ವಸಿಷ್ಠರ ವೃತ್ತಾಂತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಸು, ಸಮಾಜದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಶರಣಾರ್ಥಿನಿಯಾದ ಮೋಹಿನಿಗೆ ಶಿವೋಪದೇಶಾಧಾರವಾಗಿ ಗಂಗಾ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳ ಅಪ್ರತಿಮ ವ್ರತ‑ಪೂಜಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ನಿಯಮಗಳು, ನಕ್ತಭೋಜನ, ಗಂಗಾತಟದ ಮಾಸವ್ರತಗಳು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಘ ಮತ್ತು ವೈಶಾಖ), ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ, ಪುಷ್ಪ‑ದೀಪ ಅರ್ಪಣೆ, ಗೋদান, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೋಜನ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಆಹಾರ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಮೌನವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಶುಕ್ಲ ದಶಮಿ (ಹಸ್ತಾ ನಕ್ಷತ್ರ) ದಿನ ಜಾಗರಣসহ ‘ದಶವಿಧ’ ಗಂಗಾಪೂಜೆ, ತಿಲಜಲ ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಿಂಡದಾನ, ಪ್ರತಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯ್ಕೆಗಳು (ಲೋಹ/ಮಣ್ಣು/ಹಿಟ್ಟು‑ಚಿತ್ರ), ಜಲಚರ ಅರ್ಪಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖ ಗಂಗಾ ರಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ದೇಹ‑ವಾಣಿ‑ಮನಸ್ಸಿನ ಹತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಈ ಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ದಶಹರಾ ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ ಪಾಪನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ, ದೀರ್ಘ ಗಂಗಾಸ್ತೋತ್ರವು ರೋಗಶಮನ, ರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಲಯ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವ‑ವಿಷ್ಣು ಅಭೇದ, ಉಮಾ‑ಗಂಗಾ ಏಕತ್ವ, ಗಂಗಾತಟದಲ್ಲಿ ಮರಣ/ಸ್ಮರಣೆ/ಅಸ್ಥಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯಿಂದ ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮ, ತೀರ್ಥಸೀಮಾ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ದಾನಗ್ರಹಣ ನಿಷೇಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 1
वसिष्ठ उवाच । वसोर्वचनमाकर्ण्य गङ्गामाहात्म्यसूचकम् । पुनः पप्रच्छ राजेन्द्रं तं विप्रं स्वपुरोहितम् ॥ १ ॥
ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಗಂಗಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಸುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜೇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಸ್ವಕುಲಪುರೋಹಿತನಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು ॥ ೧ ॥
Verse 2
मोहिन्युवाच । श्रुतं विप्र मया सर्वं गोदानादि शुभावहम् । अधुना श्रोतुमिच्छामि गङ्गाव्रतमनुत्तमम् ॥ २ ॥
ಮೋಹಿನೀ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಗೋಧಾನಾದಿ ಶುಭಕರವಾದ ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಗಂಗೆಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಆ ಅನುತ್ತಮ ವ್ರತವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ ॥ ೨ ॥
Verse 3
गङ्गादीनां पूजनं च स्थापनं तत्र वा द्विज । किं फलं वद सर्वज्ञ त्वामहं शरणं गता ॥ ३ ॥
ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಅಲ್ಲಿ ಗಂಗಾದಿಗಳ ಪೂಜನೆಯೂ ಸ್ಥಾಪನೆಯೂ ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ? ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞ! ಹೇಳಿರಿ; ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ ॥ ೩ ॥
Verse 4
अधुना गतिदाता त्वं वर्जितायाश्च बंधुभिः । पत्या विरहिता चाहं पुत्रहीना विदांवर ॥ ४ ॥
ಈಗ ನೀವೇ ನನಗೆ ಗತಿದಾತ; ಬಂಧುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಪತಿವಿಯೋಗಿನಿ, ಪುತ್ರಹೀನಳೂ ಹೌದು—ಹೇ ವಿದ್ಯಾವರ್ಯ! ॥ ೪ ॥
Verse 5
त्वामेव शरणं प्राप्ता पितुर्वचनगौरवात् । तद्भवान्प्रणताया मे गंगामाहात्म्यंसंयुतम् । देवताराधनं ब्रूहि यच्छ्रुत्वा मुच्यते ह्यघात् ॥ ५ ॥
ಪಿತೃವಚನದ ಗೌರವದಿಂದ ನಾನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲೇ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೂಜ್ಯರೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ—ಗಂಗಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಸಹಿತ ದೇವತಾರಾಧನೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳಿರಿ; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 6
वसिष्ठ उवाच । तच्छ्रुत्वा मोहिनीवाक्यं वसुर्विप्रः प्रतापवान् । सभाज्य मोहिनीं भूप प्राह वेदविदां वरः ॥ ६ ॥
ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಮೋಹಿನಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಸು, ವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಮೋಹಿನಿಯನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ ನಂತರ ಮಾತನಾಡಿದನು.
Verse 7
वसुरुवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि लोकानां हितकाम्यया ॥ ७ ॥
ವಸು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ನೀನು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ.
Verse 8
गंगामाहात्म्यमखिलं महापापप्रणाशनम् । वृषध्वजेन कथितं शिवेन दयया पुरा ॥ ८ ॥
ಗಂಗಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣವೂ ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವುದು; ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕರುಣೆಯಿಂದ ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ಶಿವನು ಹೇಳಿದ್ದನು.
