാക്ഷരിയിലേതുപോലെ തന്നെ ചെയ്യണം।
Verse 113
तारो मया हृदंते स्याद्रामाय प्रणवांतिमः । शिवोमाराममंत्रोऽयमष्टार्णः सर्वसिद्धिदः ॥ ११३ ॥
ഞാൻ ‘താര’ (പ്രണവം) ഹൃദയത്തിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം; അവസാന പദം പ്രണവസഹിത ‘രാമായ’ ആയിരിക്കണം. ഇത് ശിവ–ഉമാ–രാമ അഷ്ടാക്ഷരീ മന്ത്രം; സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നു।
Verse 114
ऋषिः सदाशिवः प्रोक्तो गायत्री छंद ईरितम् । शिवोमारामचंद्रोऽत्र देवता परिकीर्तितः ॥ ११४ ॥
ഇവിടെ ഋഷിയായി സദാശിവനെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഛന്ദസ്സ് ഗായത്രിയെന്ന് പറയുന്നു; ദേവതയായി ശിവ–ഉമാ–രാമചന്ദ്രനെ കീർത്തിക്കുന്നു।
Verse 115
षड्वीर्ययामाय यातु ध्रुवपंचार्णयुक्तया । षडंगानि विधायाथ ध्यायेद्धृदि सुरार्चितम् ॥ ११५ ॥
ഷഡ്വീര്യനായ പ്രഭുവിനെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന മന്ത്രത്തോടൊപ്പം, ധ്രുവ പഞ്ചാക്ഷരീ ചേർത്ത് साधകൻ മുന്നോട്ട് പോകണം. തുടർന്ന് ഷഡംഗ-ന്യാസം ചെയ്ത്, ദേവന്മാർ അർച്ചിച്ച പ്രഭുവിനെ ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിക്കണം।
Verse 116
रामं त्रिनेत्रं सोमार्द्धधारिणं शूलिनं वरम् । भस्मोद्धूलितसर्वांगं कपर्द्दिनमुपास्महे ॥ ११६ ॥
നാം ആ ശ്രേഷ്ഠപ്രഭുവിനെ ഉപാസിക്കുന്നു—രാമരൂപത്തിൽ രമിക്കുന്നവൻ, ത്രിനേത്രധാരി, ശിരസ്സിൽ അർദ്ധചന്ദ്രധാരി, ത്രിശൂലധാരി; സർവ്വാംഗവും പവിത്രഭസ്മം കൊണ്ടു ധൂളിതമായ, ജടാധാരിയായ തപസ്വി.
Verse 117
रामाभिरामं सौंदर्यसीमां सोमावतंसिनीम् । पाशांकुशधनुर्बाणधरां ध्यायेत्रिलोचनाम् ॥ ११७ ॥
ത്രിനേത്രിയായ ദേവിയെ ധ്യാനിക്കണം—രമാ (ലക്ഷ്മി)പോലെ മനോഹരി, സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പരമസീമ, ശിരസ്സിൽ അർദ്ധചന്ദ്രത്തെ കിരീടമായി ധരിക്കുന്നവൾ, പാശം, അങ്കുശം, ധനുസ്സും ബാണങ്ങളും ധരിക്കുന്നവൾ.
Verse 118
एवं ध्यात्वा जपेद्वर्णलक्षं त्रिमधुरान्वितैः । बिल्पपत्रैः फलैः पुष्पैस्तिलैर्वा पंकजैर्हुनेत् ॥ ११८ ॥
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് ഒരു ലക്ഷം അക്ഷരങ്ങളുടെ ജപം ചെയ്യണം; പിന്നെ ത്രിമധുരം (പാൽ, തൈര്, നെയ്യ്) ചേർന്ന അർപ്പണങ്ങളോടെ, ബിൽവപത്രം, ഫലം, പുഷ്പം, എള്ള് അല്ലെങ്കിൽ താമരപ്പൂ കൊണ്ട് ഹോമം നടത്തണം.
Verse 119
स्वयमायांति निधयः सिद्धयश्च सुरेप्सिताः । तारो माया च भरताग्रजराममनोभवः ॥ ११९ ॥
ദേവന്മാർക്കും അഭിലഷണീയമായ നിധികളും സിദ്ധികളും സ്വയം വന്നു ചേരും. അതുപോലെ താരാ, മായാ, മനോഭവൻ (കാമൻ) കൂടാതെ ഭരതാഗ്രജനായ ശ്രീരാമനും (അനുഗ്രഹമായി) ലഭിക്കും.
Verse 120
वह्निजायाद्वादशार्णो मंत्रः कल्पद्रुमोऽपरः । अंगिराश्च मुनिश्छंदो गायत्री देवता पुनः ॥ १२० ॥
“വഹ്നിജായാ”യിൽ നിന്ന് ദ്വാദശാക്ഷര മന്ത്രം രൂപപ്പെടുന്നു; അത് മറ്റൊരു പേരിൽ ‘കൽപദ്രുമം’ (ആഗ്രഹപൂർത്തികരം) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഋഷി അങ്കിരസ്മുനി, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, അധിഷ്ഠാത്രി ദേവതയും വീണ്ടും ഗായത്രിയേ.
