Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 158

The Description of the Worship of Rāma and Others

Rāmādi-pūjā-vidhāna

Devanagari script

रामपादाब्जसेवार्थं कृतोद्योगमथो स्मरन् । प्रजपल्लँक्षमेकांते महारोगात्प्रमुच्यते ॥ १५८ ॥

Transliteration

rāmapādābjasevārthaṃ kṛtodyogamatho smaran | prajapallaṃkṣamekāṃte mahārogātpramucyate || 158 ||

Translation

ശ്രീരാമനെ സ്മരിച്ച്, അവന്റെ പാദപദ്മസേവയ്ക്കായി പരിശ്രമിച്ച്, ഏകാന്തത്തിൽ മന്ത്രം ലക്ഷവട്ടം ജപിക്കുന്നവൻ മഹാരോഗത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Word by Word

• राम: of Rāma
• राम: Samasa-anga (समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समस्तपदे पूर्वाङ्ग

• पाद: feet
• पाद: Samasa-anga (समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; समस्तपदे मध्याङ्ग (पादयोः)

• अब्ज: lotus
• अब्ज: Samasa-anga (समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: अब्ज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समस्तपदे मध्याङ्ग (lotus)

• सेवा: service
• सेवा: Samasa-anga (समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: सेवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समस्तपदे मध्याङ्ग

• अर्थम्: for the purpose
• अर्थम्: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः चतुर्थी-तत्पुरुषः (सेवायै अर्थः/सेवार्थम्)

• कृत: made/done
• कृत: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + कृत (कृदन्त)
• Form: कर्मणि क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘उद्योगम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• उद्योगम्: effort
• उद्योगम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उद्योग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अथो: then/and
• अथो: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक (then/and)

• स्मरन्: remembering
• स्मरन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि

• प्रजपन्: reciting
• प्रजपन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र- जप् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि

• लक्षम्: a lakh (times)
• लक्षम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संख्या (one lakh)

• एकान्ते: in solitude
• एकान्ते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एकान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• महारोगात्: from a great disease
• महारोगात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् रोगः)

• प्रमुच्यते: is released
• प्रमुच्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र- मुच् (धातु)
• Form: लट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is freed)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Rama

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links healing and protection to disciplined devotion: sincere effort in Rāma-smaraṇa and service, supported by a focused lakṣa-japa done in seclusion, leads to release from severe affliction.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as practical sādhanā—remembering the Lord, serving His lotus-feet (pāda-sevā), and steady repetition (japa) performed with commitment rather than mere sentiment.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It emphasizes the technical discipline of mantra practice—count-based japa (lakṣa), regulated effort (udyoga), and focused recitation in ekānta—principles aligned with correct practice of sacred utterance (śikṣā/prayoga).