Verse 9
प्रीत्या देव्याभि पृष्टेन गंगातीरनिवासिना । देवैस्तु भुक्तं पूर्वाह्णे मध्याह्ने ऋषिभिस्तथा ॥ ९ ॥
ದೇವಿಯು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಗಂಗಾತೀರನಿವಾಸಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವತೆಗಳು ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಋಷಿಗಳು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
Verse 10
अपराह्णे च पितृभिः शर्वंर्यां गुह्यकादिभिः । सर्वा वेला अतिक्रम्य नक्तभोजनमुत्तमम् ॥ १० ॥
ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಗುಹ್ಯಕಾದಿ ದೇವಯೋನಿಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ದಿನದ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ ಮಾಡುವ ನಕ್ತವ್ರತವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 11
उपवासाद्वारं भैक्ष्यं भैक्ष्याद्वरमयाचितम् । अयाचिताद्वारं नक्तं तस्मान्नक्तं समाचरेत् ॥ ११ ॥
ಉಪವಾಸಕ್ಕಿಂತ ಭಿಕ್ಷಾಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಭಿಕ್ಷೆಯಿಗಿಂತ ಕೇಳದೆ ದೊರಕಿದುದನ್ನು (ಅಯಾಚಿತ) ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಅಯಾಚಿತಕ್ಕಿಂತಲೂ ನಕ್ತವ್ರತ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಕ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 12
हविष्यभोजनं स्नानं सत्यमाहारलाघवम् । अग्निकार्य्यमधःशय्यां नक्ताशी षट् समाचरेत् ॥ १२ ॥
ಹವಿಷ್ಯಭೋಜನ, ಸ್ನಾನ, ಸತ್ಯಾಚರಣೆ, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಲಾಘವ, ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಶಯನ, ಮತ್ತು ನಕ್ತಾಶನ—ಈ ಆರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಕ್ತವ್ರತೀ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 13
गंगातीरे माघमासे यः कुर्यान्नक्तभोजनम् । शिवायतनपार्श्वे तु कृशरं घृतसंयुतम् ॥ १३ ॥
ಮಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ನಕ್ತಭೋಜನ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಶಿವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಸೇರಿಸಿದ ಕೃಶರಾ (ಖಿಚಡಿ)ಯನ್ನು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—ಇದೇ ವಿಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 14
नैवेद्यं च निवेद्यैव कृशरान्नं शिवस्य तु । काष्ठमौनेन भुंजानो जिह्वालौल्यं विवर्जयेत् ॥ १४ ॥
ಮೊದಲು ಶಿವನಿಗೆ ಕೃಶರಾನ್ನವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಕಾಷ್ಠಮೌನ (ಪೂರ್ಣ ಮೌನ) ಪಾಲಿಸಿ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಜಿಹ್ವೆಯ ಚಂಚಲ ರುಚಿಲಾಲಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
Verse 15
पलाशपत्रे भुञ्जानः शिवं स्मृत्वा जितेंद्रियः । धर्मराजस्य देव्याश्च पृथक्पिंडं प्रकल्पयेत् ॥ १५ ॥
ಪಲಾಶಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವಾಗ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಧರ್ಮರಾಜ (ಯಮ) ಹಾಗೂ ದೇವಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪಿಂಡ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 16
सोपवासश्चतुर्द्दश्यां भवेदुभयपक्षयोः । पौर्णमास्यां तु गंधैश्च गंगायाः सलिलैस्तथा ॥ १६ ॥
ಶುಕ್ಲ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣ—ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಇರಬೇಕು. ಪೌರ್ಣಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಗಂಗಾಜಲದಿಂದಲೂ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 17
शिवं संस्नाप्य पयसा मध्वाज्यदधिभिः पृथक् । तथैव हेमपुष्पं च लिंगमूर्ध्नि विनिक्षिपेत् ॥ १७ ॥
ಹಾಲಿನಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಜೇನು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಲಿಂಗದ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಪುಷ್ಪವನ್ನು ಇಡಬೇಕು।
Verse 18
ततो दद्यात्तु शक्त्यैवापूपञ्च घृतपाचितम् । तिलाढकं प्रगृह्याथ शिवलिंगोपरि क्षिपेत् ॥ १८ ॥
ನಂತರ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಆಪೂಪವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಎಳ್ಳಿನ ಒಂದು ಆಢಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 19
नीलोत्पलैश्च सर्वेशं पूजयेत्पंकजैरपि । तदलाभे तु सौवर्णैः पंकजैः पूजयेद्धरम् ॥ १९ ॥
ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಸರ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಪದ್ಮಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅವು ದೊರಕದಿದ್ದರೆ ಸ್ವರ್ಣಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಹರಿಯನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।
Verse 20
पायसं चात्र मध्वक्तं घृतयुक्तं च गुग्गुलम् । घृतदीपं तथा चैव चंदनाद्यैर्विलेपनम् ॥ २० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಜೇನು ಮಿಶ್ರಿತ ಪಾಯಸ, ತುಪ್ಪಯುಕ್ತ ಗುಗ್ಗುಲು, ತುಪ್ಪದ ದೀಪ ಹಾಗೂ ಚಂದನಾದಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಲೇಪನವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 21
दद्याद्भक्त्या महेशाय तथा पत्रफलानि च । कृष्णगोमिथुनं चैव सरूपं च निवेदयेत् ॥ २१ ॥
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹೇಶನಿಗೆ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿರುವ ಕಪ್ಪು ಹಸುಗಳ ಜೋಡಿಯನ್ನೂ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು।
Verse 22
भोजयेद्ब्राह्मणानष्टौ मासांते तु सदक्षिणान् । वर्जयेन्मधु मांसं च तं मासं ब्रह्मचर्यवान् ॥ २२ ॥
ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ಯೋಗ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು; ಆ ತಿಂಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಪಾಲಿಸಿ ಜೇನು ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।
Verse 23
एवं कृत्वा यथोद्दिष्टमेकवारमिदं व्रतम् । यमैश्च नियमैर्युक्तः श्रद्धाभक्तिपरायणः ॥ २३ ॥
ಹೀಗೆ ವಿಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಯಮ-ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆ-ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣನಾಗಿರಬೇಕು।
Verse 24
इह भोगानवाप्नोति प्रेत्य चानुत्तमां गतिम् । इंद्रनीलप्रतीकाशैर्विमानैः शिखिसंयुक्तैः ॥ २४ ॥
ಅವನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮರಣಾನಂತರ ಅನುತ್ತಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರನೀಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ನವಿಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 25
दिव्यरत्नमयैश्चैव दिव्यभोगसमन्वितैः । गत्वा शिवपुरं रम्यं सर्वस्वकुलसंयुतः ॥ २५ ॥
ದಿವ್ಯ ರತ್ನಮಯ ವೈಭವಗಳೂ ದಿವ್ಯ ಭೋಗಸಂಪತ್ತೂ ಹೊಂದಿ, ತನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಸ್ವಜನ-ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ರಮ್ಯವಾದ ಶಿವಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 26
सुहृद्भिर्विविधैश्चैव विविधानप्यभीप्सितान् । भुक्त्वा भोगानशेषांश्च यावदाभूतसंप्लवम् ॥ २६ ॥
ವಿವಿಧ ಸುವೃದ್ದ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ, ನಾನಾವಿಧ ಇಷ್ಟಭೋಗಗಳನ್ನು—ಏನೂ ಉಳಿಯದಂತೆ—ಅನುಭವಿಸಿ, ಸರ್ವಭೂತ ಪ್ರಳಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ।
Verse 27
ततो भवति धर्मात्मा जंबूद्वीपपतिस्तथा । तत्र भुंक्ते समस्ताँश्च भोगान्विगतकल्मषः ॥ २७ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ, ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿಯೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪಕಲ್ಮಷ ದೂರವಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 28