Verse 121
श्रीरामो भुवनाबीजं स्वाहाशक्तिः समीरितः । चंद्रैकमुनिभूनेत्रैर्मंत्रार्णैरंगकल्पनम् ॥ १२१ ॥
‘ശ്രീരാമ’നെ ഭുവനങ്ങളുടെ ബീജം (ബീജമന്ത്രം) എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; ‘സ്വാഹാ’ അതിന്റെ ശക്തിയെന്നു പറയുന്നു. ‘ചന്ദ്ര–ഒന്ന്–മുനി–ഭൂമി–നേത്രങ്ങൾ’ എന്ന സംഖ്യാ-സങ്കേതം സൂചിപ്പിക്കുന്ന മന്ത്രാക്ഷരങ്ങളാൽ അങ്കകല്പന (ന്യാസം) ചെയ്യണം.
Verse 122
ध्यानपूजादिकं चास्च सर्वं कुर्यात्षडर्णवत् । प्रणवो हृदयं सीतापते रामश्च ङेंतिमः ॥ १२२ ॥
ഈ മന്ത്രത്തിനായി ധ്യാനം, പൂജ മുതലായ എല്ലാ ക്രിയകളും ഷഡക്ഷരമന്ത്രത്തെപ്പോലെ തന്നെ ചെയ്യണം. പ്രണവം (ഓം) ഇതിന്റെ ഹൃദയം; ‘സീതാപതേ രാമ’ ഇതിന്റെ സമാപനഭാഗം.
Verse 123
हनद्वयांते वर्मास्त्रं मंत्रः षोडशवर्णवान् । अगस्त्योऽस्य मुनिश्छंदो बृहती देवता पुनः ॥ १२३ ॥
‘ഹന’ എന്ന രണ്ടു അക്ഷരങ്ങളുടെ അവസാനം വർമ്മാസ്ത്രം (രക്ഷാകവച-അസ്ത്ര) മന്ത്രമുണ്ട്; അത് പതിനാറു വർണ്ണങ്ങളുള്ളത്. ഇതിന്റെ ഋഷി അഗസ്ത്യൻ, ഛന്ദസ് ബൃഹതീ, ദേവത വീണ്ടും അതേ (പൂർവ്വോക്തം).
Verse 124
श्रीरामोऽहं तथा बीजं रां शक्तिः समुदीरिता । रामाब्धिवह्निवेदाक्षिवर्णैः पंचांगकल्पना ॥ १२४ ॥
‘ഞാൻ ശ്രീരാമൻ’ എന്ന മന്ത്രം. ഇതിന്റെ ബീജം ‘രാം’; ശക്തിയും അതുപോലെ പ്രഖ്യാപിതം. ‘രാമ–അബ്ധി–വഹ്നി–വേദാക്ഷി’ സൂചിപ്പിക്കുന്ന വർണ്ണങ്ങളാൽ പഞ്ചാംഗകല്പന (അഞ്ചംഗ ന്യാസം) ചെയ്യണം.
Verse 125
ध्यानपूजादिकं सर्वमस्य कुर्यात्षडर्णवत् । तारो हृञ्चैव ब्रह्मण्यसेव्याय पदमीरयेत् ॥ १२५ ॥
ഇതിന്റെയും ധ്യാനം, പൂജ മുതലായ എല്ലാം ഷഡക്ഷരമന്ത്രത്തെപ്പോലെ ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ‘താര’ (ഓം) ‘ഹ്രീം’ സഹിതം ഉച്ചരിച്ച് ‘ബ്രഹ്മണ്യസേവ്യായ’ എന്ന പദം പറയണം.
Verse 126
रामायाकुंठशब्दांतं तेजसे च समीरयेत् । उत्तमश्लोकधुर्याय स्वं भृगुः कामिकान्वितः ॥ १२६ ॥
“രാമായാ” എന്നു തുടങ്ങി “അകുണ്ഠ” എന്ന ശബ്ദത്തിൽ അവസാനിക്കുന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം; ആത്മീയ തേജസ്സിന്റെ വർധനയ്ക്കായും അതിനെ ജപിക്കണം. ഇങ്ങനെ അഭിലഷിതഭാവത്തോടെ യുക്തനായ ഭൃഗു, ഉത്തമശ്ലോകധുര്യനായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന് തന്റെ സ്തവം സമർപ്പിച്ചു।
Verse 127
दंडार्पितां प्रिये मंत्रो रामरामाक्षरो मतः । ऋषिः शुक्रस्तथानुष्टुप्छंदो रामोऽस्य देवता ॥ १२७ ॥
പ്രിയേ, ശിഷ്യനു ഏല്പിച്ച മന്ത്രം ‘രാമ രാമ’ എന്ന ദ്വാക്ഷരിയെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഋഷി ശുക്രൻ, ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്, ദേവത സ്വയം രാമൻ.
Verse 128
पादैः सर्वेण पंचांगं कुर्याच्छेषं षडर्णवत् । लक्षं जपो दशांशेन जुहुयात्पायसैः सुधीः ॥ १२८ ॥
മന്ത്രം എല്ലാ പാദങ്ങളോടും കൂടി പൂർണ്ണമായി എടുത്ത് പഞ്ചാംഗകർമ്മങ്ങൾ (അംഗന്യാസാദി) ചെയ്യണം; ശേഷിക്കുന്ന ഭാഗം ഷഡർണവത് (ആറ് അക്ഷര) മന്ത്രമായി കരുതണം. ബുദ്ധിമാൻ ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്ത്, അതിന്റെ ദശാംശം പായസത്തോടെ ഹോമമായി അർപ്പിക്കണം।
Verse 129
सिद्धमंत्रस्य भुक्तिः स्यान्मुक्तिः पातकनाशनम् । आदौ दाशरथायांते विद्महे पदमुच्चरेत् ॥ १२९ ॥
സിദ്ധമായ മന്ത്രം ഭോഗവും നൽകുന്നു, മുക്തിയും നൽകുന്നു, പാപനാശവും വരുത്തുന്നു. ആദിയിൽ ‘ദാശരഥായ’ എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, അവസാനം ‘വിദ്മഹേ’ എന്ന പദം പറയണം।
Verse 130
ततः सीतावल्लभाय धीमहीति समुच्चरेत् । तन्नो रामः प्रोचो वर्णो दयादिति च संवदेत् ॥ १३० ॥
തുടർന്ന് ‘സീതാവല്ലഭായ ധീമഹി’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം. പിന്നെ ‘പരമ വർണ്ണം (അക്ഷരം) ആയി പ്രസിദ്ധനായ ആ രാമൻ ഞങ്ങൾക്ക് കൃപ നൽകട്ടെ’ എന്നും പറയണം।
Verse 131
एषोक्तारा मगायत्री सर्वाभीष्टफलप्रदा । पद्मासीतापदं ङेतं ठद्वयांतः षडक्षरः ॥ १३१ ॥
ഇവിടെ പ്രസ്താവിച്ച ഈ മഗാ-ഗായത്രി സർവാഭീഷ്ടഫലപ്രദയാണ്. ഇതിനെ ‘പദ്മാസീതാപദ’ എന്ന പദരൂപമായി അറിയണം; ഇത് ഷഡക്ഷരമന്ത്രം, അവസാനം ദ്വിവർണ്ണയുക്തം.
Verse 132
वाल्मीकिश्च मुनिश्छंदो गायत्री देवता पुनः । सीता भगवती प्रोक्ता श्रीं बीजं वह्निसुन्दरी ॥ १३२ ॥
ഋഷി വാൽമീകി; ഛന്ദസ് ഗായത്രി എന്നു പറയുന്നു. ദേവത ഭഗവതി സീത; ബീജം ‘ശ്രീം’, ശക്തി ‘വഹ്നിസുന്ദരി’ എന്നു പ്രസിദ്ധം.
Verse 133
शक्तिः षड्दीर्घयुक्तेन बीजेनांगानि कल्पयेत् । ततो ध्यायन्महादेवीं सीतां त्रैलोक्यपूजिताम् ॥ १३३ ॥
ഷഡ് ദീർഘസ്വരയുക്തമായ ശക്തി-ബീജംകൊണ്ട് അങ്ങന്യാസം ക്രമീകരിക്കണം. തുടർന്ന് ത്രൈലോക്യപൂജിതയായ മഹാദേവി സീതയെ ധ്യാനിക്കണം.
Verse 134
तप्तहाटकवर्णाभां पद्मयुग्मं करद्वये । सद्रत्नभूषणस्फूर्जद्दिव्यदेहां शुभात्मिकाम् ॥ १३४ ॥
തപ്ത സ്വർണ്ണവർണ്ണപ്രഭയുള്ളവൾ, ഇരുകൈകളിലും യുഗ്മപദ്മം ധരിച്ചവൾ. ഉത്തമ രത്നാഭരണങ്ങളാൽ ദീപ്തമായ ദിവ്യദേഹയുള്ള, ശുഭസ്വരൂപിണി.
Verse 135
नानावस्त्रां शशिमुखीं पद्माक्षीं मुदितांतराम् । पश्यंतीं राघवं पुण्यं शय्यार्ध्यां षड्गुणेश्वरीम् ॥ १३५ ॥
നാനാവസ്ത്രങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായ, ശശിമുഖിയായ, പദ്മാക്ഷിയായ, അന്തഃകരണത്തിൽ ആനന്ദിതയായവൾ. അവൾ പുണ്യനായ രാഘവനെ ദർശിച്ചു; ശയ്യാർഹയായ, ഷഡ്ഗുണൈശ്വര്യയുക്തയായ ഷഡ്ഗുണേശ്വരിയായിരുന്നു.