सुरूपः सुभगश्चैव तथा विहितशासनः । सर्वरोगविनिर्मुक्तः सोऽप्येतत्फलभाग्भवेत् ॥ २८ ॥
ಅವನು ಸುಂದರರೂಪನಾಗಿ, ಸೌಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗಿ, ವಿಧಿಸಮ್ಮತ ಶಾಸನ-ಅನುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನೂ ಈ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 29
वैशाखे शुक्लपक्षे वा चतुर्दश्यां समाहितः । शाल्यन्नं क्षीरसंयुक्तं यः कुर्यान्नक्तभोजनम् ॥ २९ ॥
ವೈಶಾಖ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಹಾಲು ಸೇರಿಸಿದ ಶಾಲ್ಯನ್ನವನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಸೇವಿಸುವ ನಕ್ತಭೋಜನ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು।
Verse 30
शिवं संपूज्य पुष्पाद्यैर्भोज्यं तु संनिवेद्य च । काष्ठमौनेन भुंजानो वटकाष्टेन वै तथा ॥ ३० ॥
ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಸಂಪೂಜಿಸಿ, ಭೋಜ್ಯವನ್ನು ನೈವೇದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿ; ನಂತರ ‘ಕಾಷ್ಠಮೌನ’ ಅಂದರೆ ಮಾತಾಡದೆ, ವಟವೃಕ್ಷದ ಕಾಷ್ಠಖಂಡವನ್ನೂ ಬಳಸಿ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು।
Verse 31
मौनेन प्रयतो भूत्वा कुर्याद्वै दंतधावनम् । शिवलिंगसमीपे तु गंगातीरे निशि स्वपेत् ॥ ३१ ॥
ಮೌನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ನಿಯಮಬದ್ಧನಾಗಿ ದಂತಧಾವನ (ಹಲ್ಲು ಶುದ್ಧಿ) ಮಾಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗದ ಸಮೀಪ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಬೇಕು।
Verse 32
पौर्णमास्यां प्रभाते तु गंगायां विधिना तथा । स्नात्वोपवासं संकल्प्य कुर्य्याज्जागरणं निशि ॥ ३२ ॥
ಪೌರ್ಣಮಿಯ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಉಪವಾಸದ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಿ; ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 33
लिंगं घृतेन संस्नाप्य पुष्पगंधादिभिस्तथा । नैवेद्यधूपदीपैश्च संपूज्य वृषभं शुभम् ॥ ३३ ॥
ಘೃತದಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಪುಷ್ಪ-ಗಂಧ-ಅನುಲೇಪನಾದಿಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯ, ಧೂಪ, ದೀಪಗಳಿಂದ ಸಂಪೂಜಿಸಿ; ಶುಭ ವೃಷಭ (ನಂದಿ)ನನ್ನೂ ವಿಧಿವತ್ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।
Verse 34
सुश्वेतपुष्पवस्त्राद्यैर्हारिद्रैश्चंदनैस्तथा । अलंकृत्य विधानेन शिवाय विनिवेदयेत् ॥ ३४ ॥
ಅತಿಶುದ್ಧ ಶ್ವೇತ ಪುಷ್ಪಗಳು, ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಿದ್ರಾ ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ; ಅದನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 35
ब्राह्मणांश्च यथाशक्ति पायसेन तु भोजयेत् । एवं सकृच्च यो भक्त्या करोति श्रद्धयान्वितः ॥ ३५ ॥
ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪಾಯಸ (ಖೀರ)ದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಒಮ್ಮೆವಾದರೂ ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುವವನು ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 36
लभते दैवपादोनयुगानां द्विसहस्रकम् । तपः कृत्वा तु नियमाद्यत्पुण्यं तदसंशयम् ॥ ३६ ॥
ನಿಯಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನೇ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎರಡು ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ಯುಗಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 37
हंसकुंदप्रभायुक्तैर्विमानैश्चन्द्रसन्निभैः । सुश्वेतवृषयुक्तैश्च मुक्ताजालविभूषितैः ॥ ३७ ॥
ಅವರು ಹಂಸ ಹಾಗೂ ಕುಂದಪುಷ್ಪದ ಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಕాంతಿಯುಳ್ಳ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ್ರ ವೃಷಭಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಮುತ್ತಿನ ಜಾಲಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿವೆ.
Verse 38
स्वकीयपितृभिः सार्द्धं प्रयातीश्वरमंदिरम् । नीलोत्पलसुंगंधाभिः सुरूपाभिः समंततः ॥ ३८ ॥
ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ವಕೀಯ ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಈಶ್ವರನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೀಲೋತ್ಪಲದ ಸುಗಂಧವಿರುವ ಸುಂದರ ರೂಪದ ದೇವಕನ್ಯೆಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾಳೆ.
Verse 39
कांताभिर्दिव्यरूपाभिर्भुक्त्वा भोगाननेकशः । अनंतकालमैश्वर्ययुक्तो भूत्वा ततो भुवि ॥ ३९ ॥
ದಿವ್ಯರೂಪದ ಪ್ರಿಯ ಕాంతೆಯರೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅನೇಕ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಅವನು ಅನಂತಕಾಲ ಐಶ್ವರ್ಯಯುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
Verse 40
जायते स महीपालः कीर्त्यैश्वर्यसमन्वितः । एकच्छत्रेण स महीं पालयत्याज्ञया सह ॥ ४० ॥
ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೀರ್ತಿ-ಐಶ್ವರ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ ಭೂಪಾಲನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಏಕಛತ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಜ್ಞಾಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ॥
Verse 41
अन्ते वैराग्यसंपन्नो गंगां स लभते पुनः । स तया श्रद्धया युक्तो गंगायां मरणं लभेत् ॥ ४१ ॥
ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಡನೆ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ॥
Verse 42
तथा तत्र स्मृतिं लब्ध्वा मोक्षमाप्नोति स ध्रुवम् । ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे दशम्यां हस्तसंयुते ॥ ४२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. (ಇದು) ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಶ್ವೇತಪಕ್ಷದ ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ, ಹಸ್ತ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರುವಾಗ (ಆಚರಿಸಬೇಕು)॥
Verse 43
गंगातीरे तु पुरुषो नारी वा भक्तिभावतः । निशायां जागरं कृत्वा गंगां दशविधैस्ततः ॥ ४३ ॥
ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ; ನಂತರ ಗಂಗೆಯನ್ನು ದಶವಿಧವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು॥
Verse 44
पुष्पैर्गंधैश्च नैवेद्यैः फलैश्च दशसंख्याया । तथैव दीपैस्तांबूलैः पूजयेच्छ्रद्धयान्वितः ॥ ४४ ॥
ಪುಷ್ಪಗಳು, ಸುಗಂಧಗಳು, ನೈವೇದ್ಯಗಳು, ಫಲಗಳು—ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಹತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ—ಹಾಗೆಯೇ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂಬೂಲದಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಡನೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು॥
Verse 45
स्नात्वा भक्त्या तु जाह्नव्यां दशकृत्वो विधानतः । दशप्रसृति कृष्णंश्च तिलान्सर्पिश्च वै जले ॥ ४५ ॥
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗಾ)ಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಜಲದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಘೃತಸಹಿತ ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳನ್ನು ಹತ್ತು ಪ್ರಸೃತಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 46
सक्तुपिंडान्गुडपिंडान्दद्याच्च दशसंख्यया । ततो गंगातटे रम्ये हेम्ना रूप्येण वा तथा ॥ ४६ ॥