Verse 136
एवं ध्यात्वा जपेद्वर्णलक्षं मंत्री दशांशतः । जुहुयात्कमलैः फुल्लैः पीठे पूर्वोदिते यजेत् ॥ १३६ ॥
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രസാധകൻ ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്യണം; പിന്നെ അതിന്റെ ദശാംശം പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ താമരകളാൽ ഹോമം ചെയ്ത്, മുൻപറഞ്ഞ പീഠത്തിൽ പൂജ നടത്തണം।
Verse 137
मूर्तिं संकल्प्य मूलेन तस्यामावाह्य जानकीम् । संपूज्य दक्षिणे राममभ्यर्च्याग्रेऽनिलात्मजम् ॥ १३७ ॥
മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് മൂർത്തി സങ്കൽപ്പിച്ച് അതിൽ ജാനകിയെ ആവാഹനം ചെയ്യണം; അവളെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, വലതുവശത്ത് രാമനെയും മുൻവശത്ത് അനിലാത്മജൻ (ഹനുമാൻ)നെയും ഭക്തിയോടെ അർച്ചിക്കണം।
Verse 138
पृष्टे लक्ष्मणमभ्यर्च्य षट्कोणेष्वंगपूजनम् । पत्रेषु मंत्रिमुख्यंश्च बाह्ये लोकेश्वरान्पुनः ॥ १३८ ॥
പിന്നിൽ ലക്ഷ്മണനെ അർച്ചിച്ച്, ഷട്കോണങ്ങളിൽ അങ്കപൂജ നടത്തണം; ദളങ്ങളിൽ പ്രധാന മന്ത്രിമാരെയും, പുറം ആവരണത്തിൽ വീണ്ടും ലോകേശ്വരന്മാരെയും പൂജിക്കണം।
Verse 139
वज्राद्यानपि संपूज्य सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् । जातीपुष्पैश्चन्दनाक्तै राजवश्याय होमयेत् ॥ १३९ ॥
വജ്രാദികളെയും വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ സാധകൻ സർവ്വസിദ്ധികളുടെ അധിപതിയാകും. രാജവശ്യത്തിനായി ചന്ദനലേപിത മുല്ലപ്പൂക്കളാൽ ഹോമം ചെയ്യണം।
Verse 140
कमलैर्धनधान्याप्तिर्नीलाब्जैर्वशयन् जगत् । बिल्वपत्रैः श्रियः प्राप्त्यै दूर्वाभीरोराशांतये ॥ १४० ॥
താമരകളാൽ ധനധാന്യലാഭം; നീലത്താമരകളാൽ ലോകവശീകരണം; ബിൽവപത്രങ്ങളാൽ ശ്രീ (സമൃദ്ധി) പ്രാപ്തി; ദൂർവയും അഭീരുമൂലം ആശാജന്യമായ അശാന്തി ശമിക്കുന്നു।
Verse 141
किं बहूक्तुन सौभाग्यं पुत्रान्पौत्रान्परं सुखम् । धनं धान्यं च मोक्षं च सीताराधनतो लभेत् ॥ १४१ ॥
ഇനിയും എന്തു പറയണം? സീതാദേവിയുടെ ആരാധനയാൽ സൗഭാഗ്യം, പുത്രപൗത്രസമ്പത്ത്, പരമസുഖം, ധനധാന്യസമൃദ്ധി, ഒടുവിൽ മോക്ഷവും ലഭിക്കുന്നു।
Verse 142
शक्रः सेंदुर्लक्ष्मणाय हृदयं सप्तवर्णवान् । अगस्त्योऽस्य मुनिश्छंदो गायत्री देवता पुनः ॥ १४२ ॥
ലക്ഷ്മണന്റെ ഹൃദയമന്ത്രത്തിന് ഋഷി ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ); അത് സിന്ദൂരചിഹ്നിതവും ഏഴ് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതുമാണ്. ഈ മന്ത്രത്തിന് മുനി അഗസ്ത്യൻ ഋഷി, ഗായത്രി ഛന്ദസ്, അതേ ദിവ്യ ദേവതയും ആകുന്നു।
Verse 143
लक्ष्मणाख्यो महावीरश्चाढ्यं हृद्वीजशक्तिके । षड्दीर्घाढ्येन बीजेन षडंगानि समाचरेत् ॥ १४३ ॥
ലക്ഷ്മണൻ എന്ന മഹാവീരൻ ഹൃദ്ബീജശക്തിയാൽ യുക്തനായി, ആറു ദീർഘസ്വരങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ ബീജമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഷഡംഗ-ന്യാസം ആചരിക്കണം।
Verse 144
द्विभुजं स्वर्णरुचुरतनुं पद्मनिभेक्षणम् । धनुर्बाणकरं रामसेवासंसक्तमानसम् ॥ १४४ ॥
ദ്വിഭുജൻ, സ്വർണ്ണപ്രഭയുള്ള ശരീരം, പദ്മസദൃശ നേത്രങ്ങൾ; ധനുസ്സും ബാണവും ധരിച്ച്, മനസ്സ് മുഴുവനും രാമസേവയിൽ ലീനനായവൻ।
Verse 145
ध्यात्वैवं प्रजपेद्वर्णलक्षं मंत्री दशांशतः । मध्वाक्तैः पायसैर्हुत्वा रामपीठे प्रपूजयेत ॥ १४५ ॥
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് সাধകൻ മന്ത്രം വർണലക്ഷം (ഒരു ലക്ഷം അക്ഷരങ്ങൾ) ജപിക്കണം; പിന്നെ അതിന്റെ ദശാംശം തേൻ കലർന്ന പായസം ഹോമമായി അർപ്പിച്ച്, രാമപീഠത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം।
Verse 146
रामवद्यजनं चास्य सर्वसिद्धिप्रदो ह्ययम् । साकल्यं रामपूजाया यदीच्छेन्नियतं नरः ॥ १४६ ॥
ഈ രാമസ്തുതിയുടെ ജപം/ഉച്ചാരണം നിശ്ചയമായും സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നതാണ്. നിയന്ത്രിതനായ ഭക്തൻ രാമപൂജയുടെ സമ്പൂർണ്ണഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഇത് നിയമപൂർവ്വം നിത്യവും ചെയ്യണം.
Verse 147
तेन यत्नेन कर्त्तव्यं लक्ष्मणार्चनमादरात् । श्रीरामचंद्रभेदास्तु बहवः संति सिद्धिदाः ॥ १४७ ॥
അതുകൊണ്ട് അതേ പരിശ്രമത്തോടെ ആദരപൂർവ്വം ലക്ഷ്മണാരാധന നടത്തണം. ശ്രീരാമചന്ദ്രന്റെ പല ഭേദങ്ങളും/രൂപങ്ങളും ഉണ്ടെന്നും അവ സിദ്ധി നൽകുന്നവയാണെന്നും പറയുന്നു.
Verse 148
तत्साधकैः सदा कार्यं लक्ष्मणाराधनं शुभम् । अष्टोत्तरसहस्रं वा शतं वा सुसमाहितैः ॥ १४८ ॥
അതുകൊണ്ട് সাধകർ എപ്പോഴും മംഗളകരമായ ലക്ഷ്മണാരാധന നടത്തണം—അഷ്ടോത്തര സഹസ്രം ജപമോ, അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് ശതം ജപമോ—പൂർണ്ണ ഏകാഗ്രതയോടെ.
Verse 149
लक्ष्मणस्य मनुर्जप्यो मुमुक्षुभिरतंद्रितैः । अजप्त्वा लक्ष्मणमनुं राममंत्रान् जपंति ये ॥ १४९ ॥
മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അലസത വിട്ട് ലക്ഷ്മണന്റെ മന്ത്രം ജപിക്കണം. ലക്ഷ്മണമന്ത്രം ജപിക്കാതെ രാമമന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കുന്നവർ (ശുദ്ധക്രമം പാലിക്കുന്നില്ല).
Verse 150
न तेषां जायते सिद्धिर्हानिरेव पदे पदे । यो जपेल्लक्ष्मणमनुं नित्यमेकांतमास्थितः ॥ १५० ॥
അവർക്കു സിദ്ധി ജനിക്കുകയില്ല; പകരം പടിപടിയായി നഷ്ടം തന്നെയാകും. (എന്നാൽ) ഏകാന്തം ആശ്രയിച്ച് നിത്യവും ലക്ഷ്മണമന്ത്രം ജപിക്കുന്നവൻ (ശുദ്ധമാർഗ്ഗസ്ഥൻ).
Verse 151
मुच्यते सर्वपापेभ्यः सर्वान्कामानवाप्नुयात् । जयप्रधानो मंत्रोऽयं राज्यप्राप्त्यैकसाधनम् ॥ १५१ ॥
മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനായി, ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ ഫലങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു. ജയമാണ് മുഖ്യശക്തിയായ ഈ മന്ത്രം രാജ്യം നേടാനുള്ള ഏകസാധനമാണ്.
Verse 152
नष्टराज्याप्तये मंत्रं जपेल्लक्षं समाहितः । सोऽचिरान्नष्टराज्यं स्वं प्राप्नोत्येव न संशयः ॥ १५२ ॥
നഷ്ടമായ രാജ്യം വീണ്ടെടുക്കാൻ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ഈ മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം. അവൻ ഉടൻ തന്നെ തന്റെ നഷ്ടരാജ്യം നിശ്ചയമായും പ്രാപിക്കും—സംശയമില്ല.
Verse 153
ध्यायन्राममयोध्यायामभिषिक्त मनन्यधीः । पञ्चायुतं मनुं जप्त्वा नष्टराज्यमवाप्नुयात् ॥ १५३ ॥
അയോധ്യയിൽ അഭിഷിക്തനായ ശ്രീരാമനെ ധ്യാനിച്ച്, അനന്യബുദ്ധിയോടെ മന്ത്രം അഞ്ചായിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ചാൽ നഷ്ടരാജ്യം വീണ്ടും പ്രാപിക്കാം.