ಸತ್ತು ಪಿಂಡಗಳನ್ನೂ ಗುಡ ಪಿಂಡಗಳನ್ನೂ ಹತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು। ನಂತರ ರಮ್ಯವಾದ ಗಂಗಾತಟದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದಿಂದಲೋ ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದಲೋ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ (ಅರ್ಪಣೆ) ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 47
गंगायाः प्रतिमां कृत्वा वक्ष्यमाणस्वरूपिणीम् । पद्मस्वस्तिकचिह्नस्य संस्थितस्य तथोपरि ॥ ४७ ॥
ಮುಂದೆ ಹೇಳಲಾಗುವ ಸ್ವರೂಪದಂತೆ ಗಂಗಾದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪದ್ಮ-ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು।
Verse 48
वस्त्रस्रग्दामकंठस्य पूर्णकुंभस्य चोपरि । संस्थाप्य पूजयेद्देवीं तदलाभे मृदादि वा ॥ ४८ ॥
ವಸ್ತ್ರ, ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಠಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಪೂರ್ಣಕುಂಭದ ಮೇಲಿಟ್ಟು ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅದು ದೊರಕದಿದ್ದರೆ ಮಣ್ಣು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದಲೂ (ಪೂಜೆ) ಮಾಡಬಹುದು।
Verse 49
अथ तत्राप्यशक्तश्चेल्लिखेत्पिष्टेन वै भुवि । चतुर्भुजां सुनेत्रां च चन्द्रायुतसमप्रभाम् ॥ ४९ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅಶಕ್ತನಾದರೆ, ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ (ದೇವಿಯ) ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು—ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳಿರುವ, ಸುಂದರ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ, ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಚಂದ್ರರ ಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದು।
Verse 50
चामरैर्वीज्यमानां च श्वेतच्छत्रोपशिभिताम् । सुप्रसन्नां च वरदां करुणार्द्रनिजांतराम् ॥ ५० ॥
ಅವಳನ್ನು ಚಾಮರಗಳಿಂದ ವೀಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಶ್ವೇತ ರಾಜಛತ್ರದಿಂದ ಶೋಭಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನ, ವರದಾಯಿನಿ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ದ್ರವಿಸಿದ ಅಂತರಂಗವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
Verse 51
सुधाप्लावितभूपृष्ठां देवादिभिरभिष्टुताम् । दिव्यरत्नपरीतां च दिंव्यमाल्यानुलेपनाम् ॥ ५१ ॥
ಆ ಪವಿತ್ರ ಲೋಕದ ಭೂಮಿಪೃಷ್ಟವು ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿ ಹರಿದಿದೆ; ದೇವಾದಿಗಳು ಅದನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದು ದಿವ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದ್ದು, ದಿವ್ಯ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 52
ध्यात्वा जले यथाप्रोक्तां तत्रार्चायां तु पूजयेत् । वक्ष्यमाणेन मंत्रेण कुर्यात्पूजां विशेषतः ॥ ५२ ॥
ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಜಲದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಾಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಮುಂದಾಗಿ ಹೇಳಲಿರುವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಶೇಷ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 53
पंचामृतेन च स्नानमर्चायां तु विशिष्यते । प्रतिमाग्रे स्थंडिले तु गोमयेनोपलेपयेत् ॥ ५३ ॥
ಅರ್ಚಾಮೂರ್ತಿಗೆ ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವುದು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ಇರುವ ನೆಲವನ್ನು ಗೋಮಯದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು.
Verse 54
नारायणं महेशं च ब्रह्माणं भास्करं तथा । भगीरथं च नृपतिं हिमवंतं नगेश्वरम् ॥ ५४ ॥
ನಾರಾಯಣ, ಮಹೇಶ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಭಾಸ್ಕರ; ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜ ಭಗೀರಥ ಮತ್ತು ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಾನ್—ಇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ವಂದಿಸಬೇಕು.
Verse 55
गंधपुष्पादिभिश्चैव यथाशक्ति प्रपूजयेत् । दशप्रस्थांस्तिलान्दद्याद्दश विप्रेभ्य एव च ॥ ५५ ॥
ಸುಗಂಧ, ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಪ್ರಸ್ಥ ಎಳ್ಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 56
दशप्रस्थान्यवान्दद्याद्दश गव्यैर्यथाहितान् । मत्स्यकच्छपमंडूकमकरादिजलेचरान् ॥ ५६ ॥
ಹತ್ತು ಪ್ರಸ್ಥ ಯವವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ವಿಧಿಯಂತೆ ಯಥೋಚಿತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಹತ್ತು ಹಸುಗಳನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೀನು, ಆಮೆ, ಕಪ್ಪೆ, ಮಕರ ಮೊದಲಾದ ಜಲಚರಗಳ (ಪ್ರತೀಕ) ದಾನವೂ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 57
कारितान्वै यथाशक्ति स्वर्णेन रजतेन वा । तदलाभे पिष्टमयानभ्यर्च्य कुसुमादिभिः । गंगायां प्रक्षिपेत्पूर्व्वं मंत्रेणैव तु मंत्रवित् ॥ ५७ ॥
ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ಅವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಅದು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ರೂಪಿಸಿ ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಮಂತ್ರವಿದನು ನಿಯತ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೊದಲು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 58
रथयात्रादिने तस्मिन्विभवे सति कारयेत् । रथारूढप्रतिकृतिं गंगायास्तूत्तरामुखाम् ॥ ५८ ॥
ಆ ರಥಯಾತ್ರೆಯ ದಿನ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ರಥಾರೂಢಳಾದ ಗಂಗಾದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
Verse 59
भ्रमंत्या दर्शनं लोके दुर्लभं पापकर्मणाम् । दुर्गाया रथयात्रास्ति तथैवात्रापि कारयेत् ॥ ५९ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನವು ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರಿಗೆ ದುರ್ಲಭ. ದುರ್ಗಾದೇವಿಗೆ ರಥಯಾತ್ರೆ ಇದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ರಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿಸಬೇಕು.
Verse 60
एवं कृत्वा विधानेन वित्तशाठ्यविवर्जितः । दशपापैर्वक्ष्यमाणैः सद्य एव विमुच्यते ॥ ६० ॥
ಹೀಗೆ ವಿಧಾನದಂತೆ ಆಚರಿಸಿ, ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಪಟವಿಲ್ಲದವನು, ಮುಂದೇ ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಹತ್ತು ಪಾಪಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 61
अदत्तानामुपादानं हिंसा चैवाविधानतः । परदारोपसेवा च कायिकं त्रिविधं स्मृतम् ॥ ६१ ॥
ಕೊಡದಿರುವುದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ವಿಧಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಪರಸ್ತ್ರೀಯೊಡನೆ ಸಂಗ—ಇವು ದೇಹದ ತ್ರಿವಿಧ ಪಾಪಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 62
पांरुष्यमनृतं वापि पैशुन्यं चापि सर्वशः । असंबद्धप्रलापश्च वाचिकं स्याच्चतुर्विधम् ॥ ६२ ॥
ಕಠೋರ ಮಾತು, ಅಸತ್ಯ, ಪರನಿಂದೆ/ಚಾಡಿ, ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಲಾಪ—ವಾಕ್ದೋಷವು ನಾಲ್ಕು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 63
परद्रव्येष्वभिध्यानं मनसानिष्टचिंतनम् । वितथाभिनिवेशश्च मानसं त्रिविधं स्मृतम् ॥ ६३ ॥
ಪರರ ಧನದ ಮೇಲೆ ಲಾಲಸೆ/ಅಭಿಧ್ಯಾನ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನಿಷ್ಟಚಿಂತನೆ, ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಠ—ಇವು ಮಾನಸಿಕ ತ್ರಿವಿಧ ಪಾಪಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 64
एतैर्दशविधैः पापैः कोटिजन्मसमुद्भवैः । मुच्यते नात्र संदेहो ब्रह्मणो वचनं यथा ॥ ६४ ॥
ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಹತ್ತು ವಿಧದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನದಂತೆ.
Verse 65
दश त्रिंशच्च तान्पूर्वान्पितॄनेव तथापरान् । उद्धरत्येव संसारान्मंत्रेणानेन पूजिता ॥ ६५ ॥
ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿತಳಾದ ಆ ದೇವಿ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತು ತಲೆಮಾರಿನ ಪೂರ್ವ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಇತರರನ್ನೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ।
Verse 66
ॐ नमो दशहरायै नारायण्यै गंगायै नमः । इति मंत्रेण यो मर्त्यो दिने तस्मिन्दिवानिशम् ॥ ६६ ॥
“ಓಂ ನಮೋ ದಶಹರಾಯೈ, ನಾರಾಯಣೀ ಗಂಗಾಯೈ ನಮಃ” ಎಂದು ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಆ ದಿನ ದಿವಾನಿಶ ಜಪಿಸುತ್ತಾನೋ.
Verse 67
जपेत्पचसहस्राणि दशधर्मफलं लभेत् । उद्दरेद्दश पूर्वाणि पराणि च भवार्णवात् ॥ ६७ ॥
ಐದು ಸಾವಿರ ಜಪ ಮಾಡುವವನು ದಶ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ತನ್ನ ಹತ್ತು ತಲೆಮಾರು ಹಿಂದಿನವರನ್ನೂ ಹತ್ತು ತಲೆಮಾರು ಮುಂದಿನವರನ್ನೂ ಭವಾರ್ಣವದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 68
वक्ष्यमाणमिदं स्तोत्रं विधिना प्रतिगृह्य च । गंगाग्रे तद्दिने जप्यं विष्णुपूजां प्रवर्तयेत् ॥ ६८ ॥
ಇನ್ನು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಆ ದಿನವೇ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು।
Verse 69
ॐ नमः शिवायै गंगायै शिवदायै नमोऽस्तु ते । नमोऽस्तु विष्णुरूपिण्यै गंगायै ते नमो नमः ॥ ६९ ॥
ಓಂ—ಶಿವಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಶಿವಪ್ರದಾಯಿನಿ ಗಂಗೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಿಷ್ಣುರೂಪಿಣಿ ಗಂಗೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಗಂಗೆ, ನಿಮಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 70
सर्वदेवस्वरूपिण्यै नमो भेषजमूर्तये । सर्वस्य सर्वव्याधीनां भिषक्श्रेष्ठे नमोऽस्तु ते ॥ ७० ॥
ಸರ್ವದೇವಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಔಷಧಮೂರ್ತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಸರ್ವರ ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈದ್ಯೆ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.
Verse 71
स्थाणुजंगमसंभूतविषहंत्रि नमोऽस्तु ते । संसारविषनाशिन्यै जीवनायै नमोनमः ॥ ७१ ॥
ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಷವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವ ದೇವೀ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸಂಸಾರವಿಷವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಜೀವದಾಯಿನಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮೋ ನಮಃ.
Verse 72
तापत्रितयहंत्र्यै च प्राणेश्वर्यै नमोनमः । शांत्यै संतापहारिण्यै नमस्ते सर्वमूर्तये ॥ ७२ ॥
ತ್ರಿತಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವವಳೇ, ಪ್ರಾಣೇಶ್ವರಿಯೇ, ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ಶಾಂತಿಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಸಂತಾಪಹಾರಿಣಿ, ಸರ್ವಮೂರ್ತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 73
सर्वसंशुद्धिकारिण्यै नमः पापविमुक्तये । भुक्तिमुक्तिप्रदायिन्यै भोगवत्यै नमोनमः ॥ ७३ ॥
ಸರ್ವಶುದ್ಧಿಕಾರಿಣಿ, ಪಾಪವಿಮುಕ್ತಿಯನ್ನೀಡುವವಳೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಭೋಗವತಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮೋ ನಮಃ.
Verse 74
मंदाकिन्यै नमस्तेऽस्तु स्वर्गदायै नमोनमः । नमस्त्रैलोक्यमूर्तायै त्रिदशायै नमोनमः ॥ ७४ ॥
ಮಂದಾಕಿನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ನೀಡುವವಳಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಣಾಮ. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೂರ್ತಿಯಾದ, ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತ ದಿವ್ಯೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 75
नमस्ते शुक्लसंस्थायै क्षेमवत्यै नमोनमः । त्रिदशासनसंस्थायै तेजोवत्यै नमोऽस्तु ते ॥ ७५ ॥
ಶುಕ್ಲಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾದ ದೇವಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕ್ಷೇಮದಾಯಿನಿ, ನಿಮಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಣಾಮ. ದೇವಾಸನಾಧಿಷ್ಠಿತೆ, ತೇಜೋಮಯಿ, ನಿಮಗೆ ನಮೋऽಸ್ತು.
Verse 76
मंदायै लिंगधारिण्यै नारायण्यै नमोनमः । नमस्ते विश्वमित्रायै रेवत्यै ते नमोनमः ॥ ७६ ॥
ಮಂದಾ, ಲಿಂಗಧಾರಿಣಿ, ನಾರಾಯಣಿ—ನಿಮಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಿಶ್ವಮಿತ್ರಾ ದೇವಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ತೆ; ರೇವತಿ ದೇವಿ, ನಿಮಗೆ ಮರುಮರು ಪ್ರಣಾಮ.
Verse 77
बृहत्यै ते नमो नित्यं लोकधात्र्यै नमोनमः । नमस्ते विश्वमुख्यायै नंदिन्यै ते नमोनमः ॥ ७७ ॥
ಬೃಹತೀ ದೇವಿ, ನಿಮಗೆ ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ; ಲೋಕಧಾತ್ರಿ, ನಿಮಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಣಾಮ. ವಿಶ್ವಮುಖ್ಯಾ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ತೆ; ನಂದಿನೀ, ನಿಮಗೆ ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 78
पृथ्व्यै शिवामृतायै च विरजायै नमोनमः । परावरगताद्यैयै तारायै ते नमोनमः ॥ ७८ ॥
ಪೃಥ್ವೀರೂಪಿಣಿ, ಶಿವಾಮೃತಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ವಿರಜಾ—ನಿಮಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪರಾ-ಅಪರ ಎರಡನ್ನೂ ಮೀರಿ ಇರುವ ಆದ್ಯಾ, ತಾರಾರೂಪಿಣಿ—ನಿಮಗೆ ಮರುಮರು ಪ್ರಣಾಮ.
Verse 79
नमस्ते स्वर्गसंस्थायै अभिन्नायै नमोनमः । शान्तायै ते प्रतिष्ठायै वरदायै नमोनमः ॥ ७९ ॥
ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥಿತೆಯಾದ ದೇವಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅಭಿನ್ನಾ, ನಿಮಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಣಾಮ. ಶಾಂತಪ್ರತಿಷ್ಠಾ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ತೆ; ವರದಾಯಿನಿ, ನಿಮಗೆ ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 80
उग्रायै मुखजल्पायै संजीविन्यै नमोनमः । ब्रह्मगायै ब्रह्मदायै दुरितघ्न्यै नमोनमः ॥ ८० ॥
ಉಗ್ರರೂಪಿಣಿ, ಮುಖದಿಂದ ಪವಿತ್ರ ವಾಕ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವವಳೆ, ಜೀವಸಂಜೀವಿನಿಯೇ—ನಿನಗೆ ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕಾರ. ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಗಾಯಿಸುವವಳೆ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವಳೆ, ಪಾಪದುರಿತವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವವಳೆ—ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮಃ.