Verse 154
नागपाशविनिर्मुक्तं ध्यात्वा लक्ष्मणमादरात् । अयुतं प्रजपेन्मंत्रं निगडान्मुच्यते ध्रुवम् ॥ १५४ ॥
നാഗപാശത്തിൽ നിന്നു വിമുക്തനായ ലക്ഷ്മണനെ ആദരത്തോടെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം പത്തായിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; അപ്പോൾ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നു തീർച്ചയായും മോചനം ലഭിക്കും.
Verse 155
वातात्मजेनानीताभिरोषधीभिर्गतव्यथम् । ध्यात्वा लक्षं जपन्मंत्रमल्पमृत्युं जयेद्धुवम् ॥ १५५ ॥
വായുപുത്രൻ കൊണ്ടുവന്ന ഔഷധികളാൽ വേദന നീങ്ങുന്നു. തുടർന്ന് ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം ലക്ഷവട്ടം ജപിച്ചാൽ ‘അൽപമൃത്യു’ (അകാലാപത്ത്) നിശ്ചയം ജയിക്കും.
Verse 156
घातयंतं मेघनादं ध्यात्वा लक्षं जपेन्मनुम् । दुर्जयं वापि वेगेन जयेद्रिपुकुलं महत् ॥ १५६ ॥
മേഘനാദനെ വധിക്കുന്ന ദൈവശക്തിയെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം. അപ്പോൾ ദുർജ്ജയനെയും വേഗത്തിൽ ജയിച്ച് ശത്രുകുലങ്ങളുടെ മഹാസമൂഹത്തെ കീഴടക്കാം.
Verse 157
ध्यात्वा शूर्पणखानासाछेदनोद्युक्तमानसम् । सहस्रं प्रजपेन्मंत्रं पुरुहूतादिकान् जयेत् ॥ १५७ ॥
ശൂർപ്പണഖയുടെ നാസാഛേദനത്തിൽ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം ആയിരം വട്ടം ജപിക്കണം; അതിനാൽ പുരുഹൂതാദികളെ ജയിക്കാം.
Verse 158
रामपादाब्जसेवार्थं कृतोद्योगमथो स्मरन् । प्रजपल्लँक्षमेकांते महारोगात्प्रमुच्यते ॥ १५८ ॥
ശ്രീരാമനെ സ്മരിച്ച്, അവന്റെ പാദപദ്മസേവയ്ക്കായി പരിശ്രമിച്ച്, ഏകാന്തത്തിൽ മന്ത്രം ലക്ഷവട്ടം ജപിക്കുന്നവൻ മഹാരോഗത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
Verse 159
त्रिमासं विजिताहारो नित्यं सप्तसहस्रकम् । अष्टोत्तरशतैः पुष्पैर्निश्छेद्रैः शातपत्रकैः ॥ १५९ ॥
മൂന്നു മാസം ആഹാരം നിയന്ത്രിച്ച്, നിത്യവും ഏഴായിരം ജപം ചെയ്യണം; കൂടാതെ തുളയില്ലാത്ത ശതപത്രകമലപുഷ്പങ്ങൾ 108 കൊണ്ടു പൂജിക്കണം.
Verse 160
पूजयित्वा विधानेन पायसं च सशर्करम् । निवेद्य प्रजपेन्मंत्रं कुष्टरोगात्प्रनुच्यते ॥ १६० ॥
വിധിപ്രകാരം പൂജ ചെയ്ത്, പഞ്ചസാര ചേർത്ത പായസം നൈവേദ്യമായി അർപ്പിച്ച്, തുടർന്ന് മന്ത്രം ജപിച്ചാൽ കുഷ്ഠരോഗം (ചർമ്മവ്യാധി) നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
Verse 161
विजने विजिताहारः षण्मासं विधिनामुना । क्षयरोगात्प्रमुच्येत सत्यं सत्यं न संशयः ॥ १६१ ॥
നിർജനസ്ഥാനത്ത് വസിച്ച്, ആഹാരം പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രിച്ച്, ഈ വിധി ആറുമാസം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ ക്ഷയരോഗത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും. ഇത് സത്യം—സത്യമായും; സംശയമില്ല.
Verse 162
अभिमंत्र्य जलं प्रातर्मंत्रेण त्रिः समाहितः । त्रिसंध्यं वा पिबेन्नित्यं मुच्यते सर्वरोगतः ॥ १६२ ॥
പ്രഭാതത്തിൽ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ മന്ത്രം മൂന്നു പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് ജലം അഭിമന്ത്രിച്ച്, നിത്യമായി അത് കുടിക്കണം—അല്ലെങ്കിൽ ത്രിസന്ധ്യാകാലങ്ങളിൽ. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ സർവ്വരോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
Verse 163
दारिद्र्यं च पराभूतं जायते धनदोपमः । विषादिदोषसंस्पर्शो न भवेत्तु कदाचन ॥ १६३ ॥
ദാരിദ്ര്യവും അപമാനവും അകന്നു പോകുന്നു; മനുഷ്യൻ ധനസമൃദ്ധിയോടു തുല്യമായ ഐശ്വര്യം പ്രാപിക്കുന്നു. വിഷാദാദി ദോഷങ്ങളുടെ സ്പർശവും ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.