Verse 81
प्रणतार्तिप्रभंजिन्यै जगन्मात्रे नमोनमः । विलुषायै दुर्गहंत्र्यै दक्षायै ते नमोनमः ॥ ८१ ॥
ಪ್ರಣತಜನರ ಆರ್ಥಿಯನ್ನು ಭಂಜಿಸುವ ಜಗನ್ಮಾತೆಗೆ ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ವಿಲುಷಾ, ದುರ್ಗ (ದುಸ್ತರ ಅಡೆತಡೆ) ಹಂತ್ರೀ, ಸಮರ್ಥ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷ ದೇವಿಯೇ—ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮಃ.
Verse 82
सर्वापत्प्रतिपक्षायै मंगलायै नमोनमः । परापरे परे तुभ्य नमो मोक्षप्रदे सदा । गंगा ममाग्रतो भूयाद्गंगा मे पार्श्वयोस्तथा ॥ ८२ ॥
ಸರ್ವ ಆಪತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಿಣಿಯಾದ ಮಂಗಳಮಯಿ ದೇವಿಗೆ ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಪರಾತ್ಪರೇ, ಪರ-ಅಪರಗಳಿಗೂ ಅತೀತಳೇ, ಸದಾ ಮೋಕ್ಷಪ್ರದಾಯಿನಿಯೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗಂಗೆಯು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಇರಲಿ; ಗಂಗೆಯು ನನ್ನ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರಲಿ.
Verse 83
गंगा मे सर्वतो भूयात्त्वयि गंगेऽस्तु मे स्थितिः । आदौ त्वमंते मध्ये च सर्वा त्वं गांगते शिवे ॥ ८३ ॥
ಗಂಗೆಯು ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಆವರಿಸಲಿ; ಹೇ ಗಂಗೇ, ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಇರಲಿ. ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ನೀನೇ; ಹೇ ಶಿವೇ, ಹೇ ಗಾಂಗತೇ, ನೀನೇ ಸರ್ವವೂ.
Verse 84
त्वमेव मूलप्रकृतिस्त्वं हि नारायणः प्रभुः । गंगे त्वं परमात्मा च शिवस्तुभ्यं नमोनमः ॥ ८४ ॥
ಹೇ ಗಂಗೇ, ನೀನೇ ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ; ನೀನೇ ಪ್ರಭು ನಾರಾಯಣ. ನೀನೇ ಪರಮಾತ್ಮ, ನೀನೇ ಶಿವ—ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮಃ.
Verse 85
इतीदं पठति स्तोत्रं नित्यं भक्तिपरस्तु यः । श्रृणोति श्रद्धया वापि कायवाचिकसंभवैः ॥ ८५ ॥
ಭಕ್ತಿಪರನಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು, ಅಥವಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುವವನು ಸಹ, ದೇಹ-ವಾಣಿ ಜನಿತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 86
दशधा संस्थितैर्दोषैः सर्वैरेव प्रमुच्यते । रोगी प्रमुच्यते रोगान्मुच्येतापन्न आपदः ॥ ८६ ॥
ದಶವಿಧವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳಿಂದ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ರೋಗಿ ರೋಗಗಳಿಂದ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ಆಪತ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾದವನು ಆಪತ್ತಿನಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 87
द्विषभ्द्यो बंधनाच्चापि भयेभ्यश्च विमुच्यते । सर्वान्कामानवाप्नोति प्रेत्य ब्रह्मणि लीयते ॥ ८७ ॥
ಅವನು ಶತ್ರುಗಳಿಂದಲೂ, ಬಂಧನದಿಂದಲೂ, ಭಯಗಳಿಂದಲೂ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಕಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮರಣಾನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 88
इदं स्तोत्रं गृहे यस्य लिखितं परिपूज्यते । नाग्निचौरभयं तत्र पापेभ्योऽपि भयं नहि ॥ ८८ ॥
ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿದು ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯ ಭಯವೂ ಕಳ್ಳರ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಪಾಪಗಳಿಂದಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲ।
Verse 89
तस्यां दशम्यामेतच्च स्तोत्रं गंगाजले स्थितः । जपंस्तु दशकृत्वश्च दरिद्रो वापि चाक्षमः ॥ ८९ ॥
ಆ ದಶಮೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ದರಿದ್ರನಾದರೂ ಅಶಕ್ತನಾದರೂ ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಲಿ।
Verse 90
सोऽपि तत्फलमाप्नोति गंगां संपूज्य भक्तितः । पूर्वोक्तेन विधानेन फलं यत्परिकीर्तितम् ॥ ९० ॥
ಅವನು ಕೂಡ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಂಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಅದೇ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 91
यथा गौरी तथा गंगा तस्माद्गौर्यास्तु पूजने । विधिर्यो विहितः सम्यक्सोऽपि गंगाप्रपूजने ॥ ९१ ॥
ಗೌರೀಪೂಜೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಗಾಪೂಜೆಯೂ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗೌರೀಪೂಜೆಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ವಿಧಿಸಲಾದ ವಿಧಿಯೇ ಗಂಗಾದೇವಿಯ ಪ್ರಪೂಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 92
यथा शिवस्तथा विष्णुर्यथा विष्णुस्तथा ह्युमा । उमा यथा तथा गंगा चात्र भेदो न विद्यते ॥ ९२ ॥
ಶಿವನು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷ್ಣು; ವಿಷ್ಣು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ಉಮಾದೇವಿ. ಉಮಾ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಗಾದೇವಿ—ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲ।
Verse 93
विष्णुरुद्रांतरं यश्च गगागौर्यंतरं तथा । लक्ष्मीगौर्यतरं यश्च प्रब्रूते मूढधीस्तु सः ॥ ९३ ॥
ವಿಷ್ಣು-ರುದ್ರರ ನಡುವೆ ಭೇದವಿದೆ ಎಂದು, ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಗಾ-ಗೌರಿಯರ ನಡುವೆ ಭೇದವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವವನು, ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಗೌರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೆಂದು ಘೋಷಿಸುವವನು—ಅವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮೂಢಬುದ್ಧಿಯವನು।
Verse 94
शुक्लपक्षे दिवा भूमौ गंगायामुत्तरायणे । धन्या देहं विमुंचंति हृदयस्थे जनार्दने ॥ ९४ ॥
ಧನ್ಯರು ಅವರು—ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಹಗಲು ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾತಟದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿ—ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನು ನೆಲೆಸಿರುವಾಗ—ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವರು।
Verse 95
ये मुंचंति नराप्राणान् गंगायां विधिनं दिनि । ते विष्णुलोकं गच्छंति स्तूयमाना दिविस्थितैः ॥ ९५ ॥
ಶುಭ ದಿನದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವವರು, ದಿವಿಸ್ಥ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।
Verse 96
अर्द्धोदकेन जाह्नव्यां म्रियतेऽनशनेन यः । स याति न पुनर्जन्म ब्रह्मसायुज्यमेति च ॥ ९६ ॥
ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗಾ)ಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧೋದಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅನಶನದಿಂದ ದೇಹ ತ್ಯಜಿಸುವವನು, ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರಹ್ಮಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 97
या गतिर्योगयुक्तस्य सात्विकस्य मनीषिणः । सा गेतिस्त्यजतः प्राणान् गंगायां तु शरीरिणः ॥ ९७ ॥
ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪರಮಗತಿ, ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವ ದೇಹಿಗೂ ಅದೇ ಗತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।
Verse 98
अनशनं गृहीत्वा यो गंगातीरे मृतो नरः । सत्यमेव परं लोकमाप्नोति पितृभिः सह ॥ ९८ ॥
ಅನಶನ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಮೃತನಾಗುವ ನರನು, ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಮ ಸತ್ಯಲೋಕವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 99
गंगायां मरणात्प्राणान्योः प्राज्ञस्त्यक्तुमिच्छति । गतानि बहुजन्मानि यत्र यत्र मृतानि च ॥ ९९ ॥
ಪ್ರಾಜ್ಞನು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ।
Verse 100
महाँश्चापि गतः कालो यत्र तत्रापि गच्छतः । अत्रदूरे समीपे च सदृशं योजनद्वयम् ॥ १०० ॥
ಹೋಗುತ್ತಾ ನಡೆಯುವವನಿಗೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲವೂ ಕ್ಷಣದಂತೆ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ—ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೂ. ಇಲ್ಲಿ ‘ದೂರ’ ‘ಹತ್ತಿರ’ ಎರಡೂ ಸಮಾನ; ಎರಡು ಯೋಜನ ದೂರವೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ತೋರುತ್ತದೆ.