Verse 164
मनुना मंत्रितैस्तोयैः प्रत्येहं क्षालयेन्मुखम् । मुखनेत्रादिसंभूताञ्जयेद्द्व्रोगांश्च दारुणान् ॥ १६४ ॥
മന്ത്രസിദ്ധമായ ജലത്തോടെ പ്രതിദിനം മുഖം കഴുകണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ മുഖം, കണ്ണുകൾ മുതലായവയിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ഭീകരരോഗങ്ങളെയും ജയിക്കാം.
Verse 165
पीत्वाभिमंत्रितं त्वंभः कुक्षिरोगान् जयेद्ध्रुवम् । लक्ष्मणप्रतिमां कृत्वा दद्याद्भक्त्या विधानतः ॥ १६५ ॥
അഭിമന്ത്രിത ജലം കുടിച്ചാൽ ഉദരരോഗങ്ങൾ നിശ്ചയമായി ജയിക്കപ്പെടും. ലക്ഷ്മണന്റെ പ്രതിമ നിർമ്മിച്ച്, വിധിപ്രകാരം ഭക്തിയോടെ ദാനം ചെയ്യണം.
Verse 166
स सर्वेभ्योऽथ रोगेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः । कन्यार्थी विमलापाणिग्रहणासक्तमानसः ॥ १६६ ॥
അത്തരം പുരുഷൻ എല്ലാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. കന്യാർത്ഥിയായി ശുദ്ധകന്യയുടെ നിർമല പാണിഗ്രഹണത്തിൽ മനസ്സ് ലീനമാക്കിയാൽ।
Verse 167
ध्यायन् लक्षं जपेन्मंत्री अब्जैर्हुत्वा दशांशतः । ईप्सितां लभते कन्यां शीग्रमेव न संशयः ॥ १६७ ॥
ദേവതയെയും മന്ത്രത്തെയും ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രസാധകൻ ഒരു ലക്ഷം ജപിക്കണം; അതിന്റെ ദശാംശം എണ്ണത്തിന് തുല്യമായ താമരകളാൽ ഹോമം ചെയ്യണം. അപ്പോൾ ഇഷ്ടകന്യയെ വേഗം ലഭിക്കും—സംശയമില്ല।
Verse 168
दीक्षितं जुंभणास्त्राणां मंत्रेषु नियतव्रतम् । ध्यात्वा च विधिवन्नित्यं जपेन्मासत्रयं मनुम् ॥ १६८ ॥
ജുംഭണാസ്ത്രങ്ങളുടെ മന്ത്രങ്ങളിൽ വിധിപൂർവം ദീക്ഷിതനായവൻ, അവ സംബന്ധിച്ച് നിയതവ്രതം പാലിക്കണം. തുടർന്ന് വിധിപ്രകാരം ധ്യാനിച്ച് നിത്യം മൂന്ന് മാസം മന്ത്രജപം ചെയ്യണം।
Verse 169
पूजापुरःसरं सप्तसहस्रं विजितेंद्रियः । सर्वासामपि विद्यानां तत्त्वज्ञो जायते नरः ॥ १६९ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച്, പൂജയെ മുൻനിരയാക്കി ഏഴ് സഹസ്രം (പ്രാവശ്യം) ആചരിച്ചവൻ, സർവ്വവിദ്യകളുടെയും തത്ത്വജ്ഞനായ പുരുഷനാകുന്നു।
Verse 170
विश्वामित्रक्रतुवरे कृताद्भुतपराक्रमम् । ध्यायँल्लक्षं जपेन्मंत्रं मुच्यते महतो भयात् ॥ १७० ॥
വിശ്വാമിത്രന്റെ ശ്രേഷ്ഠ യാഗത്തിലെ അത്ഭുതപരാക്രമം ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം ജപിക്കണം; അതിനാൽ മഹാഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു।
Verse 171
कृतनित्यक्रियः शुद्धस्त्रिकालं प्रजपेन्मनुम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो याति विष्णोः परं पदम् ॥ १७१ ॥
വിധിപൂർവ്വം നിത്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു ശുദ്ധനായവൻ ത്രികാലവും മന്ത്രജപം ചെയ്യണം. സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി അവൻ ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 172
दीक्षितो विधिवन्मंत्री गुणैर्विगतकल्मषः । स्वाचारनियतो दांतो गृहस्थो विजितेंद्रियः ॥ १७२ ॥
വിധിപൂർവ്വം ദീക്ഷ നേടിയ മന്ത്രസാധകൻ ഗുണങ്ങളാൽ ശുദ്ധനും കല്മഷരഹിതനും ആയിരിക്കണം. സ്വാചാരത്തിൽ നിയതനായി, ദമനശീലനായി, ഗൃഹസ്ഥനായി, ഇന്ദ്രിയജയിയായിരിക്കണം.
Verse 173
ऐहिकाननपेक्ष्यैव निष्कामो योऽर्चयेद्विभुम् । स सर्वान्पुण्यपापौधान्दग्ध्वा निर्मलमानसः ॥ १७३ ॥
ഐഹികഫലം പ്രതീക്ഷിക്കാതെ നിഷ്കാമനായി സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭുവിനെ ആരാധിക്കുന്നവൻ പുണ്യപാപങ്ങളുടെ സഞ്ചിതകൂട്ടം ദഹിപ്പിച്ച് നിർമലമനസ്സുകാരനാകുന്നു.
Verse 174
पुनरावृत्तिरहितः शाश्वतं पदमश्वतं पदमश्नुते । सकामो वांछितान् लब्ध्वा भुक्त्वा भोगान् मनोगतान् ॥ १७४ ॥
പുനരാവർത്തിയില്ലാത്തവൻ ശാശ്വതപദം പ്രാപിക്കുന്നു. എന്നാൽ സകാമൻ ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം നേടി, മനസ്സിൽ കരുതിയ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, നശ്വരമായ നിലയിലേക്കേ എത്തുന്നു.
Verse 175
जातिरमरश्चिरं भूत्वा याति विष्णोः परं पदम् । निद्राचन्द्रान्विता पश्चाद्भरताय हृदंतिमः ॥ १७५ ॥
ദീർഘകാലം അമരഭാവം പ്രാപിച്ച ആ ജീവൻ ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ‘നിദ്രാ’യും ‘ചന്ദ്ര’വും സഹിതനായി ഭരതന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അന്തർസ്ഥ ആശ്രയമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Verse 176
सप्ताक्षरो मनुश्चास्य मुन्याद्यर्चादि पूर्ववत् । बकः सेंदुश्च शत्रुध्नपरं ङेतं हृदंतिमः ॥ १७६ ॥
ഈ ദേവത/മന്ത്രത്തിനുള്ള മന്ത്രം സപ്താക്ഷരമാണ്. ഇതിന്റെ ഋഷ്യാദി-ക്രമവും ആരാധനാവിധിയും (ഋഷ്യാദി-ന്യാസം മുതലായവ) മുൻപറഞ്ഞ പ്രകാരം തന്നെ ചെയ്യണം. ഇതിന്റെ സൂചനകൾ ‘ബക’ (കൊക്ക്)യും ‘ഇന്ദു’ (ചന്ദ്രൻ)യും; ഇത് ശത്രുധ്ന—ശത്രുനാശക—പ്രയോഗം; അവസാനം ‘ഹൃദയ’ അന്ത വിനിയോഗം ആകുന്നു॥ १७६ ॥
Verse 177
सप्ताक्षरोऽयं शत्रुध्नमंत्रः सर्वेष्टसिद्धिदः ॥ १७७ ॥
ഈ സപ്താക്ഷര ‘ശത്രുധ്ന’ മന്ത്രം സർവ്വ ഇഷ്ടസിദ്ധികളും നൽകുന്നു॥ १७७ ॥
Verse 178
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बुहदुपाख्याने सनत्कुमारविभागे तृतीयपादे रामाद्युपासनावर्णनं नाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७३ ॥
ഇങ്ങനെ ശ്രീ ബൃഹന്നാരദീയപുരാണത്തിന്റെ പൂർവഭാഗത്തിലെ ബൃഹദുപാഖ്യാനത്തിൽ, സനത്കുമാരവിഭാഗത്തിന്റെ തൃതീയ പാദത്തിൽ ‘രാമാദ്യുപാസനാവർണനം’ എന്ന എഴുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി॥ ७३ ॥
Frequently Asked Questions
It is presented as the most excellent among Rāma-mantras, with explicit mantra-credentials and a complete ritual template (ṣaḍaṅga-nyāsa, dhyāna, puraścaraṇa, and homa). The text emphasizes its pāpa-kṣaya power—even for mahāpātakas—while still situating its proper use within dharmic intent oriented to mokṣa rather than mere technique.
The Yantra-rāja is a premier ritual diagram featuring a hexagonal structure, an eight-petalled lotus, and an outer solar-petal ring, populated with coded bīja placements and protective Sudarśana enclosures. The chapter specifies inscription materials (e.g., birch-bark with aṣṭa-gandha), wearing locations (neck/right arm/head), and operational contexts (auspicious day, favorable nakṣatra) for rites ranging from protection and prosperity to coercive ritual operations.
It enumerates many result-oriented applications (health, longevity, wealth, subjugation, restoration of sovereignty), but explicitly warns that those who use ritual applications merely as techniques do not gain the ‘hereafter.’ The larger framing repeatedly returns to jīvanmukti and Viṣṇu’s supreme abode as the higher aim.
Sītā is installed and worshipped as an integral left-side presence of Rāma and also through distinct mantra-forms and a dedicated meditation, yielding prosperity, progeny, and liberation. Lakṣmaṇa is treated as a required sequential prerequisite for effective Rāma-mantra accomplishment, with his own mantra, dhyāna, and applied rites for protection, health, bondage-release, and kingship-restoration.