Verse 101
गंगायां मरणेनेह नात्र कार्या विचारणा । ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि कामतोऽपि वा ॥ १०१ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಬೇಡ; ತಿಳಿದು ಆಗಲಿ ತಿಳಿಯದೆ ಆಗಲಿ, ಕೇವಲ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಾದರೂ—ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅದು ಫಲಪ್ರದ.
Verse 102
गंगायां तु मृतो मर्त्यः स्वर्गं मोक्षं च विंदति । प्राणेषूत्सृज्यमानेषु यो गंगां संस्मरेन्नरः ॥ १०२ ॥
ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಣಗಳು ಹೊರಟುಹೋಗುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವನು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 103
स्पृशेद्वा पापशीलोऽपि स वै याति परां गतिम् ॥ १०३ ॥
ಪಾಪಾಚಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಅವಳನ್ನು (ಗಂಗೆಯನ್ನು) ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 104
गंगां गत्वा यैः शरीरं विसृष्टं प्राप्ता धीरास्ते तु देवैः समत्वम् । तस्मात्सुर्वान्प्रोह्य मुक्तिप्रदान्वै सेवेद्गंगामा शरीरस्य पातम् ॥ १०४ ॥
ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಧೀರರು ದೇವರ ಸಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ದೇಹಪಾತವನ್ನು ಬೇಡಬೇಕು.
Verse 105
अंतरिक्षे क्षितौ तोये पापीयानपि यो मृतः । ब्रह्मविष्णुशिवैः पूज्यं पदमक्षय्यमश्नुते ॥ १०५ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಪಾಪಿಯೂ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ಶಿವರಿಂದಲೂ ಪೂಜ್ಯವಾದ ಅಕ್ಷಯ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 106
यो धर्मिष्ठश्च सप्राणः प्रयतः शिष्टसंमतः । चिंतयेन्मनसा गंगां स गतिं परमां लभेत् ॥ १०६ ॥
ಅತಿಧರ್ಮಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಣಬಲದಿಂದ, ನಿಯಮಶೀಲನಾಗಿ, ಶಿಷ್ಟರಿಂದ ಅಂಗೀಕೃತನಾದವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದರೆ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 107
यत्र तत्र मृतो वापि मरणे समुपस्थिते । भक्त्या गंगां स्मरन्याति शैवं वा वैष्णवं पुरम् ॥ १०७ ॥
ಎಲ್ಲಿ ಮರಣವಾದರೂ, ಮರಣ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವನು ಶೈವಪುರವೋ ವೈಷ್ಣವಪುರವೋ ಸೇರುತ್ತಾನೆ।
Verse 108
शंभोर्जटाकलापात्तु विनिष्क्रांतातिकर्कशात् । प्लावयित्वा दिवं निन्ये या पापान्यगरात्मजान् ॥ १०८ ॥
ಶಂಭುವಿನ ಜಟಾಕಲಾಪದಿಂದ ಉಗ್ರವೇಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆಕೆ (ಗಂಗೆ) ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೇ ಪ್ಲಾವಯಿಸಿ ಹರಿದು, ಅಗರೆನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಅವರ ಪಾಪಗಳೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದಳು।
Verse 109
यावंत्यस्थीनि गंगायां तिष्ठंति पुरुषस्य वै । तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ १०९ ॥
ಪುರುಷನ ಎಷ್ಟು ಅಸ್ಥಿಗಳು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೋ, ಅಷ್ಟೇ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 110
गगातोये तु यस्यास्थि नीत्वा प्रक्षिप्यते नरैः । तत्कालमादितः कृत्वा स्वर्गलोके भवेत्स्थितिः ॥ ११० ॥
ಯಾರ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಜನರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವನು ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನೇ ಆದಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 111
गंगातोये तु यस्यास्थि प्राप्यते शुभकर्मणः । न तस्य पुनरावृत्तिर्ब्रह्मलोकात्कथंचन ॥ १११ ॥
ಆದರೆ ಶುಭಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವನ ಅಸ್ಥಿಗಳು ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪುನರಾಗಮನ (ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ಇರುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 112
दशाहाभ्यंतरे यस्य गंगातोयेऽस्थि संगतम् । गंगायां मरणे यादृक्तादृक्फलमवाप्नुयात् ॥ ११२ ॥
ಮರಣದ ಹತ್ತು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಯಾರ ಅಸ್ಥಿಗಳು ಗಂಗಾಜಲದ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದಂತೆ ಯಾವ ಫಲ ದೊರಕುವುದೋ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಅವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 113
स्नात्वा ततः पञ्चगव्येन सिक्त्वा हिरण्यमध्वाज्यतिलैर्नियोज्य । तदस्थिपिंडं पुटके निधाय पश्यन् दिशं प्रेतगणोपगूढाम् ॥ ११३ ॥
ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಸಿಂಚನ ಮಾಡಿ, ಚಿನ್ನ, ಜೇನು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು। ಆ ಅಸ್ಥಿಪಿಂಡವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪుటಕದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಪ್ರೇತಗಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸಬೇಕು।
Verse 114
नमोऽस्तु धर्माय वदन्प्रविश्य जलं स मे प्रीत इति क्षिपेच्च । स्नात्वा ततस्तीर्थवटाक्षयं च दृष्ट्वा प्रदद्यादथ दक्षिणां तु ॥ ११४ ॥
“ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ನೀರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, “ಅವನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಜಲಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು। ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ತೀರ್ಥದ ಅಕ್ಷಯವಟವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ನಿಯತ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।
Verse 115
एवं कृत्वा प्रेतपुरे स्थितस्य स्वर्गे गतिः स्यात्त महेंद्रतुल्या ॥ ११५ ॥
ಈ ರೀತಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಪ್ರೇತಪುರದಲ್ಲಿ ಇರುವವನಿಗೂ ಸ್ವರ್ಗಗತಿ ದೊರಿ, ಮಹೇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪದವಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 116
प्रवाहमवधिं कृत्वा यावद्धस्तचतुष्टयम् । तत्र नारायणः स्वामी नान्यः स्वामी कदाचन ॥ ११६ ॥
ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಷ್ಟು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ, ಆ ಪವಿತ್ರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನೇ ಸ್ವಾಮಿ; ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ಸ್ವಾಮಿ ಇಲ್ಲ।
Verse 117
न तत्र प्रतिगृह्णीयात्प्राणैः कंठगतैरपि । भाद्रशुक्लचतुर्दश्यां यावदाक्रमते जलम् ॥ ११७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಕಂಠಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ಏನನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು; ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ನೀರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆವರಿಸುವವರೆಗೆ।
Verse 118
तावद्गभं विजानीयात्तद्दूरं तीरमुच्यते । सार्द्धहस्तशतं यावद्गर्भस्तीरं ततः परम् ॥ ११८ ॥
ಆ ಮಿತಿವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ‘ಗರ್ಭ’ (ಆಳ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆ ದೂರವೇ ‘ತೀರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನೂರೈವತ್ತು ಹಸ್ತಗಳವರೆಗೆ ಗರ್ಭ ತೀರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ; ಅದರಾಚೆ ತೀರಾತೀತವಾದ ಗಹನ ಭಾಗ.
Verse 119
इति केषां मतं देवि श्रुतिस्मृतिषु संमतम् । तीराद्गव्यूतिमात्रं तु परितः क्षेत्रमुच्यते ॥ ११९ ॥
ಹೇ ದೇವಿ, ಇದು ಕೆಲವರ ಮತವಾಗಿದ್ದು ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಮತವಾಗಿದೆ—ತೀರದಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು ಗವ್ಯೂತಿ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಸ್ತಾರವೇ ‘ಕ್ಷೇತ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।
Verse 120
तीरं त्यक्त्वा वसेत्क्षेत्रे तीरे वासो न चेष्यते । एकयोजनविस्तीर्णा क्षेत्रसीमा तटद्वयात् ॥ १२० ॥
ತೀರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ತಟದಲ್ಲೇ ವಾಸವು ಶ್ಲಾಘನೀಯವಲ್ಲ. ಎರಡೂ ತೀರಗಳಿಂದ ಒಂದು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವೇ ಕ್ಷೇತ್ರಸೀಮೆ.
Verse 121
गंगासीमां न लघंति पापान्यप्यखिलान्यपि । तां तु दृष्ट्वा पलायंते यथा सिंहं वनौकसः ॥ १२१ ॥
ಗಂಗೆಯ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳೂ ದಾಟಲಾರವು. ಅವಳನ್ನು ಕೇವಲ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತವೆ—ಸಿಂಹವನ್ನು ಕಂಡು ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು ಓಡುವಂತೆ.
Verse 122
यत्र गंगा महाभागे रामशंभुतपोवनम् । सिद्धक्षेत्रं तु तज्ज्ञेयं समन्तात्तु त्रियोजनम् ॥ १२२ ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ! ಗಂಗೆಯಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಾಮ-ಶಂಭುಗಳ ತಪೋವನವೂ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿ; ಅದರ ಪಾವನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಮೂರು ಯೋಜನ.
Verse 123
तीर्थे न प्रतिगृह्णीयात्पुण्येष्वायतनेषु च । निमित्तेषु च सर्वेषु तन्निवृत्तो भवेन्नरः ॥ १२३ ॥
ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಪುಣ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಇಂತಹ ಎಲ್ಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವೀಕಾರದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು.
Verse 124
तीर्थे यः प्रतिगृह्णाति पुण्येष्वायतनेषु च । निष्फलं तस्य तत्तीर्थं यावत्तद्धनमुच्यते ॥ १२४ ॥
ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಪುಣ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನಿಗೆ ಆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಫಲರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ—ಆ ಧನವು ಅವನ ಬಳಿ ಇರುವವರೆಗೆ.
Verse 125
गंगाविक्रयाणाद्देवि विष्णोर्विक्रयणं भवेत् । जनार्दने तु विक्रीते विक्रीतं भुवनत्रयम् ॥ १२५ ॥
ಹೇ ದೇವಿ! ಗಂಗೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಾರಿದರೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನೇ ಮಾರಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ; ಜನಾರ್ದನನು ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅವನೊಂದಿಗೆ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟಂತೇ.
Verse 126
गंगा तीरसमुद्भूतां मृदं मूर्घ्ना बिभर्ति यः । बिभर्ति रूपं सोऽर्कस्य तमोनाशाय केवलम् ॥ १२६ ॥
ಗಂಗಾತೀರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಣ್ಣನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸುವವನು, ಅಜ್ಞಾನತಮಸ್ಸಿನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕೇವಲ ಸೂರ್ಯನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಧರಿಸಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 127
गंगापुलिनजां धूलिमास्तीर्याथ निजान् पितॄन् । प्रीणयन्यो नरः पिंडान्दद्यात्तान् स्वर्नयेदपि ॥ १२७ ॥
ಗಂಗಾತೀರದ ಧೂಳನ್ನು ಹಾಸಿ, ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೂ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 128
इदं तेऽभिहितं भद्रे गंगामाहात्म्यमुत्तमम् । पठन् श्रृण्वन्नरो ह्येति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १२८ ॥
ಹೇ ಭದ್ರೇ! ಗಂಗೆಯ ಈ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು. ಇದನ್ನು ಓದುವವನು ಅಥವಾ ಕೇಳುವವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 129
नित्यं जप्यमिदं भक्त्या प्रयतैः श्रद्धयान्वितैः । वैष्णवीं गतिमिच्छद्भिः शैवीं वा विधिनंदिनि ॥ १२९ ॥
ಹೇ ವಿಧಿನಂದಿನಿ! ನಿಯಮಶೀಲರೂ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಜಪಿಸಬೇಕು—ವೈಷ್ಣವ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಶೈವಗತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು.
Verse 130
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे गंगामाहात्म्ये पूजादिकथं नाम त्रिचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ॥ ४३ ॥
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮೋಹಿನೀ–ವಸು ಸಂವಾದಾಂತರಗತ ಗಂಗಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ “ಪೂಜಾದಿ-ಕಥನ” ಎಂಬ ನಲವತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು ॥ ೪೩ ॥
The chapter ranks restraints to present nakta as a sustainable, month-long vrata that integrates self-control, ritual purity, and devotion at a tīrtha; it becomes the practical backbone for Gaṅgā-bank Śiva worship, dāna, and brāhmaṇa-feeding, thereby linking tapas with pilgrimage-based merit and purification.
The mantra is: “Om—obeisance to Daśaharā; obeisance to Nārāyaṇī Gaṅgā.” The text states that worship with this mantra frees one from the ten sins and uplifts multiple generations of ancestors (ten before and ten after), especially when combined with prescribed japa counts and the tenfold worship procedure.
It explicitly teaches abheda (non-difference): Śiva and Viṣṇu are not ultimately different, and Umā and Gaṅgā are likewise non-different; therefore Gaṅgā worship can be conducted with frameworks comparable to Gaurī worship, integrating Śaiva ritual forms with Vaiṣṇava soteriology.
The chapter asserts that dying on the Gaṅgā bank—or even remembering or touching the Gaṅgā at death—yields heaven and liberation; it further claims that bone contact/immersion in the Gaṅgā (even within ten days) can confer merit comparable to dying there, with extended heavenly honor and, for the virtuous, non-return from Brahmaloka.